W majowym numerze miesięcznika Wiedza i Życie przeczytałem ciekawy artykuł o życiu kretów. Autor artykułu opisuje w nim cechy tych zwierząt, dzięki którym są one świetnie przystosowane do życia pod ziemią.

Krety żyją na głębokości 50 cm pod ziemią, im osobniki są starsze, tym głąbiej kopią swoje korytarze. Rewir jednego osobnika rozciąga się na obszarze ok. 2 tys. metrów kwadratowych. Tunele wykopane przez jednego kreta osiągają nawet 200 m długości i są gęstą plątaniną korytarzy i komór. W centrum znajduje się tzw. komora mieszkalna, w której najczęściej przebywa kret, tam śpi i tam przychodzą na świat jego dzieci. Komora jest centrum życia kreta, zwykle ma średnicę ok. 25 cm, jest starannie wyścielona trawą i liśćmi.

Doba kreta dzieli się na 4 fazy: polowanie, kopanie, pożywianie się i spanie. Każda z faz trwa ok. 4 godziny. Co ciekawe fazy aktywności sąsiadujących ze sobą kretów są zsynchronizowane. 

Krety są zwierzętami mięsożernymi i dobrymi łowcami. Polowanie u tych małych ssaków jest podobne do strategii pająka. Kret siedzi w komorze mieszkalnej i gdy usłyszy wpadającą do jednego z tuneli larwę owada lub dżdżownicę, natychmiast biegnie tam i pożera ofiarę. Przed zimą krety gromadzą zapasy, wówczas upolowane łupy znoszą do tzw. żywych spiżarni, z których nie ma ucieczki. Przechowują tam np. dżdżownice, którym wcześniej odgryzają część głowową, aby nie mogły uciekać.

Krety są dość żarłoczne- zjadają dziennie mniej więcej tyle, ile same ważą. Dzięki silnym, krótkim łapom wyposażonym w długie i ostre pazury oraz mocno umięśnionym barkom mogą wytrwale kopać swoje korytarze. Mogą przerzucić nawet dwadzieścia razy większą masę ziemi od masy własnego ciała.

Po świecie krąży mit, że krety są ślepe- to FAŁSZ. W futrze mają schowane niewielkie oczka, pozwalające odróżnić światło od ciemności, co w życiu pod ziemią jest zupełnie wystarczające. Krety mają nawet dodatkowe „trzecie oko” – jest nim ogon porośnięty bardzo wrażliwymi włoskami czuciowymi. Mają świetny słuch i wyczulony zmysł dotyku.

Raz do roku samiec opuszcza swoje domostwo i poszukuje i poszukuje partnerki. Samce walczą między sobą o prawo do kopulacji, zwykle pokonany samiec zostaje zjedzony przez zwycięzcę. Gdy dojdzie do zapłodnienia samce zakładają swoim partnerkom tzw. biologiczny pas cnoty, jest to czop przypominający żywicę, który samiec zostawia w pochwie samicy.

Dzięki lekturze artykułu dowiedziałem się wiele interesujących szczegółów z życia kretów.

harem w Topkapi Sulejmana Wspaniałego i dziś skupię się właśnie na tym obiekcie.

Dziewczęta przyjmowane do haremu najczęściej pochodziły z innych krajów, gdyż wyrwane z własnych środowisk, odcięte od korzeni nie reprezentowały interesów klanu. Musiały być młode, piękne, inteligentne, ale zarazem sprytne i posłuszne, by dostać się do sypialni sułtana. Ale to zaraz. Najpierw czekał je długi okres przygotowania i nauki. Najpierw eunuchowie sprawdzali czy nie ma żadnych „skaz”. Następnie matka sułtana decydowała czy może zacząć przygotowanie na żone. W tym momencie trafiała do haremu gdzie uczyła się czytać, tańczyć, haftować, śpiewać, grać na instrumentach, zapoznawana ja z literaturą i kaligrafią. Były podporządkowane sułtance „valide”, która karała je za niesubordynacje. Kary te zależnie od przewinienia mogły skończyć się na chłoście, albo w skrajnych przypadkach śmiercią przez utopienie. By przestrzegano prawa zatrudniano czarnych eunuchów. Zatrzymajmy się na chwile na nich. Pochodzili najczęściej z Sudanu i Etiopii, a ponieważ byli czarni - według tamtejszej kultury brzydcy - nie stanowili pokusy dla kobiet haremu. Kastracja miała swoje skutki fizyczne i emocjonalne. Byli mściwi, okrutni, złośliwi ale z drugiej strony naiwni i dziecinni. Zdarzało się również, że tracili wzrok lub pamięć. Czasami dochodziło do „bezpiecznych” stosunków między eunuchami, a przyszłymi żonami. Po 9 latach przebywania w haremie mogły pozostać w nim jako służące, bądź nauczycielki lub odejść z dość pokaźnym majątkiem zebranym podczas pobytu w haremie. Większość, która odeszła znajdowała sobie mężów i zamieszkiwały w Stambule lub Bursie, gdzie stawały się „ambasadorkami” życia pałacowego.