คุณค่าด้านเนื้อหา

• เรื่องราวของโลกทั้ง 3 ได้แก่

1. กามภูมิ  คือโลกของผู้ที่ข้องอยู่ในกิเลส แบ่งเป็น สุคติภูมิ 7 และทุคติภูมิหรืออบายภูมิ 4 (อบายภูมิ ได้แก่  นรกภูมิ  เปรตภูมิ  อสูรกายภูมิ  เดรัจฉานภูมิ)

2. รูปภูมิ  คือดินแดนของพรหมที่มีรูป มี 16 ชั้น

3. อรูปภูมิ  คือดินแดนของพรหมไม่มีรูป มี 4 ชั้น

• ไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิกล่าวถึงการเกิดของมนุษย์ว่าเป็นความยากลำบากหรือเป็นความทุกข์อย่างหนึ่ง โดยกล่าวถึงมนุษย์ตังแต่แรกเกิด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

• การสรรคำโดยคำนึงเสียง

-เล่นสัมผัสคล้องจอง เช่น นั่งยองอยู่ในท้องแม่

-คำซ้อนเน้นความหมาย เช่น คับแคบ เค้นเนื้อเค้นใจ

คุณค่าด้านสังคม

• สะท้อนความเชื่อเรื่องบาปบุญคุณโทษ ความเชื่อของคนไทยในยุคนั้น การเวียนว่ายตายเกิด นรก สวรรค์

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

• การกำเนิดของมนุษย์ และการสร้างความดี ทำบุญกุศล

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

• “เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่ แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่ แลกำมือทั้งสองคู่คอต่อหัวเข่า ทั้งสอง เอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแล.... ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร และลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

• อริยสัจ4 ความไม่แน่นอนของสรรพสิ่งทั้งปวงในโลกมนุษย์

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง
คุณค่าด้านเนื้อหา

รูปแบบการแต่งเป็นร้อยแก้วที่มีสัมผัสคล้องจอง กวีแต่งประโยคเข้าใจ ง่ายผูกความไม่ซับซ้อน

องค์ประกอบของเรื่อง

เรื่องไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมิ คือ แสดงการเกิดของมนุษย์ทั้ง ชายหญิง ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงคลอดนั้นเป็นไปด้วยความเจ็บปวดทรมาน
คุณค่าด้านวรรณศิลป์
การสรรคำ การเลือกใช้คำโดยคำนึงถึงเสียง

การย้ำคำที่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกัน การเลือกใช้ค่าโดยคำนึงถึงเสียง การใช้โวหาร
คุณค่าด้านสังคม
ความเชื่อในเรื่องกรรม

สะท้อนให้เห็นความเชื่อในเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ด้วยแรง บุญและแรงกรรมที่ได้กระทำไว้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่

หากทำบาปด้วยกาย วาจา ใจ ต้องไปเกิดในนรกภูมิ

หากรู้จักบาปบุญคุณโทษ รู้จักผิดชอบชั่วดี รู้จักคุณพระ รัตนตรัย มีมนุษยธรรมประจำใจก็ไปเกิดในมนุสสภูมิ

ตอบคำถาม
1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

การกำเนิดของมนุษย์ และการสร้างความดี ทำบุญกุศล
2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

“เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่ แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่ แลกำมือทั้งสองคู่คอต่อหัวเข่า ทั้งสอง เอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแล.... ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร และลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่
3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

อริยสัจ 4 ทุกข์ อนิจจัง (ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม

มีการลำดับความเป็นไปตามขั้นตอนเริ่มตั้งแต่เมื่อแรกเกิดเป็น กลละ หรือเซลล์ที่มีขนาดเล็กมาก ค่อยเติบโตขึ้นเป็น เบญจสาขาหูดและเจริญขึ้นจนเป็นตัวคนอยู่ในท้องแม่จนกระทั่งถึงเวลาคลอด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

การเลือกใช้คำให้เหมาะสมกับคำประพันธ์

มีการใช้โวหารภาพพจน์ คือ บรรยายโวหาร พรรณาโวหารและอุปมาโวหาร

คุณค่าด้านสังคม

มีความเชื่อในเรื่องกรรมและมีความเชื่อในเรื่องนรกและสวรรค์

ตอบคำถาม

1.ต้องการให้เรารู้จักการกำเนิดมนุษย์ ว่ามนุษย์เกิดมาได้อย่างไร และมีวิวัฒนาการอย่างไร

2.ช่วงเบญจสาขาหูด คือ มีตุ่มแบ่งออกเป็น5หูด นั่นคือ มือ 2 อัน เป็นตีน 2 อันและหัวอันหนึ่ง

3.ผลของการทำความดีเมื่อชาติปางก่อน คือทำความดีย่อมได้กรรมดี ทำความชั่วย่อมได้กรรมชั่ว

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง

คุณค่าด้านเนื้อหา

• เบื้องต้นจะกล่าวถึงกำเนิดของมนุษย์ โดยสื่อให้เห็นถึงความเหนื่อยยากของผู้เป็นมารดาที่ต้อง ฟูมฟักดูแลลูกตั้งแต่ตั้งครรภ์ จนกระทั่งเติบโตเป็นผู้ใหญ่

• ต่อมาจะกล่าวถึงมนุษย์ในดินแดนอุตตรกุรุทวีป ซึ่งเป็นดินแดนทางเหนือของเขาพระสุเมรุ มนุษย์ทุกคนในดินแดนแห่งนี้จะมีรูปร่างหน้าตาที่สวยงามเท่าเทียมกันทุกคน ตลอดจนภูมิประเทศก็สวยงามราบเรียบเท่ากันทั้งทวีป ส่งผลให้มนุษย์ในทวีปนี้ไม่แก่งแย่งชิงดีกัน ทั่วทั้งดินแดนจึงมีแต่ความสงบสุข

• กลวิธีการแต่ง เป็นการเล่าเรื่องตามลำดับโดยใช้บรรยายโวหารเป็นหลัก ใช้พรรณนาโวหารในตอนที่ต้องการให้รายละเอียด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

• เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านสังคม

• เป็นเสมือนแนวการสอนศีลธรรมของสังคม พูดในเรื่องความเชื่อของคนสมัยก่อน มีการกล่าวถึงนรก สวรรค์ บาปบุญ

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

• การกำเนิดของมนุษย์

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

• " เมื่อกุมารอยู่ในท้องแม่นั้นลำบากนักหนา พึงเกลียดพึงหน่ายพ้นประมาณนัก ก็ชื้นแลเหม็นกลิ่นตืดแลเอือนอันได้ ๘๐ ครอก...ฝูงตืดแลเอือนทั้งหลายนั้นคนกันอยู่ในท้องแม่ " กล่าวให้เห็นว่า เด็กที่อยู่ในท้องนั้นต้องได้รับความลำบากอย่างมาก ต้องทนอยู่ในที่ที่ทั้งชื้นและเหม็นพยาธิซึ่งอาศัยปนอยู่ในท้องแม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

• การเจริญธรรมกตัญญู การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง

คุณค่าด้านเนื้อหา

ทำให้มนุษย์รู้จักภูมิทั้ง3 การเกิดการตาย ความเป็นอยู่ของภูมิทั้ง3

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

ทำให้เห็นภาพว่าชีวิตหลังการตายมนุษย์ได้อย่างดี การใช้ภาษาได้อย่างชัดเจนทำให้จินตการเห็นภาพได้

คุณค่าด้านสังคม

สอนให้มีคุณธรรม ผู้คนอยุ่ด้วยกันอย่างมีความสุข สอนให้มนุษย์ได้รู้ว่าหลังความตายจะไปอยู่ภูมิไหนต้องมั่นทำความดี

1. ตอบ รู้จักการเกิดของมนุษย์ว่ากี่วันกี่อาทิตย์กี่เดือนกว่าจะเป็นเด็กทารก เเล้วทำให้รู้ว่าเด็กทารกนั้นมาจากไหนโดยการถ้าเด็กเกิดมาเเล้วตัวเย็นเเสดงว่ามาจากสวรรค์ ถ้าเด็กตัวร้อนเเสดงว่าเด็กคนนั้นเกิดมาจากนรก

2. อันว่าสัตว์ทั้งหลายย่อมจะเวียนวนไปมาและเกิดในภูมิ 3 ทำให้เห็นภาพว่าชีวิตหลังการตายมนุษย์ต้องไปอยุ่ในภูมิทั้ง 3 นี้ เเล้วเวียนว่ายตายเกิดภูมิทั้ง 3 นี้ ไม่จบไม่สิ้น

3. ตอบ ความจริงที่แน่นอนอย่างแรกก็คือ หลักกรรม และหลักไตรลักษณ์โดยเฉพาะเรื่องความไม่เที่ยง เป็นแกนความคิดที่ซึมแทรกอยู่ทั่วตลอดในคำสอนทั้งหมด ของหนังสือไตรภูมิพระร่วง และเป็นความจริงที่แน่นอนเช่นเดียวกันว่า หลักกรรมและหลักไตรลักษณ์ คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา นั้น เป็นหลักธรรมสำคัญระดับแกน ที่สอดประสานหลักคำสอนอื่นๆ แทบทุกอย่างในพุทธศาสนา ซึ่งจะพบได้เกือบทั่วทุกแห่งในคัมภีร์ที่แสดงหลักธรรม หลักกรรมท่านสอนเพื่อมุ่งให้คนดำเนินชีวิตอยู่อย่างที่สุดในไตรภูมิ ส่วนหลักไตรลักษณ์ท่านสอนเพื่อช่วยให้คนหลุดพ้นไปได้จากไตรภูมิ หรือพูดให้ถูกแท้ว่เพื่อช่วยให้พ้นจากกรรม แล้วจะได้พ้นจากไตรภูมิ

คุณค่าด้านเนื้อหา

ไตรภูมิพระร่วงกำหนดกรอบแห่งความประพฤติเพื่อให้สังคมมีความสงบสุขผู้ปกครองแผ่นดินต้องมีคุณธรรม

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านสังคม

เป็นเสมือนแนวการสอนศีลธรรมของสังคม ให้คนปฏิบัติชอบซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการอยู่ร่วมกันในสังคม

ตอบคำถาม

๑.ไตรภูมิพระร่วงเป็นความรู้และความพยายามของคนสมัยก่อนในเรื่องสร้างโลก เรื่อง กำเนิดของจักรวาล เรื่องภูมิศาสตร์ เรื่องตายแล้วไปไหน และเรื่องอื่น ๆ ที่ลี้ลับซับซ้อน ต่าง ๆ ที่ยังหาคำตอบได้ยาก ไตรภูมิใช้วิธีสอนศาสนาด้วยการพรรณนาความทุกข์ทรมาน ในนรก และพรรณนาความวิจิตรรื่นรมย์โดยพิสดารในสรวงสวรรค์

๒.กล่าวถึงลักษณะของจักรวาลว่า มีลักษณะเป็นวงกลม มีเขาพระสุเมรุเป็นศุนย์กลางของจักรวาล บนยอดเขาเป็นที่ตั้งของสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ซึ่งมีพระอินทร์เป็นผู้ปกครองและเหนือขึ้นไปบนอากาศก็จะมีสรรค์ชั้นอื่น ๆ อีก 

๓.ผลของการทำความดี-ความชั่วเมื่อชาติก่อน

คุณค่าด้านเนื้อหา

-ทำให้คนชั้นหลังได้รับความรู้ทางวรรณคดี อันเป็นความคิดของคนโบราณ

-เป็นความรู้ทางภูมิศาสตร์ของคนโบราณ

โดยเชื่อว่าโลกมีอยู่ ๔ ทวีป ได้แก่ ชมพูทวีป บุรพวิเทหทวีป อุตตรกุรุทวีป และอมรโคยานทวีป โดยมีเขาพระสุเมรุเป็นศูนย์กลาง

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การเลือกใช้คำให้เหมาะแก่ลักษณะคำประพันธ์

-การเลือกใช้คำโดยคำนึงถึงเสียง

- การเล่นสัมผัสคล้องจอง

-การใช้คำซ้อนเพื่อเน้นความหมาย

-การย้ำคำที่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกัน

-การใช้โวหาร

คุณค่าด้านสังคม

-ความเชื่อเรื่อนรก

-ความเชื่อเรื่องภพภูมิ

-ความเชื่อเรื่องพระพุทธศาสนา

-ความเชื่อเกี่ยวกับกับการเกิด

1. ความทุกของมนุษย์ตั้งแต่อยู่ในท้องแม่

2. ฝูงตืดแลเอือนทั้งหลายนั้นคนกันอยู่ในท้องแม่ ตืดแลเอือนฝูงนั้นเริมตัวกุมารนั้น ดุจดั่งหนอนอันอยู่ในปลาเน่า แลหนอนอันอยู่ในลามกอาจมนั้นแล อันสายสะดือแห่งกุมารนั้นกลวงดั่งสายก้านบัวอันมีชื่อว่าอุบล บรรยายให้เห็นภาพว่าลูกอยู่ในท้องกับพยาธิ

3. การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม

-แต่งแบบร้อยแก้ว เนื้อหาเข้าใจง่าย

แต่งเป็นแบบร้อยแก้วทำให้สามารถอ่านแล้วเข้าใจเนื้อหาได้โดยง่าย

-สัมผัสคล้องจอง

มีทั้งสัมผัสในและสัมผัสนอก ทำให้เกิดความสละสลวยเวลาอ่าน

*คุณค่าด้านวรรณศิลป์

โดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่าง ๆ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร และยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำ

*คุณค่าด้านสังคม

มนุสสภูมิเป็นตอนที่พูดถึงการเกิดของมนุษย์ดังนั้นจึงมีความเชื่อเรื่องบุญกรรมไว้มากมาย สะท้อนถึงความเชื่อของคนไทยในยุคสมัยนั้น

ตอบคำถาม

1.การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา

2. “เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่ แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่ แลกำมือทั้งสองคู่คอต่อหัวเข่าทั้งสอง เอาไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหมดทุกเมื่อเเล… ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไรและลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3.อริยสัจ 4 ทุกข์ อนิจจัง(ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม

เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

จะโดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่าง ๆ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร วรรณคดีเรื่องนี้ก็ยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำ

คุณค่าด้านสังคม

สะท้อนให้เห็นความเชื่อในเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ด้วยแรงบุญและแรงกรรมที่ได้กระทำไว้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่

1. ตอบ การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

2. ตอบ “เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่ แลกำมือทั้งสอง เอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้นเลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแล…ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไรและลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3. ตอบ อริยสัจ 4 ความไม่แน่นอนของสรรพสิ่งทั้งปวงในโลกมนุษย์

คุณค่าด้านเนื้อหา

ทำให้คนชั้นหลังได้รับความรู้ทางวรรณคดี อันเป็นความคิดของคนโบราณ ซึ่งจะเป็นพื้นฐานของวรรณคดีไทย เช่น พระอินทร์ แท่นบัณพุกัมพล ช้างเอราวัณ เขาพระสุเมรุ ป่าหิมพานต์ต้นปาริชาติ ต้นนารีผล นรก สวรรค์ เป็นต้น

เป็นความรู้ทางภูมิศาสตร์ของคนโบราณโดยเชื่อว่าโลกมีอยู่ 4 ทวีป ได้แก่ ชมพูทวีป บุรพวิเทหทวีป อุตตรกุรุทวีป และอมรโคยานทวีป โดยมีเขาพระสุเมรุเป็นศูนย์กลาง

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านสังคม

คำสอนทางศาสนา เช่น การทำบุญรักษาศีลเจริญสมาธิภาวนาจะได้ขึ้นสวรรค์การทำบาปจะตกนรก ค่านิยมเชิงสังคม ให้คนตั้งมั่นและยึดมั่นในการเป็นคนใจบุญ มีเมตตากรุณา รักษศีล บำเพ็ญทาน รู้จักเสียสละ เชื่อมั่นในผล แห่งกรรม

ตอบคำถาม

1. ให้รู้จักการวิวัฒนาการการกำเนิดมนุษย์ในเเต่ละช่วงตั้งเเต่เป็นกลละจนคลอดออกจากท้องเเม่

2. ท้องเเม้นั้นอันเป็นที่เหม็นเเลที่ออกลูกเต้า ที่เถ้า ที่ตายที่เร่ว ฝูงตืดเเลเอือนทั้งหลายนั้นคนกันอยู่ในท้องเเม่ ตืดเเลเอือนฝูงกุมารนั้นไสร้ ดุจดั่งหนอนอันอยู่ในปลาเน่า เป็นการพูดถึงในท้องเเม่นั้นเป็นที่ที่เหม็น มีฝูงตืดปะปนกันชอนไชตามตัวเด็กในท้องเหมือนกันหนอนที่อยู่ในปลาเน่า

3. หลักธรรมเรื่องไตรวัฎฎ์ หรือวัฎฎะ 3 คือ กิเลส กรรม และวิบาก หมายถึงกฎแห่งกรรมหรือการเวียนว่ายตายเกิด

ตอบ มีสัมผัสคล้องจองที่เป็นความเรียงกัน มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และจิตรภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินตภาพ เเห็นความงงามของภาษา

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

ตอบ นอกจากจะโดดเด่นในการใช้โวหารต่างๆ บรรยายโวหารพโวหารพรรณา อุปมาโวหาร วรรณคดีเรื่องนี้ยังโดดเด่นเรื่องการสรรคำ

คุณค่าด้านค่าด้านสังคม

ตอบ เป็นเสมือนเเนวการสอนศีลธรรมของสังคม ให้คนปฏิบัติชอบซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการอยู่รวมกันในสังคม

ตอบคำถาม

1.มนุษย์เราควรทำความดีด้วยวิธีต่างๆ เช่นกตัญญูต่อบิดามารดา ครูบาอาจารย์ ไม่โลภ ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

2."เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องเเม่ แลนั่งยองอยู่ในท้องเเม่ แลกำมือทั้งสองคู่คอต่อหัวเข่า ทั้งสองเอาหัวไว้เหนือหัวเขาเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดเเลน้ำเหลืองย้อยลง เต็มตนยะหยดทุกเมื่อเเล...ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร เเละำบากเเค่ไหนภายในท้องเเม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่วปรากฏในไตรภูมิพระร่วงคือ อนิจจัง4 คความไม่เเน่นอนของสรรพสิ่ง ทั้งปวงในโลกมนุษย์

คุณค่าด้านเนื้อหา

เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจองมีความเปรียบเทียบที่ใช้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจนเป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินตภาพเห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

นอกจากจะโดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่างๆบรรยายโวหารพรรณนาโวหารอุปมาโวหารวรรณคดีเรื่องนี้ก็ยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำ

คุณค่าด้านสังคม

มนุษย์เราควรทำความดีด้วยวิธีต่างๆอาทิเช่นการกตัญญูต่อพ่อแม่การยึดมั่นในศีลธรรมรู้จักพึ่งพอใจในสิ่งที่ตนเองมีไม่เบียดเบียนผู้อื่นไม่โลภไม่มีกิเลสตันหาไม่เบียดเบียนผู้อื่นซึ่งหากเราทำได้เช่นนี้ตัวเราและสังคมก็ย่อมมีแต่ความสุข

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

การกตัญญูต่อพ่อแม่การยึดมั่นในศีลในธรรมรู้จักพึ่งใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่มีกิเลสตันหา

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่และกำมือทั้งสองคู่คอต่อหัวเขาทั้งสองเอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่ในนั้นเลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแล..ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไรและลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

อริยสัจ4 ทุกข์ อนิจจัง(ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม

- มีการลำดับความเป็นไปตามขั้นตอน

- มีการเล่าเรื่องเป็นลำดับโดยใช้บรรยายโวหารเป็นหลัก

- ใช้พรรณนาโวหารเมื่อต้องการอธิบายรายละเอียด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์
- การเลือกใช้ถ้อยคำที่ถูกต้องตามความหมาย

- การใช้คำที่เหมาะกับเนื้อเรื่อง และฐานะของตัวละคร

- มีการใช้โวหารภาพพจน์ที่มีความหลากหลาย เช่น อุปมาโวหาร บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร

คุณค่าด้านสังคม
- สะท้อนความเชื่อของคนในสังคม ในเรื่องของนรก สวรรค์

- สะท้อนแนวคิดของคนในสังคม เช่นการเกิดเป็นมนุษย์ และสัจธรรมของชีวิต

ตอบคำถาม
1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

ตอบ ความเชื่อเรื่องการเกิดของมนุษย์ในอดีต ความเชื่อเกี่ยวกับนรก สวรรค์
2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ตอบ "เมื่อทารกอยู่ในท้องแม่นั้นลำบากนักหนาพึงเกลียดพึงหน่ายพ้นประมาณนั้นก็ชื้นใดเหม็นกลิ่นตืดและเอือน" ซึ่งเล่าถึงความลำบากของทารกขณะอยู่ในท้องแม่
3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

ตอบ การเจริญธรรมกตัญญู การนึดมั่นในศีลธรรม ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ

2ด้านวรรณศิลป์

นอกจากจะโดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่าง ๆ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร วรรณคดีเรื่องนี้ก็ยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำ

3เป็นเสมือนแนวการสอนศีลธรรมของสังคม ให้คนปฏิบัติชอบซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการอยู่ร่วมกันในสังคม

ตอบคำถาม

1 มนุษย์เราควรทำความดีด้วยวิธีต่าง ๆ อาทิเช่น การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ฯลฯ ซึ่งหากเราทำได้เช่นนี้ ตัวเราและสังคมก็ย่อมมีแต่ความสงบสุข

2เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่ แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่แลกำมือทั่งสองคู่คอต่อหัวเขา ทั่งสอง เอาหัวไว้เหนือหัวเขาเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแลทำให้เห็นภาพว่าเด็กในท้องอยู่ในสภาพอย่างทำให้เราจินตาการและเห็นภาพชัดเจน

3 อริยสัจ 4 ความไม่แน่นอนของสรรพสิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

รูปแบบการแต่งเป็นร้อยแก้วมีสัมผัสคล้องจองกับกวีมีเนื้อหาเข้าใจง่าย มีการเรียบลำดับขั้นตอนการเกิดจนเติบโตเป็นคน

•คุณค่าด้านวรรณศิลป์

เลือกใช้คำถูกต้องตามความหมายการเลือกใช้คำที่เหมาะสมแก่เนื้อเรื่อง

•คุณค่าด้านสังคม

ความเชื่อในเรื่องธรรมรู้จักบาปบุญคุณโทษสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อในเรื่องเวียนว่ายตายเกิด

ตอบคำถาม

1.การสอนให้เรามีคุณธรรมจริยธรรมรู้จักการทำบุญและการเวียนว่ายตายเกิดของมนุษย์การรู้จักบาปบุญคุณโทษ

2. กล่าวถึงลักษณะของจักรวาลว่ามีลักษณะเป็นวงกลมและแบ่งเป็นทวีปมีเขาพระสุเมรุเป็นศูนย์กลางและมีการแบ่งสวรรค์ชั้นต่างๆตามผู้มีบุญหรือมีพลังวิเศษ

3. อริยสัจ4การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา

มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์เเละเกิดจินตภาพชัดเจน

-คุณค่าด้านวรรณศิลป์

เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

-คุณค่าด้านสังคม

เป็นเสมือนแนวการสอนศีลธรรมของสังคม ให้คนปฏิบัติชอบซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการอยู่ร่วมกันในสังคม

1.การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

2.เบญจสาขาหูดนั้นเป็นมือ2อันเป็นตีน2อันหูดเป็นหัวอันหนึ่งและแต่นั้นค่อยไปเบื้องหน้าทุกวันครั้นถึง7วันเป็นผ่ามือ เป็นนิ้วมือ แต่นั้นไปถึง7วันคำรบ42จึงเป็นขนเป็นเล็บตีนเล็บมือเป็นเครื่อฃสำหรับเป็นมนุษย์ทุกอันแล

3.การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง

คุณค่าด้านเนื้อหา

-เรื่องไตรภูมิพระร่วงตอน มนุสสภูมิคือแสดงการเกิดของมนุษย์ทั้ง

ชายหญิง ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงคลอดนั้นเป็นไปด้วยความเจ็บปวดทรมาน

คุณค่าด้านวรรณคดี มีการลําดับความเป็นไปตามขั้นตอน

• เริ่มตั้งแต่เมื่อแรกเกิดเป็น กลละ หรือเซลล์ที่มีขนาดเล็กมาก

• ค่อยเติบโตขึ้นเป็น เบญจสาขาหูดหรือหูดห้ากิ่ง

• เจริญขึ้นจนเป็นตัวคนอยู่ในท้องแม่จนกระทั่งถึงเวลาคลอด

กลวิธีการแต่ง

• เป็นการเล่าเรื่องตามลําดับโดยใช้บรรยายโวหารเป็นหลัก

-เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ

เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การเล่นคำสัมผัสคล้องจอง การเลือกใช้คำให้เหมาะเเก่ลักษณะคำประพันธ์

การใช้โวหารเช่นบรรยายโวหาร

คุณค่าด้านสังคม

-สะท้อนให้เห็นความเชื่อในเรื่องการเวียนว่ายตายเกิดด้วยแรง

บุญและแรงกรรมที่ได้กระทําไว้ในขณะทั้งยังมีชีวิตอยู่

หากทําบาปด้วยกาย วาจา ใจต้องไปเกิดในนรกภูมิ

หากรู้จักบาปบุญคุณโทษ รู้จักผิดชอบชั่วดี รู้จักคุณพระ

รัตนตรัย มีมนุษยธรรมประจําใจก็ไปเกิดในมนุสสภูมิ

เมื่อจะเกิดเป็นมนุษย์ผู้ทั้งมาจากนรกภูมิด้วยแรงกรรมก็จะส่งผล

ให้เกิดความยากลําบากทั้งต่อตนเองและผู้ให้

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

ตอบ การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น 2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ตอบ เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่และนั่งยองอยู่ในท้องแม่แลกำมือทั้งสองคู่คองต่อหัวเข่าทั้งสองเอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้น เลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มต้นอย่ายศทุกเมื่อแล้วทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร เเละ ลำบากเเค่ไหนภายในท้องเเม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

ตอบ หลักธรรมที่สำคัญชิวปรากฏในไตรภูมิพระร่วงคืออนิจจัง 4 ความไม่แน่นอนของสรรพสิ่งทั้งปวงในโลกมนุษย์

คุณค่าด้านเนื้อหา

: มีการเขียนลำดับความเป็นไปตามขั้นตอนการกำเนิดของมนุษย์ โดยเริ่มตั้งแต่ปฏิสนธิเป็น กลละ ที่เป็นเซลล์ที่มีขนาดเล็กมาก ค่อยๆเจริญเติบโตขึ้นเป็น เบญจสาขาหูด หรือหูดห้ากิ่งและเจริญเติบโตขึ้นจนเป็นตัวคนนั่งคุดคู้อยู่ในท้องมารดาจนกระทั่งถึงเวลาคลอดก็ถูกลมดันให้ออกมาสู่โลกภายนอก และกลวิธีในการแต่ง เป็นการเล่าเรื่องตามลำดับโดยใช้บรรยายโวหารเป็นหลัก และใช้พรรณนาโวหารในตอนที่ต้องการให้รายละเอียด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

: เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านสังคม

: ความเชื่อในเรื่องกรรม การมีอยู่ของนรกและสวรรค์ การเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์โลกด้วยแรงบุญแรงกรรมที่ได้กระทำไว้ในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ หากท่านทำบาปด้วยกาย วาจา ใจ ต้องไปเกิดในนรกภูมิ หากรู้จักบาปบุญคุณโทษ รู้จักคุณพระรัตนตรัย มีมนุษยธรรมประจำใจก็ไปเกิดในมนุสสภูมิ

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

ตอบ : การกตัญญูต่อแม่ การทำคามดี

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ตอบ: เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังท้องแม่แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่แลกำมือทั้งสองโค้งคอต่อหัวเข่าทั้งสองเอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั่นดั่งนั่น

อธิบาย : หลังของลูกนั้นพิงอยู่ในท้องแม่ นั่งยอง กำมือ คู้เข่าทั้ง 2 ข้าง ก้มหัวไว้เหนือหัวเข่า ในท้องแม่

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

ตอบ: กตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ฯลฯ ซึ่งหากเราทำได้เช่นนี้ ตัวเราและสังคมก็ย่อมมีแต่ความสงบสุข

คุณค่าด้านเนื้อหา

-ไตรภูมิพระร่วงมีจุดมุ่งหมายที่จะชี้ให้เห็นคุณและโทษของโลกทั้งสามที่ไม่แน่นอน เพื่อที่จะให้มนุษย์ตระหนักถึงกรรมดีและกรรมชั่วและพบกับความสุขไม่ว่าจะอยู่ในโลกไหน โดยในตอน มนุสสภูมิ นี้ก็ได้กล่าวถึงการกำเนิดมนุษย์ที่อธิบายโดยใช้หลักความเชื่อทางพุทธศาสนามาอธิบาย

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-เป็นความเรียงที่มีสัมผัสคล้องจอง มีความเปรียบเทียบที่ให้อารมณ์และเกิดจินตภาพชัดเจน เป็นภาพพจน์เชิงอุปมาและภาษาจินภาพ เห็นความงดงามของภาษา

คุณค่าด้านสังคม

-คำสอนทางศาสนา ไตรภูมิพระร่วงสอนให้คนทำบุญละบาป เช่น การทำบุญรักษาศีลเจรฐสมาธิภาวนาจะได้ขึ้นสวรรค์การทำบาปจะตกนรก

๑.กล่าวถึงการกำเนิดของมนุษย์ไว้อย่างละเอียดเป็นขั้นตอน  ตั้งแต่เริ่มปฏิสนธิจนกระทั่งคลอดจากครรภ์มารดา

๒.สิ่งอาหารอันแม่กินเข้าไปในห้องนั้นไหม้และย่อยลง ด้วยอำนาจแห่งไฟธาตุอันร้อนนั้น ส่วนตัวกุมารนั้นปมีไหม้ เพราะว่าเป็นธรรมดาด้วยบุญกุมารนั้นจะเป็นคนแลจึงให้บมีไหม้บมีตายเพื่อ ดังนั้นแกแต่กุมารนั้นอยู่ในท้องแม่ บ่ท่อนได้หายใจเข้าออกเสียเลย บท่อนให้เหยียดตีนมือออกตั้งเราท่าน ทั้งหลายนี้สักคาบหนึ่งเลย ทำให้เห็นภาพว่าลูกรับประทานอาหารอย่างไรภายในท้องแม่

๓.อริยสัจ๔ ความไม่แน่นอนของสรรพสิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม

แต่งแบบร้อยแก้ว ทำให้ผู้อ่านเข้าใจได้ง่ายไม่ซับซ้อน

ด้านวรรณศิลป์

นอกจากจะโดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่าง ๆ วรรณคดีเรื่องนี้ก็ยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำให้มีความเหมาะสมและไพเราะ อีกทั้งยังมีการเล่นสัมผัสคล้องจองอีกด้วย

ด้านสังคม

เป็นเสมือนแนวการสอนศีลธรรมของสังคม ให้คนปฏิบัติชอบซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการอยู่ร่วมกันในสังคม

ตอบคำถาม

1.ต้องการสอนให้รู้จักการเวียนว่ายตายเกิดของมนุษย์ว่ากว่าจะเกิดมาได้นั้นต้องผ่านอะไรมาบ้าง และสอนให้รู้จักบาปบุญที่เกิดจากการกระทำ

2.''เบื้องหลังกุมารนั้นต่อหลังทองแม่แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่แลกำมือทั้งสองคู่ คอต่อหัวเข่าทั้งสองเอาหัวใจเหนือหั วเขาเมื่อนั่งอยู่นั้นเลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยด ทุกเมื่อแล'' ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร และลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3.อริยสัจ 4 ทุกข์ อนิจจัง (ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม

พระร่วง

-คุณค่าด้านเนื้อหา

แสดงให้เห็นถึงความเป็นไปอย่างเป็นขั้นเป็นตอน

รูปแบบการแต่งที่เข้าใจง่ายผูกความไม่ซับซ้อน

-คุณค่าด้านวรรณศิลป์

การเลือกใช้คำได้ถูกต้องตามความหมายที่ต้องการ เหมาะกับเนื้อเรื่องและฐานะของตัวละคร

-คุณค่าด้านสังคม

สะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อเรื่องของการเวียนว่ายตายเกิด ด้วยแรงบุญและแรงกรรม

ความเชื่อเรื่องนรกสวรรค์ เชื่อว่านรกสวรรค์มีหน้าตาแบบใด เป็นที่อยู่ของใคร

ตอบคำถาม

๑.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุ

สสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

การเกรงกลัวในบาป การเกิดมาของมนุษย์

๒.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยก ตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ช่วงที่พรรณนาถึงการเกิดของมนุษย์ เช่นการเริ่มจากเป็น กลละ => อัมพุทะ => เปสิ => ฆนะ => เริ่มมีเบญจสาขาหูด => มีฝ่ามือ นิ้วมือ ฝ่าเท้า และนิ้วเท้า และมีการบอกลักษณะว่าเป็นอย่างไร ซึ่งทำให้เห็นภาพได้มากขึ้น

๓.หลักธรรมที่สำคัญชึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

การละเว้นการทำความชั่ว ทำความดีให้มากๆ

มีคุณธรรม จริยธรรมในตนเอง ไม่เบียดเบียนหรือทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน

คุณค่าด้านเนื้อหา

-รูปแบบการแต่งเป็นร้อยแก้วที่มีสัมผัสคล้องจอง เข้าใจง่าย ไม่ซับซ้อน

-เนื้อเรื่องแสดงให้เห็นถึงการเกิดของมนุษย์ทุกคน ตั้งแต่แรกเกิดจนคลอดที่เป็นไปด้วยความเจ็บปวด

-เป็นการเล่าเรื่องเป็นลำดับขั้นตอนโดยการใช้บรรยายโวหารและใช้พรรณนา โวหาร ในตอนที่ต้องการให้รายละเอียด

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การเลือกใช้คำพูดที่ตรงกับความหมาย

-การเลือกใช้คำที่เหมาะแก่เนื้อเรื่องและฐานะของบุคคลในเรื่อง

-การเลือกใช้คำให้เหมาะสมกับบทประพันธุ์

-การเลือกใช้คำโดยคำนึงถึงเสียง

-การใช้โวหาร

คุณค่าด้านสังคม

ความเชื่อในเรื่องกรรม เช่น เชื่อในรื่องการเวียนว่ายตายเกิดด้วยแรงบุญและแรงกรรม

-ความเชื่อเรื่องนรก สวรรค์ เช่น สวรรค์และอุตรกุรุทวีป ซึ่งเป็นทวีปในอุดมคติ

ตอบคำถาม

๑.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้

ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

เรื่องสร้างโลก เรื่อง กำเนิดของจักรวาล เรื่องภูมิศาสตร์ เรื่องตายแล้วไปไหน และเรื่องอื่น ๆ ที่ลี้ลับซับซ้อน ต่าง ๆ ที่ยังหาคำตอบได้ยาก ไตรภูมิใช้วิธีสอนศาสนาด้วยการพรรณนาความทุกข์ทรมาน ในนรก และพรรณนาความวิจิตรรื่นรมย์

๒.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

“ผิแลว่าเมื่อแม่เดินไปก็ดี นอนก็ดี ฟื้นตนก็ดี กุมารในท้องแม่นั้นให้เจ็บเพียงจะตายแล ดุจดั่งลูกทรายอันพึ่งออกแล อยู่ธรห้อย ผิบ่มิดุจดั่งคนอันเมาเหล้า ผิบ่มิดุจดั่งลูกงูอันหมองูเอาไปเล่นนั้นแล…”

สำหรับอาหารที่เด็กกินนั้น ก็จะกินผ่านสายสะดือที่ส่งจากผู้เป็นแม่อีกทอดหนึ่ง โดยอาหารที่แม่กินเข้าไปก่อนจะอยู่ใต้ตัวเด็ก ส่วนอาหารที่แม่กินเข้าไปใหม่จะทับอยู่บนศีรษะเด็ก ทำให้เด็กได้รับความทุกข์ทรมานยิ่งนัก ตอนที่อยู่ในท้องแม่ เด็กจะนั่งอยู่กลางท้อง ในท่าคู้คอจับเจ่า และกำมือแน่น ซึ่งในขณะที่นั่งอยู่นั้น เลือดและน้ำเหลืองจะหยดลงเต็มตัวเด็กตลอด ไม่ได้หายใจ รวมถึงไม่ได้เหยียดมือและเท้าเลย ต้องเจ็บปวดเหมือนถูกขังไว้ในไห หรือที่คับแคบ เวลาแม่เดิน นอน หรือลุกขึ้น เด็กก็จะเจ็บปวดประหนึ่งว่าจะตาย เปรียบได้กับลูกเนื้อทรายที่อยู่ในมือของคนเมาเหล้า หรือลูกงูที่หมองูเอาไปเล่น

๓.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสะภูมิ มีอะไรบ้าง

-การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง

คุณค่าด้านเนื้อหา

-แสดงการเกิดของมนุษย์ทั้งชายหญิง ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงคลอดนั้นเป็นไปด้วยความเจ็บปวดทรมาน

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การสรรคำ การเลือกใช้คำให้เหมาะแก่ลักษณะคำประพันธ์ ผิดรูปอันจะเกิดชายก็ดีหญิงก็ดี เกิดมีอาทิแต่เกิดเป็นกลละนั้นโดยใหญ่แต่ละวันแลน้อย ครั้งถึง๗วัน เป็นดั่งน้ำล้างเนื้อนั้นเรียกว่าอัมพุทะ

-การใช้โวหาร บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร

-การหลากคำ การซ้ำค

คุณค่าด้านสังคม

-สะท้อนความเชื่อของคนในสังคม เรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ด้วยแรงบุญและแรงกรรมที่กระทำไว้ในขณะที่มีชีวิตอยู่

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

ตอบ สอนให้รู้เกี่ยวกับลักษณะการเกิดหรือปฏิสนธิของมนุษย์ การเจริญเติบโตของมนุษย์

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ตอบ ช่วงเริ่มต้นในการกำเนิดมนุษย์ที่กล่าวถึง กลละ ไปอัมพุทะและส่วนอื่นๆที่พรรณนาให้รู้ว่ามนุษย์เริ่มมีส่วนใดบ้างในช่วงเวลาต่างๆ

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

ตอบ สอนให้ทำความดีด้วยวิธีต่างๆ การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น หากทำเช่นนี้ ตัวเราและสังคมย่อมมีแต่ความสงบสุข

คุณค่าด้านเนื้อหา

-เป็นการเล่าเรื่องตามลำดับโดยใช้บรรยายโวหารเป็นหลักแสดงการเกิดของมนุษย์ทั้งชายและหญิง ตั้งแต่แรกเกิดจนถึงคลอดนั้นเป็นไปด้วยความเจ็บปวดทรมาน

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การเลือกใช้คำได้ถูกต้องตรงตามความหมายที่ต้องการ

-การเลือกใช้คำให้เหมาะแก่ลักษณะคำประพันธ์

-การเล่นสัมผัสคล้องจอง

คุณค่าด้านสังคม

-ให้ค่านิยมเชิงสังคมต่อคนไทย ให้ตั้งมั่นและยึดมั่นในการเป็นคนใจบุญ มีเมตตากรุณา รักษาศีล บำเพ็ญทาน รู้จักเสียสละ เชื่อมั่นในผล แห่งกรรม

ตอบคำถาม

1.ควรทำความดีด้วยวิธีต่างๆ เช่น การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ

2.เบื้องหลังกุมารนั้นตอนหลังท้องแม่และนั่งยองอยู่ในท้องแม่และกำมือทั้งสองข้อต่อหัวเข่าทั้งสองเอาหัวไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้นเลือดและน้ำเหลืองย้อยลงเต็มจนหยดทุกเมื่อแล

3.การทำความดี การกตัญญูต่อมารดา

คุณค่าด้านเนื้อหา

:ตอน มนุสสภูมิ คือ แสดงการเกิดของมนุษย์ทั้งชายหญิงตั้งแต่แรกจนถึงคลอดเป็นไปด้วยความทรมาน

:โครงเรื่องมรการลำดับความเป็นขั้นตอน เริ่มตั้งแต่แรกเกิดค่อยๆเติบโตเป็นเบญจสาขาหูดจนเจริญขึ้นเป็นตัวคนอยู่ในท้องแม่

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

:การสรรคำ เลือกใช้คำถูกต้องตามความหมาย เหมาะแก่เนื้อเรื่อง เหมาะแก่ลักษณะคำประพันธ์และคำนึงถึงเสียง

:มีการใช้ บรรยาย อุปมาและพรรณนาโวหาร

คุณค่าด้านสังคม

:สอนให้คนทำบุญละบาป การทำบุญรักษาศีลจะได้ขึ้นสวรรค์ การทำบาปจะตกนรก

ตอบคำถาม

1.นักเรียนคิดว่าไตรภูมิพระร่วง ตอน มนุสสภูมินี้ต้องการสอนให้นักเรียนรู้จักสิ่งใด

ตอบ การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด รักษาศีลธรรม พอใจในตนเองไม่เบียดเบียนสิ่งมีชีวิตอื่น

2.นักเรียนคิดว่าร้อยแก้วช่วงใดในเรื่องที่พรรณนาให้เห็นภาพมากที่สุด จงยกตัวอย่างพร้อมทั้งอธิบาย

ตอบ แลนั่งยองอยู่ในท้องแม่ แลกำมือทั้งสองข้าง คู้คอต่อหัวเข่าทั้งสอง เอาไว้เหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่ดั่งนั้น

เพราะว่าทำให้นึกภาพเด็กขณะอยู่ในท้องของแม่ได้

3.หลักธรรมที่สำคัญซึ่งปรากฏในไตรภูมิพระร่วง ตอนมนุสสภูมิ มีอะไรบ้าง

ตอบ กตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด ยึดมั่นในศีลธรรม พอใจในสิ่งที่ตนมี ไม่โลภ

วิเคราะห์คุณค่าที่พบในเรื่องไตรภูมิพระร่วง
คุณค่าด้านเนื้อหา
-สาระ = ผู้แต่งต้องการสื่อถึงผู้อ่านถึง “ความต้องการให้มนุษย์หลุดพ้นจากการเวียน
ว่ายตายเกิด” และมีแก่นสำคัญของเรื่อง คือ การกำเนิดของมนุษย์ ตั้งแต่แรกเริ่มก็เต็ม
ไปด้วยความเจ็บปวด
-โครงเรื่อง =ผู้แต่งได้กล่าวถึงเนื้อหาของการกำเนิดมนุษย์เอาไว้ โดยเริ่มเล่าจากการ
เป็นเซลล์ขนาดเล็ก(กลละ) จนกระทั่งคลอดออกมา ทำให้เกิดความน่าสนใจว่าจากเซลล์
เล็กๆกลายเป็นมนุษย์คนหนึ่งต้องผ่านอะไรมาบ้าง

-ตัวละคร = แม่,ทารก
-ฉากและบรรยากาศ = ฉากและบรรยากาศในเรื่องมีความเกินจริง ตัวอย่างเช่น “ใน
ท้องแม่นั้นร้อนหนักหนาดุจดั่งเราเอาใบตองเข้าจ่อตน แลต้มในหม้อนั้นไสร้ สิ่งอาหา
รอันเเม่กินเข้าไปในท้องนั้นไหม้และย่อยลง ด้วยอำนาจแห่งไฟธาตุอันร้อนนั้น ส่วนตัว
กุมารนั้นบมิไหม้ เพราะว่าเป็นธรรมดาด้วยบุญกุมารนั้นจะเป็นคนแลจึงให้บมิไหม้บมิตาย
เพื่อดั่งนั้นเเล แต่กุมารนั้นอยู่ในท้องแม่ บ่ห่อนได้หายใจเข้าออกเสียเลย บ่ห่อนได้เหยียด
ตีนมือออก” ในเนื้อเรื่องข้างต้นในประโยคที่ได้มีการเน้นสีไว้ เป็นการเปรียบที่เกินความ
จริง
-กลวิธีในการแต่ง = ผู้แต่งใช้การสร้างภาพพจน์ที่เกินจริง เพื่อให้มีความน่าสนใจ และ
มีการสอดแทรกความเชื่อในยุคสมัยๆนั้นเข้ามาเพื่อดึงดูดผู้อ่าน

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

นอกจากจะโดดเด่นในด้านการใช้โวหารต่าง ๆ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร วรรณคดีเรื่องนี้ก็ยังโดดเด่นอย่างมากในเรื่องของการสรรคำ เลือกใช้คำถูกต้องตามความหมายการเลือกใช้คำที่เหมาะสมแก่เนื้อเรื่อง

คุณค่าด้านสังคม
-ความเชื่อเรื่องบุญ-กรรม

แสดงแนวคิดว่าตัวของเด็กที่อยู่ในท้องของแม่จะอยู่รวมกับอาหารอาหารที่อยู่ในท้องแม่ก็ถูกเผาไปทีละน้อยแต่ตัวของเด็กจะไม่ถูกเผาดั่งเช่นอาหารเพราะบุญได้ห่อหุ้มตัวของเด็กในท้องเอาไว้

แสดงแนวคิดว่าลมในท้องแม่ที่เรียกว่าลมแห่งกรรมเป็นสิ่งที่ทำให้เด็กในท้องได้กลับหัวมาเยู่ข้างล่างและกลับเท้าให้ขึ้นไปอยู่ข้างบนรวมถึงมีการได้สอดแทรกถึงความเชื่อเรื่องนรกอีกด้วย

- ความเชื่อเรื่องภพภูมิ

แสดงแนวคิดเกี่ยวกับความคิด ความเชื่อทางพระพุทธศาสนาในเรื่องของภพภูมิไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของขุมนรก ชื่อสถานที่ในขุมนรกความเชื่อในเรื่องของเปร อมนุษย์ ความเชื่อในเรื่องของสวรรค์และการที่มีความเชื่อว่าคนดีจะอยู่ในสวรรค์ ส่วนคนเลวก็จะอยู่ในนรกนั่นเอง

-ความเชื่อเรื่องพระพุทธศาสนา

แสดงพูดถึงว่าพระปัจเจกโพธิเจ้า พระอรหันตาขีณาสพเจ้าพระองค์อัครสาวกเจ้านั้นก็ได้มีการมาเกิดบนโลกมนุษย์นี้เช่นกันแต่ก่อนที่จะมาเกิดสำหรับคนทั่วไปจะหลงลืมในช่วงเวลาที่อยู่ในครรภ์แม่ แต่สำหรับพระอรหันต์พระพุทธองค์จะพึงระลึกรู้เห็นอยู่ในทุกเวลา

-ความเชื่อเกี่ยวกับการเกิด

แสดงแนวคิดว่าถ้าเด็กที่เกิดมาตัวร้อนแสดงว่ามาจากนรกหรืออบายภูมิมีความเดือดเนื้อร้อนใจและตัวของแม่ก็จะมีอาการเช่นเดียวกับเด็ก แต่ถ้าเกิดว่าเด็กที่เกิดมาตัวเย็นแสดงว่ามาจากสวรรค์ แม่ที่คลอดออกมาก็จะเย็นเนื้อเย็นใจตาม

ตอบคำถาม

1.การกตัญญูต่อมารดาผู้ให้กำเนิด การยึดมั่นในศีลธรรม รู้จักพึงพอใจในสิ่งที่ตนเองมี ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่โลภ ไม่มีกิเลสตัณหา ไม่เบียดเบียนผู้อื่น

2."เบื่องหลังกุมารนั้นต่อหลังทองแม่แลยองอยู่ในท้องแม่แลกำมือทั้งสองคู่ คอต่อหัวเข่าทั้งสอง เอาหัวใจเหนือหัวเข่าเมื่อนั่งอยู่นั้นเลือดแลน้ำเหลืองย้อยลงเต็มตนยะหยดทุกเมื่อแล" ทำให้เห็นภาพว่าเด็กต้องอยู่อย่างไร และลำบากแค่ไหนภายในท้องแม่

3.อริยสัจ4 ทุกข์ อนิจจัง (ความไม่แน่นอน)ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม

คุณค่าด้านเนื้อหา

-รูปแบบของคำพรรณเป็นร้อยแก้วมีการสัมผัสและเข้าใจง่าย

-เป็นการเรียงลำดับการเกิดของเด็กตั้งแต่อยู่ในท้องแม่จนถึงคลอด

-เล่าถึงความลำบากและทุกข์ทรมานของลูกตั้งแต่อยู่ในท้องของแม่

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

-การเลือกคำที่ถูกต้องตามความหมาย เหมาะกับเนื้อเรื่อง เหมาะแก่ลักษณะของคำประพันธ์

-การใช้โวหาร พรรณนาโวหาร

อุปมาโวหาร บรรยาโวหาร

คุณค่าด้าสังคม

-ไตรภูมิพระร่วงสอนให้คนทำบุญละบาป  เช่น  การทำบุญรักษาศีลเจริญสมาธิภาวนาจะได้ขึ้นสวรรค์การทำบาปจะตกนรก

ตอบคำถาม

1.การทำความดีต่างๆ กตัญญูต่อมารดา

ไม่เบียดเบียนสิ่งมีชีวิต รักษาศีลธรรม

2.ตอนหลังท้องแม่และนั่งยองอยู่ในท้องแม่กำมือทั้วสองข้างต่อหัวเข่าเอาหัวไว้เหนือเข่าเมื่อนั่งอยู่ในเลือดน้ำเหลืองย้อยเต็มจนหยดทุกเมื่อ ทำให้เห็นว่าเด็กที่อยู่ในท้องแม่ต้องพบการความทุกทรมานและลำบาก

3.อริยสัจ 4 ทุกข์ อนิจจัง (ความไม่แน่นอน) ทำให้สิ่งทั้งปวงย่อมต้องเปลี่ยนแปลงสถานะเดิม