ต้นกำเนิดและพัฒนาการ

• ภูมิภาคต้นกำเนิด: ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย (อีสาน)

• ลักษณะเด่น: มีจังหวะเร้าใจ ใช้เครื่องดนตรีพื้นบ้านอย่างแคน กลองยาว ฉาบ และโปงลาง

• ที่มา: รำเชิ้งเกิดจากการผสมผสานของการละเล่นพื้นบ้าน งานบุญ และประเพณี เช่น บุญบั้งไฟ บุญผะเหวด หรือเทศกาลต่าง ๆ ที่ต้องการความครึกครื้น

• เชิ้งกะโป๋: เป็นรูปแบบหนึ่งที่เน้นการแสดงแบบตลก ท่ารำที่อาจมีท่าทางเปิ่น ๆ หรือเย้าแหย่กัน เป็นการรำที่ไม่เน้นความเป๊ะของท่าทาง แต่เน้นอารมณ์ร่วมและเสียงหัวเราะ

เครื่องดนตรี

เครื่องดนตรีหลักที่ใช้ใน “รำเชิ้งกะโป๋”

1. กลองยาว – ให้จังหวะหลัก สนุก สนั่น เสียงหนักแน่น

2. ฉิ่ง / ฉาบเล็ก – สร้างเสียงกระทบเสริมจังหวะให้ครึกครื้น

3. แคน – เครื่องดนตรีเอกลักษณ์ของอีสาน ให้ทำนองหลัก ฟังแล้วรู้เลยว่า “อีสานมาแล้ว”

4. โปงลาง – เครื่องเคาะที่ให้เสียงคล้ายระฆังไม้ เล่นเป็นทำนองเสริม

5. พิณ – บางวงจะมีเพื่อเพิ่มเมโลดี้ ให้ความรู้สึกกลมกล่อม ฟังเพลิน

6. กรับไม้ – ใช้เคาะประกอบจังหวะ เหมาะกับท่ารำที่มีการตบมือหรือเคลื่อนไหวแรง ๆ

7. โหวด – เครื่องลมอีสาน ให้เสียงสูง ๆ แหลม ๆ เพิ่มบรรยากาศพื้นถิ่น

เซิ้งกระโป๋ง เป็นการแสดงพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) ของไทย ซึ่งมีจุดเริ่มต้นมาจากวิถีชีวิตชาวบ้าน โดยเฉพาะการเล่น “กระโป๋ง” หรือ “กะโป๋ง” ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านชนิดหนึ่ง ทำจากกระป๋องหรือภาชนะโลหะเก่า แล้วนำมาทุบให้เกิดเสียงจังหวะ ประกอบจังหวะการฟ้อนหรือเซิ้ง

การแสดงเซิ้งกระโป๋งมักนิยมแสดงในงานบุญหรืองานเทศกาลประจำหมู่บ้าน เช่น บุญบั้งไฟ บุญข้าวจี่ หรือประเพณีท้องถิ่นอื่น ๆ โดยผู้แสดงจะฟ้อนรำอย่างสนุกสนาน พร้อมกับตี “กระโป๋ง” เพื่อสร้างจังหวะ ประสานกับดนตรีพื้นเมือง เช่น แคน โหวด และกลอง

เครื่องดนตรีประกอบการแสดงเซิ้งกระโป๋ง

1. กระโป๋ง – เครื่องตีทำจากกระป๋องหรือภาชนะโลหะ ให้เสียงคล้ายฉิ่งฉาบพื้นบ้าน

2. แคน – เครื่องเป่าประจำถิ่นอีสาน ทำจากไม้ไผ่ มีเสียงที่เป็นเอกลักษณ์

3. กลองยาว – ใช้สร้างจังหวะและบรรยากาศสนุกสนาน

4. โหวด – เครื่องดนตรีเป่าทำจากไม้ไผ่ ให้เสียงสูงและไพเราะ

5. ฉิ่ง ฉาบ กรับ – เครื่องประกอบจังหวะเพิ่มเติม

เซิ้งกระโป๋เป็นการแสดงพื้นบ้านของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) ของประเทศไทย มีต้นกำเนิดจากวัฒนธรรมของชาวอีสาน ซึ่งนิยมใช้ในการแห่ขบวนบุญ เช่น บุญบั้งไฟ หรือบุญเดือนหก "กระโป๋" หมายถึง "ภาชนะที่ทำจากไม้ไผ่" หรือ "ภาชนะสำหรับใส่น้ำหรือของใช้" ในการแสดงจะมีการแต่งกายพื้นเมืองและถือกระโป๋เป็นอุปกรณ์ประกอบการเต้นเซิ้ง ใช้จังหวะสนุกสนาน เน้นความพร้อมเพรียง ความรื่นเริง และความมีชีวิตชีวา เพื่อสร้างความบันเทิงและความสุขแก่ผู้ชม

---

เครื่องดนตรีประกอบการแสดงเซิ้งกระโป๋

ดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดงเซิ้งกระโป๋ มักเป็นวงโปงลางหรือดนตรีพื้นบ้านอีสาน ประกอบด้วย:

โปงลาง – เครื่องดนตรีไม้คล้ายระนาด มีเสียงไพเราะ

แคน – เครื่องเป่าพื้นบ้านของอีสาน ทำจากลำอ้อ ให้เสียงเป็นเอกลักษณ์

กลองยาว – ใช้สร้างจังหวะสนุกสนานเร้าใจ

ฉาบ – ช่วยเน้นจังหวะให้คึกคัก

โหวด – เครื่องเป่าทำจากไม้ไผ่ ให้เสียงนุ่มนวล (บางชุดอาจใช้)

เซิ้งกระโป๋ง เป็นการแสดงพื้นบ้านภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (อีสาน) ของไทย ซึ่งมีจุดเริ่มต้นมาจากวิถีชีวิตชาวบ้าน โดยเฉพาะการเล่น “กระโป๋ง” หรือ “กะโป๋ง” ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีพื้นบ้านชนิดหนึ่ง ทำจากกระป๋องหรือภาชนะโลหะเก่า แล้วนำมาทุบให้เกิดเสียงจังหวะ ประกอบจังหวะการฟ้อนหรือเซิ้ง

การแสดงเซิ้งกระโป๋งมักนิยมแสดงในงานบุญหรืองานเทศกาลประจำหมู่บ้าน เช่น บุญบั้งไฟ บุญข้าวจี่ หรือประเพณีท้องถิ่นอื่น ๆ โดยผู้แสดงจะฟ้อนรำอย่างสนุกสนาน พร้อมกับตี “กระโป๋ง” เพื่อสร้างจังหวะ ประสานกับดนตรีพื้นเมือง เช่น แคน โหวด และกลอง

เครื่องดนตรีประกอบการแสดงเซิ้งกระโป๋ง

1. กระโป๋ง – เครื่องตีทำจากกระป๋องหรือภาชนะโลหะ ให้เสียงคล้ายฉิ่งฉาบพื้นบ้าน

2. แคน – เครื่องเป่าประจำถิ่นอีสาน ทำจากไม้ไผ่ มีเสียงที่เป็นเอกลักษณ์

3. กลองยาว – ใช้สร้างจังหวะและบรรยากาศสนุกสนาน

4. โหวด – เครื่องดนตรีเป่าทำจากไม้ไผ่ ให้เสียงสูงและไพเราะ

5. ฉิ่ง ฉาบ กรับ – เครื่องประกอบจังหวะเพิ่มเติม

เคื่องดนตรีในการประกอบการเเสดง

เครื่องดีด: พิณ, ไหซอง.

เครื่องสี: ซออีสาน.

เครื่องตี: โปงลาง, กลองหาง.

เครื่องเป่า: แคน, โหวด.

   เป็นการแสดงที่ได้ดัดแปลงมาจากการละเล่นของชาวอีสานใต้ ซึ่งได้แก่ในบริเวณจังหวัด สุรินทร์ บุรีรัมย์ และศรีสะเกษ เป็นการแสดงที่มีความสนุกสนานรื่นเริง โดยใช้กะลาที่ขัดผิวจนมันเป็นอุปกรณ์หลักในการประกอบจังหวะ

เครื่องดนตรีประกอบการแสดง

   • เครื่องดีด: พิณ ไหซอง

• เครื่องสี: ซออีสาน

• เครื่องตี: โปงลาง กลองหาง

• เครื่องเป่า: แคน โหวด 

เครื่องแต่งกาย เซิ้งกะโป๋จะแบ่งผู้แสดงออกเป็น 2 ฝ่าย คือ หญิงและชาย ฝ่ายหญิงนุ่งซิ่นพื้นเมืองอีสาน สวมเสื้อแขนกระบอก เกล้าผมมวยใช้แพรมนรัดมวย ฝ่ายชายนุ่งกางเกงขาก๊วย สวมเสื้อคอกลม มีผ้าขาวม้าผูกเอว

เครื่องดนตรี ใช้ดนตรีพื้นเมืองอีสาน แต่เล่นลายพื้นเมืองของอีสานใต้คือ เจรียงซันตรูจ

เครื่องดนตรีประกอบการแสดงเซิ้งกระโป๋ง

1. กระโป๋ง – เครื่องตีทำจากกระป๋องหรือภาชนะโลหะ ให้เสียงคล้ายฉิ่งฉาบพื้นบ้าน

2. แคน – เครื่องเป่าประจำถิ่นอีสาน ทำจากไม้ไผ่ มีเสียงที่เป็นเอกลักษณ์

3. กลองยาว – ใช้สร้างจังหวะและบรรยากาศสนุกสนาน

4. โหวด – เครื่องดนตรีเป่าทำจากไม้ไผ่ ให้เสียงสูงและไพเราะ

5. ฉิ่ง ฉาบ กรับ – เครื่องประกอบจังหวะเพิ่มเติม

เครื่องดนตรี

เครื่องดีด: เช่น พิณ.

เครื่องสี: เช่น ซออีสาน.

เครื่องตี: เช่น โปงลาง กลอง.

เครื่องเป่า: เช่น แคน โหวด.

เครื่องแต่งกาย เซิ้งกะโป๋จะแบ่งผู้แสดงออกเป็น 2 ฝ่าย คือ หญิงและชาย ฝ่ายหญิงนุ่งซิ่นพื้นเมืองอีสาน สวมเสื้อแขนกระบอก เกล้าผมมวยใช้แพรมนรัดมวย ฝ่ายชายนุ่งกางเกงขาก๊วย สวมเสื้อคอกลม มีผ้าขาวม้าผูกเอว

เครื่องดนตรี ใช้ดนตรีพื้นเมืองอีสาน แต่เล่นลายพื้นเมืองของอีสานใต้คือ เจรียงซันตรูจ

วงโปงลาง ประกอบด้วย: 

• เครื่องดีด: พิณ, ไหซอง

• เครื่องสี: ซออีสาน

• เครื่องตี: โปงลาง, กลองหาง

• เครื่องเป่า: แคน, โหวด

ปัจจุบัน วิทยาลัยนาฏศิลปร้อยเอ็ดมีความเห็นควรว่า คำว่า 'เซิ้ง' ไม่ได้มีความหมายถึงการฟ้อนรำของชาวอีสานเพราะ เซิ้ง คือการขับกาพย์ ซึ่งมักจะมีการฟ้อนประกอบด้วย ไม่นับเป็นการร่ายรำ ดังนั้น จึงได้บัญญัติคำว่า 'ฟ้อน' ซึ่งเป็นคำที่ใช้เรียกกริยาการฟ้อนรำของชาวอีสาน ชุดการแสดงใดๆที่เคยเรียกว่า เซิ้ง ก็เปลี่ยนมาเป็น ฟ้อน เช่น เซิ้งแหย่ไข่มดแดง เปลี่ยนเป็น ฟ้อนแหย่ไข่มดแดง ยกเว้น เซิ้งบั้งไฟและเซิ้งนางด้ง เพราะเป็นการแสดงเซิ้งอย่างตรงตัวอยู่แล้ว

คือกะลามะพร้าว ชาวอีสานรู้จักการใช้ประโยชน์จากกะลามะพร้าวมาเป็นวัสดุและอุปกรณ์ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่นกระบวยตักน้ำ และสามารถทำเป็นเครื่องดนตรี เช่น พิณกระแสเดียว และซอของชาวอีสานใต้ เป็นต้น