Let op!

• Zorg dat het onderwerp leuk of interessant is.

• Geef genoeg tijd om na te denken en te schrijven.

• Let op spelling, zinsbouw en of het verhaal logisch is.

• Maak het schrijven nuttig, bijvoorbeeld door het aan iemand te laten lezen.

• Voorbeeld schrijfronde:

  Iedereen in de klas schrijft een vraag op een briefje en legt deze neer in een hoepel. Daarna schuift iedereen een hoepel op (dit kan ook met een tikspel) en reageer je op de vraag die in op je nieuwe plek ligt.

Aandachtspunten

Wanneer: Spelvormen zijn heel bruikbaar om op een actieve wijze kennis te onthouden. Ze stimuleren afwisseling, werken belangstelling en geven concentratie en motivatie. Het geeft vaak een hele leuke interactie in de lesgroep: studenten zijn actief bezig en er is ruimte voor een grapje tussendoor.

Hoe:

Let op!

Voorbeelden:

• Pantomime

• Schimmenspel

• Ganzenbordspel

• Bingospel

• Kwartetspel

• Wat-zou-er-gebeuren-spel

• Kennismakingsspelen

• Raadspelen

• Spelwerkvormen t.b.v. het vreemdetalenonderwijs

Het zijn werkvormen die leerlingen zo veel mogelijk zelfstandig uitvoeren. Bij deze werkvorm leren de leerlingen verbanden te leggen tussen basiskennis en de context. Een goede opdracht geeft structuur, maar geeft wel ruimte voor eigen invulling (dus eigen planning en werkwijze).

De opdrachtvormen zijn in 3 groepen te verdelen

• Studeren of onderzoeken

• Weergeven

• Zelfstandigwerken

Aandachtspunten:

• Duidelijkheid

• Relevantie

• Varieer

• Feedback

• Tijd

• Motivatie

• Zelfstandigheid

• Evaluatie

• Differiëntatie

• innovatie

• Samenwerking

• context

• Bronnen

• Technologie

• Evaluatievormen

• Reflectie

• Autonomie

• Doelgericht

• Feedbackloop

• Tijdbeheer

• Authenticiteit

• Creativiteit

• Veiligheid

• Interdisciplinair

• Lange termijn

• Kritisch denken

• Zelfbeoordeling

• Flexibiliteit

• Communicatie

Voorbeelden:

• Foto's maken en gebruiken

  • Actualiteitsfoto's

  • Reclamefoto's

  • Beschrijvende foto's

  • Documentaire foto's

• Collage maken

  • Tekstcollage

  • Beeldcollage

  • Fotocollage

  • Vormcollage

  • Scheurprent

  • Knipselkrant

• Mindmap maken

• Toetsvragen maken

Tot slot

Dit zijn enkele van de 250 werkvormen.

Lees didactische werkvormen boek.

Een schimmenspel is een werkvorm waarbij silhouetten worden geprojecteerd door knipsels te projecteren of tegen de achterkant van een verlicht laken te houden. Hoe werkt het precies?

• De leerkracht voert met de klas een gesprek over het maken van een schimmenspel: wat, waarom, hoe etc.

• De leerlingen maken een schimmenspel waarin ze de verzamelde informatie verwerken. Ze bedenken een verhaal, knippen silhouetten uit. Let op: bij projectie op een laken is het handig om de silhouetten aan dunne latjes of aan touwtjes vast te maken.

• Alle verhalen worden gelezen en tegelijkertijd gespeeld. (play-reading).

• Nabespreking: kwam het verhaal uit de verf? Waren er voldoende silhouetten, en waren ze functioneel?

In plaats van knipsels kunnen de leerlingen ook zelf als silhouetten optreden.

Spelvorm 2: Rollenspel

Rollenspel (sociodrama) is een vorm van spontaan handelen onder in scène gezette omstandigheden. Leerlingen spelen een situatie uit de werkelijkheid na en leven zich in de persoon die ze spelen in. Een goed geleid rollenspel kan een krachtig middel zijn. Maar welke stappen moet je dan volgen?

• Bepaal het leerdoel.

• Ontwerp de spelsituatie: naast duidelijke vaststaande gegevens (zoals rollen) ook speelruimte. Let op of de situatie speelbaar, begrijpelijk en invoelbaar is.

• Bedenk opdrachten voor de toeschouwers.

• Heldere introductie en instructie: wat is het probleem, welke rollen zijn er, etc.

• Laat de leerlingen het rollenspel voorbereiden.

• Het spelen van het rollenspel en het observeren door de toeschouwers.

• Het nabespreken en evalueren.

Spelvorm 3: Werkvormen voor het vreemdetalenonderwijs

In Het didactische werkvormboek staan opdrachten voor luisteren, spreken, lezen en schrijven.

Luisteren:

• Teken het na. De leerkracht heeft een tekening voor zich en beschrijft wat hij ziet. De leerlingen hebben een tekenvel voor zich en tekenen wat de leerkracht zegt: de boom staat links van het huis, etc.

• Getallenbingo. Dit kan ook met de dagen, weken of maanden van het jaar.

Spreken:

• Tien vragen. De klas wordt verdeeld in groepjes van 4 – 5 leerlingen. Van elk groepje gaat een leerling de klas uit. De anderen nemen een voorwerp in gedachten. De leerling van de gang mag maximaal 10 vragen stellen om het voorwerp te raden. Dit kan ook met een dier, beroep, etc.

• Figuur raden. In tweetallen. De ene leerling heeft een afbeelding/foto voor zich. De ander moet door vragen te stellen erachter komen wat er op de afbeelding staat.

• Raden van het aantal. In tweetallen. De ene leerling heeft een aantal kralen in zijn zak. De ander moet raden hoeveel het er zijn. Kralen kunnen ook een bepaalde waarde hebben (rood = 10, of grote kralen zijn 25, etc.)

• Woordketen. De leerlingen zitten in de kring. Elke leerling noemt een woord dat begint met de laatste letter van het vorige woord. Dit kan ook in kleinere groepjes. Welk groepje heeft de meeste woorden? Het kan ook in tweetallen als schrijfopdracht.

• Ik ga op reis en ik neem mee… Leerlingen mogen vertellen wat ze mee willen nemen, maar moeten steeds herhalen wat eerst gezegd is.

Lezen:

• Vorm een goede zin. Een zin is in stukjes geknipt. Het is ook mogelijk om meer woorden te geven dan nodig zijn.

• Memoryspel met op het ene kaartje de afbeelding, op de andere de tekst.

Schrijven:

• Schrijfspel. Elke leerling heeft een blad en schrijft daarop een onafgemaakte zin. Dan geeft hij hem door. De buurman vult de zin aan en begint een nieuwe onafgemaakte zin. De eerste regel wordt omgevouwen en het blaadje doorgegeven. Dit gaat door tot alle blaadjes rond geweest zijn. Dan worden ze voorgelezen.

• Woordspel. Schrijf in bijv. 4 minuten zo veel mogelijk woorden beginnend met dezelfde letter op.

• Geleid schrijven. De leerkracht geeft een vaststaand aantal woorden op, de leerlingen schrijven daarmee een verhaal.