• พ่อแม่ไม่มีเวลา หรือไม่ได้เน้นเรื่องความเคารพ

• ไม่ได้สอนเรื่องมารยาทหรือการอยู่ร่วมกับคนอื่นมากพอ

2.ใช้โซเชียลมีเดียมากเกินไป

• สื่อสารแบบไม่สุภาพ ชินกับการพูดแรงๆ เพราะไม่เจอหน้ากัน

• การดูสื่อต่างๆที่ไม่เหมาะสมกับวัย

3.เข้าใจเสรีภาพแบบผิดๆ

• คิดว่าอยากทำอะไรก็ได้ โดยไม่สนใจความรู้สึกคนอื่น

4.ผู้ใหญ่ไม่เป็นตัวอย่างที่ดี

• เด็กเลียนแบบพฤติกรรมไม่เหมาะสมจากผู้ใหญ่

2.เพื่อส่งเสริม บุคลิกภาพ ทั้งคำพูด กริยา การกระทำ

3.เพื่อพัฒนาทักษะการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสงบสุข มีสัมพันธภาพที่ดี และลดปัญหาความขัดแย้ง

4.เพื่อฝึกให้นักเรียนเป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้

5.เสริมสร้างความเป็นพลเมืองดี

1.การไม่เคารพคุณครู เช่น ไม่ไหว้สวัสดีคุณครูขณะเดินสวนกัน

2.การพูดจาไม่สุภาพ เช่น การใช้คำหยาบคายกับเพื่อนต่อหน้าคุณครู

3.ไม่มีกาลเทศะ ไม่ทำตัวให้เหมาะสมกับเวลาและสถานที่

4.ไม่พูดขอบคุณ เวลาได้รับการช่วยเหลือจากทั้งนักเรียนหรือคุณครู

1. เชิงปริมาณ

• นักเรียนอย่างน้อย 80% ของระดับชั้นมีส่วนร่วมในกิจกรรมส่งเสริมสัมมาคาราวะ เช่น การไหว้ การใช้คำพูดสุภาพ ภายในภาคเรียนนี้

• มีการจัดกิจกรรมส่งเสริมสัมมาคาราวะอย่างน้อย 3 ครั้ง ภายในเวลา 3 เดือน

• ครูและเพื่อนนักเรียนให้คะแนนพฤติกรรมสัมมาคาราวะของเพื่อนได้อย่างน้อย 1 ครั้ง/เดือน

2. เชิงคุณภาพ

• นักเรียนมีพฤติกรรมการแสดงออกถึงสัมมาคาราวะ เช่น ไหว้ก่อนพูด ใช้คำว่า “ครับ/ค่ะ” พูดจาสุภาพกับผู้อื่นอย่างเห็นได้ชัด

• นักเรียนสามารถอธิบายความสำคัญของสัมมาคาราวะ และยกตัวอย่างสถานการณ์ที่เหมาะสมได้

• บรรยากาศในห้องเรียนและโรงเรียนมีความอบอุ่นและเคารพซึ่งกันและกันมากขึ้นจากการสังเกตพฤติกรรมและการประเมินโดยครูผู้สอน

1. ปลูกฝังจิตสำนึกตั้งแต่เด็ก

• จัดกิจกรรมในโรงเรียน เช่น วันไหว้ครู การเรียนรู้วัฒนธรรมไทย

• ให้ผู้ปกครองและครูเป็นแบบอย่างที่ดี

2. ส่งเสริมผ่านหลักสูตร

• บรรจุหลักสูตรคุณธรรม จริยธรรม โดยเน้นเรื่องสัมมาคาราวะในระดับการศึกษา

• ใช้กิจกรรมกลุ่ม/ละครสั้น เพื่อฝึกการแสดงออกที่เหมาะสม

3. ใช้สื่อสาธารณะให้เป็นประโยชน์

• ผลิตรายการ/คลิปสั้นให้ความรู้เรื่องสัมมาคาราวะ ผ่านสื่อโซเชียล

• เน้นกรณีตัวอย่างทั้งที่ดีและไม่ดี เพื่อสร้างการเรียนรู้

4. สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เคารพกัน

• ในที่ทำงานหรือชุมชน ต้องส่งเสริมวัฒนธรรมเคารพผู้อื่น เช่น การไหว้ การรับฟัง

• จัดเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นอย่างมีมารยาท

• พรหมวิหาร 4: เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา

• อิทธิบาท 4: ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา

• สังคหวัตถุ 4: ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา สมานัตตตา

พระราชดำรัส / พระราชดำริ

• ร.9: “คนเราจะอยู่ร่วมกันได้ดี ต้องมีสัมมาคารวะและเมตตา”

• ร.10: “ควรปลูกฝังสัมมาคารวะแก่เด็กและเยาวชน”

1. หิริ – โอตัปปะ (ความละอายและเกรงกลัวต่อบาป)

   • ช่วยให้เรารู้จักยับยั้งชั่งใจ ไม่พูดไม่ดี ไม่ล้อเลียนผู้อื่น

   • มีความเกรงใจ ไม่ทำให้ใครรู้สึกอึดอัดหรือน้อยใจ

2. พรหมวิหาร 4 (หลักธรรมประจำใจในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น)

   • เมตตา มีน้ำใจ ไม่พูดทำร้ายจิตใจใคร

   • กรุณา ช่วยเหลือเมื่อเห็นเพื่อนไม่เข้าใจหรือลำบาก

   • มุทิตา ชื่นชมเพื่อนเมื่อทำดี แทนที่จะอิจฉา

   • อุเบกขา วางใจเป็นกลาง ไม่เอาอารมณ์ส่วนตัวมาใส่ผู้อื่น

3. มงคล 38 ประการ (ข้อที่เกี่ยวข้อง)

   • การเคารพผู้ที่ควรเคารพ

   • การวาจาสุภาษิต

   • การคบคนดี

   • การมีความอ่อนน้อมถ่อมตน

พระราชดำรัสและแนวพระราชดำริของในหลวง รัชกาลที่ 9

“การมีสัมมาคารวะ เป็นเครื่องหมายของคนดี มีระเบียบวินัย เคารพผู้อื่น ย่อมทำให้สังคมสงบสุขและน่าอยู่”

(สรุปจากพระราชดำรัสเกี่ยวกับคุณธรรมจริยธรรม)

พฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวก คือ นักเรียน ครู และผู้อำนวยการ พูดจาสุภาพ แสดงความเคารพผู้ใหญ่ ประพฤติตัวเหมาะสม