- Phải nói, về mặt gia đình, William Thackeray là người cực kỳ bất hạnh. Hầu hết những người thân trong gia đình ông đều chết trẻ, không mấy ai được hưởng trọn tuổi trời: Cha ông qua đời năm 34 tuổi (khi cậu bé William mới hơn 4 tuổi). Mẹ ông sau đó đi bước nữa và suốt mấy năm liền gần như hoàn toàn giao phó cậu con trai của mình cho người ngoài chăm nuôi. William Thackeray có 3 người con gái thì một cô chết khi mới được 8 tháng tuổi; một cô qua đời khi mới 35 tuổi. Bản thân William Thackeray cũng qua đời ở tuổi 52, trong một cái chết hiện vẫn còn nhiều giả định (người ta phát hiện thấy ông chết trên giường sau một bữa ăn tối và việc dùng nhiều chất cay trong bữa ăn được xem là một trong những tác nhân gây nên cái chết của ông).
- Năm 1836, William Thackeray kết hôn với Isabella Gethin Shawe, con gái của Đại tá Mathew Shawe. Hai người chung sống được 4 năm thì Isabella bị mắc bệnh trầm cảm. Thackeray đưa vợ sang Ireland chữa chạy, song vô hiệu. Thậm chí, trong chuyến đi này, bà còn nhảy từ trên boong tàu xuống biển, may mà được ứng cứu kịp thời. Sức khỏe của Isabella xuống dốc nghiêm trọng. Hai năm sau, bà rơi vào tình trạng mất trí nhớ và không còn khả năng tự chăm sóc bản thân. Thackeray đành chỉ còn cách giam chân vợ trong một gian phòng và từ đó cho đến khi Thackeray đột tử, hai vợ chồng họ hầu như hoàn toàn sống cách biệt nhau. Để thế chỗ của Isabella, Thackeray đã chấp nhận cuộc sống "già nhân ngãi, non vợ chồng" với một số người đàn bà, trong đó có Jane Brookfield và Sally Baster. Tuy nhiên, ông không thực sự duy trì mối quan hệ lâu dài với một người phụ nữ nào.

- Bởi gia đình riêng sớm rơi vào tình thế bi đát nên thoạt đầu, Thackeray đến với nghề chữ nghĩa cũng chẳng phải với mộng ước cao xa gì, mà đơn thuần chỉ là việc miếng cơm manh áo. Nhưng để làm được điều ấy xem ra cũng không dễ. Đã có thời kỳ, Thackeray phải quay sang sinh nhai bằng nghề vẽ biếm họa ở Paris. Đây có lẽ là một thể tài mà năng khiếu của Thackeray được "thừa nhận" sớm nhất, mặc dù, như trên đã nói, nó chỉ duy trì cho ông một cuộc sống kiểu "giật gấu vá vai". 

Đi sâu vào tác phẩm, ta nhận ra nét độc đáo trong cách xây dựng nhân vật điển hình của Thackeray. Ông dựng cảnh và người với mục đích luân lý rõ ràng: trước khi lựa chọn chi tiết nào để miêu tả, ông đã có thái độ hoặc tán thành hoặc đả kích, và những mẩu đối thoại, những hành động của nhân vật chỉ là những phương tiện buộc ta phải đồng tình với tác giả,phác họa những nét tâm lý phức tạp thành công, vì thế mà hình ảnh nhân vật của ông khắc sâu vào tâm trí người đọc. 

Thackeray đã xây dựng một loạt hình ảnh châm biếm về các ông chủ "đán kính" nước Anh, đó là quí tộc đại thần ở triều đình, quí tộc địa chủ ở nông thôn, các nhà tư bản, nghị sĩ, ngoại giao, giáo sĩ. sĩ quan v.v… Sự miêu tả này khách quan dẫn tới kết luận về tình trạng thối nát chung của các tầng lớp thống trị, về tính đê tiện, tàn nhẫn của giới tư bản, một hội chợ to lớn, hỗn tạp, nơi tất cả đều là vật mua bán. Tác phẩm làm toát lên sức mạnh phê phán, ý nghĩa khái quát, nghệ thuật châm biếm sâu cay.

5.2. Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ 

Thackeray hay xen vào việc miêu tả những lời phẩm bình của mình. Ẩn dưới những lời trào phúng nhẹ nhàng là những ý tứ kín đáo bắt ta phải suy nghĩ mới hiểu hết được. Giọng châm biếm càng nghiêm trang bao nhiêu, tác dụng của nó càng mạnh mẽ bấy nhiêu. Lối trào phúng của ông tiêu biểu cho khoa hài hước kiểu Anh tưởng như hiền lành mà thâm túy, tế nhị mà sâu sắc. 

Bút pháp của tác giả không đơn điệu, rất uyển chuyển, lời văn có khi mộc mạc giản dị, có lúc tinh tế cầu kỳ, có khi sôi nổi, nhiệt tình, có lúc lạnh lùng khách quan, có khi đẹp đẽ thanh tao, có lúc thô bạo, tàn nhẫn... Có thể nói, khi mổ xẻ những ung nhọt của xã hội, ông có cái táo bạo, lạnh lùng của nhà giải phẫu, nhưng trong những đoạn văn trữ tình, ông cũng có cái nâng niu tế nhị của người tỉa lá trồng hoa.

Với con mắt quan sát tinh tế, tác giả lách mũi dao giải phẫu của mình vào tâm lý nhiều hạng người, làm bật ra những nét đặc sắc, khám phá được ngòi bút biếm họa của tác giả tô đậm thêm với những nét sắc sảo. 

Trong nhiều đoạn văn đầy nhiệt tình, ông cũng ca tụng những tình cảm cao quý như tình cha con, tình mẹ con, tình bè bạn, lòng chung thủy v.v... Đứng trước cảnh đời xấu xa, ông chưa mất hết lòng tin đối với bản chất tốt đẹp của con người và điều này được chứng minh qua việc xây dựng hai nhân vật Amelia và Dobbin.
 
6. Tổng kết

Viết Hội chợ phù hoa, Willam Makepcace Thackeray có một thái độ phủ định rõ rệt đối với chế độ phong kiến tư bản tàn bạo và thối nát. Ngòi bút châm biếm của tác giả đã phơi bày mọi thứ lố lăng, phù hoa và giả dối của xã hội thượng lưu nước Anh. Ẩn sau những thứ phù phiếm ấy là tất cả sự xấu xa đê tiện: giả nhân, giả nghĩa tính toán vụ lợi, cạnh tranh lường gạt... Giá trị căn bản của tác phẩm là ở chỗ đã cung cấp được những tài liệu phong phú, những chân dung tiêu biểu về một cuộc sống mà đồng tiền đang ngự trị. Tác phẩm cũng thấm đẫm màu sắc lịch sử và đặc biệt thành công trong những trang dựng lại cảnh sinh hoạt của nước Anh.

Tác phẩm còn thể hiện bức tranh sinh hoạt của tầng lớp quý tộc và tư sản Anh với cuộc sống xa hoa, ăn chơi, phóng túng và những con người là hình mẫu lý tưởng đạo đức, lòng chung thủy và tình yêu chân thành. Bên cạnh đó còn có những con người xuất thân bình thường biểu tượng cho những ước mơ vươn lên xã hội quý tộc. Câu hỏi “Phải sống thế nào” được nhà văn đưa ra mang tầm thời đại. Giữa bối cảnh xã hội Anh thế kỉ XIX, khi mà con người chạy theo đồng tiền, đắm mình trong sự giả dối thì vấn đề “Phải sống thế nào” mà tác phẩm đặt ra là hồi chuông gióng lên thức tỉnh con người Anh thời bấy giờ, giúp họ nhận ra những giá trị chân thực của cuộc sống. Đây không phải chỉ là câu hỏi dành cho thời đại Anh thế kỉ XIX mà còn là vấn đề mà con người mọi thời đại cần phải suy ngẫm và tự vấn chính mình.

Hội chợ phù hoa đánh dấu cuộc cách mạng của tiểu thuyết Anh thế kỷ XIX trong việc rời bỏ hình thức của tiểu thuyết luận đề để hướng sang tiểu thuyết lấy việc miêu tả xã hội làm trọng tâm. Tác phẩm ghi nhận tài năng xuất sắc của Thackeray trong việc xây dựng những nhân vật điển hình. Phần lớn các nhân vật của ông đều được khai thác ở những nét tâm lý phong phú, đa dạng nhưng tính chất lại tập trung. Bút pháp châm biếm của ông cũng không đơn điệu mà rất uyển chuyển, đặc biệt là những lời bình xen vào giữa những đoạn văn miêu tả là phần cấu thành không thể tách rời của tác phẩm.

- Trong Hội chợ phù hoa, Thackeray đã khẳng định rằng: “hạnh phúc tối cao của cuộc đời là có địa vị sang trọng và có thật nhiều tiền; thiên hạ đang xô nhau mà quỵ lụy, bợ đỡ, sợ hãi khuất phục kẻ có của và địa vị”. Đó là lí do để chứng minh rằng: tại đây đạo đức và tài năng sớm trở thành những thứ đồ cổ bị gạt ra bên lề cuộc sống. Điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi trong một xã hội thương mại chỉ có đồng tiền và uy thế dòng họ là hai đối tượng được thần tượng, đề cao và thờ phụng.

+ Đạo đức trong Hội chợ phù hoa được khoác lên bằng một tấm áo thêu kim tuyến xa hoa, lộng lẫy; được bao bọc cẩn thận nhưng chỉ cần phủi một lớp bụi mờ, lật nhẹ tấm áo lên là cả một bức tranh suy đồi về đạo đức hiện lên rõ nét với những tình cảm đê tiện, trần truồng.

+ Đó là thói giả nhân giả nghĩa, ích kỉ, vụ lợi, tính phô trương rởm đời, sự lừa gạt kèn cựa, hoen ố lên thứ tình cảm thiêng liêng nhất của con người: tình cha con, vợ chồng, mẹ con, bạn bè,…

=> Tấn trò đời này được tác giả khắc họa thành công qua những nhân vật có tiếng trong xã hội thượng lưu với đầy đủ tầng lớp, giai cấp như: tầng lớp quý tộc thôn quê mà Tôn ông Pitt Crawley là đại diện, giới quý tộc ở triều đình như hầu tước Steyne , ông Osborne – một nhân vật của giai cấp tư sản, giới trí thức nhân văn qua mấy vị tu sĩ hay chỉ là một địa vị tầm thường trong xã hội như tên tuổi của Rebecca Sharp.

- Sự thoái trào về đạo đức được xem như là mặt trái của Hội chợ phù hoa bởi nó có cội nguồn sâu xa từ những tên tai to mặt lớn trong triều đình. Đạo đức suy đồi từ giới đại quý tộc trong triều đình là một “điềm báo”, vẽ ra một bức tranh xã hội với những trò chơi “lí thú”.

+ Dưới ngòi bút của tác giả thì hầu tước Steyne hiện lên với quyền thế, có học thức, tế nhị, thông minh nhưng dục vọng to lớn, xảo quyệt, bỉ ổi, tàn nhẫn. Là trụ cột của triều đình, đại diện cho nhân cách lớn của đất nước nhưng ngay từ đầu tấm gương ấy đã nhuốm bùn đen bởi lối sống đúng tư cách của một nhà quý tộc kệch cỡm, rởm đời. Tình cảm gia đình luôn là thứ hạnh phúc thiêng liêng cao quý nhưng với ông đó lại là sự đối nghịch: đạo đức ở ông là cách đối xử tàn nhẫn khi bắt vợ con phải ăn chung với bọn đĩ rạc, bắt vợ phải tiếp nhân tình của mình lịch sự; là sự đó kị, ghét bỏ con trai bởi gia tài kếch xù kia sẽ bị chia sẻ. Trong xã hội thượng lưu ấy, Steyne được coi là kiểu mẫu, là “khuôn vàng thước ngọc” cho cách ăn ở. Nhưng chỉ bằng một câu nói với Rebecca: “nhiều khi ăn cỏ non ngoài đồng lại sướng hơn xơi cỏ khô trong chuồng ấy”, cũng đủ chứng minh rằng lấp sau sự phô trương rởm đời ấy là sự suy đồi về đạo đức đến tột độ.

+ Ống kính máy quay của Thackeray cũng không quên chiếu thẳng vào những tầng lớp quý tộc thôn quê mà đại biểu chính thức là Tôn ông Pitt Crawley. Cụ Pitt được trang điểm lộng lẫy với những chức vụ cao quý như: Nghị sĩ quốc hội, “Bảo an đại quan” cho một quận. Thế nhưng đức hạnh mà ông mang trong mình lại là rượu, đàn bà và kiện tụng; vật dục trở thành phương châm sống trong cuộc đời hắn. Đê tiện hơn hắn còn có thú vui đánh vợ như bổ củi, coi em ruột như quân thù. 

=> Là con đẻ của chế độ xã hội tư sản nên cả cụ Pitt và Steyne đều mang trong mình đầy đủ những phẩm chất vốn có của xã hội. Xây dựng hai nhân vật này Thackeray rung một hồi chuông cảnh báo cho giới quý tộc Anh đang trên đà phá sản về mặt tinh thần: vô tín ngưỡng, coi rẻ tôn giáo, vô tình nghĩa, bất nhân,... là bộ mặt đầy đặn, trung thực cho xã hội. Thế nhưng nực cười hơn vì bánh xe trật đường ray ấy không hề nhận ra sự lệch lạc của mình, trái lại họ tỏ ra rất thành thực, cao ngạo về tấm gương đạo đức ấy.

- Trong "Hội chợ phù hoa" Tiền- Tình- Đạo đức đi liền nhau. Thackeray đã cho thấy rằng khi đồng tiền ngự trị trên bậc thang cao nhất của xã hội thì ắt sẽ kéo theo sự phù phiếm về tình cảm, sự suy đồi về đạo đức.

+ Dạo chơi trong khu hội chợ, đi sâu vào ngõ ngách của tầng lớp dưới, William Makepeace Thackeray không quên ghi lại vẻ châm biếm, hài hước qua hình ảnh con rối Rebecca Sharp. Cô xuất thân trong một gia đình hèn nhát: bố là họa sĩ dạy vẽ ở trường học, mẹ là một vũ công người Pháp nên bị xã hội khinh rẻ. Chính nền móng giáo dục ấy đã biến cô thành người không có cơ sở đạo đức vững vàng, sớm hư hỏng trong môi trường hoen ố. Sự vô cảm trong đạo đức của cô là lấy nhan sắc, tình cảm thiêng liêng để mua bán, trao đổi lấy tiền tài và danh vọng trong xã hội.

+ Hội chợ phù hoa là một câu chuyện không có nhân vật chính, nhưng khi khắc họa nhân vật Rebecca tác giả đã tỉ mỉ, gia công đẽo gọt hơn để xây dựng lên bức chân dung hoàn chỉnh đại diện cho mọi thói xấu ở đời: lòng hám lợi, xảo quyệt, đầy dục vọng để hèn. Tất cả những mảnh ghép ấy được ghép lại thành bức tranh phi đạo đức trong cô. Mặt trái đạo đức của Rebecca là những cuộc tình vụng trộm với lão hầu tước Steyne mặc dù cô đã có Rawdon là chồng. Là những lời “chèo kéo mời mọc quá ngọt ngào, tha thiết và chân thành” khi mời người anh chồng về nhà chơi. “Cô ta kể chuyện cho anh chồng nghe, cô ta mơn trớn, vuốt ve tài quá, làm cho ông anh chồng mỗi ngày càng thấy sốt ruột, muốn từ giã mấy bác thầy kiện ở quán Geogre để về với phố Cowczown ngồi bên lò sưởi cháy đỏ”.

+ Tình cảm gia đình, mà đặc biệt là tình cảm mẹ con luôn là nét đẹp của đạo đức truyền thống. Xây dựng hình tượng nhân vật Rebecca, Thackeray cũng không quên lách mũi dao phẫu thuật cho căn bệnh tình mẫu tử giữa cô với thằng bé Rawddy. Với Rawley cái ảo ảnh đẹp đẽ của tình mẫu tử đã phai mờ trong trí nhớ lâu rồi. Có đến gần 2 năm, mẹ nó hầu như không nói với nó câu nào. Trái tim thằng bé vỡ ra từng mảnh với những lời thú nhận tội nghiệp; Hay sự biến sắc của thằng bé khi được mẹ hôn: “đỏ tía cả hai tai, chân tay run lẩy bẩy” cùng lời thú nhận ngây thơ: “ở nhà má có bao giờ hôn con đâu hở má”...Tất cả đã bện chặt hơn cho ngọn lửa tố cáo sự xuống cấp của đạo đức trong xã hội đương thời, là lời khai chân xác cho sự thoái trào đạo đức trong tâm hồn Rebecca.

=> Con đường đạo đức mà Rebecca chọn cuối cùng được đánh đổi tương xứng bằng sự ra về tay trắng: không hạnh phúc gia đình, không tiền bạc, địa vị. Qua những bức chân dung góc cạnh, Thackeray đã chứng minh cho người đọc thấy được chính thói phù hoa trong xã hội đã gạn sạch, vắt kiệt những phần tốt đẹp trong nhân cách đạo đức, để lại những vẩn đục trong tâm hồn con người. Đó là nét tâm lí như những thói hư tật xấu muôn thuở trong xã hội. Đứng trên quan điểm đạo đức để nhìn cuộc đời là một điểm nhìn đắt giá của tác giả; qua đó gián tiếp lên án, tố cáo mạnh mẽ những tầng lớp đang chễm chệ ngồi trên cổ quần chúng nhân dân lao động mà hưởng thụ. “Mặt trái đời” được vạch ra trong những chi tiết tưởng chừng như hài hước, nhưng triết lí sâu xa mà Thackeray muốn gửi gắm là bài học luân lí về đạo đức, lối sống cho con người rằng: đạo đức là một nét đẹp trong tâm hồn của con người, vì vậy cần phải sống đúng với phần “người” của mình.

- Bên cạnh ngòi bút tự trào nhằm lên án, phê phán sự suy đồi về nhân phẩm đạo đức William Makeppeace Thackeray còn dành những trang văn thấm đượm tư tưởng, tình cảm cao quý như: tình mẹ con, bạn bè, lòng chung thủy,…. Tác giả đã sắc nét khi miêu tả tình mẹ con của Rebecca bao nhiêu thì càng khéo léo, tinh tế khi diễn tả tình mẫu tử của Amelia bấy nhiêu. Với nàng: “phải xa con một ngày trời, phải giao phó con cho ngọn roi của ông giáo và để cho lũ bạn trêu chọc, người mẹ yếu đuối, dễ động tâm ấy cũng đau khổ như khi phải cai sữa cho thằng bé”.

- Khuất lấp sau sự nhơ nhớp của vũng bùn lầy, xã hội còn ánh lên những ánh hào quang với những tâm hồn cao thượng. Đó là vẻ thùy mị, trung hậu của Amelia; là sự thẳng thắn, chung thủy, giàu lòng vị tha, đức hi sinh, của chàng Dobbin. Vẻ đẹp cao quý trong tâm hồn của hai nhân vật là một điểm gặp gỡ duy nhất về đạo đức trong quan điểm của quần chúng ở xã hội thượng lưu lúc bấy giờ.

=> Như vậy, căn bệnh tinh thần của giới thượng lưu nước Anh đã được Thackeray xác định rõ trong Hội chợ phù hoa. Để chữa được căn bệnh ấy không chỉ cần những liều thuốc của tác giả mà quan trọng hơn là sự chỉnh đốn lại lối sống trong tinh thần của mỗi người.

* Câu hỏi: 

A.   65 chương

B.   66 chương

D.   68 chương

A.   Nghệ thuât xây dựng nhân vật điển hình thông qua một loạt hình ảnh châm biếm về các ông chủ “đáng kính” nước Anh.

B.   Nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm lí nhân vật dẫn tới kết luận về tình trạng thối nát chung của các tầng lớp thống trị, về tính đê tiện, tàn nhẫn của giới tư bản.

C.   Nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ trào phúng nhẹ nhàng mà lại rất sâu cay, hiền lành mà thâm túy, tế nhị mà sâu sắc.

 

 

1.1. Khát vọng bước chân vào giới thượng lưu trong "Hội chợ phù hoa"

Có những cách khác nhau để thực hiện có người cố gắng bằng chính năng lực, thực lực của bản thân, nhưng có người lại dựa vào địa vị của những người xung quanh mình, dựa vào thế lực của đồng tiền để đạt được mục đích. Các nhân vật trong tác phẩm “Hội chợ phù hoa” của tác giả Willam Makepeace Thackeray là một lớp người điển hình - con người trong tác phẩm này có thể chà đạp lên những tình cảm thiêng liêng và đẹp đẽ nhất.

Tác phẩm là một bức tranh về xã hội nước Anh đương thời, với những tầng lớp khác nhau

Các nhân vật trong tác phẩm được nhận định: “Một cuốn truyện không có nhân vật tiêu biểu cho một hạng người, một thói xấu, hoặc một tầng lớp xã hội; toàn bộ tác phẩm là một bức tranh toàn cảnh miêu tả xã hôi nước Anh đương thời, do đó các nhân vật có địa vị quan trọng như nhau, không phân biệt chính phụ”. 

- Nhân vật trung tâm là Rebecca Sharp -Nhân vật đại diện cho thói xấu chung của người đời: lòng ham danh lợi. 

→ Chính xã hội phong kiến tư sản đã để lại những vết hoen ố trong tâm lý của con người đương thời.

Là một thiếu nữ “ con nhà hạ tiện” cha là một họa sĩ trác táng, mẹ là một vũ nữ người Pháp. Thiếu giáo dục từ nhỏ, sớm hư hỏng trong môi trường vẫn đục, nhưng Rebecca có nhan sắc, thông minh và tài hoa → cô đã mang nhan sắc và tình cảm trong mình ra buôn bán.

Vừa rời khỏi nhà trường đã lao ngay vào con đường tiến thân.

+ Đến chơi nhà Amelia, cô mở cuộc tấn công người anh giàu có của bạn là Joshep, danh lợi đã che mất tính e lệ của một cô gái mới mười bảy tuổi. 

+ Sau đó, Rebecca đến làm gia sư cho gia đình Pitt Crawley một gia đình quý tộc ở thôn quê và nhanh chóng trở thành con dâu của gia đình này. lấy chồng để làm một bâc thang để cô leo lên địa vị cao sang của giới thượng lưu.

→ những mưu cầu danh lợi biến Rebecca thành một bà hoàng nhưng nó đã vùi dập cô, khi bị vạch trần, cô bị quẳng ra khỏi tầng lớp thượng lưu một cách tàn nhẫn. Cô lại trở về cuộc sống tăm tối, bị giới thượng lưu, giả dối ruồng bỏ, cô ngày càng chìm vào vũng bùn trụy lạc. Rebecca là một nhân vật điển hình cho khát vọng bước chân vào giới thượng lưu trong tác phẩm,qua những hành động của Rebecca cũng đã vạch trần bộ mặt giả dối, ngu dốt của giới quý tộc , lại vừa đại diện cho những kẻ thoái hóa, bất chấp thủ đoạn để được ngoi lên tầng lớp quý tộc.

- Pitt Crawley lại là một tầng lớp quý tộc ở thôn quê tàn nhẫn, ra sức bóc lột nhân dân đến nỗi mà hầu hết các tá điền đều bị phá sản. Lão là tầng lớp quý tộc ở thôn quê ngu dốt, và tục tằn, ấy vậy mà lại có đủ địa vị danh vọng và quyền lực.

                - nhân vật Osborne hiện lên với những tư cách bỉ ổi, bất nhân. Xuất thân là một người nghèo ít học nhờ trí khôn ngoan và tàn nhẫn, lão đã leo lên được vị trí là một đại thương gia.  Lão sẵn sàng từ bỏ đứa con trai yêu quý của mình nếu như làm phật ý lão.

→ Hai nhân vật này điều đại diện cho tầng lớp quý tộc Anh sống chà đạp lên sức lao động khổ cực của người dân lao động nghèo khổ, coi trọng đồng tiền và địa vị. Cả Crawley và Osborne đều coi trọng đồng tiền và danh vọng hơn cả tình thân và tình yêu chân thật của mình.

1.2. Khát vọng tình yêu

tác phẩm "Hội chợ phù hoa" của William Makepeace Thackeray, tình yêu hiện lên với hai khuynh hướng rõ nét là yêu thánh hóa và yêu thực dụng thông qua hai nhân vật nữ là Rebecca và Amelia.

Khát vọng tình yêu của Rebecca:

- Rebecca xuất thân trong một xã hội "xa hoa và phù phiếm",  môi trường đầy bụi bẩn, Rebecca không thể tránh khỏi những cám dỗ, những tham vọng , Rebecca đã không ngần ngại đem cả tuổi xuân và tình yêu ra đánh đổi. Với nhan sắc và sự thông minh vốn có Rebecca sẵn sàng quyến rũ bất cứ người đàn ông nào mà cô cho là lắm tiền nhiều của. 

+ Rebecca không hề đắn đo trước việc lấy lão Pitt Crawley đã ngoài bảy mươi tuổi hay là lấy con trai lão- Rawdon Crawley. Cô đã không từ bỏ mọi thủ đoạn để tiếp cận và phô bày sự lẳng lơ của mình trong mọi trường hợp bất kể là với ai Joesph, Pitt Crawley, Rawdon, hay là ông anh chồng, bạn của chồng và tên hầu tước cô cũng có thể tán tỉnh nhằm để trục lợi.

                Khát vọng tình yêu của Amelia:

-  Amelia là người đại diện cho khuynh hướng yêu thánh hóa và cũng là nhân vật nữ chính diện duy nhất trong tác phẩm. Dưới ngòi bút của tác giả cô luôn toát lên một vẻ đẹp dịu dàng và đằm thắm, đây chính là điểm thu hút biết bao người đàn ông mà trong số đó có Dobbin và George.

+ là một người có tâm hồn đa cảm và sâu sắc, trong tình yêu cũng vậy cô dành hết tình cảm của mình cho George, cô một lòng chung thủy với người chồng đã khuất, một lòng tôn thờ tình yêu của mình.

- Dobbin cũng là hiện thân cho nhân vật chính diện, là một con người sống giàu tình cảm, vị tha và cao thượng, là người vẫn luôn thầm thương trộm nhớ Amelia. 

→ Họ chính là tấm gương phản ánh cái xã hội tối tăm "phù hoa" ấy. những gì xuất phát từ sự chân thành luôn được đáp trả, bằng chứng đó chính là Dobbin và Amelia, vượt qua mọi khó khăn cuối cùng họ cũng được hạnh phúc.

1.3. Khát vọng hạnh phúc bình dị

“ Hội chợ phù hoa” một tác phẩm xuất sắc mô tả xã hội và con người trong bối cảnh nước Anh đầu thế kỷ XIX . Tác phẩm là nét phát họa sinh động về hiện thực nước Anh đương thời, với tất cả sự hỗn độn đầy bế tắc của nó. bên cạnh sự thoái trào đó thì vẫn tồn tại những giá trị đạo đức đáng ngợi ca, vẫn tốn tại những con người với khao khát hạnh phúc bình dị , tình yêu chân thành và lòng thủy chung son sắt.

+ Amelia cô gái hiện lên trong sự thơ ngây dịu dàng của một tiểu thư con nhà giàu, cô sống tình cảm, đầy mơ mộng và thủy chung.

+ Amelia cũng chính là nhân vật lý tưởng của những người muốn có một gia đình ấm cúng bình thường, những điều ít ỏi còn lưu lại trong xã hội đương thời. Cô không vì địa vị của một tiểu thư con nhà giàu mà trở nên kiêu ngạo, cô cũng không vì địa vị sẵn có để tạo đà cho sự thăng tiến trong giới thượng lưu.

+ xuyên suốt tác phẩm tâm lý của cả Dobbin và Amelia hai nhân vật chính diện này đều có những nét lãng mạn vượt quá sự thực, Sự trong sạch của họ nổi bật trên cái nền đen tối của tác phẩm.

 → trong “ Hội chợ phù hoa” là sự hỗn độn của một xã hội không lối thoát bởi những bế tắc về khát vọng sống , nhưng le lói trong cái rối rắm ấy của“ hội chợ” vẫn còn đó những con người thánh thiện, lặng lẽ sống với những ước mơ bình dị.

William Makepeace Thackeray là một tiểu thuyết gia nổi tiếng của thế kỷ XIX với giọng văn châm biếm, trào phúng đặc trưng. 

- Ông sinh tại Calcutta, Ấn Độ, sau đó chuyển sang Anh khi lên 5 tuổi. Ông trải qua tuổi thơ và thời niên thiếu nhiều cay đắng (cha mất, mẹ tái giá, chịu đựng lối giáo dục khắc nghiệt ở trường tư thục đến nỗi phải bỏ trốn). Năm 18 tuổi, ông theo học luật khoa tại Đại học đường Cambridge, nhưng không tốt nghiệp…

- Ông là con đầu lòng và cũng là duy nhất của bà Anne Beccher - một hoa khôi bấy giờ đang làm thư ký cho Công ty Đông Ấn Độ - với ông Richmond Thackeray - khi ấy là một lãnh đạo cao cấp của công ty này. Nhờ gia sản của cha để lại, ông có điều kiện du lịch nhiều nơi tại châu Âu và có một vốn hiểu biết đa dạng về các nước ở châu Âu.

- Hồi còn thanh niên, ông sống một cuộc đời phong lưu, tiếp xúc nhiều với những người thuộc tầng lớp tư sản và quý tộc, chính là nguồn tư liệu quý báu và chân thực về cuộc sống vật chất và tinh thần của những hạng người này để đưa vào tác phẩm của mình. 

- Về đời sống tình cảm: Năm 1836, William Thackeray kết hôn với Isabella Gethin Shawe, con gái của Đại tá Mathew Shawe. Hai người chung sống được 4 năm. Họ có bà người con gái. Tuy nhiên, vào năm 1839, sau khi con gái thứ hai qua đời thì Isabella bị mắc bệnh trầm cảm. Thackeray đưa vợ sang Ireland chữa chạy, song vô hiệu. Từ đó ông sinh ra chán đời, ảnh hưởng tới cái nhìn bi quan của ông đối với cuộc sống, và khiến cho ngòi bút châm biếm của ông thêm chua chát, tàn nhẫn. Để thế chỗ của Isabella, Thackeray đã chấp nhận cuộc sống "già nhân ngãi, non vợ chồng" với một số người đàn bà, trong đó có Jane Brookfield và Sally Baster. Tuy nhiên, ông không thực sự duy trì mối quan hệ lâu dài với một người phụ nữ nào.

- Về chuyện làm ăn, Thackeray cũng không mấy gặp may. Năm 21 tuổi, ông được thừa hưởng gia sản thừa kế của người cha, nhưng rồi ông phung phí nó vào việc cờ bạc cũng như việc đầu tư thua lỗ vào hai tờ báo. Mặc dù cuộc sống đầy rủi ro bất trắc, rất khan hiếm niềm vui, song Thackeray vẫn luôn duy trì trong mình một con người ưa hài hước.

- William Makepeace Thackeray, nhà văn, tiểu thuyết gia kinh điển thế giới của Anh sinh ra tại Ấn Độ đã trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 52 sau khi chống chọi với căn bệnh đột quỵ vào ngày 24 tháng 12 (ngày Lễ Giáng sinh) năm 1863. Lễ tang của ông diễn ra vào ngày 26 tháng 12 năm 1863.

4. Sự nghiệp sáng tác:

- William Thackeray, đại diện ưu tú của văn học hiện thực phê phán Anh.

- Ông tỏ ra có khuynh hướng châm biếm ngay từ hồi còn ít tuổi. Thackeray khởi đầu là một nhà châm biếm. Dưới các bút danh Charles James Yellowplush, Michael Angelo Titmarsh và George Savage Fitz-Boodle, ông châm chích xã hội thượng lưu, sự vinh quang của người lính, hôn nhân và thói ngụy quân tử.

- Các tác phẩm tiêu biểu: 

    + "Timbuctoo" (1829) là tác phẩm đầu tay của ông để chế nhạo với huy chương thơ ca Cambridge.

     + Sự nghiệp của ông bắt đầu với chuỗi truyện trào phúng The Yellowplush Papers ( tạp chí Fraser's, 1837). Tiểu thuyết trào lộng đầu tiên của ông là Catherine (Fraser's, 5/1839 – 2,1840. Ông viết truyện dài tập “May mắn của Barry Lyndon” (1844) và “Hội chợ phù hoa” (1847-1848) trở thành một tác phẩm lẫy lừng của Thackeray khi khai thác tình huống kẻ bình dân cố du nhập vào giai tầng quý tộc.

   + Những tác phẩm sau này có Pendennis, Gia đình Newcome và Philip phiêu lưu ký. Gia đình Newcome nổi bật là sự lên án những kiểu "hôn nhân thương mại", trong khi Philip là bán tự truyện về thời thanh niên của Thackeray, trong đó ông trở lại phong cách trào phúng độc đáo.

  + Henry Esmond là cuốn tiểu thuyết Thackeray thử viết theo phong cách thế kỉ XVIII. Trên thực tế, thế kỉ mười tám là nguồn cảm hứng lớn của Thackeray. Không chỉ Esmond mà cả Barry Lyndon và Catherine đều được xây dựng trong khung cảnh đó, như chịu ảnh hưởng của Esmond, The Virginians lấy bối cảnh nước Mĩ và có cả George Washington là nhân vật suýt giết chết nhân vật chính trong cuộc đọ kiếm.

 

"Hội chợ phù hoa" của William Makepeace Thackeray là một tiểu thuyết xuất sắc của nền văn học Anh nói chung và điển hình cho trào lưu chủ nghĩa hiện thực nói riêng trong thế kỷ XIX. 

Đồng tiền thống trị toàn bộ các mặt của đời sống, tiền tài danh vọng luôn đi cùng nhau, tiền là thước đo các giá trị giả dối, tiền làm đạo đức suy đồi. 

Đồng tiền và danh vọng ngự trị xã hội. Các giai cấp xã hội đua nhau leo lên cái thang tiền danh, vì họ nghĩ rằng hạnh phúc nhất là có địa vị cao quý và có thật nhiều tiền. 

Tiền trở về cái bản chất vốn có của nó và cái vai trò “cao cả” của nó là xây dựng nên một nền “luân lý đạo đức” mới, vừa thực tiễn lại vừa hữu ích. Khốn khổ thay cho những kẻ chỉ biết bợ đỡ, sợ hãi kẻ có tiền và địa vị. 

Tầng lớp thượng lưu trong “Hội chợ phù hoa” tuy rất giàu có về mặt vật chất nhưng lại nghèo mạt về tinh thần. Ngược lại tầng lớp trung lưu và hạ lưu tuy bần cùng nhưng những yêu thương và tư cách con người trong họ không ngừng thăng hoa tạo nên những giá trị cao đẹp. Đó là tình yêu cao thượng và lặng lẽ của Dobbin dành cho Amelia Sedley suốt 12 năm đằng đẵng. Chàng thiếu tá say mê cô, thường xuyên gửi tiền và giúp đỡ cô rất nhiều khi người chồng George Osborne của cô tử trận. Rawdon trả tiền nợ cho bà Brigo, anh ta còn chu cấp hàng tháng cho con trai và Rebecca.

Tiền trong “Hội chợ phù hoa” được tác giả lợi dụng triệt để để làm nổi bật lên sự thoái trào đạo đức trong xã hội. Ma lực đồng tiền thật đáng sợ, bản chất giá băng của đồng tiền làm băng hoại đạo đức trong xã hội Anh thời bấy giờ.

W.M.Thackeray đã đưa người đọc vào một xã hội phân tầng với nhiều hạng người khác nhau thuộc các giai cấp, tầng lớp khác nhau. Mỗi nhân vật trong tác phẩm là hình ảnh tiêu biểu cho mỗi tầng lớp, giai cấp và đều mang trên mình hình ảnh của chính thời đại.

• Bà Pinkerton: thuộc tầng lớp quý tộc, là người sáng lập nên trường Miss Pinkerton tại Chiswick Mall, chuyên giáo dục các cô tiểu thư con nhà dòng dõi. Có thể nói bà Pinkerton chính là hình ảnh đại diện của nền giáo dục nước Anh đương thời. Đối với các bậc phụ huynh có con theo học tại trường Miss Pinkerton thì việc nhận được những bức thư viết tay của bà quả là một niềm vinh hạnh. Tuy nhiên bà là người “tiếng Pháp không biết một chữ bẻ làm đôi”. Bà ta lại “cư xử còn tệ hơn đối với bất cứ một con ở nào coi việc bếp núc”.

• Nhà Crawley: Bà già Crawley là một bà cô giàu sụ với đống tiền kếch sù hơn bảy mươi ngàn bảng của bà. Bà quyết không cho những vụ tai tiếng và những cuộc hôn nhân dại dột ấy xảy ra trong gia đình mình. Đối với bà Crawley, đẳng cấp chính là thước đo cho mọi mối quan hệ xã hội. Bà không cho phép một người không có địa vị xã hội, thuộc tầng lớp hạ lưu như Rebecca được phép bước chân vào gia đình quý tộc của bà.

• Gia đình Osbonre: Ông Osbonre vốn là một người nghèo, ít học nhưng nhờ khôn ngoan và cơ hội, lão đã leo lên địa vị của một thương gia. Và khi đã trở nên giàu có, Osbonre đã trả ơn ân nhân của mình - ông Sedley - bằng sự phản bội trắng trợn. Đây là con người vong ân, bội nghĩa, coi trọng địa vị xã hội và đồng tiền hơn tình nghĩa, luân thường đạo lý.

• Gia đình Sedley: Ông Sedly là một thương gia giàu có, luôn được mọi người kính trọng. Nhưng sau này ông đã bị phá sản. Ông bị chính người bạn của mình bội ước và lật lọng một cách trắng trợn. Từ một thương gia giàu có ông đã bị đẩy xuống tầng lớp hạ lưu khốn khó, không còn được trọng vọng mà bị khinh khi, rẻ rúng đến tội nghiệp.

• Rebecca Sharp: Rebecca được sinh ra trong một gia đình hạ lưu của xã hội. Cha của nàng là một họa sĩ dạy vẽ trong trường của bà Pinkerton. Ông sống chật vật ở thị trấn Soho và nghĩ rằng với hoàn cảnh của mình thì “cưới phăng” một người đàn bà Pháp trẻ tuổi làm vợ là tốt nhất. Rebecca không bao giờ muốn nhắc đến nghề nghiệp hèn hạ của mẹ mình. Tuy nhiên cô luôn tự hào về dòng dõi của mình- dòng họ quý tộc ở vùng Gascony. Rebecca được thừa hưởng từ mẹ của mình một giọng Pháp rất chuẩn. Vào thời bấy giờ, đó cũng được xem là một tài năng hiếm hoi. Nhờ vậy, Rebecca mới được bà Pinkerton mượn giúp việc. Rebecca có một tham vọng vô cùng to lớn đối với địa vị xã hội và tiền bạc. Nàng ve vãn những quý ngài như lão quý tộc già khu Steyne để giúp chồng thăng tiến. Để bước chân vào giới thượng lưu nàng đã phải giở mọi thủ đoạn, sử dụng triệt để đầu óc khôn ngoan đầy toan tính của chính mình. Nhưng cuối cùng, Rebecca vẫn là một người trắng tay, phải sống rày đây mai đó trong sự cô đơn và hắt hủi của mọi người.
=> Dưới mắt tác giả, xã hội bấy giờ dù khoác lên mình sự phồn vinh giàu có, nhưng bên trong là sự mục ruỗng, suy thoái của đạo đức, sự tính toán vị kỷ, lòng vụ lợi. Các nhân vật trong tác phẩm đều đeo đuổi quyền lực, danh vọng, sự giàu có và địa vị. Mỗi nhân vật trong tác phẩm tiêu biểu cho một thói xấu, một giai cấp; mỗi người mỗi vẻ, nhưng tất cả đều mang trên mình hình ảnh của chính thời đại.