https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a en-us 2023-04-11 17:35:52 UTC 2023-04-11 18:44:46 UTC hello@padlet.com https://padlet.net/icons/png/1f426.png evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550515336 2023-04-11 17:39:43 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550515336 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550518168 Маймаққаздар дене мөлшері орташа, кейде ірі (салмағы 1 кг-нан 5 кг-ға дейін) болатын су құстары. Қазір 1 тұқымдас, 1 туысқа бірігетін 5 түрі бар. Тұлғасы мен мойны ұзын әрі жіңішке, басы сопақша, тұмсығы үшкір. Денесі тығыз әрі қалың қауырсынды. Шапшаң ұшады, бірақ ұшар алдында су бетін сабалап, қасқалдақ тәрізді ауыр көтеріледі. Суда, жақсы жүзіп, сүңгиді.

]]> 2023-04-11 17:41:55 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550518168 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550526385 Отряд бір тұқымдасқа біріккен 20-ға тарта түрі бар 4 туысты қамтиды. Қазақстанда бір туысқа жататын 5 түрі бар. Олардың дене мөлшері 120 грамнан (кішкене сұқсыр) 1,5 килоға дейін (үлкен сұқсыр) өзгереді. Сұқсырлардың денесі жайпуат, созылыңқы келеді, жоны - қошқыл, бауыры — ақ, мойны - ұзын, жіңішке тұмсықты, басы кішкене. Аяғындағы саусақтарының әрқайсысы жүзгіш қалақшамен жеке-жеке көмкерілген, тұтас жарғағы болмайды. Бауырындағы тығыз жабын қауырсындар «құс мамығы» деп аталады.]]> 2023-04-11 17:48:37 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550526385 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550529619
Дауылпаз тәрізділер (лат. Procellariiformes немесе Tubinares) — теңіз құстары отрядының бірі. Ерекшеліктері: тұмсығы ұзын, ұшы имек және түтік тәрізді. Бұлардың бұрынғы КСРО-да кездесетіндері: сұр оцеанодрома, солтүстік оцеанодромасы, поляр фульмары, солтүстік дауылпазы, бізтұмсық дауылпаз, сұр дауылпаз, аққаптал альбатрос, қараяқ альбатрос.

]]> 2023-04-11 17:51:09 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550529619 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550544773
Дүние жүзінде солт. аймақтардан басқа жердің барлығында дерлік мұхит, теңіз жағалауларында, ірі өзен-көлдерде тараған 6 тұқымдасы, 55 түрі белгілі. Қазақстанда 2 тұқымдасы (бірқазандар, суқұзғындар), 2 туысы, 4 түрі бар. Денесі ірі, мойны едәуір ұзын, қанаты жалпақ, ұзын, аяқтары қысқа. Е. қ-дың барлығына тән қасиет – төрт саусақтарын біріктіріп тұратын саусақтарының арасында жарғақтары болады (отрядтың аты осыған байланысты аталған). Фаэтондардан басқасында, мойын қапшығы болады. Денесі тығыз және қалың қауырсындармен жабылған. Суда жақсы жүзеді, көпшілігі жақсы сүңгиді.]]> 2023-04-11 18:02:47 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550544773 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550548621 Дегелектәрізділер немесе Ұзынсирақтылар (лат. Сіconііformes) – қырлы төсті құстардың бір отряды. Шығу тегі жөнінен бірқазандарға жақын, олигоцен дәуірінен белгілі. Дене тұрқы орташа, мойны, тұмсығы 4 бармақты, аяқтары ұзын. Тұмсығы үшкір, тік не орақ пішінді келеді. Қауырсындарының түсі әр түрлі. Қораздары мен мекиендерінің қауырсыны біркелкі болады. Дегелектәрізділер су айдындарына таяу жерлерде тіршілік етеді, көпшілігі қорегін таяз судан ұстайды, тек марабу деген түрі тропиктік өңірдің құрғақ жерлерінде тіршілік етіп, өлексемен қоректенеді. ]]> 2023-04-11 18:05:48 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550548621 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550555206 Қоқиқаз – қырлы төсті құстар тобының отряды. Алғашқы қазба қалдықтары эоцен, ал осы күнгілері жоғарғы олигоцен кезеңінен белгілі. Қоқиқаз дүние жүзіндегі бойы ең биік және аяқтары мен мойны ұзын құстар. Дене бітімі жұмыр. Дене тұрқы ірі әрі жабайы қаздарға ұқсас, сондықтан қоқиқазды халық арасында қызылқаз деп те атайды. Қораздары мекиендерінен ірілеу. Бойының биіктігі 91 – 120 сантиметрдей. Қораздарының салмағы 4,5 килограмм, ал мекиендерінікі – 3 килограммдай. Қанаттарының ұзындығы 35 – 49 сантиметр. Ересек қоқиқаздардың қауырсындарының түсі ақ, қызғылт, ұштары қара, ұзындығы 11-16 сантиметр, тұмсықтарының екі жақ жиегіндегі тілімденген “тісшелері” қоректенген кезде сүзгіштік қызмет атқарады.]]> 2023-04-11 18:10:56 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550555206 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550563411 Қазақстанда 16 туысы, 40 түрі бар. Басқа құстардан айырмашылығы: мойны ұзын, құйрығы қысқа, аяғы 4 башайлы, алдыңғы үшеуі жарғақты келеді. Тұмсығы жалпақ, шеті жұқа, ұшында мүйізді түбіртік "тырнақшасы" болады. Кейбір түрлерінде (мыс., бейнарықта) жақ жиегін мүйізді тісшелер көмкереді. Қауырсындары қалың, тығыз, денесінің бауыр жағында мамық көп болады. Құйымшақ безі жақсы дамыған. Көбі суда жақсы жүзеді. Қ. т. сүңгуір құстар, көптеген түрі 40 м тереңдікке дейін сүңги алады, тағы бір ерекшелігі - суыққа (температура - 110˚С-қа дейін) төзімді (қаз бен үйрек).]]> 2023-04-11 18:18:01 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550563411 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550566824
 Қазақстанда 2 тұқымдасы (сұңқар, қыран), 14 туысы, 38 түрі бар, 29 түрі ұялайды. Ең кішкене сұңқартәрізділердің (ергежейлі сұңқар) салмағы 50 г, ең ірісі (калифорния құмайы) 12 кг болады. Калифорния құмайының жайған қанаты 3 м-ге дейін жетеді. Шәулісі ұябасарынан ірілеу болады. Бұлардың арасындағы жыныстық айырмашылық кейбір жыртқыш құстарда (күйкентай, құладын) айқын көрінеді.

]]> 2023-04-11 18:20:47 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550566824 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550569136 Тауықтардың 6 тұқымдасы бар (қоқыс тауықтары, кракстар, құрлар, цесарлар, қырғауылдар және күркетауық). Қазақстанда тауықтәрізділердің 13 түрі мекендейді. Тауықтәрізділердің тұрқы 12 см-ден (ергежейлі бөдене) 235 см-ге дейін (айдарлы аргус), салмағы 45 г-нан (ергежейлі бөдене) 11,5 кг-ға (жабайы күркетауық, асыранды күркетауық – 22,5 кг) дейін жетеді. Қораздары мекиеніне қарағанда ірі. Кейбіреулерінде етті сырға, қасы, айдары болады. Тұмсығы қысқа, дөңес. Үстіңгі тұмсығының ұшы имек. Аяқтары күшті, кішкентай артқы саусағы бар, қораздарында тепкі (басқы) жақсы жетілген, топырақ қопсытуға бейім. Қанаттары қысқа, жалпақ, әдетте жерден тез көтерілуге ғана жарайды, ұзақ ұша алмайды. Қауырсыны тығыз, мамығы аз, көпшілік түрі отырықшы құс-тар. ]]> 2023-04-11 18:22:51 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550569136 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550572551 2023-04-11 18:25:29 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550572551 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550574310 Қазақстанда 8 тұқымдасқа (балшықшы, татрең, бізтұмсық, қарала балшықшы, тауқұдірет, қарақас, қаратұмсық шағалалар, т.б.) жататын 74 түрі бар. Қысы қатты жерлерде – жыл құсы. Татреңтәрізділердің жерге не тау беткейлеріне, кейде індер мен тастардың арасына салған ұяларының беті ашық болады. Ұясына 2 – 4 жұмыртқа салады, оларды мекиені мен қоразы кезектесіп басады. Көпшілік түрі моногамды және шоғыр құрып, ұя салады. Татреңтәрізділер жәндіктер және олардың дернәсілдерімен, ұлулар, шаянтәрізділер, құрттар және ұсақ кемірушілермен қоректенеді.]]> 2023-04-11 18:27:07 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550574310 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550576220
Бұлдырық Қазақстанның шөл-шөлейтті аудандарында кездеседі.
Қанатының ұзындығы 19 – 27 мм, салмағы 200 – 500 г. Бұлдырықтың басы кептерге ұқсас, тауық тұмсықты, сұңқар төсті, қанаты ұзын әрі сүйір, құйрығы үшкір, аяғы қысқа. Қауырсыны қалың, арқасы сарғыш, сұр, бауыры қара не ақшыл. Қоразы мекиеніне қарағанда реңді келеді.
Бұлдырық – жыл құсы. Кей жылдары аудандарда қыстап қалады. Жусан, сораң өскен құмды, тасты, шөлді жерлерді мекендейді. Наурызда ұшып келіп, 2 – 3 жер түстес жұмыртқасын өздері тебіндеп жасаған шұңқырларға салады. Оны қоразы мен мекиені кезектесіп басады. Бұлдырық өте шапшаң ұшады. Ұшқанда дамылсыз дыбыс шығарады. 

]]> 2023-04-11 18:28:49 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550576220 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550579231 Негізінен тропиктік аймақтар мен қоңыржай белдеулерде тараған. 2 тұқымдасы: кептерлер және құрып кеткен дронттар бар. Кептертәрізділердің қазба қалдықтары жоғарғы эоценнен белгілі. Қауырсындары тығыз, жемсауы жақсы дамыған. Моногамдар. Негізінен өсімдіктермен қоректенеді. Ұяларын ағашқа да, жерге де салады.]]> 2023-04-11 18:31:27 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550579231 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550580601 Бұлар бір-бірінен айырмашылығы айқын байқалатын екі отряд тармағына бөлінеді. Әрбір отряд тармағында бір-бірден тұқымдасы (көкек және банан жегіш көкек) бар. Көкек тұқымдасына жататындардың тұмсықтарының жиегі біртегіс. Денесінің ұзындығы 15 – 70 см. Ағаш басында тіршілік ететін көкектәрізділердің аяғы қысқа, ал құрлықта (жер бетінде) таралғандарының аяқтары ұзын әрі жүгіруге бейімделген. Көкектәрізділердің 39 туысқа жататан 130-ға тарта түрі белгілі. ]]> 2023-04-11 18:32:45 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550580601 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550582206 Көбінесе орманды мекендейді, басы үлкен, көздері бадырайған, көз бұршағы қимылсыз, бет тегерішті, қауырсындары өте жұмсақ, ұшқанда дыбыссыз қанат қағады. Негізінде кемірушілермен қоректенеді, жемін түнде аулайды. Жұптарын өмір бойы сақтайды, ағаштың қуысына, кейбіреуі жерге ұя салады. Ұядағы жұмыртқалардың саны дене мөлшеріне байланысты 2-ден 12-ге дейін жетеді, жұмыртқаларды аналығы басады. Бұлар полярлық шеңберде тараған, тек солтүстік аймақта ұялайтын құстар. Жапалақ тәрізділердің төменгі эоцен дәуірінен бері тіршілік етіп келе жатқаны белгілі. 28 туысқа бірігетін 133 түрінің Қазақстанда 9 туысы, 12 түрі кездеседі, олардың 10-ы ұя салады. Кейбір түрлері тұрғылықты (мысалы: үкі, байғыз, кәдімгі жапалақ, орман байғызы, кезқұйрық жапалақ), қыстап қалатындары да бар (мысалы: ақ жапалақ, құлақты жапалақ), ал басқа бір түрлері жыл құсы (саз жапалағы, маубас жапалақ, қаршыға реңді жапалақ, қылаң жапалақ).]]> 2023-04-11 18:34:14 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550582206 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550583523 Тұмсығы қысқа, ауызы жалпақ. Көпшілік түрлерінің ауыз шетіне, жәндіктерді жақсы ұстауға мүмкіндік беретін, қылтанақтар орналасқан. Кешкі және түнгі құстар. Нақтылы теңтек құстардың қанаттары мен құйрықтары ұзын, қауырсыны жұмсақ, бұлаң түсті. Кәдімгі тентекқұс Еуропадан Байқалға дейін таралған. Орманның ашық алаңдары, ағашы шабылған орман жері, ашық шөлді аймақтарды мекендейді. Жұмыртқаларын жерде шұңққырға салады. Жұмыртқаны еркегі мен ұрғашысы кезектесіп басады. Балапандарының көздері ашық, денесін қалың түбіт жапқан. Зауза қоңыздарымен қоректенеді.]]> 2023-04-11 18:35:31 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550583523 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550585488 Ұзынқанаттылардың Жер шарының тропиктік және қоңыржай белдеулерін мекендейтін 2 отряд тармағы бар: ұзынқанат қарлығаш және колибри. Қазақстанда ұзынқанат қарлығаштың (Apodes) 1 тұқымдас, 2 туысқа жататын 4 түрі бар. Орман алқабынан шөлге дейінгі тау, қия-жартас, өзен-көлдерді, т.б. өзінің ұшып-қонуына қолайлы құр-ғақ, ашық жерлерді мекендейді. Қанаты ұзын әрі жіңішке, тұмсығы мен аяғы қысқа, сәл жалпақтау, көпшілік түрінің саусақтары ағаштың бұтақтарын ұстай алмайды; тырнақтарымен жартасқа жармасады. Сырт пішіні қарлығашқа ұқсайды, тегіс жерден тез көтеріле алмайды, жемін көбіне ұшып жүріп аулайды. ]]> 2023-04-11 18:37:21 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550585488 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550587463 2023-04-11 18:39:05 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550587463 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550588950 2023-04-11 18:40:28 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550588950 evrikaevrika986 https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550590542 Торғайтәрізділердің ең кішісінің ұзындығы 6 см, салм. 6 г-дай, ал ең ірі түрінің дене ұзындығы 67 см, салм. 1100 – 1500 г-ға жетеді. Аяқтарында 4 саусақ болады, 3-еуі алға қарай, ал ең ірі саусағы артқа қарай орналасқан. Торғайтәрізділердің арқа омыртқаларының саны басқа құстармен салыстырғанда аз. Шалғы қауырсындарының саны – 9 – 10, ал құйрық қауырсындары – 12. Негізінен бұталардың арасы мен ормандарды мекендейді. ]]> 2023-04-11 18:41:59 UTC https://padlet.com/evrikaevrika986/lun696gfslkcu86a/wish/2550590542