COVID-19 lây lan theo ba cách chính:

Biến thể Alpha

Biến thể Alpha được phát hiện vào tháng 10 năm 2020 tại Vương quốc Anh. Chỉ trong một thời gian ngắn, biến chủng này đã lây lan rộng rãi, trở nên phổ biến ở khu vực đông nam và thủ đô Luân Đôn của quốc gia này. Đặc biệt, sự xuất hiện của loại biến chủng này là mở đầu cho sự tái bùng phát dịch ở toàn cầu, lây lan ra hơn 100 nước, bao gồm Việt Nam.

Theo ghi nhận của Cơ quan Y tế công cộng, vào ngày 20/9/2020 đã phát hiện người đầu tiên bị mắc COVID-19 do dòng B.1.1.7 gây ra. Cho đến giữa tháng 11, 20 - 30% số ca lây nhiễm được ghi nhận ở Luân Đôn và khu vực phía đông thành phố đều do biến chủng này gây ra. Chỉ với 3 tuần sau, con số này đã lên tới 60%. Đến ngày 23/12/2020, loại biến chủng mới này đã được công bố với thế giới.

Nghiên cứu cho thấy, có tới 23 đột biến gen được tìm thấy trong biến chủng Alpha. Tuy nhiên, các nhà khoa học không tìm lấy mối quan hệ nào về mặt di truyền giữa chúng và virus chủng cũ.

Các nhà quan chức y tế Anh đã cảnh báo về mức độ lây lan khủng khiếp của biến thể B.1.1.7 này. Cụ thể biến thể này lây lan nhanh gấp 170% so với virus đang lây lan tại thời điểm đó. Có thể thấy rõ qua những mẫu xét nghiệm COVID-19 từ 14/12/2020 đến ngày 18/1/2021 chủng mới này đã tăng nhanh từ 63% lên đến 90%.

Biến thể Beta

Biến thể Beta được phát hiện lần đầu tại vịnh Nelson Mandela, Nam Phi và nhanh chóng được bộ y tế công bố với toàn thế giới (12/2020). Từ khoảng tháng 5 - 10/2020, nước này chỉ ghi nhận trung bình số ca nhiễm mỗi ngày chỉ 2000 ca. Tuy nhiên, từ giữa tháng 11, con số này đã tăng lên gấp 8 lần, với hơn 16.000 ca mỗi ngày. Lúc này, số ca nhiễm mang biến thể này chiếm 80 - 90% trên tổng số ca mắc tại Nam Phi.

Nhiều nhà khoa học đánh giá rằng, biến thể Beta này khác hẳn so với biến thể Alpha, khả năng lây lan dịch bệnh nhanh hơn 150%, mạnh mẽ và nguy hiểm hơn, đặc biệt còn có thể thích nghi và tiến hoá với từng môi trường khác nhau. Biến chủng này nhanh chóng lây lan ra toàn cầu và trong đó có Việt Nam. Ngày 31/1/2021 Việt Nam đã ghi nhận ca nhiễm đầu tiên mang biến chủng Beta, do một chuyên gia Nam Phi nhập cảnh vào. 

Biến thể Gamma

Biến thể này có nguồn gốc từ Brazil, được phát hiện bởi Viện Các bệnh Truyền nhiễm Quốc gia Nhật Bản. Các chuyên gia phát hiện dựa trên 4 người Nhật đã từng đi đến Brazil vào tháng 11/2020, cụ thể là bang Amazonas. 

Từ đó, với tốc độ lây lan nhanh chóng của mình, biến thể Gamma đã có mặt tại khắp Brazil, và trở thành nỗi ám ảnh của nhiều quốc gia khác. Các nhà nghiên cứu cũng ước lượng được tốc độ lây lan của biến thể này có thể lớn gấp 2.5 lần chủng virus corona ban đầu. Hơn nữa, chúng còn có một khả năng đặc biệt nữa đó là khả năng chống lại kháng thể, điều này khiến cho những người khỏi bệnh trước đó cũng có thể bị tái lây nhiễm.

Biến thể Delta

Biến thể này còn có một tên gọi đặc biệt khác gọi là "biến thể kép" được tìm thấy ở Ấn Độ vào tháng 12/2020. Sở dĩ mang tên gọi này vì tốc độ lây nhiễm của biến thể Delta cực kỳ nguy hiểm, chỉ trong một thời gian ngắn, biến thể này đã lan ra khắp Ấn Độ. Không những thế, nó còn lây lan sang cả Vương quốc Anh, rồi nhanh chóng phát tán đi khắp thế giới.

biểu tượng mặt bên đầu đeo khẩu trang

Đeo khẩu trang

Bắt buộc phải đeo khẩu trang che mũi và miệng trên máy bay, xe buýt, tàu hỏa và các phương tiện giao thông công cộng khác khi nhập cảnh vào, đi trong nội địa hoặc ra khỏi Hoa Kỳ cũng như tại các khu vực trong nhà của các trung tâm vận chuyển như sân bay và nhà ga. Du khách không bắt buộc phải đeo khẩu trang ở các khu vực ngoài trời khi đang di chuyển (như trên khu vực boong ngoài trời của phà hoặc tầng trên cùng không có mái che của xe buýt).

biểu tượng người mũi tên
Giữ khoảng cách 6 feet với người khác

biểu tượng người dùng gạch chéo

Tránh đám đông và những nơi thông gió kém.

biểu tượng vi-rút

Xét nghiệm để tránh lây truyền sang cho người khác

biểu tượng rửa tay

Rửa tay thường xuyên

biểu tượng hộp khăn giấy

Che miệng khi ho và hắt hơi

biểu bình phun

Vệ sinh và khử trùng

biểu tượng hình mặt bên đầu người có dấu chữ thập

Theo dõi sức khỏe hàng ngày

Việt Nam sẽ phải tiếp tục chống dịch COVID-19 trong thời gian dài và dần hình thành nếp sống, ứng xử phù hợp trong điều kiện có dịch bệnh; tiếp tục áp dụng các biện pháp cơ bản phòng chống dịch trong trạng thái “bình thường mới” chung sống an toàn với dịch như: đeo khẩu trang khi ra khỏi nhà, tại các nơi công cộng và trên các phương tiện giao thông công cộng; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; hạn chế tụ tập đông người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện; giữ khoảng cách an toàn khi tiếp xúc.

Dịch bệnh Covid-19 vẫn đang diễn biến phức tạp, số người nhiễm bệnh và tử vong trên toàn cầu ngày càng tăng. Để chủ động phòng chống dịch Covid-19, vậy 5k của Bộ y tế là gì. 5K có nội dung cụ thể như sau: “Khẩu trang – Khử khuẩn – Khoảng cách – Không tập trung – Khai báo y tế”, kêu gọi mọi người cùng nhau thực hiện việc chung sống an toàn với dịch bệnh. Thông điệp 5k theo Chỉ thị 16/CT –TTG của thủ tướng chính phủ bao gồm các nội dung chính sau:

KHẨU TRANG: Đeo khẩu trang vải thường xuyên tại nơi công cộng, nơi tập trung đông người; đeo khẩu trang y tế tại các cơ sở y tế, khu cách ly.

KHỬ KHUẨN: Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay. Vệ sinh các bề mặt/vật dụng thường xuyên tiếp xúc (tay nắm cửa, điện thoại, máy tính bảng, mặt bàn, ghế…). Giữ vệ sinh, lau rửa và để nhà cửa thông thoáng.

KHOẢNG CÁCH: Giữ khoảng cách khi tiếp xúc với người khác.

KHÔNG TẬP TRUNG: không tập trung đông người.

KHAI BÁO Y TẾ: Thực hiện khai báo Y tế trên App NCOVI; cài đặt ứng dụng Bluezone tại địa chỉ https://www.bluezone.gov.vn để được cảnh báo nguy cơ lây nhiễm dịch COVID-19. Khi có dấu hiệu sốt, ho, khó thở hãy gọi điện cho đường dây nóng của Bộ Y tế 19009095, hoặc đường dây nóng của y tế địa phương để được tư vấn, hỗ trợ, hướng dẫn đi khám bệnh đảm bảo an toàn.

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình dịch bệnh Covid-19 hiện nay, người dân không nên quá hoang mang, song tuyệt đối không được chủ quan, lơ là mà phải nêu cao tinh thần cảnh giác, thực hiện nghiêm các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, đặc biệt là tuân thủ “Thông điệp 5K” của Bộ Y tế khi đến các địa điểm công cộng như sân bay, bến tàu, bến xe, công viên, bệnh viện, trung tâm thương mại, siêu thị… Đây được coi là “lá chắn thép” để bảo vệ cộng đồng trước sự tấn công của đại dịch.

Tại địa bàn tỉnh Kon Tum, qua nhiều hình thức tuyên truyền cũng như sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành, ý thức chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và cho cộng đồng của người dân trên địa bàn tỉnh đã ngày một nâng cao, đã chuyển từ nhận thức sang hành động cụ thể. Tại các trụ sở, cơ quan, trường học hay các quán ăn, cửa hàng tạp hóa đều có chuẩn bị nước sát khuẩn y tế, phát miễn phí khẩu trang hay biển báo, tờ rơi tuyên truyền cán bộ, nhân dân chủ động phòng chống dịch. Tại các bến xe, để hạn chế nguy cơ lây nhiễm COVID-19 đối với hành khách đi trên phương tiện giao thông công cộng, các đơn vị liên quan đã quán triệt và thực hiện đầy đủ biện pháp phòng, chống dịch trong tình hình mới theo hướng dẫn của Bộ Y tế, đặc biệt là thực hiện tốt thông điệp 5K, trong đó, việc đeo khẩu trang và rửa tay bằng xà phòng, dung dịch sát khuẩn được đặc biệt chú trọng. Hay tại các nơi thường tụ tập đông người như chợ, siêu thị, khu vui chơi, giải trí, công viên, người dân luôn tự giác đeo khẩu trang và giữ khoảng cách đảm bảo an toàn theo khuyến cáo.

Cuộc chiến chống dịch Covid-19 sẽ tiếp tục trong thời gian dài sắp tới, người dân cũng dần hình thành nếp sống, ứng xử phù hợp. Chính vì thế, mỗi người hãy tiếp tục áp dụng các biện pháp cơ bản phòng chống dịch bệnh: bắt buộc phải mang khẩu trang khi ra khỏi nhà cũng như các nơi công cộng; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; hạn chế tụ tập đông người ngoài phạm vi công sở, trường học, bệnh viện; giữ khoảng cách an toàn khi tiếp xúc; khai báo y tế đầy đủ.

Hơn bao giờ hết, mỗi người dân hãy luôn tin tưởng vào các biện pháp quyết liệt của Đảng và Nhà nước trong công tác phòng, chống dịch bệnh, tuân thủ nghiêm các chỉ đạo của trung ương, của tỉnh và khuyến cáo của cơ quan Y tế; quyết tâm cùng với chính quyền địa phương và cộng đồng ngăn chặn, đẩy lùi đại dịch.

Mỗi người hãy là công dân thông thái để phòng chống dịch!

1. Thời gian ủ bệnh của virus SARS-CoV-2

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC Hoa Kỳ) đã đưa ra cảnh báo rằng một hoặc tất cả các triệu chứng khi nhiễm virus SARS-CoV-2 có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong vòng 2 – 14 ngày sau khi con người tiếp xúc với virus corona chủng mới.

Cụ thể các triệu chứng khởi phát điển hình và sớm nhất để phát hiện bệnh là:

2. Nhận biết các triệu chứng nhiễm virus SARS-CoV-2

Triệu chứng nhiễm virus Corona qua từng ngày sẽ khác nhau tùy theo thể trạng và sức đề kháng của mỗi cá thể nhưng các triệu chứng đều biểu hiện rõ từ 2 – 14 ngày. 

3. Các trường hợp nhiễm virus SARS-CoV-2 không có triệu chứng

Nhiễm virus SARS-CoV-2 không có triệu chứng là người mang mầm bệnh Covid – 19 trong cơ thể nhưng cơ thể vẫn khỏe mạnh hoặc đã bị nhiễm mầm bệnh nhưng không xuất hiện bất kì dấu hiệu hay triệu chứng bất thường nào.

Lý do là bởi cơ thể có sức đề kháng mạnh mẽ đã ức chế sự phát triển và nhân lên của virus hoặc số lượng vi sinh vật xâm nhập cơ thể chưa đủ lớn để gây bệnh vì vậy không xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào của bệnh.

Người nhiễm virus chưa phát dấu hiệu bệnh trong trường hợp này nhưng nếu vì một lý do nào đó khiến sức đề kháng suy giảm, cơ thể sẽ nhanh chóng bị virus tấn công và gây bệnh.

Trường hợp người khỏe mạnh mang mầm bệnh không có triệu chứng hết sức nguy hiểm vì chúng có thể đào thải mầm bệnh ra môi trường bên ngoài, làm lây lan ra cho những người khác, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát thành dịch.

4. 13 biến chứng nguy hiểm do Covid – 19 gây ra

Kể từ sau chiến tranh thế giới thứ II, đại dịch Covid – 19 được coi như là thảm họa mang lại thiệt hại nặng nề nhất cho nhân loại. Sau hơn 1 năm kể từ thời điểm Covid – 19 bùng lên tại Trung Quốc, dịch bệnh vẫn có những biến đổi khôn lường, tiếp tục gia tăng và ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân trên toàn thế giới.

Tính đến ngày 22/07/2021, theo thống kê của Bộ Y tế:

Virus Covid – 19 đe dọa nghiêm trọng sức khỏe của người nhiễm, biến chứng của Covid – 19 cực kỳ nguy hiểm, không chỉ ảnh hưởng tới hệ hô hấp mà còn làm nhiễm độc các cơ quan nội tạng khác.

Theo các dữ liệu phân tích, biến chứng nguy hiểm và phổ biến nhất của Covid – 19 ở người bệnh là viêm phổi cấp.

Phổi như môi trường trú ngụ và phát triển yêu thích nhất của chủng virus gây dịch bệnh Covid – 19. Giáo sư Matthew B. Frieman – chuyên gia về virus của Đại học Maryland (Hoa Kỳ) cho biết, virus gây bệnh Covid – 19 tấn công phổi theo trình tự 3 giai đoạn như SARS:

Thực tế điều trị hội chứng suy hô hấp cấp tính rất khó khăn, bệnh nhân phải mang máy oxy bên mình mọi lúc mọi nơi và trong một số trường hợp cần tiến hành mở khí quản để hỗ trợ hô hấp. 

Khi phổi của người bệnh bị tổn thương nghiêm trọng bởi những cuộc tấn công của virus sẽ làm tích tụ dịch trong túi khí, cản trở oxy vào máu và bộ phận khác của cơ thể, dẫn đến Hội chứng suy hô hấp cấp tính (ARDS), nếu không được điều trị kịp thời sẽ dẫn đến tử vong.

Triệu chứng ARDS không đặc hiệu, bác sĩ chỉ có thể dựa vào những yếu tố sau đây để chẩn đoán bệnh từ đó xác định phương pháp điều trị hiệu quả:

Có đến 54% bệnh nhân nhiễm Covid – 19 gặp phải tiến tiển bất thường về men gan – Theo thống kê của Reuters Health cho biết.

Các nhà nghiên cứu của Khoa Y - Đại học Hồng Kông cũng đã tiến hành kiểm tra trên 1.000 bệnh nhân Coid – 19 và nhận được kết quả khoảng 20% bị tổn thương gan.

Cho đến hiện tại, các nhà khoa học vẫn tiếp tục nghiên cứu với mục đích xác định các tổn thương gan có liên quan đến virus gây Covid – 19 hay không?

Nhưng cần công nhận một điều rằng, người có bệnh lý nền gồm bệnh lý về gan sẽ có nguy cơ cao nhiễm Covid – 19 và bệnh tiến triển cũng nặng hơn các bệnh nhân khác nếu không được điều trị và kiểm soát tốt.

Các biến chứng tim mạch đã gia tăng đáng kể trong dịch Covid – 19, tương tự như biến chứng ở bệnh nhân nhiễm SARS, MERS và cúm.

Báo cáo của Tạp chí Y khoa Hoa Kỳ đã cho thấy trong số 138 bệnh nhân nhiễm Covid – 19 nhập viện, có tới 16,7% bệnh nhân xuất hiện triệu chứng rối loạn nhịp tim; 7,2% bệnh nhân bị tổn thương tim cấp tính (suy tim cấp tính, viêm cơ tim, nhồi máu cơ tim, ngừng tim); 70% người bệnh tim mạch bị tổn thương cơ tim nhiễm Covid – 19 đã tử vong.

Các chuyên gia Y tế cho biết, virus gây Covid – 19 làm ức chế hệ miễn dịch của cơ thể dẫn đến các biến chứng tim mạch, làm gia tăng nguy cơ nhiễm trùng, giảm hàm lượng oxy trong máu, gây rối loạn nhịp tim.

Ngoài ra, sự tấn công của virus lạ sẽ tạo kích thích miễn dịch, gây “báo động giả” làm hoạt động thần kinh bị kích thích và làm huyết áp tăng, nhịp tim tăng.

Nhiễm trùng trên cơ thể đang bị suy yếu do nhiễm trùng khác được xác định là nhiễm trùng thứ phát. Nhiễm trùng thứ phát không hề liên quan đến nguyên nhân đầu tiên người bệnh gặp phải.

Tụ cầu khuẩn và liên cầu là nguyên nhân gây nên nhiễm trùng thứ phát, tình trạng bệnh nhân Covid – 19 bị nhiễm trùng thứ phát có thể có nhưng không phổ biến.

Khi tình trạng nhiễm trùng trong cơ thể làm huyết áp hạ thấp đến mức báo động được gọi là sốc nhiễm trùng (hay sốc nhiễm trùng máu). Tình trạng này là biến chứng phức tạp và nguy hiểm của nhiễm trùng, đe dọa đến tính mạng người bệnh.

3 giai đoạn của sốc nhiễm trùng gồm:

Trong thời gian gần đây, một biến chứng của Covid – 19 được phát hiện là đông máu. Ở bệnh nhân Covid – 19, các cục máu đông sẽ xuất hiện ở các ống thông động mạch và bộ lọc cho bệnh nhân suy thận.

Các cục máu đông sẽ cản trở lượng máu lưu thông trong phổi, gây khó thở, sức khỏe suy kiệt nhanh, gia tăng nguy cơ tử vong nếu không được điều trị. Các cục máu đông cũng xuất hiện ở một số vị trí khác trong cơ thể làm tổn hại tim, thận và cơ quan khác.

Hội chứng chỉ tình trạng các tế bào cơ vân bị tổn thương và hủy hoại làm giải phóng các chất trong tế bào cơ vào máu như kali, axit uric, axit lactic, myoglobin hay enzym dẫn đến rối loạn điện giải, toàn chuyển hóa chậm, suy thận cấp, suy hô hấp tiến triển, đông máu rải rác trong lòng mạch…

Biến chứng tiêu cơ vân do Covid – 19 cực kỳ hiếm gặp, nếu phát hiện biến chứng này cần theo dõi sát sao để ngăn ngừa tiến triển và nguy cơ tử vong.

Tình trạng viêm các bộ phận khác nhau trong cơ thể (tim, phổi, thận, não, cơ quan tiêu hóa…) được xác định là hội chứng viêm đa hệ ở trẻ em. Hội chứng này gây diễn biến nguy kịch, thậm chí tử vong.

Hiện vẫn chưa xác định được nguyên nhân dẫn đến hội chứng viêm đa hệ thống ở trẻ em nhưng lại phát hiện được hội chứng này ở những trẻ em mắc Covid – 19 hoặc tiếp xúc gần với người nhiếm Covid – 19.

Ngoài các triệu chứng cơ bản của bệnh nhân Covid – 19 đã được phân loại trước đó, các nhà khoa học còn khám phá ra một triệu chứng mới xảy ra ở người nhiễm Coivd – 19 là rụng tóc và các vấn đề da liễu như phát ban.

Hơn 80% bệnh nhân Covid – 9 gặp phải rối loạn chức năng thần kinh với các biểu hiện đặc trung như ảnh hưởng khứu giác, vị giác, khó ngủ, mất tập trung, trí nhớ kém… hoặc tử vong như trường hợp bệnh nhân Chad Dorrill – 19 tuổi ở Mỹ. 

Dịch Covid – 19 không chỉ tác động đến sức khỏe mà còn cả tinh thần, cụ thể Covid – 19 gây mất oxy máu – tác động đến hành vi, mất vị giác – ảnh hưởng tới ăn uống, sức khỏe người nhiễm; các biện pháp chống dịch gây cảm giác lo lắng – cô đơn – mất ngủ ở người dân hay tăng bạo lực gia đình.

Covid – 19 đang là đại dịch xảy ra trên toàn cầu, gây nhiều biến chứng nguy hiểm tới sức khỏe con người và tỷ lệ tử vong cao.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang diễn biến phức tạp với hàng nghìn ca lây nhiễm trong cộng đồng mỗi ngày, ngay khi có dấu hiệu ho, sốt, mệt mỏi… nghi ngờ nhiễm SARS-CoV-2, cá nhân mỗi người cần thực hiện ngay xét nghiệm PCR (Polymerase chain reaction) để xác định chính xác có nhiễm virus hay không.

Để đáp ứng nhu cầu này, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc đã triển khai thực hiện xét nghiệm realtime PCR giúp chẩn đoán nhiễm virus SARS-CoV-2. Đăng ký xét nghiệm tại bệnh viện, khách hàng sẽ được: