- Welke leerdoelen wil je in het portfolio laten bewijzen/toetsen?

- Welke criteria hanteer je?

- Wie zijn allemaal beoordelaars? (ook zelf-assessment, medeleerlingen, vakexperts?)

- Hoe ontwerp je een feedbackproces rondom/met het portfolio, wat laat je leerlingen doen in de les, dus welke didactiek? 

- Hoe kan je de ontwikkeling van zelfregulerende vaardigheden een plek geven in het portfolio?

- Wat is het belang van kwaliteitsbesef?

Zij bepalen dan welke werken uit het ontwikkelportfolio naar het assessmentportfolio gaan: die werken worden dan beoordeeld.

Dan is het dus gefaseerd: Maak vanaf het begin helder dat het ontwikkelportfolio een groeidocument is en geen beoordelingsinstrument. Stel met leerlingen criteria op voor wanneer en hoe bepaalde stukken kunnen worden opgenomen in het assessmentportfolio.

Laat leerlingen actief reflecteren op hun groei en zelf keuzes maken over welke bewijzen ze uiteindelijk in hun assessmentportfolio opnemen. Zo blijft de nadruk liggen op leren en ontwikkelen.Zorg ervoor dat het ontwikkelportfolio vooral gebruikt wordt voor feedback.

Docenten en klasgenoten (en wellicht andere stakeholders?) geven regelmatig feedback zonder cijfermatige beoordeling. Dit helpt om de focus op leren te houden. 

Plan specifieke momenten in waarop leerlingen en docenten samen beslissen of een onderdeel klaar is om naar het assessmentportfolio te gaan. Dit kan bijvoorbeeld aan het einde van een leerperiode of project.

Laat leerlingen zelf werkstukken selecteren voor hun assessmentportfolio, maar met een duidelijke verantwoording: Waarom laat dit mijn groei zien? Welke feedback heb ik verwerkt? Dit dwingt ze na te denken over hun leerproces en maakt de beoordeling minder ‘momentopname’ en meer ‘ontwikkelgericht’.

Gebruik rubrics waarin groei een expliciete rol speelt. Bijvoorbeeld: niet alleen een eindscore, maar ook een indicator voor de progressie die iemand heeft doorgemaakt. Je kunt bijvoorbeeld onderscheid maken tussen:

• Startniveau (Waar stond de leerling aan het begin?)

• Proces (Hoe is de leerling omgegaan met feedback en herzieningen?)

• Eindniveau (Waar staat de leerling nu?)

Je kan het geheel afsluiten met portfolio-presentaties of -gesprekken. Leerlingen bespreken hun groei, uitdagingen en sterke punten aan de hand van hun portfolio. Dit maakt de summatieve beoordeling betekenisvoller.

Als doel: aanleren in de ontwikkelzone

Formuleer criteria voor de presteerzone

• Leerling zelf (self-assessment)

• Peers

• Experts (vakexperts, werkveld)

Wanneer

• Welke rollen spelen zij in het feedbackproces (leer-of ontwikkelzone)

• Wie geven de summatieve beoordeling?

• Op onderdelen of geheel? (vakinhoud of vakoverstijgende vaardigheden?)