Την Πέμπτη 2 Μαρτίου  2023 τα παιδιά τής Β τάξης τού Α΄ Αρσακείου Δημοτικού Σχολείου Ψυχικού επισκέφθηκαν το Μουσείο Ηρακλειδών, όπου περιηγήθηκαν στην έκθεση Εύρηκα! Επιστήμη, Τέχνη και Τεχνολογία των Αρχαίων Ελλήνων. Οι μαθήτριες και οι μαθητές ήρθαν σε επαφή με σημαντικά επιτεύγματα τού αρχαίου κόσμου. Μέσα από μια πληθώρα δραστηριοτήτων ανακάλυψαν πόσο μεγάλη είναι η επιρροή των Μαθηματικών και, γενικότερα, των Φυσικών Επιστημών στη ζωή και την εξέλιξη του ανθρώπου.

Πώς σχετίζεται η Γεωμετρία και όλες οι Φυσικές Επιστήμες με την Τέχνη;  Είναι δυνατόν να γνώριζαν Μαθηματικά οι σπουδαίοι δημιουργοί του αρχαίου κόσμου; Πώς πραγματοποιήθηκαν τόσο μεγαλοπρεπή έργα δίχως τεχνολογική παρέμβαση; Τέτοια ερωτήματα προβλημάτισαν τα παιδιά και τα οδήγησαν σε ουσιαστικές συζητήσεις με τους αρμοδίους. 

Μέσα από μια εντυπωσιακή αναπαράσταση τα παιδιά παρατήρησαν την ανύψωση μεγάλων αρχιτεκτονικών μελών. Πώς άραγε ανέβασαν τόσους τόνους μαρμάρου Πεντέλης στον Ιερό Βράχο; Οι Αρχαίοι Έλληνες με αρκετή ευρηματικότητα, κατασκεύασαν γερανούς, τροχαλίες και στις δυο άκρες τοποθετούσαν άμαξες για αντίβαρα. Είναι εντυπωσιακό πως αξιοποίησαν αρχές τής Φυσικής όπως η ροπή, για να ανεβάσουν ένα μάρμαρο ψηλά στην Ακρόπολη.

 

Άλλο ένα τρανό παράδειγμα συσχέτισης των Φυσικών Επιστημών με την Γεωμετρία είναι η αιολόσφαιρα, πρόδρομος της σημερινής ατμομηχανής. Ο Ήρων ο Αλεξανδρεύς ήταν μηχανικός και γεωμέτρης και είχε το όραμα να παράξει κινητήρια δύναμη μέσω τού ατμού. Ο ατμός δημιουργούσε ένα ζεύγος αντίρροπων δυνάμεων και προκαλούσε την  περιστροφή μιας σφαίρας. Τι μας θυμίζει ο ατμός που βγαίνει από τα ακροφύσια της σφαίρας; Μα, βέβαια, μια κατσαρόλα που θερμαίνει νερό και αυτό ατμοποιείται! 

Το πιο μεγάλο ενδιαφέρον των μικρών παρατηρητών κέρδισε το ομοίωμα του ναού με τις αυτόματες πύλες . Για να γίνει η θυσία, οι Αρχαίοι Έλληνες άναβαν μια φλόγα στον βωμό και οι πύλες άνοιγαν αυτόματα! Το ενδιαφέρον αυτό θέαμα ήταν αποτέλεσμα ενός μηχανισμού, όπου με την κίνηση θερμού αέρα άνοιγαν οι πόρτες.

Η αυτόματη θεραπαινίς ήταν ένα άγαλμα-ρομπότ και λειτουργούσε σαν οινοχόος. Είχε ένα δοχείο με νερό κι ένα με κρασί. Ο καλεσμένος που ήθελε να πιει τοποθετούσε ένα κύπελλο στην παλάμη της  και εκείνη με το άλλο χέρι έριχνε  οίνο και μετά νερό. Ενθουσιασμένα όλα τα δευτεράκια με αυτή την εφεύρεση, ενημερώθηκαν για τον μηχανισμό που λειτουργούσε με την ατμοσφαιρική πίεση, όπως ακριβώς ένα καλαμάκι!

Η συγκεκριμένη εφεύρεση δεν μετρούσε μόνο τον χρόνο, με βάση τη θέση τής σκιάς που ρίχνει ο ήλιος, αλλά προσδιόριζε και την ημέρα τού μήνα! Οι επισκέπτες τού Μουσείου ζήτησαν από τον υπεύθυνο να χρησιμοποιήσει τον φακό του, για να δουν τη σκιά σε όλο το κωνοειδές ρολόι. Το ξεχωριστά ενδιαφέρον αυτό εκπαιδευτικό πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με την περιήγηση σε ένα εργαστήριο με ηλιακά ρολόγια. Οι μαθήτριες και οι μαθητές, νιώθοντας και οι ίδιοι επιστήμονες, πήραν την κατάσταση στα χέρια τους ! Με ένα ομοίωμα της υδρογείου και έναν χάρακα, δημιούργησαν και εκείνοι σκιές, ώστε να κατανοήσουν όλα όσα έμαθαν σχετικά με την θέση τού ηλίου και τα ηλιακά ρολόγια.