Medya Okuryazarlığı; Yazılı ve yazılı olmayan, büyük çeşitlilik gösteren formatlardaki (gazete, kitap, dergi, televizyon, video, sinema, reklamlar, İnternet, cep telefonu v.s.) mesajlara ulaşma, bunları çözümleme, değerlendirme ve iletme yeteneği kazanabilmek olarak tanımlanmaktadır. Medya okuryazarlığı terimi İngilizce "media literacy" sözcüğünden dilimize çevrilmiştir.

-Medyayı doğru okumak

-Medya çözümlemesi

-Medyaya eleştirel yaklaşmak

-Bilgilenmiş birey- Bilgilenmiş yurttaş

Buradaki amaç ise, medyanın ilettiği mesajların doğru algılanması, bu mesajların eleştirel bir bakış açısıyla gözden geçirilmesi, mesajı gönderenlerin kendi düşüncelerini empoze etme gayreti içinde olabileceklerinin değerlendirilmesi, gerçek ve gerçek olmayan ayrımının yapılabilmesi gibi hedefleri içermektedir. Yani medya okuryazarlığı, kaynağı her ne olursa olsun, gelen bilgiyi değerlendirip onu yerli yerinde kullanabilen bireyler olmayı ve böyle bireyler yetiştirmeyi hedeflemektedir.


Medya Okuryazarlığı modelleri?

-James Potter’ın Bilişsel Medya Okuryazarlığı Modeli

-RickShepherd’inYapılandırmacı Medya Eğitimi Modeli

-J. FransicDavis’in Medya Eğitim Programlarının Teorik Kökenleri

Medya okuryazarlığının önemi şüphesiz ki daha fazla kontrol sağlamasından kaynaklanmaktadır. Çocuklar başta olmak üzere toplumun diğer kesimleri medya okuryazarlığı konusunda ne kadar bilgiye sahip olurlarsa gerçek dünya ile medya tarafından inşa edilen dünya arasındaki sınırı o denli kolay fark edebilir ve medyadan bilgi alırlarken zararlı etkilerinden kendilerini koruyabilir.

Gazete; Günlük basımı gerçekleşen görsele de hitap eden yazılı iletişim aracıdır. En son haberlere ilişkin bilgiler içerir.

İnternet; Şimdilerde kullanılan en hızlı bilgi kaynağıdır. Son 10 yıla nazaran internette oldukça gelişim kaydettik. Hatta artık insanlar dünyanın bir ucundayken diğer uçtan yakınıyla iletişim kurmayı dahi başarıyorlar.

Televizyon; Bu kitle iletişim araçlarının en çok kullanılanıdır. Her vede mutlaka televizyon bulunur ve bu sayede insanlar en son haberleri anında öğrenirler. Sesli ve görüntülü yayınlar sayesinde en hızlı şekilde bilgi elde ederiz.

Genel anlamda kamuoyu ve Pazar araştırmaları adı altında yapılan çalışmalardır. Bunlar;

a. Nicel Analizler
b. Nitel Analizler
c. Veritabanı
d. Teknik Araştırma ve Danışmanlık
e. Arşiv-yazılı kaynakların taranması
f. Satış noktalarında döküm sayımları şeklinde sıralanmaktadırlar.

a. Nicel Araştırmalar kapsamında yapılan araştırma anketleri

İşletme, marka, imaj araştırması, alışkanlıklar, önceki durum-sonraki durum reklam testleri, pazar değişkenleri, paket-isim- tat anketleri, sektör araştırmaları, gizli tüketici araştırmaları, kavram testleri, satın alma davranışları, fiyat araştırması, çalışan memnuniyeti, hedef kitle profili, tüketici memnuniyeti, gibi alanlarda araştırmalar yapmakta ve sonuçlar üretmektedir.

b. Nitel araştırmalar ise; teori oluşturma, hedef kitlenin, tüketim ve kullanım alışkanlıkları, beklentileri, kurum-marka-ürün ile ilgili yaklaşımları, reklam üretme çabaları, ürün ile ilgili özelliklerin test edilmesi, tüketicinin davranışları, (yani güdü, engel v.b.)

c. Veritabanı; hedef tüketici kitlesini belirleme, ona ulaşma, tanıtım, analiz formu, eski müşterilerin bilgilerinin yeniden düzenlenmesi, bu bilgilerin etkin kullanımının sağlanması, eski müşterilerle ilişkilerin sağlanması

d. Teknik Analizler ve Danışmanlık hizmeti; anket sonuçlarının dökümü, veri girilip bunların tablolara dönüştürülme süreci, veri araştırmaları, teknik araştırmalar, rapor haline getirilmeleri, araştırma verilerine yönelik danışmanlık

Bütün bu araştırma ve analizlerin sonucunda, reklam ajansının bilmediği, her hangi bir özellik kalmamaktadır. Bu araştırmalardan çıkan sonuçlarla, reklam veren kurumu güçlendirmek için, nelere ihtiyaç duyduğunu, neleri kullanması gerektiğini, reklam mesajlarında yer alması gereken bilgileri, v.b. birçok özelliği ortaya çıkarmaktadır. Bu durumda reklam ajansı, daha reklam kampanyasının başındayken bile, reklamın uyandıracağı etkiyi aşağı yukarı, tahmin eder halde işe başlar. Bu tip araştırma metotları, genellikle anket şeklinde düzenlenmektedir. İnsanlara sorulan sorular, araştırma anket türlerinin yöntemlerine göre düzenlenmektedirler. İnsanların anket türlerine verdikleri cevaplar yönelimleri, eğilimleri v.s sonuçlarını verebilmektedir.