Câu 1: Giải thích ý nghĩa của các từ: mưu toan, thuận tiện, phong tục, phồn thịnh.

Câu 2: Chỉ ra phép liên kết hình thức trong đoạn trích trên.
LIÊN KẾT HÌNH THỨC:
- PHÉP LẶP TỪ NGỮ
- PHÉP THẾ
- PHÉP NỐI
- PHÉP LIÊN TƯỞNG/ĐỒNG NGHĨA/TRÁI NGHĨA

Câu 3: Tác giả đưa ra những nguyên nhân nào khiến các vua thời trước quyết định dời đô?

Câu 4: Việc dẫn ra sự việc của những triều đại trước có ý nghĩa gì?

Câu 1: Tìm 01 cặp quan hệ từ dùng để liên kết câu trong đoạn trích trên.

Câu 2: Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 3: Nêu 01 câu cảm thán có trong đoạn trích.

Câu 4: Giải thích nghĩa của các từ: kinh đô, phong phú, thắng địa.

Câu 5: Đoạn trích đưa ra các thế mạnh nào của thành Đại La?

2.VIỆC XEN KẼ NHỮNG CÂU VĂN ĐÓ TRONG VĂN BẢN NGHỊ LUẬN "CHIẾU DỜI ĐÔ" CÓ TÁC DỤNG GÌ?

a. Tìm các từ Hán Việt có trong đoạn trích trên.

b. Phép điệp ngữ trong đoạn trích trên có tác dụng gì?

c. Tìm câu cảm thán trong đoạn trích trên.

d. Chỉ ra ý nghĩa của câu hỏi cuối đoạn trích.

Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đem vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ,  nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.

(Trích “Hich tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Chỉ ra câu cảm thán trong đoạn trích trên.

Câu 2: Giải thích nghĩa của các từ sau: loạn lạc, nghênh ngang.

Câu 3: Hình ảnh cú diều, dê chó, hổ đói được nêu trong đoạn trích có ý nghĩa gì?

Câu 4: Tấm lòng của Trần Quốc Tuấn thể hiện qua các câu văn nào? Em hãy viết một đoạn văn khoảng 15 câu cảm nhận tấm lòng ấy.

Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

      Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo. Đạo là lẽ đối xử hàng ngày giữa mọi người. Kẻ đi học là học điều ấy. Nước Việt ta, từ khi lập quốc đến giờ, nền chính học đã bị thất truyền. Người ta đua nhau lối học hình thức hòng cầu danh lợi, không còn biết đến tam cương ngũ thường. Chúa tầm thường, thần nịnh hót. Nước mất, nhà tan đều do những điều tệ hại ấy.

      Cúi xin từ nay ban chiếu thư cho thầy trò trường học của phủ, huyện, các trường tư, con cháu các nhà văn võ, thuộc lại ở các trấn cựu triều, đều tùy đâu tiện đấy mà đi học.

      Phép dạy, nhất định theo Chu tử. Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc. Tuần tự tiến lên học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử. Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm. Họa may kẻ nhân tài mới lập được công, nhà nước nhờ thế mà vững yên. Đó mới thực là cái đạo ngày nay có quan hệ tớ lòng người. Xin chớ bỏ qua

(La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp, Bàn luận về phép học)

Xác định thể loại và phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
- Thể loại: Tấu
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận

Căn cứ vào mục đích nói, câu: “Học rộng rồi tóm lược lại cho gọn, theo điều học mà làm” thuộc kiểu câu gì? Chỉ ra kiểu hành động nói của câu văn.
- câu trần thuật. (trình bày/nêu)
- hành động nói: đề nghị

Câu “Ngọc không mài không thành đồ vật, người không học không biết rõ đạo” là câu phủ định. Đúng hay sai? Vì sao?
- sai nếu xác định câu trên là phủ định.
- Lí do:
- Phủ định của phủ định -> khẳng định
Ngọc không mài - không thành ...
Người không học - không thành...

Tư tưởng tiến bộ của tác giả về việc học được thể hiện rõ ở những nội dung nào trong đoạn trích?

Để thực hiện ước mơ, hoài bão của mình, mỗi học sinh cần lựa chọn một mục đích học tập đúng đắn. Vậy mục đích học tập của em là gì? Hãy lí giải vì sao em lựa chọn mục đích ấy? (Viết 01 đoạn văn 15 câu để trả lời câu 5)

a. Giải thích

- Học tập:
+ là quá trình chúng ta tiếp thu và tiếp xúc thêm các kiến thức mới, kỹ năng mới, bổ sung trau dồi các kiến thức nâng cao từ các kiến thức cơ bản mà bản thân đã được học từ trước.
+ Học ở đây mang tính đi lên, tiến lên phía trước, học kiến thức để đi lên chứ không phải học để dừng lại, để tụt lùi.

b. Vai trò
+ Học giúp việc tiếp thu kiến thức được chắc chắn hơn -> mở rộng sự hiểu biết.

+ Học mang lại sự thành công, giúp thực hiện mục tiêu, đam mê -> mở ra tương lai tốt đẹp sau này.

+ Học là nghĩa vụ của mỗi bạn học sinh khi có sự nhận thức đối với cuộc sống
+ học luôn là công việc hàng ngày mà các bạn phải thực hiện và trau dồi -> Học tốt giúp xây dựng đất nước giàu đẹp, mang vinh quang cho tổ quốc, gia đình, bản thân mình.
+ Việc học được đánh giá cao khi các bạn tu dưỡng đạo đức tốt, trở thành người có nhân cách tốt.

+ Học giúp tâm hồn trở nên phong phú, yêu đời hơn, yêu giá trị tốt đẹp của dân tộc, mang kiến thức của bản thân đi học hỏi, ngoại giao với bạn bè quốc tế, tạo cho bản thân nhiều cơ hội tốt.

a. Tôi chẳng tìm thấy ở tôi một /.../ gì. Và không hiểu vì sao tôi không thể thân với Mèo như trước kia được nữa. Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt um lên.

(Tạ Duy Anh)

b. Dòng suối đổ vào sông, sông đổ vào dải /.../ Vôn-ga, con sông Vôn-ga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc.

(I. Ê-ren-bua)

c. Trên những ngọn cơi già nua /.../ những chiếc lá vàng còn sót lại cuối cùng đang khua lao xao trước khi từ giã thân mẹ đơn sơ. Nhưng những hàng cau làng Dạ thì bất chấp tất cả sức mạnh tàn bạo của mùa đông chúng vẫn còn y nguyên những tàu lá vắt vẻo mềm mại như cái đuôi én.

(Ma Văn Kháng)

d. Dưới bóng tre xanh, đã từ lâu đời, người dân cày Việt Nam dựng nhà, dựng cửa, vỡ ruộng, /.../.

(Thép Mới)

Bài 3: Phân biệt nghĩa của các cặp từ Hán Việt sau:

a. vô danh – vô lễ

b. khẩn trương – khẩn cấp

c. minh quân – minh tinh

Cốm không phải ... (1) của người ăn vội; ăn cốm phải (2)... từng chút ít, thong thả và ...(3). Lúc bấy giờ ta mới thấy thu lại cả trong hương vị ấy, cái mùi ... (4) của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ: trong màu xanh của cốm, cái ... (5) của lá non, và trong chất ngọt của ... (6), cái dịu dàng thanh đạm của loài thảo mộc. Thêm vào cái mùi hơi ngát của ... (7) già, ướp lấy từng hạt cốm một, còn giữ lại cái ấm áp của những ngày mùa hạ trên hồ. Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để ... (8) cốm, cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.
2. Viết 01 đoạn văn khoảng 12 câu cảm nhận về mùa thu, trong đó có sử dụng 01 câu cảm thán và 1 câu phủ định.

-        Giải thích:

+ Học tập: quá trình tiếp thu, lĩnh hội kiến thức bổ ích, có giá trị....

+ Trải nghiệm thực tế: hành động con người tham gia vào các hoạt động xã hội (đến tận nơi chứng kiến, quan sát quá trình hoạt động….)

=>  HỌc tập kiến thức kết hợp thực tiễn: tiếp thu kiến thức không chỉ xuất phát từ sách vở mà đòi hỏi thực hành kiến thức đó trong thực tế cuộc sống, đồng thời thu nhận kiến thức không có trong sách vở.

-        Biểu hiện:

+ Tham gia hoạt động ngoại khóa

+ Thay đổi phương thức học tập: thực địa, thực hành thí nghiệm….

+ Tham gia dự án cộng đồng, tổ chức xã hội

-        Ý nghĩa:

+ Củng cố, trau dồi kiến thức đã học

+ Kiểm nghiệm khả năng vận dụng kiến thức của bản thân

+ Tăng các kĩ năng khác cho con người

+ Tìm kiếm kiến thức mới
+ Tang hung thu hoc tap

-        Phản biện:

+ Vẫn còn hạn chế trong việc triển khai học đi đôi với hành.

+ Vẫn còn lí thuyết suông, thiếu năng động, sáng tạo.

-        Bài học: Chủ động khám phá kiến thức và trải nghiệm thực tế, nâng cao kết hợp kiến thức với hoạt động thực tiễn.
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề

Một phù thuỷ

Mở quán hàng nho nhỏ

“Mời vào đây

Ai muốn mua gì cũng có!”

Tôi là khách đầu tiên

Từ bên trong 
Phù thuỷ ló ra nhìn:

-“Anh muốn gì?”

-“Tôi muốn mua tình yêu,

Mua hạnh phúc, sự bình yên, tình bạn…”

-“Hàng chúng tôi chỉ bán cây non

Còn quả chín, anh phải trồng. Không bán!”

(K. Badjadjo Pradip – Thái Bá Tân dịch)

 

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Như nước Đại Việt ta từ trước,
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.
Núi sông bờ cõi đã chia,
Phong tục Bắc Nam cũng khác.
Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.
Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,
Song hào kiệt đời nào cũng có.
(Trích Đại cáo bình Ngô – Nguyễn Trãi, bản dịch của Bùi Kỉ, Ngữ văn 10, Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam, 2012, tr. 17)

 

1. Giải thích nghĩa của từ “nhân nghĩa”, “điếu phạt”.
2. Văn bản đã xác định nền độc lập, chủ quyền của nước Đại Việt ở những yếu tố nào?
3. Việc sử dụng những từ ngữ: từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, bao đời nhằm khẳng định điều gì?
4. Câu thơ “Núi sông bờ cõi đã chia” gợi nhắc tới bài thơ nào từng được học trong chương trình ngữ văn THCS cùng chủ đề khẳng định nền độc lập của nước ta? Hãy ghi lại bài thơ đó.
5. Từ việc đọc hiểu văn bản trên, hãy viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh/chị về việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của đất nước ta hiện nay.

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư."

 

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.

Núi sông bờ cõi đã chia,

Phong tục Bắc Nam cũng khác.

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương.

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau,

Song hào kiệt đời nào cũng có.

 

1. Giải thích nghĩa của từ “nhân nghĩa”, “điếu phạt”.
- NHÂN NGHĨA: LÒNG THƯƠNG DÂN, VÌ DÂN MÀ LÀM VIỆC NGHĨA, ĐIỀU NGHĨA (TỪ NÀY VỐN LÀ KHÁI NIỆM ĐẠO ĐỨC CỦA NHO GIÁO, CỐT LÕI LẤY DÂN LÀM GỐC)
- ĐIẾU PHẠT: ĐIẾU: THƯƠNG XÓT; PHẠT: ĐÁNH DẸP -> THƯƠNG XÓT NHÂN DÂN MÀ ĐÁNH KẺ CÓ TỘI (TỪ NÀY ĐƯỢC RÚT TỪ CÂU " ĐIẾU DÂN PHẠT TỘI")

2. Văn bản đã xác định nền độc lập, chủ quyền của nước Đại Việt ở những yếu tố nào?

3. Việc sử dụng những từ ngữ: từ trước, vốn xưng, đã lâu, đã chia, bao đời nhằm khẳng định điều gì?
- KHẲNG ĐỊNH TÍNH LÂU BỀN, TRƯỜNG CỬU CỦA ĐẠI VIỆT. NỀN ĐỘC LẬP CỦA NƯỚC TA ĐÃ CÓ TỪ XA XƯA, ĐƯỢC XÂY DỰNG QUA QUÁ TRÌNH BỀN BỈ CỦA BAO TRIỀU ĐẠI.
-  NHẤN MẠNH THÁI ĐỘ BIỆN LUẬN CHẮC CHẮN, ĐANH THÉP, HÙNG HỒN CỦA TÁC GIẢ, ĐỒNG THỜI TĂNG SỨC THUYẾT PHỤC CHO LUẬN ĐIỂM.

4. Câu thơ “Núi sông bờ cõi đã chia” gợi nhắc tới bài thơ nào từng được học trong chương trình ngữ văn THCS cùng chủ đề khẳng định nền độc lập của nước ta? Hãy ghi lại bài thơ đó.

5. Từ việc đọc hiểu văn bản trên, hãy viết một đoạn văn ngắn trình bày suy nghĩ của anh/chị về việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của đất nước ta hiện nay.
MỞ ĐOẠN: GIỚI THIỆU VẤN ĐỀ (ĐỀ BÀI YÊU CẦU)
THÂN BÀI:
- GIẢI THÍCH:
+ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ LÀ QUYỀN ĐƯỢC QUYẾT ĐỊNH/ QUYỀN TỰ CHỦ VỀ ĐỊA PHẬN, RANH GIỚI ĐẤT NƯỚC MÌNH.
+ BẢO VỆ CQLT: Ý THỨC NGĂN CẢN SỰ XÂM PHẠM + GÌN GIỮ ĐẤT ĐAI, LÃNH THỔ CỦA NƯỚC MÌNH.
- PHÂN TÍCH/KÈM LÍ LẼ VÀ DẪN CHỨNG
+ HIỆN TRẠNG:
*ĐƯỢC BẢO VỆ VỮNG CHẮC, QUYẾT TÂM CAO (PHÁT TRIỂN NGUỒN LỰC Ở CÁC VÙNG BIÊN GIỚI; THAM GIA CÁC TỔ CHỨC BẢO VỆ HÒA BÌNH; ĐỐI THOẠI/ĐÀM PHÁN NẾU DIỄN RA TRANH CHẤP...)

*ĐƯỢC GÌN GIỮ QUA HOẠT ĐỘNG TUYÊN TRUYỀN VỀ BỀ DÀY VĂN HÓA VÀ TÍNH TỰ CHỦ LÃNH THỔ (BÀI HÁT/CÂU THƠ VỀ QUÊ HƯƠNG ĐẤT NƯỚC -> NIỀM TỰ HÀO + Ý THỨC ĐẤU TRANH/XÂY DỰNG)
+ Ý NGHĨA:
*KHẲNG ĐỊNH VỊ THẾ, TẦM VÓC CỦA ĐẤT NƯỚC
*LAN TỎA TINH THẦN YÊU NƯỚC, TỰ HÀO DÂN TỘC
* ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN HÒA BÌNH, TỰ DO CỦA CON NGƯỜI.
- BÌNH LUẬN (PHẢN ĐỀ): HÀNH ĐỘNG SAI TRÁI...
- BÀI HỌC: PHÁT HUY TINH THẦN YÊU NƯỚC, BẢO VỆ VÀ GÌN GIỮ LÃNH THỔ CỦA ĐẤT NƯỚC MÌNH.

Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức,; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm. Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển; hoặc vui thú vườn ruộng; hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh, hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát. Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; dầu rằng ruộng lắm vườn nhiều, tấm thân quý nghìn vàng khôn chuộc, vả lại vợ bìu con díu, việc quân cơ trăm sự ích chi; tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe khôn đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai. Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào! Chẳng những thái ấp của ta không còn, mà bổng lộc các ngươi cũng mất; chẳng những gia quyến của ta bị tan, mà vợ con các ngươi cũng khốn; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị giày xéo, mà phần mộ của cha mẹ các ngươi cũng bị quật lên; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục, rồi đến trăm năm sau, tiếng dơ khôn rửa, tên xấu còn lưu, mà đến gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang tiếng là tướng bại trận. Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?
(Trích “Hịch tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Giải thích nghĩa của các từ sau: thái thường, thái ấp, gia thanh.
Câu 2: Tính chất lập luận chặt chẽ của đoạn trích được thể hiện qua quan hệ từ nào?
Câu 3: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên.
Câu 4: Phân tích ý nghĩa của câu hỏi tu từ trong đoạn trích trên.
- THỂ HIỆN THÁI ĐỘ TRÁCH MÓC CỦA TQT TRƯỚC CÁI NHÌN HẠN HẸP, THỜ Ơ, THIẾU TRÁCH NHIỆM TRƯỚC VẬN NƯỚC.
- THỨC TỈNH BINH SĨ PHẢI NHÌN NHẬN LẠI HÀNH ĐỘNG SAI TRÁI CỦA MÌNH VÀ CẦN NHÌN XA TRÔNG RỘNG NHỮNG ĐƯỢC MẤT VỀ SAU.
Câu 5: Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì?
Hãy viết 01 đoạn văn khoảng 12 câu trình bày suy nghĩ của em về bài học đó.
- Cần có ý thức trách nhiệm với đất nước, với cộng đồng, không chỉ thu vén lợi ích và niềm vui cá nhân.
- Nếu không biết nhìn xa trông rộng, sẽ không tránh khỏi những hậu họa nghiêm trọng.
- Trách nhiệm của mỗi người đối với đất nước, nhất là trong hoàn cảnh cấp bách.

Qua bài thơ Quán Hàng Phù thủy của K.Badjadjo Pradip, hẳn ai trong chúng ta cũng nhận ra hàm ý của những câu thơ. Nhân vật trong thơ có lẽ là một chàng trai trẻ, khao khát tình yêu, sự hạnh phúc trong thế giới khắc nghiệt này. Còn phù thủy trong những câu chuyện cổ tích là những người có phép thuật cao thông, có thể biến hóa ra vạn vật. Thông qua hai câu thơ cuối: “Hàng chúng tôi chỉ bán cây non, Còn quả chính, anh phải trồng, không bán!” chúng ta có thể thấy, kể cả phép thuật và đồng tiền cũng không thể mua được những thành phẩm cuối ùng, con người phải cố gắng làm lụng, rồi mới có thể gặt hái kết quả. Hay nói về tình yêu, sự hạnh phúc và tình bạn, ta phải cho đi thời gian, tiền bạc. sức khỏe như trồng một cái cây thì tình cảm mới nảy nở, có cho thì mới được nhận lại. Cũng có thể trong cuộc sống bận rộn này, đối với tình yêu, có lẽ ta nên chậm lại để tận hưởng nó, cho đến khi gặt hái trái ngọt, ta có thể nhìn lại quãng đường đã qua. Nhưng trên hết, phải có làm thì mới có ăn, bài học lớn nhất là đừng mong chờ kết quả có được mà không hành động.

Còn quả chín, anh phải trồng. Không bán!". "cây non" có thể được hiểu là những nền tảng đầu tiên của cuộc sống, còn " quả chín" chính là kết quả mà ta đạt được. Qua đây, tác giả đã khẳng định một triết lí, ta chỉ có thể đạt được những mục tiêu, ước muốn của mình khi chính ta cố gắng, nỗ lực để đạt được nó. Cũng giống như khi trồng cây, cái cây của bạn chỉ có thể trở nên to khỏe nếu bạn kiên trì chăm sóc nó từng ngày. Ta không thể chờ đợi một phép màu nào đó sẽ xảy ra mà phải tự bản thân hành động. Dù có gặp những khó khăn, trắc trở trên hành trình đó, ta không được từ bỏ mà phải tiếp tục tiến lên, lấy thất bại làm động lực phấn đấu để ta nỗ lực hơn nữa. Để rồi đến một ngày, ta có thể gặt hái những thành quả, những mục tiêu, mong muốn mà mình luôn khao khát. 

Huống chi ta cùng các ngươi sinh phải thời loạn lạc, lớn gặp buổi gian nan. Ngó thấy sứ giặc đi lại nghênh ngang ngoài đường, uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình, đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ, thác mệnh Hốt Tất Liệt mà đòi ngọc lụa, để thỏa lòng tham không cùng., giả hiệu Vân Nam Vương mà thu bạc vàng, để vét của kho có hạn. Thật khác nào đem thịt mà nuôi hổ đói, sao cho khỏi để tai vạ về sau!

Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối; ruột đau như cắt, nước mắt đầm đìa; chỉ căm tức chưa xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù. Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ,  nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng.

(Trích “Hịch tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Chỉ ra câu cảm thán trong đoạn trích trên.

Câu 2: Giải thích nghĩa của các từ sau: loạn lạc, nghênh ngang.

Câu 3: Hình ảnh cú diều, dê chó, hổ đói được nêu trong đoạn trích có ý nghĩa gì?

Câu 4: Tấm lòng của Trần Quốc Tuấn thể hiện qua các câu văn nào? Em hãy viết một đoạn văn khoảng 15 câu cảm nhận tấm lòng ấy.

BÀI 3: ĐỌC ĐOẠN TRÍCH SAU VÀ TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI:

Nay các ngươi nhìn chủ nhục mà không biết lo, thấy nước nhục mà không biết thẹn. Làm tướng triều đình phải hầu quân giặc mà không biết tức,; nghe nhạc thái thường để đãi yến ngụy sứ mà không biết căm. Hoặc lấy việc chọi gà làm vui đùa, hoặc lấy việc đánh bạc làm tiêu khiển; hoặc vui thú vườn ruộng; hoặc quyến luyến vợ con; hoặc lo làm giàu mà quên việc nước, hoặc ham săn bắn mà quên việc binh, hoặc thích rượu ngon, hoặc mê tiếng hát. Nếu có giặc Mông Thát tràn sang thì cựa gà trống không thể đâm áo giáp của giặc, mẹo cờ bạc không thể dùng làm mưu lược nhà binh; dầu rằng ruộng lắm vườn nhiều, tấm thân quý nghìn vàng khôn chuộc, vả lại vợ bìu con díu, việc quân cơ trăm sự ích chi; tiền của tuy nhiều khôn mua được đầu giặc, chó săn tuy khỏe khôn đuổi được quân thù; chén rượu ngon không thể làm cho giặc say chết, tiếng hát hay không thể làm cho giặc điếc tai. Lúc bấy giờ, ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào! Chẳng những thái ấp của ta không còn, mà bổng lộc các ngươi cũng mất; chẳng những gia quyến của ta bị tan, mà vợ con các ngươi cũng khốn; chẳng những xã tắc tổ tông ta bị giày xéo, mà phần mộ của cha mẹ các ngươi cũng bị quật lên; chẳng những thân ta kiếp này chịu nhục, rồi đến trăm năm sau, tiếng dơ khôn rửa, tên xấu còn lưu, mà đến gia thanh các ngươi cũng không khỏi mang tiếng là tướng bại trận. Lúc bấy giờ, dẫu các ngươi muốn vui vẻ phỏng có được không?

(Trích “Hịch tướng sĩ” – Trần Quốc Tuấn)

Câu 1: Giải thích nghĩa của các từ sau: thái thường, thái ấp, gia thanh.

Câu 2: Tính chất lập luận chặt chẽ của đoạn trích được thể hiện qua quan hệ từ nào?

Câu 3: Chỉ ra biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích trên.

Câu 4: Phân tích ý nghĩa của câu hỏi tu từ trong đoạn trích trên.

Câu 5: Qua đoạn trích, em rút ra bài học gì?

Hãy viết 01 đoạn văn khoảng 12 câu trình bày suy nghĩ của em về bài học đó.

 (Nguyễn Nhật Ánh, Tôi là Bêto, NXB Trẻ, 2012, tr. 228-229) 

a. 

(0.5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì? 

b. 

(1 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong câu văn sau: 

cảm xúc gì đó như là sự trìu mến, nỗi hân hoan và niềm kiêu hãnh - cùng một lúc.”? 

c. 

(2 điểm) Hãy viết một đoạn văn (không quá một trang giấy thi) để lí giải vì sao: 

 (Nguyễn Nhật Ánh, Tôi là Bêto, NXB Trẻ, 2012, tr. 228-229) 

a. 

(0.5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên là gì? 
PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT CHÍNH LÀ NGHỊ LUẬN

b. 

(1 điểm) Chỉ ra và phân tích tác dụng của một biện pháp tu từ trong câu văn sau: 

“Nếu không tin bạn hãy thử gọi tên bạn một lần đi, bạn sẽ thấy lòng bạn nảy mầm một cảm xúc gì đó như là sự trìu mến, nỗi hân hoan và niềm kiêu hãnh - cùng một lúc.”?
-BIỆN PHÁP TU TỪ ẨN DỤ.
+ Ý NGHĨA gợi tả: diễn tả tấm lòng, tâm hồn hình thành những cung bậc cảm xúc thú vị. Hình ảnh ẩn dụ đã hữu hình hóa cái vô hình, trừu tượng: tấm lòng như là mảnh đất ươm lên mầm cây hi vọng, nảy nở những điều sinh động và tinh tế.
+ Ý NGHĨA gợi cảm: tình cảm trong sáng, hồn nhiên của người viết khi phát hiện ý nghĩa của tên gọi.
- BIỆN PHÁP LIỆT KÊ: 
+ Nhấn mạnh những cảm xúc tích cực của con người khi gọi tên mình:
trìu mền: gần gũi, yêu mến, nâng niu...
hân hoan: phấn chấn, vui thích, bồi hồi
kiêu hãnh: hãnh diện, tự hào
+ Thể hiện tình cảm trong sáng, thú vị của tác giả.
 

c. 

(2 điểm) Hãy viết một đoạn văn (không quá một trang giấy thi) để lí giải vì sao: 

Câu 1: Từ nào sau đây không phải là từ láy?

A. Lập lòe

B. Lóng lánh

C. Đỏ đậm

D. Khúc khích

Câu 2: Ý nào nêu đúng tên 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:

(Đoàn Văn Cừ)

A. Liệt kê

B. So sánh

C. Nhân hóa

D. Ẩn dụ

Câu 3: Các câu văn được in đậm trong ví dụ sau thuộc kiểu câu gì?

(Lê Minh Khuê)

A. Câu đặc biệt

B. Câu đơn

C. Câu ghép

D. Câu rút gọn

Câu 4: Cụm từ in đậm trong câu văn sau là thành phần gì của câu?

(Kim Lân)

A. Thành phần khởi ngữ

B. Thành phần chủ ngữ

C. Thành phần phụ chú

D. Thành phần trạng ngữ

Câu 5: Từ nào sau đây không phải là từ Hán Việt?

A. Biên giới

B. Ngẩn ngơ

C. Khởi nghĩa

D. Tri kỉ

Câu 6: Câu tục ngữ nào sau đây không nói về kinh nghiệm thời tiết?

A. Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy.

B. Mưa sáng dây dưa, mưa trưa chóng tạnh.

C. Một nong tằm là năm nong kén.

D. Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.

Câu 7: Sắp xếp các câu văn sau theo trình tự hợp lí để có một đoạn văn lo-gíc:

(Richard Kock, Quản lí 80/20, Hoài Nam dịch, Nxb Lao động – Xã hội)

A. (1) – (3) – (2) – (5) – (4) – (6) – (7)

B. (1) – (2) – (3) – (4) – (6) – (5) – (7)

C. (1) – (3) – (2) – (4) – (6) – (7) – (5)

D. (1) – (4) – (3) – (2) – (5) – (6) – (7)

Câu 8: Dòng nào sau đây không nêu đúng đặc điểm của hàm ý?

A. Là phần thông báo có thể suy ra từ những từ ngữ trực tiếp trong câu.

B. Là phần thông báo được hiểu qua hình ảnh có tính ẩn dụ, tượng trưng.

C. Là phần thông báo chứa đựng nhiều tư tưởng và cảm xúc.

D. Là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.

Câu 9: Dòng nào nêu đúng nghĩa gốc của từ chân?

A. Bộ phận dưới cùng của một số đồ dùng, có tác dụng đỡ các vật khác.

B. Một phần, một suất liên quan đến địa vị trong một cơ quan, tổ chức nào đó.

C. Phần dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt vào mặt nền.

D. Bộ phận dưới cùng của cơ thể con người hay động vật, dùng để đi, đứng, giữ thăng bằng.

Câu 10: Đoạn thơ sau sử dụng biện pháp tu từ nào?

(Hoàng Quý)

A. Hoán dụ và điệp ngữ

B. Ẩn dụ và so sánh

C. Nhân hóa và điệp ngữ

D. So sánh và hoán dụ

 

(Trích Nếu biết trăm năm là hữu hạn, Phạm Lữ Ân, Nxb Hội nhà văn, 2016, tr.178-179)

Câu 11: Theo tác giả, làm thế nào để loại trừ cái ác?

A. Hãy tránh xa cái ác.

B. Hãy lên án cái ác.

C. Đừng để người khác có cơ hội trở thành người xấu.

D. Đừng để người khác đơn độc.

Câu 12: Phép điệp ngữ trong các câu văn sau có tác dụng gì?

A. Nhấn mạnh sự quan trọng của việc không đẩy người khác đến cái xấu xa.

B. Van xin cứu giúp người khác.

C. Cảnh báo không đẩy người khác vào đường cùng.

D. Ngăn chặn con người làm điều xấu.

Câu 13: Ý nào nói đúng về cách làm cho cái thiện mạnh lên mà đoạn trích đã chỉ ra?

A. Hãy tìm đến nhau, bạn bè, người thân, đồng nghiệp, đồng hương, đồng loại...

B. Hãy tìm đến nhau, bạn bè, người thân, đồng nghiệp, đồng hương, đồng loại... Hãy giúp đỡ và xin được giúp đỡ, hãy siết chặt những mối dây liên hệ và đừng để ai thành kẻ lạc loài.

C. Hãy giúp đỡ và xin được giúp đỡ, hãy siết chặt những mối dây liên hệ và đừng để ai thành kẻ lạc loài.

D. Đừng dồn ai vào đường cùng.

Câu 14: Câu văn sau có hàm ý gì?

A. Nhận thức lại ý thức bảo vệ cái thiện của bản thân mình.

B. Nhắc nhở rằng quanh ta vẫn còn có người lạc loài.

C. Vẫn còn rất nhiều người đấu tranh chống lại cái ác.

D. Vẫn còn những người xấu quanh cuộc sống của chúng ta.

Câu 15: Đoạn trích trên sử dụng kết hợp các phương thức biểu đạt nào?

A. Nghị luận và miêu tả

B. Tự sự và biểu cảm

C. Tự sự và nghị luận

D. Nghị luận và biểu cảm

(Băng Sơn, Giao tiếp đời thường)

Câu 16: Nhận định nào đúng khi giải thích câu nói của người xưa Y phục xứng kì đức?

A. Ăn mặc thích hợp với nơi chốn, công việc, tương xứng với địa vị xã hội.

B. Trang phục phù hợp với đạo đức.

C. Ăn mặc hợp với tính cách.

D. Ăn mặc phù hợp với sở thích.

Câu 17: Câu văn in đậm trong đoạn trích trên thuộc kiểu câu nào?

A. Câu trần thuật

B. Câu cảm thán

C. Câu cầu khiến

D. Câu nghi vấn

Câu 18: Ví dụ sau chứng minh cho điều gì?

A. Trang phục liên quan đến ứng xử văn hóa xã hội.

B. Trang phục nói lên tính cách.

C. Trang phục không thể thiếu đối với mỗi người.

D. Trang phục là thước đo giá trị con người.

Câu 19: Đoạn văn thứ hai thuộc đoạn trích trên được lập luận theo cách thức nào?

A. Song hành

B. Diễn dịch

C. Quy nạp

D. Móc xích

Câu 20: Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

A. Biểu cảm

B. Thuyết minh

C. Nghị luận

D. Tự sự

(Con cò, Chế Lan Viên)

Hai câu thơ Con dù lớn vẫn là con của mẹ/ Đi hết đời, lòng mẹ vẫn theo con gợi cho em cảm xúc gì? (Trả lời không quá 100 từ).

A. Tháng năm – tháng mười; nằm – cười

B. Đêm – ngày; sáng – tối

C. Tháng năm – tháng mười; đêm – ngày

D. Nằm – cười; sáng – tối

Câu 2: Từ nào sau đây không phải là từ Hán Việt?

A. Đồng chí

B. Đồng bào

C. Đồng ruộng

D. Đồng minh

Câu 3: Điền từ còn thiếu vào các dấu ... trong câu văn sau:

Cơn gió mùa hạ lướt qua vừng sen trên hồ, nhuần thấm cái hương thơm của lá, như báo trước mùa về của một thức quà ... và ... . (Thạch Lam)

A. Thanh nhã – tinh khiết

B. Thanh nhã – thơm ngon

C. Giản dị - thơm ngon

D. Quý giá – tinh khiết

Câu 4: Biện pháp tu từ gì được sử dụng trong đoạn thơ sau?

(Tố Hữu)

A. Nhân hóa

B. Ẩn dụ

C. Hoán dụ

D. Liệt kê

Câu 5: Ý nào sau đây hiểu đúng về câu bị động?

A. Là câu có chủ ngữ chỉ người, vật được hoạt động của người, vật khác hướng vào (chỉ đối tượng của hoạt động).

B. Là câu có chủ ngữ chỉ người, vật thực hiện một hoạt động hướng vào người, vật khác (chỉ chủ thể của hoạt động).

C. Là câu luôn luôn có từ bị hoặc được đi kèm.

D. Là câu luôn nhấn mạnh vào hành động, hoạt động.

Câu 6: Phần in đậm trong câu văn sau thuộc thành phần gì?

Nhưng ở trong hang đá suối Son, các đồng chí đã được nhân dân đưa cơm nước và sửa soạn cho mọi thứ để đi đường. (Tô Hoài)

A. Thành phần phụ chú

B. Thành phần cảm thán

C. Thành phần trạng ngữ

D. Thành phần chủ ngữ

Câu 7: Quan hệ về nghĩa giữa hai vế trong câu ghép sau là quan hệ gì?

Trời trong như ngọc, đất sạch như lau. (Vũ Bằng)

A. Quan hệ lựa chọn

B. Quan hệ nối tiếp

C. Quan hệ đồng thời

D. Quan hệ tương phản

Câu 8: Điền từ ngữ cảm thán thích hợp vào chỗ trống trong câu thơ sau:

Cô đơn ... là cảnh thân tù! (Tố Hữu)

A. thay

B. lắm

C. sao

D. ôi

Câu 9: Các câu văn sau được liên kết với nhau bằng phép liên kết nào?

Tôi ngồi dựa vào thành đá và khe khẽ hát. Tôi mê hát. Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát. (Lê Minh Khuê)

A. Phép đồng nghĩa

B. Phép nối

C. Phép thế

D. Phép lặp từ ngữ

Câu 10: Câu văn sau mắc lỗi gì?

A. Lỗi dùng từ

B. Lỗi lô-gic

C. Lỗi về chủ ngữ và vị ngữ

D. Lỗi về quan hệ từ

(Jim Rohn, Chìa khóa thành công, Nxb Lao động, 2016, tr.27-28)

Câu 10: Theo tác giả, tại sao lòng tự trọng bị suy giảm?

A. Do trí tuệ, hiểu biết hạn chế.

B. Do thiếu những kỉ luật đơn giản.

C. Do không tập luyện hằng ngày.

D. Do sức khỏe không đảm bảo.

Câu 11: Từ sao lãng lặp lại trong đoạn trích được hiểu như thế nào?

A. Là lối sống ung dung, tự tại

B. Là thái độ nghiêm khắc với bản thân.

C. Là thói quen quên việc.

D. Là thái độ sống thờ ơ, dễ dãi, thiếu gắn kết với mọi người.

Câu 12: Nhận xét nào đúng với câu văn sau:

A. Là câu đơn

B. Là câu ghép

C. Là câu đặc biệt

D. Là câu rút gọn

Câu 13: Đoạn văn in đậm được trình bày theo cách thức nào?

A. Song hành

B. Móc xích

C. Quy nạp

D. Diễn dịch

Câu 14: Đoạn trích trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào?

A. Nghị luận

B. Móc xích

C. Song hành

D. Quy nạp

Câu 15: Ý nào sau đây nêu đúng 01 bài học được rút ra từ đoạn trích trên?

A. Nâng cao kỉ luật bản thân để nâng cao lòng tự trọng, nhằm hướng tới thành công.

B. Rèn luyện tính kỉ luật.

C. Nâng cao sự gắn kết cộng đồng.

D. Ngăn chặn thói quen sao lãng.

 

(Hồ Tấn Phong, Nghĩa trang Trường Sơn, theo tapchisonghuong.com.vn)

Em có cảm nhận gì về sự lặng thinh được nói tới trong bài thơ trên? (Trả lời không quá 100 từ)