Erdi aroko Sarrera by

Sarrera

elenasudupe — 2013-10-01 09:21:28 UTC

Erromatar Inperioak boterea galdu zuenean, beste garai historiko bat hasi zen: Erdi Aroa. Garai horretan, hiru etapa bereizten dira: Goiz Erdi Aroa, Tarteko Erdi Aroa eta Berant Erdi Aroa.

Erdi Aroan, esklaboetan oinarritutako Antzinaroko gizarte-antolamendua desagertu eta jaun gutxi batzuen boterean oinarritutako gizarte-antolamendu berria nagusitu zen. Nekazariak jaun horien mende ere bazeuden.

Goiz Erdi Aroan, Antzinaroko Europako zibilizazio mediterraneoaren batasuna hautsi egin zen.

Historiografiaren arabera, Erdi Aroa garai iluna —geldialdi kulturalaren eta basakeriaren aroa— izan zen, baina, Europako hainbat kultura- eta arte-ezaugarri orduantxe sortu ziren: Europako hizkuntza ugari, arte erromanikoa eta gotikoa, etab.

Tronua eskuratzea helburu

elenasudupe — 2013-10-01 09:45:47 UTC

Kontakizuna Rikardo I. a erregearen garaian kokatu behar dugu. Mendekoek zapalkuntza ikaragarria jasaten zuten, eta erregea lehenbailehen itzultzea nahi zuten. Nobleek gero eta botere handiagoa zuten,zerbitzari eta basailu ugari zituzten, baina botere gehiago nahi zuten eta eskuratu arte saiatzen ziren. Behe-nobleziaren eta burgesen egoera larria zen. Gehienek babesa eskatzen zioten inguruetako erregeren bati, eta, trukean, zenbait betebehar onartu behar izaten zituzten, lasaixeago bizi nahi bazuten. Eta erregearen handinahikeriak sortutako espediziotan parte hartu behar izaten zuten.

Inperioaren Amaiera

elenasudupe — 2013-10-01 17:14:50 UTC

III. mendean, Erromatar Inperioaren gainbehera hasi zen. 395 urtean, Teodosio I.a Handia enperadorea hil zenean,Erromatar Inperio zaharra bere bi semeen artean banatu zen. Ekialdea Arkadioren agintepean geratu zen, eta Konstantinoplan ezarri zuen hiriburua. Mendebaldea, aldiz, Honoriorentzat izan zen, eta Erroma izendatu zuen hiriburu. Ekialdeko eta Mendebaldeko Erromatar Inperioen arteko mugak gaur egungo Kroazia eta Serbia zeharkatzen zituen.

750. urtean, gutxi gorabehera, Mediterraneoko zibilizazioaren batasunaren ordez, ongi bereizitako hiru politika-, ekonomia- eta kultura-esparru zeuden: Bizantziar Inperioa(Ekialdeko Erromatar Inperio zaharraren oinordekoa), Mendebalde germaniarra(zenbait erresuma independentetan zatitua) eta islamiarra.

XV. mendearen erdira arte iraun zuen. Turkiarren mende geratu zen, nahiz eta beste erresuma kristau batzuek laguntza-espedizio militarrak bidali.

Azkenik, V. mendearen bigarren erdian, Europako mendebaldean Erromatar Inperioa desagertu eta herri “barbaroak” hasi ziren sartzen. Zenbait erresuma sortu zituzten: frankoena, bisigodoena, ostrogodoena…

Feudal sozietatea

elenasudupe — 2013-10-01 17:41:20 UTC

elenasudupe — 2013-10-01 17:41:56 UTC

Feudalismoari buruzko bideo bat

elenasudupe — 2013-10-02 19:44:20 UTC

http://www.youtube.com/watch?v=3CXzVghvlhg

Erromatar Inperioaren bukaerari buzko bideo bat

elenasudupe — 2013-10-02 19:49:17 UTC

http://www.youtube.com/watch?v=zTN8IOCRrHQ

Feudalismoa

elenasudupe — 2013-10-22 16:41:57 UTC

Feudalismoa, sistema politiko, ekonomiko eta soziala izan zen. Erreinuak konderrietan banatzen ziren, non jauntzoek agintzen zuten eta basailuei babesa ematen zieten. Basailuek, trukean, zergak ordaindu behar izaten zituzten, jaunaren lurrak erabiltzeagatik. Jauntxo feudal haiek nobleak edo elizako kide ziren, eta erregearekin menpekotasun erlazio bat zuten, handiagoa edo txikiagoa izan zitekeena.