• Safna laufblöðum og flokka eftir litum og lögun

• Búa til listaverk úr náttúrulegum efnum

• Tengja við hugtök eins og „kringlótt“, „oddmjótt“, „grænt“, „rautt“

Tengist: Sköpun, málþroska, stærðfræði

🔹 2. Hljóð í skóginum

• Leggjast á jörðina og hlusta: fuglasöngur, vindur, vatn, fótatak

• Greina á milli náttúrulegra og manngerðra hljóða

• Tjá sig um upplifun með orðum eða hreyfingu

Tengist: Læsi, skynjun, heilbrigði

🔹 3. Tré og tegundir

• Skoða mismunandi tré: asp, birki, fura

• Snerta börk og lýsa áferð: „grófur“, „sléttur“, „blautur“

• Telja greinar eða laufblöð

Tengist: Náttúrufræði, stærðfræði, málþroski

🔹 4. Könglar og fræ

• Safna könglum og bera saman stærð og lögun

• Ræða: Hvað er inni í könglinum? Hvernig dreifast fræ?

• Búa til „fræleik“ – leikur þar sem börn „dreifa“ fræjum

• Tengist: Vísindi, sköpun, hreyfingu

🔹 5. Fuglar og óðal

• Hlusta á fuglasöng og reyna að greina mismunandi hljóð

• Skoða hreiður eða merki um fugla (fjaðrir, skít, hreyfing)

• Ræða: Hvar búa fuglar? Hvað borða þeir?

Tengist: Náttúrufræði, málþroski, félagsfærni

🔹 6. Skógurinn sem leiksvæði

• Leikur í náttúrulegu umhverfi: feluleikur, jafnvægisganga á trjádrumbum

• Skynja rými, hreyfa sig og vinna saman

• Ræða reglur og öryggi í náttúrunni

Tengist: Heilbrigði, lýðræði, hreyfiþroski

🔹 7. Veður og árstíðir

• Hvernig er veðrið í dag? Hvernig líður okkur í kulda/hita?

• Skoða breytingar á trjám og jörð eftir árstíðum

• Búa til veðurdagbók með myndum og orðum

Tengist: Sjálfbærni, læsi, náttúrufræði

2.  brak í jorðinni þegar við löbbum og einnig heyrum við í læk sem við sáum ekki. vindinum í tjánum.

3.  telja trábol og skoða hvað hann er gamall.

4.  hann er klistraður að innan ef það er reynt að taka hann í sundur.

5.  við heyrum í bílum, 3 mismunandi, fuglum, sáum svartþrost og hund og einnig kaninuunga.
6.  Labba á þufum, jafnvægisæfing, feluleikur, eltingaleikur, náttúrubingó, finna hluti til að föndra með eins og greinar og lauf.

7. vindur og skyjað, þoka eða mystur, rakt loft. Laufin eru byrjuð að falla og skipta um lit áður en þau falla bæði á tjánum og svo þegar þau eru komin á jörðina eru þau bæði græn og gul.

Hægt er að fara með hóp af börnum í náttúruferð, láta þau safna könglum, laufblöðum og skordýrum ef veður og tími leyfa. Það væri hægt að leggja áherslu á að safna og raða eftir litum, stærð eða formum. 

Búa til listaverk úr náttúrulegum efnum  

Til að tengja þetta við listræna sköpun væri hægt að fá börnin til að safna laufblöðum, steinum og allt sem hægt er að finna í náttúrunni og fá þau til að búa til mynd. Myndin getur verið tengt heimilum, náttúrunni eða rusli. Það er svo mikið sem hægt er að gera. En með rusla listaverki getum við einnig tengt hugtakið sjálfbærni  

Tengja við hugtök eins kringlótt, oddmjótt, grænt, rautt  

Taka eftir mynstri, formum og fjölda. (Fer eftir aldri barna og þroska þeirra). 

Búa til einföld talnamynstur með röð af laufblöðum dæmi; gulur, rauður, grænn, brúnn o.s.frv. Við teljum að þessar hugmyndir gætu verið góð leið til að kynna börnunnum fyrir náttúrunám.  

Ef við værum að setja upp þetta verkefni þá myndum við fyrst og fremst hugsa um hvernig við getum gert það spennandi og tengt það við áhugasvið nemenda. Þetta er ekki bara að skoða tré, heldur að nota þau sem kennslutæki til að virkja öll skynfærin og leyfa börnunum að kynnast náttúrunni á eigin forsendum. 

Við ímyndum okkur að við myndum byrja á stuttri umræðu inni í stofu þar sem nemendur segja frá trjám sem þeir þekkja eða hafa tekið eftir, þannig að þeir fái að tengja nýja þekkingu við eigin reynslu. Síðan myndum við fara út, velja nokkur tré og gefa börnunum einföld verkefni eins og t.d. að telja lauf eða greinar og bera saman tölurnar, sjá hvaða tré er með fleiri eða færri. Við gætum tekið málband með okkur og mælt stofninn eða jafnvel notað líkama þeirra sjálfra “hversu margir þurfa að halda í hendur til að ná utan um þetta tré?“. Það væri líka hægt að safna nokkrum laufum, raða þeim frá minnsta til stærsta og ræða hvernig við getum sett hlutina í röð. Þannig erum við komin með náttúrufræði og stærðfræði saman í einni kennslu. Sem kennarar þurfum við að hugsa út fyrir skólabækurnar og sjá tækifæri til að samþætta námsgreinar, til þess að námið verði bæði fjölbreyttara og áhugaverðara fyrir nemendur. 

Við ræddum einnig hvernig hægt væri að tengja þessa athugun við leiki og skapandi verkefni. Börnin gætu safnað saman könglum af ólíkum gerðum, borið þá saman og flokkað eftir stærð, lit eða lögun. Það væri líka spennandi að skoða innihald þeirra nánar og taka eftir fræjunum sem sitja á milli hreistranna, telja þau og jafnvel raða þeim á mismunandi hátt. Þannig geta börnin bæði æft sig í athugun, flokkun og talningu á leikandi hátt en um leið kynnst betur því hvernig náttúran vinnur og hvernig lífið heldur áfram í gegnum fræin. 

Það er ekki varptímabil og þar að leiðandi ekki mikið af hreyfingu í hreiðrum. Við sjáum fyrir okkur að það væri einnig gaman að fara með börnin í skógarferð í fuglaleit eða skoðun og reyna að finna hreiður og kannski eggjaskur þegar varptímabilið er eða rétt að ljúka. 

Fuglarnir búa á ýmsum stöðum, í skógum, votlendi, fjörum og klettum. Það sem þeir borða fer frekar mikið eftir “búsetu” fuglanna, t.d þeir fuglar sem búa við sjó borða frekar fisk eða smákrabbadýr og fuglarnir sem búa í skóginum borða frekar ber, skordýr og fræ. 

Börnin fá tækifæri til að nota ímyndunarafl sitt í leik, t.d. feluleiki á milli trjáa eða í runnum. 

Þau æfa jafnvægi með því að ganga á trjádrumbum eða steinum og kanna mismunandi jarðveg. 

Hægt er að safna náttúrulegum hlutum (lauf, steinum, könglum) og nýta í leik eða listsköpun. 

Skynjun rýmis, hreyfingar og samvinnu 

Börnin upplifa rýmið með því að hreyfa sig frjálst: hlaupa, stökkva, skríða, jafnvægisganga. 

Þau læra að vinna saman í leikjum sem krefjast samvinnu, t.d. að hjálpa hvert öðru yfir stokk eða að finna besta felustaðinn í hópi. 

Umhverfið veitir fjölbreytt tækifæri til að efla grófhreyfingar og samspil. 

Reglur og öryggi í náttúrunni 

Mikilvægt er að ræða við börnin um hvernig við hegðum okkur í skógi: 

Ekki fara of langt frá hópnum. 

Fara varlega þegar gengið er á blautum eða hálum trjádrumbum. 

Virða náttúruna: ekki rífa upp plöntur eða skemma tré. 

Börnin taka þátt í að móta reglur og þannig læra þau ábyrgð og umhyggju fyrir bæði sjálfum sér og náttúrunni. 

Við þetta verkefni þá myndum við fyrst og fremst vilja gera veðrið sýnilegt og lifandi fyrir börnin. Við gætum byrjað hvern dag á samtölum þar sem við ræðum veður dagsins eins og: “hvernig er veðrið í dag? Er kalt eða hlýtt? Eru ský á himninum? Skín sólin?”  Þannig venjast börnin því að fylgjast með umhverfinu og setja orð á eigin upplifun. Svo gætum við farið út og fundið á eigin skinni hvernig kuldinn stingur í kinnarnar eða hvernig það er að standa í sól og hlýju. Það að tengja skynfæri við orð eins og “hlýtt“, “kalt“, “blautt“ eða “þurrt“ getur hjálpað þeim að skilja hugtökin betur. 

Í gegnum árið væri svo gaman að fylgjast með trjánum og jörðinni í kring, hvernig litirnir breytast, laufin detta af, ný lauf spretta upp, og hvernig veðrið hefur áhrif á náttúruna. Börnin gætu tekið myndir eða teiknað það sem þau sjá, og skrifað nokkur orð eða setningar með, jafnvel bara eitt lýsandi orð fyrst. Með tímanum myndast þá veðurdagbók sem safnar saman upplifun þeirra af árstíðunum, eins konar safn minninga sem þau geta rifjað upp og borið saman.  

Sem kennarar myndum við upplifa þetta verkefni sem fallega leið til að tengja saman náttúrufræði, stærðfræði og jafnvel íslensku og myndlist. Við erum að kenna börnum að fylgjast með mynstrum í náttúrunni, að lýsa tilfinningum sínum og að skrá niður upplýsingar. 

Eftir smá stund heyrðum við í suði vindsins sem hreyfði lauf og greinar trjánna. Þessi náttúrulegu hljóð róuðu okkur og gerðu það að verkum að við fundum fyrir afslöppun.

Við tókum þó líka eftir hljóðum sem tilheyrðu ekki náttúrunni. Við heyrðum í skrefum fólks sem gekk hjá og á einum tímapunkti barst til okkar bæði samtöl og stutt hljóð frá síma. Þannig gátum við greinilega greint á milli náttúrulegra hljóða – eins og fugla og vinds – og hljóða sem maðurinn hafði skapað.

Þökk sé þessu verkefni lærðum við að hlusta betur, greina og nefna hljóð.

• Kringlótt - steinar og trjádrumbur

• oddmjótt - greinarnar á trjánum

• grænt - grasið og laufblöðin sem við sáum á tránum

• rautt - Laublöð

Birki: Börkurinn er smá hrjúfóttur og ljós, hann flagnar auðveldlega og laufblöðin voru dálítið klístruð

Asp: Hrúfótt og rakt

Við veltum því fyrir okkur hvað væri inni í könglinum. Við svöruðum því að þar væru fræ sem gætu vaxið upp í ný tré. Við ræddum líka um hvernig fræ dreifast. Við nefndum ýmsar leiðir:

• með vindinum, sem ber létt fræ,

• með dýrum, sem bera þau í feldinum sínum eða borða þau og dreifa þeim áfram,

• með vatni, sem getur flutt fræ á aðra staði,

• og með manninum, sem flytur þau stundum viljandi, en stundum óvart.

Við bjuggum til okkar eiginn leik – „fræleik”. Börnin þykjast vera fræ sem vindurinn dreifir eða sem dýr flytja með sér. Þau hlaupa, hoppa og líkja eftir hreyfingum náttúrunnar. Leikurinn hjálpar til við að skilja ferlið þegar fræ dreifast.

Þökk sé þessum verkefnum lærðum við að þekkja muninn á lögun og stærð köngla, við komumst að því hvað þeir geyma, og við skiljum nú hvernig fræ geta ferðast út í heiminn.