A. Thiếu đồng bộ trong quy hoạch

• Quy hoạch phát triển năng lượng chưa đồng bộ với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp và đô thị.

• Sự thiếu liên kết giữa các ngành năng lượng (điện, than, dầu khí, năng lượng tái tạo) dẫn đến mất cân đối nguồn cung và đầu tư.

B. Chậm trễ trong triển khai

• Các dự án năng lượng lớn thường bị chậm tiến độ do thủ tục pháp lý phức tạp, thiếu vốn hoặc khó khăn trong giải phóng mặt bằng.

• Quy hoạch phát triển năng lượng không theo kịp tốc độ tăng trưởng kinh tế, gây thiếu hụt nguồn cung điện vào những giai đoạn cao điểm.

C. Phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch

• Dù có nhiều cam kết chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào than và khí đốt do giá thành rẻ và hạ tầng sẵn có.

• Lộ trình giảm phát thải carbon gặp nhiều thách thức khi các nhà máy nhiệt điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn.

D. Phát triển năng lượng tái tạo thiếu bền vững

• Cơ chế khuyến khích năng lượng tái tạo chưa ổn định, gây tình trạng "bùng nổ" rồi suy giảm (như điện mặt trời, điện gió).

• Hệ thống lưới điện chưa đáp ứng được sự phát triển nhanh chóng của năng lượng tái tạo, gây quá tải cục bộ.

E. Thiếu vốn đầu tư và công nghệ hiện đại

• Ngành năng lượng đòi hỏi vốn đầu tư lớn, trong khi nguồn vốn trong nước còn hạn chế, phụ thuộc nhiều vào đầu tư nước ngoài.

• Công nghệ khai thác, truyền tải và lưu trữ năng lượng còn lạc hậu, hiệu suất thấp và tổn thất điện năng cao.

F. Tác động môi trường và xã hội

• Việc phát triển các dự án thủy điện, nhiệt điện gây ảnh hưởng lớn đến môi trường (phá rừng, ô nhiễm không khí, nguồn nước).

• Một số dự án năng lượng gặp phản đối từ cộng đồng do lo ngại tác động tiêu cực đến đời sống và sinh kế của người dân.

G. Chưa có chính sách giá điện phù hợp

• Giá điện chưa phản ánh đúng chi phí sản xuất, gây khó khăn cho các nhà đầu tư vào năng lượng sạch.

• Cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) giữa nhà sản xuất và khách hàng chưa được triển khai rộng rãi, hạn chế động lực phát triển năng lượng tái tạo.

H. An ninh năng lượng chưa đảm bảo

• Phụ thuộc vào nhập khẩu than, dầu, khí khiến nền kinh tế dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá năng lượng toàn cầu.

• Hệ thống truyền tải điện còn yếu, dễ bị sự cố, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp điện liên tục và ổn định.

Đảm bảo cung cấp đầy đủ năng lượng cho nền kinh tế, tăng cường an ninh năng lượng, đẩy mạnh hoạt động của các thị trường năng lượng, thúc đẩy hoạt động sử dụng hiệu quả năng lượng cũng như phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, phát triển bền vững

Hạn chế các tác động xấu đến môi trường đặc biệt vấn đề về khí thải do tỷ trọng phát triển nhiệt điện than vẫn cao

(i) Tổng cung cấp năng lượng sơ cấp 173-182 triệu TOE (tấn dầu quy đổi) vào năm 2030 và 323-378 triệu TOE vào năm 2050.

(ii) Tổng nhu cầu năng lượng cuối cùng 111-118 triệu TOE vào năm 2030 và đạt 303-351 triệu TOE vào năm 2045.

(iii) Đạt mục tiêu về tỷ trọng năng lượng tái tạo trong tổng năng lượng sơ cấp 16% năm 2030 và 25% năm 2045.

(iv) Mục tiêu tiết kiệm năng lượng mức 11% (tương đương 13 triệu TOE) vào năm 2030 và 22% (tương đương 54 triệu TOE) vào năm 2045 so với kịch bản phát triển bình thường.

(v) Đạt mục tiêu cắt giảm khí nhà kính 15% vào năm 2030 và 35% vào năm 2050 so với kịch bản phát triển bình thường; tổng phát thải khí nhà kính là 460-481 triệu tấn vào năm 2030 và 655-758 triệu tấn vào năm 2045.

(2) Báo cáo công tác bảo vệ môi trường, báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án khai thác, sản xuất, phân phối năng lượng.

Trên cơ sở nghiên cứu, tổng hợp các thông tin, số liệu từ các báo cáo công tác bảo
vệ môi trường của ngành, doanh nghiệp; báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án đầu tư khai thác, sản xuất, phân phối năng lượng và tham vấn các chuyên gia trong lĩnh vực môi trường, mỏ địa chất, năng lượng, dầu khí, điện về các vấn đề môi
trường chính liên quan đến Chiến lược.

• Hệ thống luật pháp về ĐMC tại nhiều quốc gia chưa hoàn thiện hoặc chưa có cơ chế rõ ràng để giám sát và thực thi.

• Các quy định về ĐMC có thể chưa đồng bộ với chính sách phát triển năng lượng, dẫn đến sự chồng chéo hoặc thiếu nhất quán trong quá trình áp dụng.

II. THIẾU HỤT DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ

• Việc thu thập dữ liệu về tác động môi trường của các dự án năng lượng thường gặp khó khăn do thiếu cơ sở dữ liệu đầy đủ và đáng tin cậy.

• Các mô hình đánh giá tác động môi trường còn hạn chế, thiếu công cụ phân tích khoa học để dự báo tác động lâu dài của các chiến lược năng lượng.

III. CHƯA TÍCH HỢP ĐẦY ĐỦ CÁC YẾU TỐ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ BỀN VỮNG

• Một số chiến lược ĐMC chưa xem xét toàn diện các yếu tố liên quan đến biến đổi khí hậu, dẫn đến việc lựa chọn các giải pháp phát triển năng lượng không tối ưu.

• Tính bền vững trong khai thác và sử dụng nguồn năng lượng chưa được quan tâm đúng mức, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng hóa thạch.

IV. SỰ THAM GIA HẠN CHẾ CỦA CÁC BÊN LIÊN QUAN

• Việc tham vấn cộng đồng và sự tham gia của các tổ chức phi chính phủ, chuyên gia môi trường vào quá trình ĐMC còn hạn chế.

• Sự thiếu minh bạch và khả năng tiếp cận thông tin về ĐMC khiến người dân không thể giám sát hoặc đóng góp ý kiến một cách hiệu quả.

V. ÁP LỰC KINH TẾ VÀ CHÍNH TRỊ

• Nhiều quốc gia đặt ưu tiên tăng trưởng kinh tế và an ninh năng lượng lên trên các yếu tố môi trường, dẫn đến việc ĐMC trở thành một quy trình mang tính hình thức hơn là một công cụ ra quyết định thực chất.

• Sự can thiệp của các nhóm lợi ích có thể ảnh hưởng đến kết quả đánh giá và làm sai lệch các khuyến nghị chính sách.

1. Đồng bằng sông Hồng

2. Trung du và miền núi phía Bắc

3. Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung

4. Tây Nguyên

5. Dông Nam Bộ

6. Đồng bằng sông Cửu Long

   Đánh giá trên 4 loại hình năng lượng:

   • Than

   • Dầu khí

   • Điện

   • Năng lượng tái tạo

_{1)  Đảm bảo phát triển năng lượng đáp ứng nhu cầu kinh tế - xã hội, nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững về môi trường.}

_{2) Trong công tác bảo vệ môi trường, các yếu tố như nước thải và chất thải rắn từ nhà máy nhiệt điện, thủy điện, điện hạt nhân sẽ được quản lý và xử lý nghiêm ngặt.}

_{3) Vấn đề quản lý rủi ro thiên tai, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các yếu tố thiên tai.}

_{4) 1.      Đề xuất giải pháp nhằm giảm áp lực lên tài nguyên đất, nước và nguyên liệu, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường.}

- Hoàn thiện chiến lược: Đề xuất phương án điều chỉnh, hoàn thiện nội dung của chiến lược để bảo đảm phù hợp với quan điểm, mục tiêu, chính sách về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

- Bảo vệ môi trường: Đảm bảo giảm phát thải khí nhà kính từ hoạt động năng lượng so với kịch bản phát triển bình thường ở mức 15% vào năm 2030 và 20% vào năm 2045.

- Phát triển bền vững: Phát triển các phân ngành năng lượng bền vững, sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Các cơ quan này đóng vai trò chủ trì, quản lý và giám sát việc thực hiện ĐMC:

• Bộ Công Thương: Cơ quan chủ quản của quy hoạch phát triển năng lượng, chịu trách nhiệm chính trong việc thực hiện ĐMC.

• Bộ Tài nguyên và Môi trường: Cơ quan thẩm định ĐMC, giám sát việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường, tài nguyên thiên nhiên.

• Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Xem xét tính phù hợp của ĐMC với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam.

• Bộ Khoa học và Công nghệ: Đề xuất các giải pháp khoa học – công nghệ giúp giảm thiểu tác động môi trường của ngành năng lượng.

• Bộ Tài chính: Phối hợp bố trí nguồn vốn để triển khai các giải pháp bảo vệ môi trường trong chiến lược phát triển năng lượng.

• Các bộ ngành liên quan khác (Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế…) có thể tham gia trong những lĩnh vực liên quan như cơ sở hạ tầng, tài nguyên đất đai, sức khỏe cộng đồng…

2. Chính quyền địa phương

• Ủy ban Nhân dân các tỉnh/thành phố: Quản lý triển khai quy hoạch năng lượng tại địa phương, đánh giá tác động môi trường cụ thể.

• Sở Công Thương, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư: Các cơ quan chuyên môn hỗ trợ chính quyền địa phương trong việc thực hiện ĐMC.

3. Các doanh nghiệp trong ngành năng lượng

• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng công ty Khí Việt Nam (PV Gas): Các doanh nghiệp nhà nước lớn đóng vai trò triển khai quy hoạch năng lượng.

• Các doanh nghiệp tư nhân và nhà đầu tư trong lĩnh vực năng lượng: Đóng vai trò quan trọng trong phát triển các dự án năng lượng tái tạo, nhiệt điện, dầu khí, điện gió, điện mặt trời…

4. Các tổ chức nghiên cứu và chuyên gia

• Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), Viện Khoa học Môi trường (Bộ TN&MT), Viện Kinh tế Việt Nam, các trường đại học: Thực hiện nghiên cứu khoa học, đánh giá tác động và đề xuất các giải pháp công nghệ, chính sách.

• Các chuyên gia môi trường, năng lượng và kinh tế: Tham gia tư vấn, phản biện chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả ĐMC.

5. Cộng đồng và tổ chức xã hội

• Người dân tại khu vực chịu ảnh hưởng của các dự án năng lượng: Đối tượng bị tác động trực tiếp, cần được tham vấn và bảo đảm quyền lợi.

• Các tổ chức phi chính phủ (NGO) về môi trường, năng lượng bền vững: Góp ý, phản biện chính sách, giám sát thực hiện quy hoạch năng lượng theo hướng bền vững.

6. Các tổ chức quốc tế, nhà tài trợ

• Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB), các tổ chức của Liên Hợp Quốc (UNDP, UNEP): Hỗ trợ tài chính, kỹ thuật và tư vấn chính sách phát triển năng lượng bền vững.

• Các đối tác đầu tư nước ngoài: Hỗ trợ công nghệ, vốn đầu tư vào các dự án năng lượng sạch và tái tạo.

2.    Chiến lược phát triển năng lược phù hợp với quy hoạch các chuyên ngành có liên quan đã được phê duyệt (Dầu khí, than, điện, năng lượng mới và tái tạo) và các khu vực quy hoạch sử dụng đất, biển đã được phê duyệt. 

3.    Đánh giá các tác động từ biến đổi khí hậu, quản lý chất thải, sử dụng đất, tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ di sản văn hóa. Đặc biệt, các kịch bản phát triển nguồn điện phải được xem xét để giảm thiểu khí thải và đảm bảo cam kết về khí hậu, đồng thời dự báo chi phí xã hội cho các tác động môi trường sẽ giảm đáng kể vào năm 2050.

4.      Các chỉ tiêu phát triển bền vững của Việt Nam cần được đảm bảo, như việc giảm sự phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch, giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là các hệ sinh thái rừng và nguồn nước. Đề xuất những giải pháp công nghệ và quản lý liên quan đến xử lý nước thải, khí thải tại các nhà máy năng lượng, nhằm đạt được mục tiêu bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

2. Cá nhân, tổ chức thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả và các văn bản dưới Luật.

3. Doanh nghiệp có khả năng tham gia đầu tư vào lĩnh vực năng lượng, sử dụng năng lượng.

4. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng: Tập đoàn Than Khoáng sản, Điện lực, Dầu khí, Xăng dầu.

Phát thải CO2 ở cả 3 kịch bản Năm 2030: 197,1 - 222 triệu tấn, Năm 2035: 223,5 - 227 triệu tấn. Sau đó giảm dần và đạt 27 triệu tấn vào năm 2050

*Quản lý chất thải

khí thải, nước thải, chất thải rắn, chât thải phóng xạ

*Quản lý và sử dụng đất

Giai đoạn đến 2030: - Kịch bản KB1A diện tích đất tăng thêm của ngành điện không cao hơn so với diện tích đất được phân bổ trong Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đến năm 2030 cho các công trình năng lượng (90.400 ha). - Kịch bản KB2A diện tích đất tăng thêm của ngành điện dự kiến cao hơn so với diện tích đất được phân bổ trong Quy hoạch sử dụng đất quốc gia cho các công trình năng lượng

*Tài nguyên và di sản TN, di sản VH và DSSH

Nguy cơ tiềm ẩn tác động đến các đối tượng này được phân loại gồm tài nguyên nước, tài nguyên không tái tạo như than, dầu, khí, đất.

*Tác động đến cộng đồng và sức khỏe cong người:

Lĩnh vực thủy điện: nếu khai thác nước không hợp lý sẽ làm suy giảm lưu lượng nước về hạ lưu tăng nguy cơ ô nhiễm và xâm nhập mặn. Với các dự án mất rừng lớn, chuyển nước ảnh hưởng lớn hơn đến tài nguyên nước như cạn kiệt nguồn nước, giảm chức năng bảo vệ đất và nước, tăng nguy cơ xói lở từ đó ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, sinh hoạt và sức khỏe con người. Lĩnh vực nhiệt điện: loại hình nguồn này có lượng phát thải khí thải, nước thải lớn nếu không kiểm soát có thể ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống của con người và các loài sinh vật, hệ sinh thái. Nồng độ khí ô nhiễm cao được tích lũy, sẽ gây hiện tượng mưa a xít gây a xít hóa môi trường đất, nước, phá hỏng các công trình xây dựng và ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, hệ sinh thái và sức khỏe người dân. Lĩnh vực NLTT: Vấn đề cần lưu ý ở đây là chất thải Pin tích năng và tấm quang năng, tiếng ồn từ các nhà máy điện gió. Lĩnh vực điện hạt nhân: nếu lựa chọn địa điểm tốt, loại hình nguồn điện này sẽ không có nhiều tác động đến cộng đồng và sức khỏe con người nếu được kiểm soát tốt rủi ro và nồng độ phóng xạ trong quá trình hoạt động Lĩnh vực truyền tải: ảnh hưởng của điện từ trường và rủi ro cháy nổ… cần được kiểm soát tốt theo đúng tiêu chuẩn để hạn chế tác động

*Rủi ro thiên tai, thảm họa

Các loại rủi ro sự cố môi trường: bão lũ, ngập lụt, nắng nóng, hạn hán, sạt lở bờ sông-biển, trượt lở, lũ quét, hạn hán, xâm nhập mặn, giông sét, cháy nổ lò hơi, trạm biến áp, kho cảng và đường ống LNG và bồn dầu, tràn đổ hóa chất. Các sự cố điện hạt nhân như ngập lụt, vỡ đường ống hơi, chính…

(a) Cơ quan quản lý nhà nước

• Bộ Công Thương:

  Là cơ quan chủ trì lập quy hoạch điện và chịu trách nhiệm chính về ĐMC trong quá trình quy hoạch. Phối hợp với các bộ ngành khác để đánh giá tác động môi trường tổng thể.

• Bộ Tài nguyên và Môi trường:

  Là cơ quan chủ quản về bảo vệ môi trường, chịu trách nhiệm thẩm định và phê duyệt báo cáo ĐMC. Đánh giá các tác động môi trường tiềm tàng từ quy hoạch điện và đề xuất giải pháp giảm thiểu.

• Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công thương (thuộc Bộ Công Thương): Thực hiện nghiên cứu, lập báo cáo ĐMC, phân tích tác động môi trường của các loại hình phát điện (nhiệt điện than, khí, thủy điện, điện mặt trời, điện gió, điện sinh khối, hạt nhân).

• Các sở, ngành địa phương (Sở TN&MT, Sở Công Thương...):

  Hỗ trợ thực hiện ĐMC ở cấp tỉnh/thành phố, cung cấp dữ liệu địa phương về tài nguyên, môi trường và dân cư.

(b) Các cơ sở đào tạo, viện nghiên cứu, cơ quan tư vấn, chuyên gia môi trường: Đóng vai trò nghiên cứu khoa học, phân tích dữ liệu về ô nhiễm, biến đổi khí hậu, đa dạng sinh học và tác động dài hạn của quy hoạch điện.

(a) Các cộng đồng dân cư địa phương

• Người dân trong khu vực có dự án điện

  Bị ảnh hưởng bởi di dời, giải phóng mặt bằng, thay đổi sinh kế do xây dựng nhà máy điện (đặc biệt là thủy điện, nhiệt điện than, điện gió).

  Có nguy cơ chịu tác động về ô nhiễm không khí, nước, tiếng ồn (đặc biệt với nhiệt điện than, khí).

• Cộng đồng ven biển và ngư dân

  Chịu ảnh hưởng từ các dự án điện gió ngoài khơi, điện khí LNG (cảng nhập khẩu LNG).

  Có nguy cơ mất sinh kế nếu hệ sinh thái biển bị tác động.

(b) Các doanh nghiệp năng lượng và ngành công nghiệp

• Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), PVN, TKV...

  Là các bên đầu tư chính trong ngành điện, chịu ảnh hưởng bởi quy định về môi trường.

• Các doanh nghiệp tư nhân, nhà đầu tư nước ngoài

  Ảnh hưởng bởi yêu cầu đánh giá tác động môi trường khi phát triển dự án.

• Các ngành sử dụng nhiều điện (sản xuất thép, xi măng, hóa chất, dệt may...):

  Có thể bị tác động do thay đổi nguồn cung điện hoặc giá điện

(c) Hệ sinh thái và tài nguyên thiên nhiên

• Rừng và đa dạng sinh học

  Các dự án thủy điện có thể gây mất rừng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái và động vật hoang dã.

• Tài nguyên nước

  Quy hoạch điện có thể làm thay đổi dòng chảy sông suối (thủy điện), gây ô nhiễm nguồn nước (nhiệt điện than, điện khí).

• Chất lượng không khí

  Nhiệt điện than gây phát thải CO₂, SO₂, NOx, bụi mịn, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và biến đổi khí hậu.

• Các nước trong khu vực

• Các tổ chức quốc tế liên quan

• Cơ quan an ninh: Bộ Quốc phòng, Bộ Công An, ...

• Cơ quan báo, đài, ...

2.1.2. Cơ quan An ninh: Bộ Quốc phòng

2.2.2. Các tập đoàn năng lượng

2.3.2. Các doanh nghiệp tư nhân, nhà đầu tư nước ngoài

2.3.3. Các đại diện cho các nhóm cộng đồng dân cư nằm trong quy hoạch

a. Chủ động, tích cực tham gia vào các buổi tham vấn cộng đồng:

• Đóng góp ý kiến về tác động của các dự án điện đối với đời sống và môi trường. Yêu cầu minh bạch thông tin về quy hoạch điện ảnh hưởng đến địa phương.

• Đọc hiểu, chia sẻ thông tin về tác động môi trường và các giải pháp giảm thiểu của ĐCM cho người xung quanh.

b. Theo dõi và phản ánh các vấn đề môi trường:

• Ghi nhận, báo cáo các tác động tiêu cực (ô nhiễm, thay đổi dòng chảy, mất sinh kế…).

• Sẵn sàng tham gia các tổ chức địa phương giám sát môi trường.

c. Hợp tác, tìm kiếm giải pháp phát triển bền vững

• Phối hợp với cơ quan nhà nước để quy hoạch điện phù hợp với đặc điểm địa phương.

• Hợp tác với các viện nghiên cứu để phát triển công nghệ năng lượng sạch

• Đề xuất các mô hình hợp tác có lợi cho cộng đồng

- Bộ Công Thương: Là cơ quan chủ quản, trực tiếp xây dựng Chiến lược Phát triển Năng lượng và tổ chức thực hiện ĐMC. MOIT có trách nhiệm phối hợp với các bên để đảm bảo ĐMC được tích hợp vào quy hoạch.

- Bộ Tài nguyên và Môi trường: Giám sát, thẩm định báo cáo ĐMC, đảm bảo tuân thủ pháp luật về môi trường.

1. Thiết lập cơ chế phối hợp rõ ràng

- Xây dựng quy trình làm việc liên ngành:

- Thành lập Ban Chỉ đạo liên bộ (Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư...) để giám sát và điều phối ĐMC.

- Phân công trách nhiệm cụ thể cho từng bên, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.

- Ký kết thỏa thuận hợp tác: Cam kết giữa các bộ, ngành và địa phương về chia sẻ dữ liệu, nguồn lực và thời gian tham vấn.

2. Tăng cường minh bạch thông tin

- Xây dựng nền tảng số tích hợp:

- Tạo cổng thông tin trực tuyến để công khai hồ sơ ĐMC, báo cáo tác động, và ý kiến phản hồi.

- Sử dụng công nghệ GIS (Hệ thống Thông tin Địa lý) để trực quan hóa dữ liệu năng lượng và môi trường.

- Cung cấp báo cáo định kỳ: Cập nhật tiến độ, kết quả tham vấn, và điều chỉnh chiến lược cho các bên liên quan.

3. Nâng cao năng lực tham gia

- Đào tạo kỹ năng ĐMC:

- Tổ chức tập huấn cho cán bộ địa phương, doanh nghiệp và NGOs về phương pháp đánh giá tác động môi trường, quy trình tham vấn cộng đồng.

- Hỗ trợ kỹ thuật từ các tổ chức quốc tế (WB, UNDP, GIZ) để tiếp cận công nghệ và kinh nghiệm toàn cầu.

- Hướng dẫn cộng đồng:

- Dùng ngôn ngữ đơn giản, infographic, hoặc video để giải thích tác động của dự án năng lượng đến đời sống người dân.

4. Thúc đẩy tham vấn đa dạng và sớm

- Lồng ghép tham vấn từ giai đoạn đầu:

- Tổ chức hội thảo, diễn đàn mở ngay từ khi xây dựng khung chiến lược, không chỉ ở giai đoạn phê duyệt.

- Ưu tiên lắng nghe nhóm yếu thế (cộng đồng dân tộc thiểu số, người dân vùng dự án).

- Đa dạng hóa hình thức tham vấn:

- Kết hợp họp trực tiếp, khảo sát trực tuyến, và nền tảng mạng xã hội (Zalo, Facebook) để tiếp cận nhiều đối tượng.

- Sử dụng phương pháp "tham vấn di động" (mobile consultation) ở vùng sâu, vùng xa.

5. Giải quyết xung đột lợi ích

- Thiết lập cơ chế phản hồi và khiếu nại:

- Tạo đường dây nóng hoặc hộp thư điện tử để tiếp nhận ý kiến trái chiều, đảm bảo phản hồi trong 15–30 ngày.

- Thành lập Hội đồng Hòa giải gồm đại diện chính quyền, chuyên gia độc lập và NGOs để xử lý tranh chấp.

- Công nhận quyền lợi của cộng đồng:

- Rà soát và điều chỉnh chính sách bồi thường, tái định cư nếu dự án ảnh hưởng đến sinh kế người dân.

6. Huy động sự tham gia của khu vực tư nhân và đối tác quốc tế

- Kêu gọi tài trợ và hợp tác công-tư (PPP):

- Thu hút doanh nghiệp năng lượng (EVN, PVN, các nhà đầu tư FDI) tham gia đóng góp ý kiến và chia sẻ công nghệ sạch.

- Phối hợp với đối tác như JICA, USAID để học hỏi mô hình ĐMC thành công (ví dụ: ĐMC ngành điện của Nhật Bản).

- Khuyến khích nghiên cứu độc lập:

- Tài trợ cho trường đại học, viện nghiên cứu phân tích tác động môi trường, cung cấp cơ sở khoa học cho ĐMC.

7. Đánh giá và giám sát liên tục

- Xây dựng bộ chỉ số đánh giá hiệu quả tương tác:

- Đo lường mức độ tham gia của các bên (số lượt phản hồi, tỷ lệ ý kiến được tiếp thu).

- Công bố kết quả giám sát hàng năm để duy trì trách nhiệm giải trình.

- Rà soát định kỳ cơ chế phối hợp:

- Điều chỉnh quy trình dựa trên phản hồi thực tế, đặc biệt khi có thay đổi về chính sách hoặc công nghệ.

Kết luận: Cải thiện tương tác giữa các bên trong ĐMC đòi hỏi sự cam kết chính trị, đầu tư nguồn lực và áp dụng công nghệ. Việc xây dựng lòng tin thông qua minh bạch, công bằng và tôn trọng tiếng nói của mọi đối tượng sẽ giúp Chiến lược Phát triển Năng lượng đạt mục tiêu bền vững, cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường.

Chính phủ, Quốc hội, Bộ Công thương, Bộ TNMT, UBND các tỉnh/TP, EVN, ...: Xây dựng, phê duyệt & triển khai quy hoạch; Đưa ra chính sách phát triển năng lượng và bảo vệ môi trường; Quyết định các tiêu chuẩn môi trường trong quy hoạch

Hình thức tham gia:

+ Xây dựng và ban hành quy hoạch điện, chính sách môi trường.
+ Đánh giá, phê duyệt ĐMC, giám sát thực hiện.
+ Điều phối giữa các bộ ngành, doanh nghiệp để triển khai dự án.

• Cấp 2: Tư vấn & phối hợp

Viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế, chính quyền địa phương, doanh nghiệp tư nhân:

Đánh giá tác động, tư vấn chính sách, hỗ trợ triển khai

Hình thức tham gia:

+ Đóng góp ý kiến vào quá trình lập quy hoạch và ĐMC.
+ Hỗ trợ giám sát thực hiện quy hoạch điện.
+ Đề xuất giải pháp giảm thiểu tác động môi trường

• Cấp 3: Giám sát & phản biện

Chuyên gia môi trường, báo chí: Phản biện chính sách, theo dõi tác động môi trường

Hình thức tham gia:

+ Xuất bản báo cáo, nghiên cứu khoa học về tác động môi trường.
+ Tổ chức hội thảo, diễn đàn để phản biện chính sách năng lượng.
+ Kiến nghị điều chỉnh quy hoạch điện nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực

• Cấp 4: Tham vấn cộng đồng

Người dân địa phương, tổ chức xã hội, doanh nghiệp ngoài ngành: Góp ý, giám sát tác động lên cộng đồng & môi trường

Hình thức tham gia: Đóng góp ý kiến tham vấn, khiếu nại, hợp tác ...

• Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011 – 2020 có xét đến năm 2030;

• Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2050;

• Chiến lược phát triển năng lượng tái tạo của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050;

• Chiến lược phát triển ngành dầu khí Việt Nam đến năm 2025 và định hướng đến năm 2035;

• Chiến lược phát triển ngành than Việt Nam đến năm 2015, định hướng đến năm 2025;

• Điều chỉnh quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011- 2020 có xét đến năm 2030;

• Quy hoạch phát triển điện lực quốc gia giai đoạn 2011-2020 có xét đến năm 2030;

• Quy hoạch tổng thể phát triển ngành công nghiệp khí Việt Nam đến năm 2025, định hướng đến năm 2035;

• Quy hoạch phát triển hệ thống dự trữ dầu thô và các sản phẩm xăng dầu của Việt Nam đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035;

• Điều chỉnh Quy hoạch phát triển ngành than Việt Nam đến năm 2020, có xét triển vọng đến năm 2030;

• Dự thảo báo cáo Quy hoạch tổng thể về năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050;

• Dự thảo Đề án quy hoạch phát triển điện lực quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn tới năm 2045;

• Dự thảo Chiến lược phát triển ngành công nghiệp than Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

• Dự thảo Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050;

b. Quốc tế:

• COP26 - Cam kết Net Zero vào năm 2050