หลักการแบ่งอำนาจปกครองกับหลักการกระจายอำนาจปกครอง แตกต่างกัน

-ด้านเจ้าหน้าที่ขององค์กร

-ด้านการควบคุมบังคับบัญชาและการกำกับดูแล

วิธีการกระจายอำนาจปกครอง สามารถแบ่งได้ดังนี้
1. การกระจายอำนาจปกครองทางเขตแดน
2. การกระจายอำนาจปกครองตามกิจการ

วิธีการกระจายอำนาจในทางปฏิบัติ การกระจายอำนาจมี 2 รูปแบบใหญ่ ๆ คือ
1.) การกระจายอำนาจทางเขตแดนหรือทางพื้นที่ ผ่านทางองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นซึ่งความเป็นอิสระของเจ้าหน้าที่ของท้องถิ่นนั้น โดยจะเห็นได้จากการที่เจ้าหน้าที่ของท้องถิ่นได้รับการเลือกตั้งโดยประชาชนในท้องถิ่น มิใช่ได้รับการแต่งตั้งโดยรัฐบาลส่วนกลาง
2.) การกระจายอำนาจทางเทคนิคหรือทางภารกิจหรือทางบริการ ซึ่งความเป็นอิสระจะเห็นได้จากการมอบหมายให้องค์การซึ่งมีความเป็นนิติบุคคลมีอิสระในการปฏิบัติงาน (คะนอง พิลุน, 2563 : 58)


วิธีการกระจายอำนาจปกครอง
     การกระจายอำนาจปกครองสามารถจำแนกได้ 2 แบบ คือ การกระจายอำนาจทางพื้นที่ และการกระจายอำนาจทางกิจการ
     1. การกระจายอำนาจทางพื้นที่ หรืออีกนัยหนึ่งเรียกกันว่า “การกระจายอำนาจทาง เขตแดน” มีที่มาจากแนวความคิดทางการเมืองซึ่งเน้นความสำคัญของการเลือกตั้ง โดยเห็นว่าหากเจ้าหน้าที่ ที่ทำการบริหารหรือปกครองท้องถิ่นได้รับการแต่งตั้งจากส่วนกลาง ก็จะเป็นการปกครองแบบรวมอำนาจ มิใช่การกระจายอำนาจ ดังนั้น การกระจายอำนาจทางพื้นที่จึงต้องมีการจัดตั้งองค์กรปกครองทางเขตแดน เช่น องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีการเลือกตั้งผู้บริหาร มีเจ้าหน้าที่ท้องถิ่นที่เป็นอิสระจากส่วนกลาง ไม่อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของส่วนกลาง แต่จะอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของส่วนกลาง องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นก็จะจัดทำกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยตนเองและมีงบประมาณของตนเพื่อใช้ในการจัดทำกิจกรรม เหล่านั้น
     2. การกระจายอานาจทางกิจการ หรืออีกนัยหนึ่งที่เรียกกันว่า “การกระจายอำนาจทาง บริการ” เป็นวิธีการกระจายอำนาจโดยมอบบริการสาธารณะอย่างใดอย่างหนึ่งให้องค์การซึ่งมิได้อยู่ในสังกัด ของส่วนกลางรับไปจัดทำด้วยเงินทุนและเจ้าหน้าที่ขององค์การนั่นเอง บริการสาธารณะที่แยกมาจัดทำนั้น อาจเป็นบริการสาธารณะทางด้านเศรษฐกิจ สังคม กีฬาหรือวัฒนธรรม วิธีการกระจายอำนาจทางกิจการนี้ ไม่ใช่การกระจายอำนาจทางปกครอง แต่เป็นการ “มอบ” ให้องค์การของรัฐบาลไปจัดทำบริการสาธารณะ โดยแยกออกมาเป็นนิติบุคคลต่างหากจากรัฐ มีทรัพย์สินของตนเองและมีผู้บริหารของตนเอง โดยนิติบุคคล กระจายอำนาจนี้จะต้องอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐเช่นกัน (เอกฉัตร วิทยอภิบาลกุล, 2564 : 42)

-กระจายอำนาจ(Decentralization) คือ การโอนกิจการบริการสาธารณะบาง
เรื่องจากรัฐหรือองค์กรปกครองส่วนกลางไปให้ชุมชนซึ่งตั้งอยู่ในท้องถิ่นต่างๆ  ของประเทศหรือ
หน่วยงานบางหน่วยงานรับผิดชอบจัดทำอย่างเป็นอิสระจากองค์กรปกครองส่วนกลาง ดังนั้น
เห็นว่าการกระจายอำนาจมี 2 รูปแบบ คือ
2.1 การกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นหรือการกระจายอำนาจตามอาณาเขตหมายถึง การมอบอำนาจให้ท้องถิ่นจัดทำกิจการหรือบริการสาธารณะบางเรื่องภายในเขตของแต่ละท้องถิ่น และท้องถิ่นมีอิสระในการปกครองตนเองพอสมควร
2.2 การกระจายอำนาจตามบริการ หรือการกระจายอำนาจทางเทคนิคหมายถึง  การโอนกิจการบริการสาธารณะบางกิจการจากรัฐหรือองค์กรปกครองส่วนกลาง ไปให้หน่วยงานบางหน่วยงานรับผิดชอบจัดทำแยกต่างหากและอย่างเป็นอิสระ  โดยปกติแล้วจะเป็น
กิจการซึ่งการจัดทำต้องอาศัยความรู้ความชำนาญทางเทคโนโลยีแขนงใดแขนงหนึ่งเป็นพิเศษ
เช่น การสื่อสาร วิทยุกระจายเสียงและโทรทัศน์ การผลิตกระแสไฟฟ้า  เป็นต้น 
(ดร.โกวิทย์ พวงงาม,2559 : 35)

โกวิทย์ พวงงาม. (2559). การปกครองท้องถิ่นไทย. กรุงเทพฯ:วิญญูชน.
คะนอง พิลุน. (2563). ระบบบริหารราชการไทย.    มหาสารคาม : อภิชาติการพิมพ์.
นันทวัฒน์ บรมานันท์. (2560). กฎหมายปกครอง (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพ : วิญญูชน.
ปรีชา เรืองจันทร์. (2562). การเมืองเศรษฐกิจและสังคม. พิษณุโลก : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร.
เอกฉัตร วิทยอภิบาลกุล. (2564). คำอธิบายกฎหมายการปกครองท้องถิ่น. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.