1,

• Các câu thơ không có quy luật rõ ràng, khác nhau về số chữ, số câu => Tự do

2,

• Ở 5 dòng thơ đầu, cánh đồng buổi chiều được khắc họa qua những chi tiết:

  + Lởm chởm gốc rạ

  + Mùi thơm lúa khoai

  + Tiếng reo cỏ may

3,

• BPTT điệp ngữ "Bao nhiêu" được sử dụng trong câu "Bao nhiêu bùn, bao nhiêu khổ đau"

• Tác dụng:

  + Gợi hình ảnh người nông dân chăm chỉ lao động

  + Làm nổi bật sự khó khăn

4,

• Hình ảnh "mồ hôi"

  + Ẩn dụ cho sự cần cù của người lao động

  +

Thể thơ của bài thơ là thơ tự do. Dấu hiệu hình thức để xác định là không có số lượng chữ nhất định trong mỗi câu thơ, không có số lượng câu thơ nhất định trong một khổ thơ. Vần, thanh và nhịp của bài thơ không theo quy tắc nào cả.

Câu 2 (0,5 điểm). Ở 5 dòng thơ đầu, cánh đồng buổi chiều được khắc họa qua những chi tiết nào?

Cánh đồng buổi chiều được khắc họa qua những chi tiết: “lởm chởm gốc ra sau mùa cấy gặt”, “mùi thơm lúa khoai than thuộc”, “tiếng reo cỏ mấy”, “mùa thu vừa trở lại.”

Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và làm rõ hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những dòng thơ sau:

Chúng ta vẫn bưng bát cơm trắng mỗi ngày

Thật đơn giản, hiển nhiên, như hơi thở

Không còn nhớ có bao giọt mồ hôi trên mặt ruộng

Bao nhiêu bùn, bao nhiêu khổ đau

Trong khổ thơ, nhà thơ đã sử dụng biện pháp điệp ngữ “bao nhiêu”, qua đó:

-       Nhấn mạnh vào những khó khăn, vất cả của người nông dân phải trải qua để có được thành qua là bát cơm trắng mỗi ngày.

-       Tạo nhịp điệu, giúp câu thơ thêm nhịp nhàng, tha thiết.

-       Thể hiện tình cảm chân thành, lòng thương xót của nhà thơ đối với những người nông dân cần cù, chăm chỉ, phê phán xã hội vô cảm đang dần cho rằng những điều họ đang được hưởng là lẽ tất nhiên. Qua đó, ta thấy được thông điệp về sự trân trọng đối với những người lao động và đối với thành quả lao động là hạt gạo.

Câu 4 (1,0 điểm). Trình bày cảm nhận về hình ảnh mồ hôi- một tín hiệu nghệ thuật của bài thơ.

Trong đoạn thơ, “mồ hôi” chính là hình ảnh ẩn dụ cho sự cần cù, vất vả của những người lao động. “khi mồ hôi trở nên quá rẻ” có nghĩa là khi con người không còn coi trọng những công sức của người lao động và coi những điều họ có được ở hiện tại là lẽ tất nhiên. Khi đó, những người lao động không được nhận về những gì họ xứng đáng được nhận so với công sức mình bỏ ra, mà quyền lợi lại bị thu về tay của những kẻ ranh ma. Qua đó, tác giả muốn thể hiện lòng thương xót, trân trọng của mình đối với những người lao động, đồng thời phê phán một số thành phần trong xã hội trục lợi từ thành quả lao động của những người làm ăn chân chính, và cho rằng những điều họ có được bây giờ là lẽ tất nhiên.

Câu 5 (1,0 điểm). Nỗi day dứt của nhà thơ về những tháng ngày bỏ quên nhắc nhở anh/chị điều gì không thể lãng quên trong cuộc sống? ( Trả lời trong khoảng 7 dòng)

Bài thơ Cánh đồng buổi chiều của Nguyễn Khoa Điềm gợi lên nỗi day dứt về những điều con người dễ lãng quên trong cuộc sống. Trong guồng quay hối hả của xã hội hiện đại, ta dễ dàng tận hưởng những tiện nghi mà quên mất những người đã âm thầm lao động để tạo nên chúng. Một bát cơm trắng, một chiếc áo ấm, một mái nhà vững chắc – tất cả đều có dấu ấn của mồ hôi, công sức từ bao thế hệ. Thế nhưng, khi cuộc sống ngày càng đủ đầy, lòng biết ơn dần trở nên xa xỉ, những hy sinh vất vả bị xem như hiển nhiên. Ta quên đi nỗi nhọc nhằn của người nông dân trên cánh đồng nứt nẻ, quên những bàn tay chai sần của người thợ, quên cả những giá trị giản dị nhưng thiêng liêng đã nuôi dưỡng mình từ thuở nhỏ. Không chỉ vậy, con người còn dễ dàng quên đi những ký ức, những con đường quen thuộc, những người đã từng gắn bó. Quá khứ bị bỏ lại, những bài học về sự sẻ chia, về nghĩa tình cũng dần mờ nhạt. Khi mãi chạy theo thành công và vật chất, ta có còn nhớ mình từng xuất phát từ đâu? Lời nhắc nhở ấy không chỉ dành riêng cho những ai đang quên đi giá trị của lao động, mà còn cho tất cả những ai đang để cuộc sống cuốn mình đi quá nhanh. Biết trân trọng, biết nhớ về cội nguồn chính là cách để ta sống ý nghĩa hơn, không đánh mất những điều thực sự quan trọng.

Bài thơ được viết theo thể tự do, thể hiện qua:

• Không có số câu, số chữ cố định trong mỗi dòng thơ.

• Nhịp điệu linh hoạt, có sự ngắt nhịp tự nhiên theo cảm xúc của tác giả.

• Câu thơ dài ngắn khác nhau, không tuân theo quy tắc gieo vần chặt chẽ.

Câu 2 

Trong 5 dòng thơ đầu, cánh đồng buổi chiều được khắc họa qua các chi tiết:

• “Lởm chởm gốc rạ sau mùa cấy gặt”

• “Mùi thơm lúa khoai thân thuộc”

• “Nói gì, hở tiếng reo cỏ may”

• “Mùa thu vừa trở lại?”

Câu 3 

Biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng qua cụm từ “bao nhiêu”, nhấn mạnh sự vất vả, cực nhọc của người nông dân.

Hiệu quả nghệ thuật:

• Nhấn mạnh sự quên lãng của con người hiện đại trước những hy sinh thầm lặng của người lao động.

• Gợi nỗi xót xa, day dứt trước sự đối lập giữa sự bình dị của bữa cơm hàng ngày và nỗi cực nhọc trên cánh đồng.

• Làm rõ ý nghĩa nhân văn của bài thơ: trân trọng giá trị của lao động.

Câu 4 

Hình ảnh “mồ hôi” là tín hiệu nghệ thuật quan trọng trong bài thơ, mang nhiều tầng ý nghĩa:

• Biểu tượng cho sự lao động cực nhọc: Mồ hôi của người nông dân thấm xuống ruộng đồng, làm nên những mùa màng bội thu.

• Ẩn dụ cho sự hy sinh thầm lặng: Người lao động bỏ công sức nhưng không phải ai cũng nhớ đến đóng góp của họ.

• Thể hiện sự trân trọng, biết ơn của nhà thơ đối với những giá trị lao động.

•  Gợi lên sự xót xa, day dứt trước tình trạng mồ hôi bị rẻ rúng, công sức lao động không được trân trọng.

•  Nhắc nhở mỗi người về giá trị của lao động.

Câu 5 

Nỗi day dứt của nhà thơ về những “tháng ngày bỏ quên” nhắc nhở chúng ta:

• Không quên công lao của những người lao động thầm lặng, nhất là người nông dân.

• Biết trân trọng từng hạt cơm, thành quả lao động không dễ dàng có được.

• Sống với lòng biết ơn và trách nhiệm, không vô tâm trước những hy sinh trong cuộc sống.

• Đánh giá đúng giá trị của lao động, tránh chạy theo lối sống hưởng thụ mà quên đi nguồn gốc của sự đủ đầy.

Câu 1: Thể thơ tự do

Dấu hiệu: Các câu thơ dài ngắn khác nhau, gieo vấn không theo quy tắc

Câu 2:

Cánh đồng buổi chiều đc khắc họa qua các chi tiết: "lởm chởm" , "mùi thơm lúa khoai", "tiếng reo cỏ may"

Câu3:

Biện pháp tu từ điệp ngữ: điệp cụm từ "bao nhiêu". Qua đó, tác giả mhấn mạnh vào những khó khăn, vất cả của người nông dân, đồng thời tạo nhịp điệu, giúp câu thơ thêm nhịp nhàng, tha thiết. Tác giả cũng qua đó thể hiện sự xót xa trước sự vất vả của những người nông dân mà nhiều người cho rằng đó là những điều đương nhiên.

Câu4:

Hình ảnh giọt mồ hôi chính là tín hiệu nghệ thuật của bài thơ. Nó tượng trueng cho những nỗi vất vả, sự nhọc nhắn của người nông dân để cho ta "bát cơm trắng mỗi ngày". Những giọt mồ hôi hay những sự vất vả ấy lại đang dần bị lãng quên, k được trân trọng. Qua đó, tác giả cũng thể hiện sự đồng cảm và tình yêu vô bờ cho những người lao động