İnsanlar Eski Çağ’da doğa olaylarını (güneşin doğuşu, ayın evreleri, fırtınalar, depremler) tanrıların eylemleri olarak yorumluyorlardı. Bu olayları anlayabilmek için gözlem yapmaya başladılar. Bu gözlemler zamanla astronomi, matematik ve takvim sistemlerinin gelişmesine neden oldu.

• Asurlular ve Babilliler, tanrıların gökyüzünde yaşadığına inandıkları için gökyüzünü gözlemlemeye başladılar. Bu, onları astronomi ve takvim sistemleri geliştirmeye yöneltti.

• Mısırlılar, ölülerin dirileceğine ve ahirete geçeceğine inandıkları için ölüm sonrası yaşam üzerine bilgi geliştirdiler. Bu inanç onları tıpta (mumyalama), anatomide ve mimaride (piramitler) büyük ilerlemelere taşıdı.

• Hititler, tanrılara düzenli olarak kurban ve törenler yaparlardı. Bu törenleri doğru zamanlamak için takvim bilgisi ve astronomi bilgisi geliştirdiler.

Sanat da bu inanç sisteminin yansıması olarak ortaya çıktı. Heykeller, duvar resimleri, mimari yapılar çoğunlukla tanrılara adandı veya dini olayları anlatmak için yapıldı. Sanat, bir anlatım biçimi olarak inancı görünür kılan bir araç oldu.

• Mısırlılar, mezar duvarlarına ölen kişinin öteki dünyaya nasıl geçtiğini anlatan sahneler çizdi. Heykellerde tanrılar insan biçiminde, ama simgesel özelliklerle gösterildi (örneğin: Anubis’in çakal başı).

• Yunanlılar, tanrılarını insana benzer şekillerde heykelleştirdiler. Zeus, Athena gibi tanrılar heykel ve mozaiklerde sanatın merkeziydi. Ama aynı zamanda felsefi düşünce geliştiği için sanat daha gerçekçi oldu.

• Urartular ve Hititler, tapınaklarını kabartmalarla süslediler. Bu kabartmalarda tanrılar, dini törenler ve mitolojik hikâyeler işlendi.

• Hunlar, Gök Tanrı inancını sade ama güçlü sembollerle anlattılar. Sanat eserleri küçük, taşınabilir ve doğayla uyumluydı. Bu da onların inanç anlayışlarının sanata nasıl yansıdığını gösterir.

  
  

Eski Çağ toplumlarında inanç, bilimsel araştırmaların başlamasına neden olmuş; aynı zamanda sanatın konusunu ve şeklini belirlemiştir. Yani bilim, tanrıyı anlamak için vardı; sanat, tanrıyı anlatmak için. İnanç bu iki alanın hem nedeni hem yönlendiricisiydi.

• Mısır’da inanç = ahiret, bilim = mumyalama, sanat = mezar süslemeleri

• Asur’da inanç = gökyüzü tanrıları, bilim = astronomi, sanat = kabartmalar

• Yunan’da inanç = mitoloji, bilim = felsefe, sanat = heykel

• Hun’da inanç = Gök Tanrı, bilim = doğaya uyum, sanat = sembolik taşınabilir sanat

Yaren Naz Sıvışan 9/C 1055

Sümeyye Yenisu 9/C 1007

1. EBA – Eğitim Bilişim Ağı (www.eba.gov.tr) “İlk Uygarlıklar ve Özellikleri”

2. T.C. Milli Eğitim Bakanlığı, Ortaöğretim Tarih 9. Sınıf Ders Kitabı, MEB Yayınları

3. meb.gov.tr – “Eski Çağ Medeniyetlerinde Bilim ve Sanat”

4. Kendi ders notlarım ve öğretmenimizin anlatımı.