• Muhasebe, işletmenin ekonomik işlemlerini sistemli biçimde kaydeden, sınıflandıran, özetleyen ve raporlayan bir bilgi sistemidir.

• Finansal bilgi sağlar: Yatırımcılar, yöneticiler, devlet, kredi kuruluşları için hayati önem taşır.

• Temel amacı: Doğru ve güvenilir mali bilgi üretmektir.

Muhasebenin Fonksiyonları

1. Kayıt: İşlemler belgeye dayalı olarak günlük deftere işlenir.

2. Sınıflandırma: Benzer işlemler hesaplarda toplanır.

3. Raporlama: Bilgiler özetlenir, finansal tablolar hazırlanır.

4. Analiz ve Yorum: Yöneticiler karar verirken bu bilgilerden yararlanır.

• Örn: Karlılık analizi, borç ödeme gücü

Muhasebe Türleri

• Finansal Muhasebe: Yasal defterleri tutar, dış kullanıcılara bilgi sağlar.

• Yönetim Muhasebesi: Karar destek sistemi. Üretim, bütçe, planlama

• Maliyet Muhasebesi: Birim maliyetler, fireler, üretim verimliliği

• Vergi Muhasebesi: Vergisel yükümlülüklerin takibi

Temel Muhasebe Kavramları – 1

• Kişilik Kavramı: İşletme, sahibi ya da ortaklarından bağımsızdır.

• Süreklilik Kavramı: İşletmenin faaliyetlerinin gelecekte de devam edeceği varsayılır.

• Parayla Ölçülme: Sadece parasal değer taşıyan işlemler muhasebeleştirilir.

• Örn: Çalışanların morali raporlanmaz; maaşı raporlanır.

Temel Muhasebe Kavramları – 2

• Dönemsellik: Mali işlemler belirli dönemlerle sınırlıdır (genelde 1 yıl).

• Maliyet Esası: Varlıklar, elde edilme maliyetiyle kayıt altına alınır.

• Tarafsızlık ve Belgelendirme: Her kayıt, objektif ve belgelidir.

• Örn: Tahmini değil, belgelere dayalı kayıt yapılır.

Temel Muhasebe Eşitliği

• Varlıklar = Borçlar + Öz Kaynaklar

• Bu denklem tüm kayıt sisteminin temelini oluşturur.

• Varlık: İşletmenin sahip oldukları

• Borç: İşletmenin üçüncü kişilere olan yükümlülükleri

• Öz Kaynak: Sahiplerin işletmeye koyduğu değerler

Varlıklar (Aktif Hesaplar)

• Dönen Varlıklar: Kısa vadeli (nakit, alacak, stok)

• Duran Varlıklar: Uzun vadeli (bina, makine, taşıt, demirbaş)

• Örnek: 10.000 TL kasa mevcudu, 20.000 TL ticari alacak

Borçlar ve Öz Kaynaklar (Pasif Hesaplar)

• Kısa Vadeli Borçlar: 1 yıl içinde ödenecek (kredi, çek)

• Uzun Vadeli Borçlar: 1 yıldan uzun sürede ödenecek

• Öz Kaynaklar: Sermaye, geçmiş yıllar karları

• Örn: Sermaye artışı, dağıtılmamış kar

Hesap Kavramı ve T Hesabı

• Her varlık, borç, gelir ve gider için ayrı hesap kullanılır.

• T Hesabı:

  • Sol taraf BORÇ (varlık artışı/gider)

  • Sağ taraf ALACAK (varlık azalışı/gelir)

• Örnek: Kasa hesabı – para girişi: borç, çıkış: alacak

Slayt 11: Çift Taraflı Kayıt Yöntemi

• Her işlemde en az 1 hesap borç, 1 hesap alacak olur.

• Tüm kayıtlar muhasebe eşitliğini korur.

• Örnek: Nakit satış yapıldı

  • Kasa hesabı (borç)

  • Satışlar hesabı (alacak)

Muhasebe Belgeleri

• Fatura: Mal/hizmet satışı

• Gider pusulası: Belgesiz alımlar

• Banka dekontu: Finansal işlemler

• İrsaliye, çek, senet

• Belgesiz kayıt yapılamaz!

  
  

  Yasal Defterler

• Yevmiye Defteri: Günlük işlemler tarih sırasına göre

• Defter-i Kebir: Hesaplara göre sınıflandırma

• Envanter Defteri: Dönem sonu varlık ve borç dökümü

• Yasal zorunluluk vardır.

Muhasebe Süreci (Muhasebe Döngüsü)

1. Olayın meydana gelmesi

2. Belgenin alınması

3. Yevmiye kaydı

4. Defter-i Kebir aktarımı

5. Mizan düzenleme

6. Mali tablo hazırlığı

7. Analiz ve yorumlama

Mizan

• Hesapların borç ve alacak toplamlarını gösteren tablo

• Geçici mizan: Dönem içi

• Kesin mizan: Dönem sonu

• Hataların tespiti için önemlidir.

Bilanço

• Belli bir tarihte işletmenin mali yapısını gösterir.

• Aktif = Pasif

• Dikey ve yatay biçimde düzenlenebilir

• Örn: 31.12.2024 bilançosu

  • Aktif: 100.000 TL

  • Pasif: 100.000 TL

Gelir Tablosu

• Belirli bir döneme ait faaliyet sonuçlarını gösterir

• Gelir – Gider = Net Kar/Zarar

• Ana kalemler: Satış gelirleri, faaliyet giderleri, vergi

• Örnek tablo sunulabilir

Gelir ve Gider Hesapları

• Gelir: Satış, kira geliri, faiz

• Gider: Maaş, kira, elektrik, amortisman

• Dönem sonunda kar/zarara aktarılır

• Örnek: 100.000 TL satış – 70.000 TL gider = 30.000 TL kar

Muhasebe Meslek Etiği

• Tarafsızlık: Kişisel çıkar gözetmeme

• Gizlilik: Müşteri bilgilerini açıklamama

• Mesleki Yeterlilik: Sürekli eğitim

• Dürüstlük: Kasıtlı yanlış kayıttan kaçınma

• Meslek mensupları etik kurallara uymak zorundadır