Hai cặp vợ chồng anh chị đi làm xa, còn cặp vợ chồng em út thì ở nhà chăm sóc cho bố mẹ tuổi già.

Nhưng một hôm người bố đột nhiên tái phát bệnh tim cũ và cảm giác mình sắp ra đi nên ông gọi vợ cùng cặp vợ chồng em út, một người anh họ và một người chị họ vào để lập một di chúc miệng (khi này hai cặp vợ chồng anh chị đang trên đường về nên không có mặt kịp). Tài sản của người bố để lại gồm có 3 tỉ đồng.

Người bố định chia tài sản đều cho tất cả mọi người trong nhà (gồm Mẹ, 3 cặp vợ chồng) nhưng người mẹ bảo rằng mình không cần và đã góp ý với bố là hãy chia cho cặp vợ chồng em út nhiều hơn vì hai vợ chồng em út đã dành nhiều thời gian ở cùng bố mẹ hơn khi bố mẹ về già.

Và cuối cùng người bố đã quyết định chia ½ tài sản cho cặp vợ chồng em út, ¼ tài sản cho mỗi cặp vợ chồng anh chị.

Tất cả lời nói của bố đã được ghi lại và được người anh họ và người chị họ làm chứng, cùng ghi chép lại và cùng xác nhận kí. Trong ngày hôm sau họ đã mang đến cơ quan có thẩm quyền để được chứng thực.

Sau khi người cha mất và lo xong việc ma chay cho người cha thì hai cặp vợ chồng anh chị bắt đầu phàn nàn về việc mình được nhận ít phần hơn cặp vợ chồng em út. Họ nói người em đã cố tình thao túng cha mình để có được nhiều tài sản hơn. Vợ chồng người em út và mẹ đã giải thích nhưng hai cặp vợ chồng anh chị vẫn không thấy thỏa đáng.

Vậy nên họ đã quyết định mang di chúc của người cha đến Tòa án nhân dân huyện để được giải quyết. Người thẩm phán sau khi xem xét kĩ đã đưa ra quyết định di chúc miệng của người cha để lại là hoàn toàn hợp pháp và di sản của người cha sẽ được chia như đúng trong di chúc.

Một số diễn viên quần chúng sẽ có một số người hàng xóm hóng chuyện và bàn tán, một số cô dì chú bác anh em góp mặt trong cuộc tranh cãi (có thể đưa ra một ý kiến gì đó (ví dụ: “Bố các cháu đã nói như vậy rồi thì các cháu nên làm theo lời bố cháu đi, dù gì đó cũng là ý chí cuối cùng của ông ấy”) hoặc có thể can ngăn trong khi mọi người đang tranh cãi).

-Diễn viên: 3 cặp vợ chồng AB, CE, DK, ông L, thẩm phán, một số họ hàng, hàng xóm đi  nghe phân xử, và can ngăn lúc 2 bên vợ chồng CE và DK tranh cãi.

Trước khi chết, ông a có lập di chúc để lại ½ tài sản cho n, phầntài sản còn lại không có di chúc. Biết tài sản chungcủa ông a với bà b là 600 triệu, của ông a với bà m là 150 triệu, cha mẹ củaông a đều chết trước ông a.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 thì:

A+B = 600 => A = B= 300 TR

A+M = 150 => A= M = 75 TR

Vì 75 triệu của A có được trong thời kỳ hôn nhân nên A phải chia cho B 1/2 tài sản của 75 triệu.

=> Di sản thừa kế của A = 337.5 triệu.

1. Gỉa sử di chúc là hợp pháp:

N = 337.5 : 2 = 168.75 triệu

2. Tài sản 167.5 triệu còn lại của A Sẽ được chia theo pháp luật:

B = C = D = E = N = 168.7.5 : 5 = 33.75 triệu

3. Theo Điều 644 Bộ luật dân sự:

Tài sản của A theo pháp luật 337.5 : 5 = 67.5 triệu

=> 2/3 của 1 suất = 45 triệu

=> B = D = E = 33.75 Triệu chưa đủ 2/3 của 1 suất nên mỗi người phải được hưởng thêm 11.25 triệu từ N.

( VÌ B, D, E thuộc trường hợp hưởng di sản theo điều 644 Bộ luật dân sự)

Như vậy:

B = 337.5 + 45 = 382.5 TR

D = E = 45 TR

C = 33.75

M = 75 TR

N = 168.75 + 33.75 - ( 11.25 x 3 ) = 168.75 tr

1. Nguyên đơn: Chị Nguyễn Thị B

2. Đồng bị đơn:

- Chị Nguyễn Thị C

- Chị Nguyễn Thị M

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án:

3.1 . Chị Nguyễn Thị L

3.2. Anh Nguyễn Văn T

3.3. Anh Nguyễn Văn Đ

3.4. Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện C, tỉnh Phú Thọ.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Huy H- Phó chủ tịch UBND xã Đ

3.5. Ủy ban nhân dân huyện C, tỉnh Phú Thọ.

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Quốc T-Trưởng phòng tài nguyên môi trường huyện C.

NỘI DUNG VỤ ÁN

-Bố chị là Nguyễn Đức H chết năm 1998, mẹ chị là Vi Thị K chết năm 2017. Bố mẹ chị sinh được sáu người con là Nguyễn Thị C, Nguyễn Thị M, Nguyễn Văn L (đã chết năm 2013- có con trai là Nguyễn Văn Đ); Nguyễn Văn T, Nguyễn Thị L.

- Bố mẹ chị được quyền sử dụng thửa đất số 283, tờ bản đồ 60, ở khu 13, xã Đ, huyện C, tỉnh Phú Thọ.

- Trước khi bố chị chết đã cho anh T một phần, còn lại đến năm 2010 mẹ chị được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 1447,2 m2. Sau khi mẹ chị được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không ai nói gì, năm 2012 mẹ chị tặng cho cháu Đ 581m2, còn lại 576,2 m2 (trong đó đất ở 80 m2, đất lâu năm khác 496, 2 m2).

-Ngày 10/5/2016, mẹ chị tổ chức họp gia đình có mặt 5 người con và cháu Đ, ông Vi Văn T đại diện cho dòng họ V chứng kiến. Mẹ chị ý kiến ai nhận trách nhiệm nuôi dưỡng, chăm sóc lo tang lễ cho bà sau khi bà chết thì bà sẽ tặng cho diện tích đất còn lại nhưng không ai nhận, mẹ chị đã tuyên bố tặng toàn bộ phần diện tích đất còn lại là 576,2 m2 cho chị. Chị có trách nhiệm chăm sóc nuôi dưỡng bà lúc sống và lo tang lễ khi bà chết.

Nhưng khi kết thúc cuộc họp chị C không nhất trí vì cháu Đ chưa nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, còn cháu Đ không nói gì, không ký biên bản, còn lại mọi người đều ký.

-Ngày 05/9/2016 mẹ chị đã đến UBND xã Đ lập di chúc với nội dung để lại cho chị toàn bộ diện tích đất 576,2 m2 cho chị sử dụng và khi bà qua đời các con không được tranh chấp, khi mẹ chị ra UBND xã Đ để lập di chúc chị đưa đi, mẹ chị vần khỏe mạnh minh mẫn, không bị ép buộc, bản di chúc đã được UBND xã chứng thực.

- Quá trình chung sống cùng chị từ năm 2012 đến khi mẹ chị chết, chị chăm sóc cho bà, lo tang lễ chu đáo khi bà chết.

-Sau khi mẹ chị chết ngày 18/8/2017 chị đề nghị họp gia đình để mở di chúc nhưng không ai họp chỉ có chị và chị L.

-Ngày 01/11/2017 chị đã đề nghị UBND xã Đ mở di chúc, UBND xã Đ mở di chúc có 4 anh em và cháu Đ, anh T đến nhưng không tham dự và bỏ về, Cháu Đ, bà M, bà C không đồng ý với nội dung di chúc của mẹ chị, nên chị không thực hiện được việc thừa kế theo di chúc.

=> Nay chị yêu cầu Tòa án công nhận di chúc của mẹ chị là Vi Thị K để lại là hợp pháp, để chị được thừa kế toàn bộ diện tích đất theo di chúc mà mẹ chị để lại, diện tích đất thực tế còn lại bao nhiêu chị nhận bấy nhiêu.

- Quá trình xem xét thẩm định thực tế còn lại là 345,4 m2 (trong đó đất ở 80 m2, đất trồng cây lâu năm khác 265,4 m2) việc có sư chênh lệch là do sai số đo đạc.

- Còn về phía chị M, chị C, anh T không công nhận bản di chúc mà bà K đã để lại cho chị B vào ngày 05/9/2016 là không có căn cứ.

+Bởi lẽ, bản di chúc đã được UBND xã Đ chứng thực đúng quy định của pháp luật, bà K khi lập di chúc sức khỏe bình thường, tình thần minh mẫn, tự nguyện, không bị ép buộc, do đó bản di chúc là hợp pháp.

+Hơn nữa điều này đã được khẳng định tại kết luận giám định số: “Chữ ký dạng chữ viết “K” và các chữ “Vi Thị K” trên di chúc, đề ngày 05/9/2016 so với chữ ký, chữ viết “Vi Thị K” trong sổ chứng thực di chúc, mở ngày 15/01/2016 của UBND xã Đ, là do cùng một người viết ra”.

- Biên bản họp gia đình ngày 05/9/2014, mặc dù có chữ ký của cụ Vi Thị K nhưng không hợp pháp bởi lẽ, khi còn sống bà K có quyền định đoạt, thay đổi ý chí của bà trong việc tặng cho tài sản của mình cho ai, trong đó thể hiện việc bà đã tặng cho con trai là anh Nguyễn Văn T, cháu nội là anh Nguyễn Văn Đ, con gái chị Nguyễn Thị B một phần diện tích đất, ngày 05/9/2016 cụ đã viết di chúc và để lại phần tài sản còn lại của bà cho chị Nguyễn Thị B với điều kiện khi bà còn sống thì chăm sóc, khi chết thì lo tang ma cho bà, điều này là hoàn toàn có căn cứ.

Do đó chị Nguyễn Thị B được quyền sử dụng thửa đất số 283, tờ bản đồ số 60, diện tích 345,4 m2, tại khu 13, xã Đ huyện C, tỉnh Phú Thọ, trên đất có 02 cây Xoài, 50 m tường rào chị B xây.

QUYẾT ĐỊNH

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện chị Nguyễn Thị B về việc yêu cầu công nhận bản di chúc lập ngày 05/9/2016 của cụ Vi Thị K là hợp pháp. Chị Nguyễn Thị B được quyền sử dụng thửa đất số 283, tờ bản đồ số 60, diện tích 345,4 m2, tại khu 13, xã Đ huyện C, tỉnh Phú Thọ( hình 1,2,3,4,5,6 có sơ đồ trích lục kèm theo).

2. Về án phí:

-Hoàn lại cho chị Nguyễn Thị B số tiền 300.000đ(Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000đ(Ba trăm nghìn đồng), theo biên lai thu tiền ngày 30/01/2018 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Cẩm Khê.

-Chị Nguyễn Thị M, Nguyễn Thị C phải chịu 300.000đ án phí dân sư sơ thẩm.

3. Về chi phí tố tụng:

Chị Nguyễn Thị M và chị Nguyễn Thị C phải trả lại cho chị Nguyễn Thị B số tiền 6.000.000đ chi phí thẩm định, định giá tài sản, giám định chữ viết.

Anh B và anh C cảm thấy bất bình và cho rằng việc chia tài sản không công bằng, khi họ chỉ nhận được căn nhà chung cư trong khi chị D nhận được ba mảnh đất. Họ yêu cầu một phần công bằng hơn trong di chúc của ông A.Sau khi xảy ra cuộc tranh cãi gia đình về di chúc của ông A, khi không có cách giải quyết thông qua đàm phán gia đình, một hoặc nhiều bên có thể quyết định đưa vụ việc ra tòa án để giải quyết tranh chấp.Sau quá trình tòa án và xem xét các bằng chứng và luật pháp liên quan, tòa án cuối cùng đã đưa ra một quyết định.

Trong quyết định của tòa án, tòa án đã xác định rằng di chúc của ông A là hợp pháp và có hiệu lực, và do đó các điều khoản trong di chúc phải được tuân thủ.

Theo đó:

1. Hai căn chung cư đang cho thuê sẽ được chia đều cho hai người con trai là anh B và anh C, như ông A đã quyết định.

2. Hai mảnh đất sẽ thuộc về chị D, người con gái duy nhất của ông A, theo di chúc,còn mảnh còn lại làm nơi thờ cúng.

3. Hai cây vàng sẽ được trao lại cho vợ của ông A, cũng theo di chúc.

Sau khi tòa án đưa ra quyết định, các bên sẽ phải tuân thủ và thực hiện theo đúng quyết định của tòa án. Mặc dù có thể một số bên có thể không hài lòng với kết quả này, nhưng quyết định của tòa án là hợp pháp và phải được tuân thủ.

Năm 1965, ông A và bà B phát sinh mâu thuẫn và đã ly hôn. họ thống nhất thỏa

thuận bà B nhận cả ngôi nhà đang ở (và nuôi chị D), ông A nhận nuôi anh C và

được chia một số tài sản trị giá là 20 triệu đồng. năm 1968 ông A dùng số tiền trên

để xây dựng 1 căn nhà khác.Tháng 9/1970 ông A kết hôn với bà T sinh ra được 2

người con là E (1972) vÀ F (1978).Hai ông bà sống trong căn nhà mới này và ông

A tuyên bố nhà là của riêng không nhập vào tài sản chung.

Tháng 10/1987 ông A chết để lại di chúc hợp pháp cho anh C hưởng 1/2 di sản của

ông. Riêng ngôi nhà ông để lại cho bà T dùng làm nơi thờ cúng mà không chia

thừa kế. Tháng 1/1991, anh C yêu cầu bà T chuyển nhà cho mình nhưng bà không

chịu nên anh C đã hành hung gây thương tích cho bà T. Đến thangs 5/2001, chị D

có đơn gửi tòa án yêu cầu chia di sản thừa kế của bố. Qua điều tra xác định: ngôi

nhà của ông A trị giá 30 triệu đồng, ông A và bà T tạo lập được khối tài sản trị giá

60 triệu đồng. Hãy chia di sản thừa kế trên.

Lời Giải:

Vì đây là chia tài sản của ông A nên trước tiên bạn phải biết ông A có bao nhiêu

tiền để chia.

Tính tại thời điểm năm 2001: Ông A có 20 triệu tiền nhà (ko nhập với bà T). và 1/2

của 60 triệu (là 30 triệu) mà ông A và bà T có. => ông A có 50 triệu.

Bắt đầu chia tiền nhé. Đầu tiên cần xác định là những ai được chia tiền đã. Danh

sách chia tiền gồm có Anh C, chị D, bà T, E và F.

Theo di chúc: Anh C được hưởng 1/2 tài sản của ông A => C được hưởng 60:2= 30

triệu .

Như vậy là tài sản còn lại 60- 30 = 30 triệu. Anh C không có quyền hưởng tiếp

trong phần này => đòi bà T là sai

( Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:

“1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó:

a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

b) Con thành niên mà không có khả năng lao động.)