Naast mijn studie geef ik in de wintermaanden volleybaltraining. Ik geef deze trainingen meerdere avonden en deze zijn vaak erg intensief, daarom kan het zijn dat ik bepaald gedrag en mijn houding  onbewust toe pas in mijn stageklas (in de motivatie, leg ik hier meer over uit).

In het team voel ik mij erg op mijn gemak. Ik zie mijzelf als een sociaal persoon, maar ik merk dat als ik vermoeid ben, dat ik mij dan terug trek en dan kan ik een beetje dromerig en ongeïnteresseerd overkomen. De studie en het volleyballen vond ik soms erg moeilijk om te combineren omdat er vaak aan allebei mijn armen getrokken werd, waardoor opdrachten soms rommelig verliepen. Ik raakte hierdoor erg vermoeid in de laatste periodes. 

Op verzoek is mijn mentor mijn stemgebruik en de reacties van de klas hierop gaan observeren. Aan het einde van de les hebben wij daar over gesproken en heeft zij mij uitgelegd dat ik heel snel dingen wil vertellen om ze zo snel aan de slag te krijgen. Ik spreek sommige zinnen niet altijd helemaal uit. Mijn mentor vertelde dat zij aan de leerlingen merkte dat ze hierdoor sneller afhaken en geneigd zijn om andere dingen te gaan doen. 

Wat ik hieronder ook ga benoemen is dat ik met mijn mentor heb afgesproken dat ik er op ga letten dat ik mijn zinnen duidelijk afmaak en dat ik rustiger zal praten. 

Naast het rustiger praten zal ik ook wat meer omhoog en naar beneden kijken om de interactie beweeglijker te maken. Het wordt dan makkelijker om met de spreker mee te gaan.

Ik heb met mijn mentor een lijstje gemaakt met belangrijke punten (zie beneden).

Beginsituatie semester 2 periode 3. Tijdens het literatuuronderzoek heb ik de filmpjes van Elisabeth Ebbink gekeken en daar heb ik drie punten van opgeschreven die voor mij van belang zijn

Naar mijn idee sta ik rustig voor de klas. Ik merk wel dat ik snel alles wil doen in verband met de tijd. Ook leg ik snel uit omdat het voor mij duidelijk is wat ze moeten doen maar niet voor de leerlingen. Tijdens het lesgeven voel ik mij op mijn gemak en probeer ik af en toe een grapje te maken. Toch is het voor mij lastig om rustig te praten en alles duidelijk uit te leggen. 

Let op je ademhaling

Let op dat je ook niet te snel gaat praten 

Let op dat je de zinnen ook afmaakt.

Zo min mogelijk luchtdruk langs je stembande zorg voor meer openheid en rust

Meer melodie in je stem voor aandacht

Uitdagende melodie door je stem omlaag en omhoog te sturen (een pingpong effect/ bekvechten) klinkt heel onrustig.

 

De komende weken ga ik er op letten dat voordat ik een les ga geven weer even tot mijzelf kom en rustig ga staan/zitten, tot 10 tel en dat ik vervolgens rustig met de les begin. Ik neem hierbij de bovengenoemde punten in acht.

Deze twee dagen ben ik bezig geweest met mijn houding en ademhaling. Als je er bewuster mee om gaat, gaat het uiteindelijk soepeler en ook meer vanzelf. Met spelling heb ik zelf een groot struikelblok dus daar vond ik het lastig om op mijn rustige ademhaling en op de juiste uitleg te focussen. Bij taal en estafette lezen ging dit een stuk beter. 

Tijdens het bespreken met mijn mentor heb ik het gehad over een relaxte houding. Als je dat zelf hebt dan spiegelen de leerlingen dat ook sneller. 

 22 mei

De dinsdag na het Pinksterweekend. Ik heb meegedaan aan de RopaRun dus ik had het weekend niet zoveel geslapen. Doordat drukke weekend heb ik ook om 4 uur ’s nachts/ ‘s ochtends nog mijn LVF gemaakt om mij voor te bereiden op de les. Voor de les heb ik het nog even doorgelezen en daarna heb ik mijn zen modus aangezet. De les ging goed en ik was mij goed bewust van het afmaken van de zinnen en het behouden van een rustig spreektempo. 

 

28 en 29 mei

Deze twee dagen heb ik er specifiek op gelet dat ik rustig en duidelijk les zou gaan geven en natuurlijk ook op mijn ademhaling zou focussen. Deze week was voor mij een beetje rommelig verlopen omdat ik veel aan mijn hoofd had en wat minder tijd in de voorbereiding van de lessen had gestopt. Ik wist hierdoor niet zo goed wat ik moest bereiken aan het einde van de les. Dit is voor mij ook een leerpunt maar ik heb mij gefocust op de rust en duidelijkheid. Tijdens het bespreken met mijn mentor hebben wij het weer gehad over de relaxte houding en hoe belangrijk articuleren is. 

Welke belangrijke factoren hebben invloed op mijn stemgebruik en daardoor ook op de leerlingen in mijn stageklas?

 

In je stem zit je persoonlijke levensgeschiedenis. Mensen associëren heel snel aan je stem wat voor type persoon je bent. Dit kan maar het hoeft niet altijd waar te zijn, aldus Ebbink. 

Iedereen beschikt over de drie basisvaardigheden: De toonhoogte (hoog of laag), het tempo (langzaam of snel) en de hardheid (hard of zacht).

Daarnaast, heeft je stem acht stemkarakteristieken, namelijk hees, geknepen, nasaal, monotoon, blazen, voor in je mond, achter in je keel (ouderwets), inspirerend. Als je erg in één van deze stem karakters gaat zitten is het heel moeilijk om een boodschap over te brengen. Wanneer je een boodschap goed wilt overbrengen moet je volgens Elizabeth eerst een connectie maken met de gesprekspartner. Ebbink gebruikt de term rails. De rails moet soepel zijn om een bericht goed over te brengen/ komen op de ander. Ebbink vertelt in haar artikel dat je moet meepraten met hoe de ander praat tegen jou. Dat betekend dat je op hetzelfde tempo en dezelfde luidheid moet spreken als je gesprekspartner. 

 

Tijdens het praten gebruik je de luchtdruk die vanuit je longen langs je stembanden gaat. Je stembanden hebben heel weinig spanning nodig om te variëren. Als het spannend wordt, ga je vanzelf de lucht met meer druk langs je stembanden inademen, wat resulteert in een onrustig geluid. Denk hierbij aan een sportverslaggever. (Ebbink, 2017)

Een andere factor ben jezelf: Hoe zit je in je vel? Heb je goed geslapen? Je stem geeft dat ook aan. Er zit dan namelijk een kraakje in. Als luisteraar ben je in een luistermodus en je gaat je dan onbewust aanpassen aan de ander. Als je als spreker erg monotoon praat, word je daar bijvoorbeeld vermoeider van. Spreek je wat hoger en scherper, dan klinkt dat opgewekter en op die manier wordt de luisteraar ook opgewekter. 

“Een valkuil voor leraren is dat ze hun zin hoog afsluiten zoals men doet bij een komma. Achter zo een zin kan je ‘sukkel’ zetten oftewel de ‘komma-sukkel’.” Bijvoorbeeld: Als je je huiswerk had gedaan, dan had je het wel gewéten, sukkel. Wat fijner is voor je gesprekspartner en ook voor jezelf is bij nul beginnen met je stem. De zin met meer melodie uitspreken en aan het einde van de zin naar beneden gaan met je stem. Het komt dan over als een feit en niet als een verwijt. (Ebbink, 2017) Ebbink wilt meegeven dat iedereen gebruik moet maken van de melodie in je stem. Het lijkt alsof iedereen minder emotioneel is geworden in de uiting maar wij zijn zo emotioneel als altijd. 

Je stem is een bron van genoegen. “Probeer eens een keer heel hard OEEEEEHOEEEEEH! te roepen, daar word je blij van” (Ebbink, 2017). 

 

Problemen bij snel praten 

Iedereen heeft zijn eigen spreektempo. Bij iemand met een hoog spreektempo en een minder snel sprekende gesprekspartner heeft de luisteraar vaak moeite om het gesprek te volgen. Ook kan je als snel-spreker monotoon overkomen. Hiervoor kan je volgens de site van logopedie grave  voor in behandeling gaan.

Onderwijsleerblad nr 3, blz 30 Ik hoor het aan je stem- Elizabeth Ebbink

Elizabeth Ebbink is een operazangeres en stemcoach.