ลักษณะงานบริการทางผู้ป่วยใน ที่มีลักษณะเฉพาะคือ งานบริการพยาบาลด้านการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล มีจุดมุ่งหมายหลัก เพื่อการควบคุมคุณภาพการพยาบาลด้านความปลอดภัยจากการติดเชื้อของผู้ใช้บริการ ผู้ป่วย ผู้ให้บริการ เพื่อลดอัตราการติดเชื้อในโรงพยาบาล

• ลักษณะงานบริการพยาบาลผู้ป่วยนอก (outpatient department,OPD) ให้บริการแก่ผู้ใช้บริการที่เดินมาใช้บริการในสถานพยาบาลที่เรียกว่า ตึกผู้ป่วยนอก หรือ ห้องตรวจผู้ป่วยนอก

  มีขอบเขตการบริการพยาบาลในการตรวจและรักษาทางการพยาบาล การช่วยเหลือการตรวจรักษา การดูแลผู้ป่วยต่อเนื่อง การสร้างเสริมสุขภาพ การคุ้มครองภาวะสุขภาพ การธำรงไว้ซึ่งสุขภาพ การให้ข้อมูลและความรู้ด้านสุขภาพแก่ผู้ป่วยและประชาชนและการพิทักษ์สิทธิผู้ป่วย

• ลักษณะงานบริการพยาบาลผู้ป่วยใน ( Inpatient department, IPD) เป็นการให้บริการแก่ผู้ที่ต้องเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ขอบเขตการบริการพยาบาลผู้ป่วยใน คือ การมห้บริการผู้ป่วยตั้งแต่แรกจนกระทั่งจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล ให้การดูแลต่อเนื่องจากโรงพยาบาลสู่ครอบครัว/ชุมชน ส่งต่อผู้ป่วยเพื่อการรักษาที่ต่อเนื่อง ให้ความรู้และข้อมูลสุขภาพ การสร้างเสริมสุขภาพของผู้ป่วย ธำรงไว้ซึ่งภาวะสุขภาพ คุ้มครองภาวะสุขภาพตลอดจนพิทักษ์สิทธิผู้ป่วย ทั้งนี้การให้บริการผู้ป่วยใน ต้องให้ผู้ป่วยได้รับการตรวจวินิจฉัย การรักษาพยาบาลอย่างต่อเนื่อง 24 ชั่วโมง โดยทั่วไปจัดแบ่งเป็น 3 เวร เวรละ 8 ชั่วโมง หรือแบ่งเป็น 2 เวร คือเวรละ 12 ชั่วโมง

การบริการพยาบาลจึงจำแนกออกเป็นการพยาบาลต่างๆ เพื่อให้การพยาบาลสอดคล้องกับการรักษา จึงมี งานบริการการพยาบาลทั้งผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยในที่มีลักษณะเฉพาะ เช่น

• งานบริการพยาบาลผู้ป่วยอุบัติเหตุและฉุกเฉิน ดูแลผู้ป่วยที่ได้รับบาดเจ็บ ผู้ป่วยที่มีภาวะฉุกเฉินและวิกฤตในทุกกลุ่มอายุทั้งในและนอกโรงพยาบาล

• งานบริการพยาบาลผู้ป่วยหนัก บริการพยาบาลและติดตามประเมินผลการจัดบริการพยาบาลผู้ป่วยหนักทั้งในภาวะปกติและฉุกเฉิน

• งานบริการพยาบาลวิสัญญี การตรวจเยี่ยมประเมินผู้ป่วยก่อนและหลังการใช้ยาระงับความรู้สึก การพยาบาลวิสัญญีในห้องผ่าตัด ในห้องพักฟื้น

• งานบริการพยาบาลผู้ป่วยผ่าตัด ให้บริการผู้ป่วยทั้งในและนอกที่ได้รับการผ่าตัด

• งานบริการพยาบาลทางสูติกรรม การบริการในเรื่องฝากครรภ์ การคลอด การดูแลมารดาทารกหลังคลอด เป็นต้น

• งานบริการพยาบาลด้านการปรึกษาสุขภาพ ครอบคลุมการให้บริการพยาบาลด้านการปรึกษาสุขภาพทั่วไป สุขภาพเรื้อรัง พฤติกรรมสุขภาพ

• งานบริการพยาบาลด้านการป้องกันและควบคุมการติดเชื้อในโรงพยาบาล มีจุดมุ่งหมายหลัก เพื่อการควบคุมคุณภาพการพยาบาลด้านความปลอดภัยจากการติดเชื้อของผู้ใช้บริการ ผู้ป่วย ผู้ให้บริการ

ไพเราะ ผ่องโชค,2550 ได้กล่าวว่า ลักษณะงานบริการพยาบาลในชุมชนที่สำคัญ มีดังนี้

1. เป็นบริการเพื่อสุขภาพของประชาชนที่อยู่ในความรับผิดชอบ

2. เป็นการดูแลอย่างต่อเนื่อง องค์รวมและผสมผสาน

3. เป็นการสร้างเสริมความแข็งแรงและความร่วมมือของชุมชน โดยพยาบาลทำหน้าที่เป็นผู้ให้คำปรึกษา ให้ความรู้ แนะนำแหล่งประโยชน์เป็นผู้ช่วยเหลือ

4. ให้ความสำคัญกับปัญหากับคนส่วนใหญ่และกลุ่มเสี่ยงก่อน

   
   

   แบ่งออกเป็น 6 ด้านที่สำคัญ

   • งานอนามัยครอบครัว ดูแลสุขภาพสมาชิกในครอบครัวขณะอยู่ที่บ้านทั้งคนปกติ กลุ่มเสี่ยง และผู้ที่เจ็บป่วย

   • งานอนามัยโรงเรียน ให้บริการแก่นักเรียนและบุคลากรในโรงเรียน ได้แก่ บริการอนามัยโรงเรียน สุขศึกษา อนามัยสิ่งแวดล้อมและความสัมพันธ์ระหว่างบ้านและโรงเรียน

   • งานอาชีวอนามัย ดูแลสุขภาพอนามัยและความปลอดภัยของผู้ประกอบอาชีพทุกอาชีพในชุมชน

   • งานอนามัยสิ่งแวดล้อม เป็นการจัดการหรือควบคุมปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม ที่เป็นอันตราย

   • งานรักษาโรคเบื้องต้น เป็นการประเมินภาวะสุขภาพและปัญหาของผู้ป่วย โดยการคัดกรองโรค การรักษาโรคเบื้องต้น ช่วยเหลือกรณีฉุกเฉิน และส่งต่อผู้ป่วยได้อย่างเหมาะสม

   • งานบรรเทาสาธารณภัย เป็นการป้องกันและเตรียมความพร้อมรับมือเมื่อสถานการณ์เกิดขึ้นและให้การดูแลประคับประคองหลังเหตุการณ์สิ้นสุดลง

1. สิทธิที่จะประกอบวิชาชีพตามขอบเขตที่บัญญัติไว้ในกฎหมายวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์และตามขอบเขตหน้าที่ความรับผิดชอบของตนที่ได้รับมอบหมาย

2. สิทธิที่จะแสดงเหตุผลของตนเองในการตัดสินใจปฏิบัติการพยาบาลใด ๆที่เหมาะสมกับมาตรฐานแห่งวิชาชีพ ถูกต้องตามหลักวิชาการ

3.สิทธิที่จะเรียกร้องและแสดงความต้องการอันชอบธรรมโดย ไม่ไปล่วงล้ำหรือละเมิดสิทธิของผู้อื่น

4.สิทธิที่จะมีโอกาสกระทำการผิดพลาดโดยมิได้ตั้งใจและรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง

5. สิทธิที่จะเป็นผู้ให้และผู้รับข้อมูลในฐานะผู้ประกอบวิชาชีพการพยาบาล

6. สิทธิที่จะกระทำการใด ๆ อันจะแสดงถึงการคุ้มครองสิทธิของผู้รับบริการหรือของประชาชนอันเกี่ยวข้องกับวิชาชีพหรืออื่น ๆ

7. สิทธิที่จะปฏิเสธการร้องขอให้กระทำการใดๆที่ไม่มีเหตุสมควร และไม่ถูกต้องตามหลักวิชาการ

8. สิทธิที่จะได้รับค่าตอบแทนที่พึงได้อย่างเป็นธรรม

9.สิทธิที่มนุษยชนทั่วไปพึงมี

ไม่มีสิทธิปฏิเสธ เนื่องจากหากพูดถึงการทำตามหน้าที่ ตามหลักจรรยาบรรณ พยาบาลดอกแก้วควรทำหน้าที่ในการดูแลผู้ป่วยให้เต็มที่และรับผิดชอบให้มากที่สุด

• ตระหนักในคุณค่า ความเชื่อของตนเองและผู้อื่น ไม่ใช้คุณค่า ความเชื่อของตนเองในการตัดสินผู้อื่น

• ตระหนักในข้อจำกัดของสมรรถนะของตนเอง ไม่เสี่ยงในการปฏิบัติงานที่อาจเกิดผลเสียเพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้บริการ

• แสดงออกถึงความรับผิดชอบต่อผลที่เกิดขึ้นจากการปฏิบัติการพยาบาลของตน

• ส่งเสริมให้ผู้ใช้บริการได้รับรู้และเข้าใจในสิทธิของตน

• ปกป้องผู้ที่อยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิหรือได้รับการปฏิบัติที่ไม่ถูกต้องตามหลักจริยธรรม

• วิเคราะห์ประเด็นจริยธรรมและกฎหมายที่เกี่ยวข้องในการปฏิบัติการพยาบาล

• ปฏิบัติการพยาบาลโดยแสดงออกซึ่งความเเมตตา กรุณา คำนึงถึงประโยชน์สูงสุดของผู้ใช้บริการตามจรรยาบรรณวิชาชีพกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

สมรรถนะที่ 2 ด้านปฏิบัติการพยาบาลและผดุงครรภ์

• ความรู้ความสามารถในการใช้กระบวนการพยาบาล

• ความรู้ความสามารถในการสร้างเสริมสุขภาพ

• ความรู้ความสามารถในการดูแลผู้ป่วยอย่างต่อเนื่อง

• ความรู้ความสามารถด้านการพยาบาลครอบครัวและการผดุงครรภ์

• หัตถการและทักษะ/เทคนิคการปฏิบัติการพยาบาลทั่วไป

สมรรถนะที่ 3 ด้านคุณลักษณะเชิงวิชาชีพ

• บุคลิกภาพเชิงวิชาชีพ

• พัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง

• มีเจตคติที่ดีต่อวิชาขีพการพยาบาล

สมรรถนะที่ 4 ด้านภาวะผู้นำ การจัดการ และการพัฒนาคุณภาพ

• มีภาวะผู้นำ

• การบริหารจัดการและการพัฒนาคุณภาพการพยาบาล

• การทำงานเป็นทีม

• การใช้ทรัพยากรในการปฏิบัติงานให้เกิดประโยชน์สูงสุด

สมรรถนะที่ 5 ด้านวิชาการและวิจัย

• ตระหนักรู้ในสิ่งที่ตนไม่รู้และมีคำถามที่เกิดจากการปฏิบัติงานที่จะนำไปสู่การแสวงหาความรู้

• สืบค้นหาความรู้ด้วยวิธีการที่เหมาะสม

• สรุปประเด็นความรู้จากประสบการณ์ของตนเองได้และสามารถถ่ายทอดความรู้ให้ผู้อื่นเข้าใจได้

• แลกเปลี่ยนเรียนรู้ความรู้ในการปฏิบัติงานกับผู้ร่วมงานที่เกี่ยวข้อง

• ประยุกต์ใช้กระบวนการวิจัยในการแสวงหาความรู้เพื่อพัฒนาการปฏิบัติการพยาบาล

สมรรถนะที่ 6 ด้านการสื่อสารและสัมพันธภาพ

• การติดต่อสื่อสาร

• การสร้างสัมพันธภาพ

สมรรถนะที่ 7 ด้านเทคโนโลยีและสารสนเทศ

• มีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์

• ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์พื้นฐานที่จำเป็นในการปฏิบัติงาน

• ใช้เครือข่ายสื่อสารทางอิเล็กทรอนิกส์ ในการสืบค้นข้อมูลข่าวสารด้านสุขภาพและหาความรู้ที่เกี่ยวข้อง

• มีส่วนร่วมในการจัดเก็บข้อมูล

• มีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบสารสนเทศในหน่วยงาน

สมรรถนะที่ 8 ด้านสังคม

• ติดตามการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ และการเมืองอย่างสม่ำเสมอ

• วิเคราะห์และประเมินข้อมูลข่าวสาร เพื่อการนำไปใช้ประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง

• มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายด้านสุขภาพของหน่วยงานท้องถิ่น ประเทศ องค์กรวิชาชีพ

• ปรับตัวให้สอดคล้องกับบริบททางสังคม วัฒนธรรม ยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

• ดำรง ส่งเสริม ค่านิยม วัฒนธรรมของชาติ

พยาบาลดอกแก้วเข้าไปดูแลผู้ป่วยโดยการให้คำแนะนำในเรื่องต่างๆ

ข้อ7 พยาบาลรับผิดชอบในการปฏิบัติให้สังคมเกิดความน่าเชื่อถือ ไว้วางใจต่อพยาบาล และต่อวิชาขีพ

พยาบาลดอกแก้วดูแลผู้ป่วยจนผู้ป่วยอาการดีขึ้น

ข้อ9 พยาบาลพึงรับผิดชอบต่อตนเองเช่นเดียวกับรับผิดชอบต่อผู้อื่น

ถึงแม้พยาบาลดอกแก้วจะมีความกังวลใจ แต่ก็ยังมีความรับผิดชอบต่อหน้าที่ของตนเอง

2.กำหนดให้มีการขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้ประกอบวิชาชีพ

3.กำหนดข้อกำหนดและเงื่อนไขในการประกอบวิชาชีพ

4.กำหนดให้ผู้ประกอบวิชาชีพต้องมีการพัฒนาความรู้

ระบบบริการสุขภาพและลักษณะงานบริการพยาบาลในประเทศไทย [เอกสารที่ไม่ได้ตีพิมพ์]./คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ,มหาวิทยาลัยมหิดล.