FILOZOFIA by Anna Pawelec

POJĘCIE FILOZOFII

annapawelec2017 — 2021-08-08 09:51:12 UTC

SŁOWO FILOZOFIA zostało zdefiniowane prawdopodobnie przez Pitagorasa z Samos. W języku greckim phileo oznacza kochać, sophie- mądrość. Połączenie tych słów tłumaczone jest jako umiłowanie mądrości.

Filozofia nie jest pełnią mądrości, bo tego rodzaju wiedza oznaczałaby brak konieczności poszukiwania prawdy. Jest to bardziej uczucie, albo umotywowana emocjonalna postawa, która kieruje nasze wysiłki ku zdobywaniu mądrości.
str 7 -Pochodzenie słowa "Filozofia"

KTÓRE PYTANIA SĄ FILOZOFICZNE?
pytania niecodzienne, takie jak "Dlaczego istnieję?" "Jak należy postąpić?" albo "Skąd wiem, że to prawda?" Te pytania dotyczą kwestii ostatecznych jak i tych bardzo podstawowych.
zarówno filozof, jak i niefilozof mogą zadawać podobne pytania, ale oczekują innej odpowiedzi.
Filozof szuka odpowiedzi ogólnej, czyli prawdziwej we wszystkich możliwych wypadkach oraz racjonalnej, którą można uzasadnić dzięki logicznemu i poprawnemu merytorycznie rozumowaniu.

CECHY PYTAŃ FILOZOFICZNYCH
- są ogólne i abstrakcyjne (hipotetyczne, absurdalne, odrealniony)
-udzielone na nie odpowiedzi można racjonalnie uzasadnić
-dotyczą spraw ostatecznych lub najbardziej podstawowych

IMMANUEL KANT wybitny filozof epoki oświecenia sformułował 5 pytań ogólnych w których wg niego można zawrzeć najważniejsze zagadnienia filozoficzne:
-Co mogę wiedzieć?
-Co powinienem czynić?
-Czego mogę się spodziewać?
-Kim jest człowiek?
- Co naprawdę jest (istnieje)?
FILOZOFICZNY CHARAKTER CECHUJE TE PYTANIA, NA KTÓRE NIE SPOSÓB UDZIELIĆ ROZSTRZYGAJĄCEJ ODPOWIEDZI.
Zatem filozofowie od wieków poszukują czegoś, co wykracza poza możliwości człowieka. Ale wg nich, nawet jeśli uda się choć trochę zbliżyć do prawdy, to warto. nie szkodzi, że jest ona nieosiągalna.

JAK MYŚLI FILOZOF?

Zdobywanie samej mądrości jest celem filozofa. Jakiekolwiek doraźne korzyści, jakie może ona przynieść nie mają znaczenia. Więc mówi się, że filozofowanie to zajęcie ogólne, ale to nie znaczy, że nie ma wymiaru praktycznego. Bo przecież filozofia wiąże się z praktyką życia i zadaje o nią pytania.
WAŻNĄ CECHĄ MYŚLENIA FILOZOFICZNEGO JEST KRYTYCZNOŚĆ. Filozofowanie zaczyna się od poczucia, że coś jest niezrozumiałe.

FILOZOF NIE PRZYJMUJE NICZEGO NA WIARĘ
za każdym razem stawia podstawowe krytyczne pytania:
Skąd to wiem?
Czy możliwe, aby było inaczej?
Czym to ostatecznie jest?

DZIAŁY GŁÓWNE FILOZOFII

-FILOZOFIA PRZYRODY- bada świat ożywiony i nieożywiony, jego pochodzenie, rządzące nim procesy, a także źródła czasu, ruchu i przestrzeni.

-ONTOLOGIA (metafizyka)- jej głównym przedmiotem jest byt, jego natura , kategorie i prawa, które nim rządzą.
Metafizyce podporządkowana jest TEOLOGIA FILOZOFICZNA(NATURALNA)- dyscyplina zajmująca się badaniem istnienia i natury Bóg oraz jego związków ze światem i człowiekiem.

- TEORIA POZNANIA (EPISTEMOLOGIA)- zajmująca się poznaniem, jego metodami, naturą i granicami.

-ANTROPOLOGIA FILOZOFICZNA- dąży do ustalenia sensu, celu i natury życia człowieka oraz jego cierpienia i śmierci.
-ETYKA- rozważa, jakie postępowanie człowieka jest słuszne i daje mu szczęście.

- ESTETYKA- nauka o pięknie i sztuce. Skupia się na wartościach artystycznych.
ETYKA I ESTETYKA tworzą AKSJOLOGIĘ, czyli ogólną naukę o wartościach, sposobach ich poznawania i funkcjach jakie pełnią one w życiu człowieka i w kulturze.

-LOGIKA- nauka o poprawnym rozumowaniu i wyrażaniu myśli. Logika zapewnia narzędzia bez których uprawianie filozofii byłoby niemożliwe.

- FILOZOFIA POLITYKI - bada życie społeczne człowieka, sens wydarzeń historycznych, naturę wspólnoty, systemy polityczne i zadania państwa.

To są główne działy filozofii, ale oprócz nich możemy wyróżnić dziedziny poświęcone różnym obszarom rzeczywistości, jak chociażby filozofia sportu, humoru czy języka.

NAUKI POMOCNICZE- historia filozofii- bada teksty źródłowe i rozwój kierunków filozoficznych oraz ich porządkowanie w czasie.

PODZIAŁ ARYSTOTELESA
Arystoteles podzielił filozofię ze względu na cele, którym ona służy.
Wyróżnił filozofię
PRAKTYCZNĄ, TEORETYCZNĄ I POJETYCZNĄ

FILOZOFIA PRAKTYCZNA- dąży do poznania dobra i osiągnięcia doskonałości moralnej. Chcemy poznać dobro, aby wiedzieć, jak dobrze i szczęśliwie żyć.
FILOZOFIA TEORETYCZNA- to poznanie istoty całej rzeczywistości samo w sobie, formułowanie wiedzy dla niej samej.
FILOZOFIA POJETYCZNA- czyli wytwórcza- gromadzi wiedzę dzięki której można wytwarzać różne rzeczy.

od. Barbara Skarga str 9

Polecenie: wiedząc czym zajmują się poszczególne działy filozofii zapisz, który z nich wzbudza Twoje zainteresowanie.
Na koniec roku przekonamy się, czy nie zmienisz zdania.

Analiza logiczna- co to znaczy filozofować?

annapawelec2017 — 2021-08-08 09:55:59 UTC

Filozofowanie trochę przypomina działalność detektywistyczną: formułowanie wniosków opierające się na poszukiwaniu logicznych racji, które uzasadniają określone hipotezy badawcze.
Z rozwojem filozofii doszło do podważenia myślenia mitycznego.

Co to jest myślenie mityczne?

annapawelec2017 — 2021-08-08 10:21:42 UTC

Słowo "mitologia" oznacza zbiór poematów Homera i Hezjoda, które kierowały rozważania Greków ku takim zagadnieniom, jak poszukiwanie życiowych wzorców w postawach reprezentowanych przez bogów i herosów. Z mitologii czerpano wiedzę na temat świata i rozwijano na tej podstawie normy etyczne wyznaczające miejsce człowieka w ustalonym porządku świata. Wiedza płynąca z mitów nie stanowiła jednak nigdy „prawdy objawionej” i otwarta była na dyskurs, polemikę i krytykę. W mitologii mamy do czynienia z materialistycznym spojrzeniem na świat. Ludzie odwołują się do postaci "odpowiedzialnych" za różne zdarzenia w otaczającym ich świecie. Bogowie byli jedynie doskonalszymi ludźmi, a nie istotami duchowymi.
Na myśleniu mitycznym w dużej mierze opiera się religia.

DLACZEGO myślenie, w czasach przednaukowych opierało się na mitach?

Tego rodzaju myślenie miało pomóc w opanowaniu chaosu i wytłumaczyć rzeczywistość i jej zjawiska w ramach spójnej opowieści. Mity opowiadają o tym , jak powstał świat, i wyjaśniają zjawiska przyrodnicze jako przejawy boskiej mocy. OPOWIEŚĆ MITYCZNA MA WIĘKSZĄ MOC OSWAJANIA LĘKÓW I PRZEMAWIANIA DO LUDZKIEJ WYOBRAŹNI NIŻ CZĘSTO ZBYT ABSTRAKCYJNA FILOZOFIA LUB ZBYT SPECJALISTYCZNA NAUKA.
Dlatego w dzisiejszych czasach w dalszym ciągu obserwujemy przejawy myślenia mitycznego, takie jak drobne rytuały przynoszące szczęście albo superbohaterowie w popkulturze.

W FILOZOFII NIE MA PYTAŃ, KTÓRYCH NIE WOLNO ZADAWAĆ
RELIGIA opiera się w dużej mierze na myśleniu mitycznym, podobnie jak ideologia i światopogląd, też w pewnej mierze przypomina filozofię, ale religia formułuje pewne niekwestionowalne założenia zwane DOGMATAMI i wymaga od swoich wyznawców, by przyjęli je bez wątpliwości.

WIERZENIA ORFICKIE

annapawelec2017 — 2021-08-08 10:44:05 UTC

ORFIZM- nurt religijny w starożytnej Grecji (VII w. p.n.e.), oparty na kulcie Dionizosa, obejmował kilka ważnych założeń: dualizm, wiara w metempsychozę(wędrówkę duszy), uznanie wyższości ducha nad ciałem. Orficy twierdzili, że osiągnięcie oczyszczenia ciała jest możliwe tylko dzięki ascezie i misteriom (wyższy stopień wtajemniczenia)

Równolegle do religii publicznej opierającej się na mitologii rozwijała się w starożytnej Grecji mistyczna działalność religijna oparta na wierzeniach orfickich. Różniła się od wierzeń mitycznych tym, że wykraczała poza naturalistyczne spojrzenie na świat. Orficy wierzyli, że w ciele człowieka zamieszkuje nieśmiertelny demon, na którym ciąży pierwotna wina. Odpokutowanie winy miało zachodzić poprzez cykl kolejnych, następujących po sobie narodzin. Cykl ten mogła zakończyć jedynie oczyszczająca praktyka duchowa. Ta koncepcja oddzielenia sfery fizycznej od duchowej zapoczątkowała dualizm Pitagorasa z Samos i Platona.
CO NAM DAŁ ORFIZM?
Dzięki niemu ludzie zaczęli snuć rozważania na temat zasady i całościowego sensu otaczającej człowieka rzeczywistości.

DUALIZM- (łac. dualis-podwójny) pogląd zakładający istnienie dwóch rodzajów lub odmian rzeczywistości(np. ciała i duszy, materii i idei).

annapawelec2017 — 2021-09-10 07:14:29 UTC

annapawelec2017 — 2021-09-10 07:15:04 UTC

MYŚLENIE FILOZOFICZNE, POTOCZNE, NAUKOWE- rodzaje myślenia

annapawelec2017 — 2021-09-14 09:43:10 UTC

CO WPŁYWA NA MYŚLENIE?

święty Augustyn, zapytany o to, czym jest czas, odpowiedział, że niepytany wie, zapytany zaś - nie wie.

TAK TEŻ JEST Z MYŚLENIEM. -jest ono naturalną aktywnością człowieka, ale kiedy mamy je zdefiniować, to powstaje problem.

ŹRÓDŁA KŁOPOTÓW Z MYŚLENIEM:

-okoliczności

-emocje

-doświadczenie

Myślimy zawsze o czymś i odbywa się to w konkretnych okolicznościach odbieranych za pomocą zmysłów. Znaczenie ma np. czy jesteśmy GŁODNI CZY NAJEDZENI, CZY JEST NAM CIEPŁO, CZY ZIMNO.

Emocje, które przeżywamy, oddziałują na to, jak interpretujemy otrzymane informacje, na głębię naszego myślenia i jego zabarwienie-optymistyczne lub pesymistyczne.

Doświadczenie (lekarze, saperzy) zebrane przez nas stanowi podstawę myślenia intuicyjnego w sytuacjach , gdy podejmujemy instynktowne, trudne do świadomego uzasadnienia decyzje. Z tego typu myślenia korzystają w/w ludzie.

ŚWIATOPOGLĄD I MYŚLENIE POTOCZNE

Oprócz w/w elementów o codziennym zachowaniu ludzi decyduje zwykle ich światopogląd. Ma go każdy z nas i pod pewnymi względami przypomina on filozofię, ponieważ obejmuje całościową wizję rzeczywistości, wszystkie PRZEKONANIA na temat świata i innych ludzi sformułowane na podstawie WŁASNYCH DOŚWIADCZEŃ i WŁASNEJ WIEDZY.

Podstawowa różnica między światopoglądem a filozofią polega na tym, że światopogląd ma wymiar konkretny i indywidualny oraz nie wymaga specjalnego uzasadnienia, natomiast filozofia poszukuje odpowiedzi na pytania na poziomie ogólnym i abstrakcyjnym, a wygłaszane w jej ramach twierdzenia muszą być racjonalne i uzasadnione.

IDEOLOGIA - tak jak światopogląd jest zbiorem poglądów na różne sfery życia. Jednak przekonania są bardziej uporządkowane i wyznawane przez grupę ludzi, a nie przez pojedyncze osoby. W ideologii brak jest samokrytycyzmu i wiedza traktowana jest instrumentalnie, która jest w ramach ideologii narzędziem wiedzy, a nie celem poznania.

Ideologia bazuje na myśleniu potocznym, jednak znacznie większą rolę odgrywa w niej konformizm poznawczy.

KONFORMIZM POZNAWCZY- Skłonność ludzi do myślenia w określony sposób, gdy wszyscy wokół wydają się myśleć tak samo. Pewna doza konformizmu jest potrzebna do funkcjonowania człowieka w grupie, jednak nie można bezkrytycznie akceptować wszystkiego, co robi i myśli grupa, jeśli postępuje wyraźnie źle.

Siłę konformizmu w myśleniu i postrzeganiu został zobrazowany w eksperymencie Solomona Ascha.

Uczestnikom pokazano 2 plansze. Zadaniem osób badanych było wskazanie odcinka A, B, lub C, o długości zbliżonej do odcinka X. Każdy, kto wykonywał zadanie samodzielnie, wybierał właściwy odcinek. Jednak kiedy badani znajdowali się w grupie, którą współtworzyli z nimi podstawieni aktorzy, często dostosowywali swoje zdanie do pozostałych osób, nawet jeżeli były one w oczywisty sposób błędne.

annapawelec2017 — 2021-09-14 09:43:22 UTC

Filozofia tworzona przez pierwszych myślicieli charakteryzuje się również materialistycznym spojrzeniem na świat. Określamy ją dzisiaj jako filozofię przyrody

BANALNOŚĆ ZŁA- ETYCZNY WYMIAR MYŚLENIA HANNAH ARENDT

annapawelec2017 — 2021-10-05 08:35:08 UTC

Niemiecka teoretyczka polityki, filozofka i publicystka
Sformułowała pojęcie BANALNOŚCI ZŁA, nawiązując do procesu zbrodniarza hitlerowskiego Adolfa Eichmanna.
Eichmann był osobą zarządzającą od strony administracyjnej sprawą OSTATECZNEGO ROZWIAZANIA, czyli planową, systematyczną eksterminacją Żydów. Eichmann był przeciętnym człowiekiem, nie jakimś szaleńcem, ani wcieleniem zła. Jego "grzech" polegał na tym, że bezrefleksyjnie wykonywał otrzymane rozkazy w nadziei na awans. Cechował go brak zdolności do samodzielnego myślenia i powtarzanie utartych sloganów, zamiast wypowiadania własnych przekonań.
Hannah obserwując postać Eichmanna doszła do stwierdzenia, że źródłem wielkiego zła może być niemyślenie, dzięki któremu zwyczajni, przeciętni ludzie stają się ŚLEPYMI ELEMENTAMI MACHINY PRZEMOCY I TERRORU.

FILOZOFIA I NAUKA

annapawelec2017 — 2021-10-05 08:59:57 UTC

początkowo były jednym "ciałem". Na przełomie XVII i XVIII wieku z filozofii zaczęły wyodrębniać się poszczególne nauki przyrodnicze i społeczne, przejmując część pytań i zagadnień.
Filozofia została z pytaniami najbardziej ogólnymi i najistotniejszymi, często nierozstrzygalnymi na podstawie doświadczeń.
NAUKA zatem bada aspekty rzeczywistości i posługuje się metodami empirycznymi
FILOZOFIA spekuluje na temat całej rzeczywistości i jej istoty.
One obie często doprecyzowują, weryfikują i niekiedy potwierdzają nasze zdroworozsądkowe intuicje.
RÓŻNICA między myśleniem zdroworozsądkowym, a naukowym i filozoficznym tkwi w odmiennym stosunku do PRAWDY.
MYŚLENIE POTOCZNE to praktyka i efektywność
FILOZOFIA I NAUKA to dążenie do prawdy
MYŚlENIE NAUKOWE służy do ustalenia obiektywnej prawdy o świecie, opiera się na faktach i szuka powiązań między nimi, a czasem sięga też do obszarów ukrytych przed doświadczeniem zmysłowym, np. w badaniach nad mikroorganizmami albo odległymi galaktykami.
MYŚŁENIE FILOZOFICZNE od NAUKOWEGO różni się też tym, że naukowe wyjaśnia, filozoficzne rozumie.

FILOZOFIA I SZTUKA

annapawelec2017 — 2021-10-05 10:23:57 UTC

SZTUKA JEST dziedziną pokrewną filozofii. Sama filozofia to rodzaj intelektualnej sztuki, a dzieła sztuki wielokrotnie zawierają istotne treści filozoficzne. Różnica polega na tym, że obie posługują się RÓŻNYMI ŚRODKAMI WYRAZU.
Sztuka posługuje się obrazem, dźwiękiem, bardziej konkretnym , metaforycznym i intuicyjnym myśleniem. Tematyka sztuki znacznie przekracza zakres pytań filozoficznych i często zajmuje się emocjami, które trudno opisać językiem.

CZY SŁOWA COŚ znaczą? Elementy logicznej analizy wypowiedzi.

annapawelec2017 — 2021-10-05 19:59:25 UTC

napisz w zeszycie słowo "zamek" i opisz co ono znaczy.

ILE WARTE JEST ZDANIE?
język służy ludziom do przekazywania sobie informacji.

JĘZYK- to system znaków (słowa, gesty, litery, pismo), w którym zastępuje się myśli odpowiednio symbolami, ustalonymi wg określonych reguł. Zasady różnią się w różnych językach, ale w każdym wypadku dzięki nim możemy tworzyć wiele komunikatów.

Jeżeli formułujemy wypowiedź, to ma ona służyć konkretnemu celowi.
Wypowiedzi spełniają określone funkcje
FUNKCJE WYPOWIEDZI:
OPISOWA- opisuje otaczający nas świat. "Ten stół jest brązowy"
EKSPRESYWNA- wyraża uczucia nadawcy- "Ten stół jest brzydki"
PERSWAZYJNA- usiłuje skłonić odbiorcę do określonego zachowania- "Ten stół się zaraz przewróci"- w związku z tym odbiorca powinien go podtrzymać.
SPRAWCZA- wypowiedź lub tekst wywołuje zmiany w rzeczywistości, np. zmianę statusu danej osoby w życiu społecznym: "Sąd uznaje oskarżonego winnym zarzucanego mu czynu i wymierza mu karę..."
Wypowiedzi dzieli się na różne kategorie i rodzaje, w zależności od dominującej funkcji. Niektórymi z nich zajmuje się logika.
ZDANIE W SENSIE LOGICZNYM- to taki komunikat, któremu możemy przypisać wartość logiczną.
Wartość logiczną ma wypowiedź, którą możemy określić jako prawdziwą lub fałszywą.
Zdaniem w sensie logicznym NIE JEST np. pytanie: "Kiedy będzie przerwa?" albo polecenie "Bądź cicho!" Są to wypowiedzi dla nas zrozumiałe, ale nie są zdaniami w sensie logicznym.
Wypowiedzi używane przez nas w codziennym życiu, które nie są zdaniami w sensie logicznym to na przykład: "Usiądź!", "Ile do dzwonka?" . Te wypowiedzi przekazują informacje zrozumiałe dla nas i naszych odbiorców, ale nie są zdaniami w sensie logicznym.
ZDANIA W SENSIE LOGICZNYM MOGĄ BYĆ PRAWDZIWE LUB FAŁSZYWE.
ZDANIE PRAWDZIWE: Kwadrat ma cztery boki.
ZDANIE FAŁSZYWE: Mój brat bliźniak jest jedynakiem.

Skąd wiemy czy zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe?

Po pierwsze możemy odwołać się do naszej wiedzy o logice, , języku, oraz znaczeniach wyrazów, których użyto w zdaniu.
Jeśli to wystarczy, żeby stwierdzić, że ta wypowiedź jest prawdziwa, to mamy do czynienia ze ZDANIEM ANALITYCZNYM.
"Babcia nie jest płci męskiej"- to jest zdanie analityczne i do tego PRAWDA ANALITYCZNA, bo słowo "babcia" odnosi się do osoby płci żeńskiej.
"Kwadrat ma trzy boki"- to też jest zdanie analityczne, ale jest wewnętrznie sprzeczne, bo definicja słowa "trójkąt" jest niezgodna z treścią zdania. - to też jest zdanie analityczne, ale jest ono FAŁSZEM ANALITYCZNYM.
ALE jeśli znaczenie słów nie wystarczy do oceny prawdziwości lub fałszywości zdania, wtedy trzeba odwołać się do WIEDZY O ŚWIECIE POZAJĘZYKOWYM.
Takie wypowiedzi są zdaniami SYNTETYCZNYMI, np. "Siedzę teraz w klasie na lekcji filozofii". Jest to zdanie syntetycznie prawdziwe, bo możemy to stwierdzić dzięki wiedzy o naszej lokalizacji i połączeniu jej z treścią przekazywaną przez badany komunikat-lekcja filozofii.
"Charles de Gaulle był współtwórcą Unii Europejskiej" - zdanie syntetycznie fałszywe, bo zgodnie z wiedzą historyczną Unia Europejska została utworzona w 1993roku, a de Gaulle zmarł w 1970 roku.

PARADOKS- to twierdzenie prowadzące do wykluczających się wniosków.
"TO WYRÓZNIONE ZDANIE JEST FAŁSZYWE"
pytanie, czy to zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe?

dokonując syntetycznej analizy zdania możemy stwierdzić, że jest ono fałszywe, jednak w sensie logicznym będzie ono prawdziwe. Sprzeczność może wynikać z błędnej konstrukcji zdania lub z przyjęcia niewłaściwych założeń. Jeśli to wyróżnione zdanie jest prawdziwe - czyli jest tak jak ono głosi, to jest fałszywe. A skoro jest fałszywe- czyli nie jest tak, jak ono głosi, to jest prawdziwe.

DO CZEGO SŁUŻĄ SĄDY ANALITYCZNE?
sądy analityczne mówią o faktach obiektywnych i niepodważalnych , co wynika wyłącznie ze znaczeń użytych wyrazów. Ich prawdziwość lub fałszywość jest oczywista dla każdego, kto rozumie znaczenie słów i wyrażeń, dlatego nie wnoszą one żadnej nowej wiedzy do naszego myślenia.
Po co je więc stosujemy?
Czasami występują w roli chwytów retorycznych (mają sprawić, że pozostała część komunikatu stanie się bardziej przekonująca i wyrazista dla odbiorcy. Takie zdania- prawdziwe ale banalne określa się mianem TRUIZMÓW.
TRUIZMY
to na przykład wypowiedź prokuratora podczas procesu:
"morderstwo to morderstwo!" - nadawca chce odwrócić uwagę słuchaczy od okoliczności czynu i skierować ją na jego skutki i konsekwencje.

SUGESTIE- wypowiedzi, które przekazują tzw. ukryte informacje. Wykorzystywane są po to, żeby odbiorca domyślił się na ich podstawie, jakie są intencje nadawcy i uwzględnił je ewentualnie w swoim postępowaniu.
PRZYKŁAD: "No nareszcie dzwonek!" Ten komunikat sygnalizuje fakt, że zadzwonił dzwonek, a oprócz tego ukazuje emocje nadawcy- nie mogłem się doczekać!

DLACZEGO Wypowiedzi bywają niejasne?
Logika zajmuje się m.in. ocenianiem, czy dane zdanie jest prawdziwe, czy fałszywe. Żeby można było to ocenić, wypowiedź musi być dla odbiorcy jasna. Ale w wypowiedziach znajdują się często konstrukcje, które zakłócają zrozumienie. Są to:
AMFIBOLIA
konstrukcja, która może być zrozumiana na co najmniej dwa sposoby. "Widziałem psa kolegi, który jest mądry", "Komisja gromadzi pomysły wynalazców i ocenia ich wartość"
NIEDOPOWIEDZENIE

w wypowiedzi brakuje istotnych elementów, np. "Kowalski to prawdziwy ekspert"

WIELOZNACZNOŚĆ

występuje w zdaniach z homonimami, czyli wyrazami o jednakowej pisowni, ale różnych znaczeniach (rola, golf, pokój) "Popsuł mi się zamek"

METAFORA

środek stylistyczny, który nadaje wyrazom dodatkowe, niedosłowne znaczenie "Karolina chwyciła byka za rogi"

Kiedy możemy pozbyć się niejasności?

Jeśli poznamy kontekst -czyli okoliczności wypowiedzi.

Jeśli w wypowiedzi nagromadzi się zbyt dużo niejasności, powstają wypowiedzi mętne, których odbiorca nie jest w stanie odczytać. Tego w dyskusji należy unikać.

CO JEST CZYM? DEFINIOWANIE.

annapawelec2017 — 2021-10-19 08:46:04 UTC

Co to znaczy definiować?

definicja (łac. definio, definire- ograniczać)
wyjaśnia do jakich zjawisk lub obiektów odnosi się pojęcie lub jakie cechy musi posiadać rzecz, aby można ją było nazwać w określony sposób.

DEFINICJA REALNA- jeśli próbujemy dokładnie opisać przedmiot czy sytuację nazywane danym wyrazem.

DEFINICJA NOMINALNA- ustalanie znaczeń samych słów

DEFINICJA SKŁADA SIĘ Z:
DEFINIENDUM- definiowany wyraz
ŁĄCZNIK DEFINICYJNY- to, nazywamy, oznacza, itp.
DEFINIENS- część wyjaśniająca

Istnieje wiele rodzajów definicji- najstarsza jest definicja równościowa ( definiowane wyrazy przedstawia się jako równoznaczne z opisami nazywanych przez nie przedmiotów lub zjawisk).
Definicja może opisywać jak rozumiane powszechnie jest dane słowo i będzie to wtedy DEFINICJA SPRAWOZDAWCZA. W definicjach sprawozdawczych możemy określić ich wartość logiczną.

DEFINICJE PROJEKTUJĄCE -zawierają propozycję zmiany rozumienia lub nawet całkiem nowe wyjaśnienie znaczenia.
Definicja słowa "mysz" kiedy wynaleziono komputery słowo to zaczęło oznaczać jedno z urządzeń do ich obsługi.

DEFINICJA KLASYCZNA- zwana też definicją przez najbliższy rodzaj i różnicę gatunkową.
jedna z definicji równościowych
Student jest to uczeń szkoły wyższej.
Student- definiendum
jest to- łącznik
uczeń- definiens-najbliższy nadrzędny rodzaj, do którego należy definiendum
szkoły wyższej- różnica gatunkowa

Jest to najprostszy sposób budowania poprawnej definicji sprawozdawczej. Najpierw wskazuje się rodzaj, czyli ogólną grupę obiektów lub zjawisk, do której należy element nazywany przez definiowany wyraz.

BŁĘDY W DEFINICJACH SPRAWOZDAWCZYCH

annapawelec2017 — 2021-10-28 11:35:42 UTC

Przy konstruowaniu definicji można popełnić wiele błędów. Wskutek tego definicja może okazać się fałszywa- czyli taka, która nie mówi prawdy albo jest niezrozumiała dla odbiorcy.

IGNOTUM PER IGNOTUM
(nieznane przez nieznane)
Jeśli definiendum chcemy objaśnić przy pomocy słów niezrozumiałych dla odbiorcy. Jeśli jednak odbiorca zna te słowa to będzie to właściwa definicja.
Przykład: Społeczeństwo to ogół ludzi i instytucji życia publicznego osadzonych w określonej kulturowej tkance.
Uczeń szkoły podstawowej lub średniej może tego nie zrozumieć, jednak student nauk społecznych już tak.

IDEM PER IDEM(to samo przez to samo).
Ten błąd nazywany jest często błędnym kołem. Powstaje wtedy, gdy w opisie znajdzie się wyraz definiowany lub słowo należące do tej samej rodziny słowotwórczej, np: Dialektologia to nauka o dialektach.
Jeśli w definiensie pojawia się wyraz wymagający wyjaśnienia, a w jego definicji z kolei zostaje użyte pierwsze definiendum, mamy do czynienia z błędnym kołem pośrednim ( Etyka to nauka o moralności. Moralność to zachowanie zgodne z zasadami etyki.
Zdarza się, że brak jest równoznaczności między definiendum a definiensem. To może spowodować, że definicja jest ZA SZEROKA ALBO ZA WĄSKA

ZA SZEROKA- zakres definiensa jest szerszy niż zakres definiendum:
Termometr to przyrząd do mierzenia.
Marynarz to osoba pływająca na statkach.

ZA WĄSKA -zakres definiensa jest węższy niż zakres definiendum:
Marynarz to osoba pływająca na statkach handlowych.
Termometr to przyrząd służący do mierzenia temperatury ludzkiego ciała.

Krzyżowanie się zakresu definiensa i definiendum to również błąd.
W niektórych aspektach definicja jest za szeroka, a w niektórych za wąska.
Piżama to dwuczęściowy strój zakładany na noc- piżama nie musi być dwuczęściowa, na noc można zakładać inny strój niż piżama.

BŁĄD PRZESUNIĘCIA KATEGORIALNEGO
zakres definiensa i definiendum nie mają ze sobą nic wspólnego - wykluczają się:
Miłość to taka rzecz, że dwie osoby chcą być razem.(miłość to nie rzecz)
Sztuka, to wszystkie dzieła Wiliama Szekspira ( nie tylko jego dzieła są sztuką).

We wszystkich wskazanych przykładach definiendum wskazuje na coś abstrakcyjnego, a definiens na coś konkretnego i realnego.

JAK WYRAZIĆ I UZASADNIĆ SWOJE PRZEKONANIA? ARGUMENTACJA I DYSKUSJA JAKO NARZĘDZIA FILOZOFICZNE.

annapawelec2017 — 2021-11-02 10:25:12 UTC

Podczas rozmowy z kimś nie tylko przekazujemy informacje, ale też próbujemy często przekonać kogoś do swojej racji. Do tego celu używamy różnego rodzaju argumentów.

ARGUMENT to dowód słuszności czyjejś racji.
RODZAJE ARGUMENTÓW:
-argument z autorytetu
sięgamy po niego jeśli odwołujemy się do opinii specjalisty, eksperta w danej dziedzinie. Argument ten jest słuszny i poprawny jeśli:
a. autorytet został przedstawiony, a jego poglądy przytoczono bez zniekształceń.
b. zagadnienie, o którym mowa należy do tej samej dziedziny, w której przywołany autorytet jest ekspertem.
c. inni uznani eksperci z danej dziedziny nie kwestionują stanowiska przywoływanego autorytetu.
d. autorytet jest bezstronny, czyli nie kierują nim względy czy korzyści osobiste, ani emocje chwilowe.
PRZYKŁAD:
Nie jeżdżę przez ten most, bo czytałem wywiad z inżynierem budownictwa Janem Kowalskim, który negatywnie zaopiniował jego stan i nie słychać, żeby ktoś się temu przeciwstawił.
Ta wypowiedź spełnia wszystkie kryteria .
Nie zgadzam się z wegetarianami, ponieważ doktor Bigus, uznany dietetyk z 30-letnim doświadczeniem zawsze zalecał jedzenie mięsa jako sposób na zdrowie.
W tym wypadku jest wiele wypowiedzi, które kwestionują jedzenie mięsa.
"Rafineria w centrum miasta nie stanowi większego zagrożenia, niż którykolwiek inny zakład przemysłowy"- powiedział naszemu reporterowi prezes rafinerii.
W tym wypadku żaden warunek oprócz pierwszego nie został spełniony.

ARGUMENT Z POWSZECHNEJ ZGODY( Z OPINII POWSZECHNEJ)
Zakłada on, że pogląd powszechnie uznawany jest poglądem słusznym. Może być on mocnym argumentem, jeśli:
- dotyczy sfery woli, uczuć, obyczajów, moralności, czy reguł praktycznego działania.
-nie można sformułować przeciw niemu racjonalnych kontrargumentów.
PRZYKŁAD:
Powszechnie wiadomo, że poczucie humoru pozwala człowiekowi na na zachowanie dystansu wobec siebie i świata. - argument spełnia wszystkie kryteria
Nie ulega wątpliwości, że samochody marki X są niezawodne. Wystarczy spojrzeć na drogi: co drugi samochód jest tej marki. ( ten argument do końca nie może być wiarygodny, bo może na przykład cena przekonuje do zakupu, a nie jakość tej marki)

Jasne, że ciężkie przedmioty spadają szybciej niż lekkie. Spytaj pierwszego lepszego przechodnia- powie ci to samo.
-ten argument nie jest poprawny, ponieważ z praw fizyki wynika, że prędkość spadania obiektu nie zależy od masy ciała lecz od działania siły tarcia. Teorie naukowe nie muszą mieć potwierdzenia w powszechnej opinii i czasem przeczą tzw. zdroworozsądkowej opinii.

Eksperyment- osoba, która ma 2m wzrostu jest wysoka. A osoba 5 cm niższa?

ARGUMENT Z PODOBIEŃSTWA- rozmówca przywołując ten argument próbuje skłonić odbiorcę, by uznał, że to co jest prawdą w jednym wypadku, będzie również prawdą w drugim- podobnym.
Żeby uznać taki argument za przekonujący, musi spełnić on 3 warunki:
-podobieństwo między przywoływanymi sytuacjami lub problemami jest możliwe do uchwycenia.
-nie można wskazać zasadniczych różnic między porównywanymi przypadkami
-analogia dotyczy cech istotnych w obu przypadkach.
(przykład: Skoro umiesz pływać w basenie, to w morzu też powinieneś sobie poradzić. W końcu nadal chodzi o machanie rękami i nogami w wodzie.)- w zasadzie argument spełnia wszystkie kryteria.
Przeczytałem wszystkie książki tego autora. Były zabawne i pouczające, więc jego kolejna powieść w pewnością mnie nie zawiedzie. - Często wyciągamy wnioski na podstawie stanów przeszłych. Ale nowa książka może nie sprostać wymaganiom czytelnika.
Zacznijmy sprzedawać bilety na "ustawki" kibiców jak na legalne walki bokserskie. Przecież w obu wypadkach chodzi o to, żeby dać upust energii i komuś przyłożyć. - boks jest sportem o ustalonych regułach. Przynajmniej 2 z trzech warunków nie zostają spełnione.

ARGUMENT Z RÓWNI POCHYŁEJ-
polega na wskazaniu ciągu następstw określonego działania albo wniosków wywiedzionych z danego stwierdzenia.
Argument ten jest mocny, jeśli:
- kolejne wnioski lub ciąg przyczynowo- skutkowy przedstawiono jasno i poprawnie.
- Końcowy wniosek lub rezultat działań jest niemożliwy do zaakceptowania (ze względów moralnych)
-nie można podać przykładów kwestionujących zależność skutków od przyczyn lub poprawność przeprowadzonego rozumowania.
Argument z równi pochyłej może przybierać formę paradoksu, jeśli początkowe -słuszne założenie rozciągniemy na kolejne sytuacje, co prowadzi do wniosku, który trudno zaakceptować.
Przykład: Mam 2 m wzrostu i jestem wysoki.
Czasami w dyskusji wykorzystywane są nieracjonalne i nieuczciwe argumenty, które odwołują się do spraw niezwiązanych z tematem.
ARGUMENT Z MIŁOSIERDZIA:
osoba odwołująca się do tego argumentu chce wzbudzić współczucie innych uczestników dyskusji, aby przekonać do swojej racji:
Proszę mnie nie zwalniać z pracy, mam na utrzymaniu dwoje dzieci.
ARGUMENT AD PERSONAM
osoba stosująca ten wyjątkowo nieuczciwy chwyt odwołuje się do niezwiązanych z omawianą sprawą, prawdziwych lub wymyślonych wad oponenta i wykazuje, że z ich powodu należy odrzucić jego stanowisko.
Człowiek, który tak jak ty ściągał na sprawdzianach, nie ma prawa wypowiadać się w sprawie wycieczki klasowej.
ARGUMENT Z KIJA
w tej argumentacji zawarta jest jawna lub ukryta groźba:
Dobrze, niech będzie, ale inaczej porozmawiamy na przerwie.
ARGUMENT Z PRÓŻNOŚCI
polega na używaniu pochlebstw w celu osłabienia krytycyzmu odbiorcy
Jako człowiek niezwykle inteligentny rozumiesz na pewno, że moja propozycja jest najlepsza.

annapawelec2017 — 2021-11-16 10:42:39 UTC

reprezentowanych przez bogów i herosów. Z mitologii czerpano wiedzę na temat świata i rozwijano na tej podstawie normy etyczne wyznaczające miejsce człowieka w ustalonym porządku świata. Wiedza płynąca z mitów nie stanowiła jednak nigdy „prawdy objawionej” i otwarta była na dyskurs, polemikę i krytykę. W mitologii mamy do czynienia z materialistycznym spojrzeniem na świat. Ludzie odwołują się do postaci "odpowiedzialnych" za różne zdarzenia w otaczającym ich świecie. Bogowie byli jedynie doskonalszymi ludźmi, a nie istotami duchowymi.
Na myśleniu mitycznym w dużej mierze opiera się religia.

DLACZEGO myślenie, w czasach przednaukowych opierało się na mitach?

Tego rodzaju myślenie miało pomóc w opanowaniu chaosu i wytłumaczyć rzeczywistość i jej zjawiska w ramach spójnej opowieści. Mity opowiadają o tym , jak powstał świat, i wyjaśniają zjawiska przyrodnicze jako przejawy boskiej mocy. OPOWIEŚĆ MITYCZNA MA WIĘKSZĄ MOC OSWAJANIA LĘKÓW I PRZEMAWIANIA DO LUDZKIEJ WYOBRAŹNI NIŻ CZĘSTO ZBYT ABSTRAKCYJNA FILOZOFIA LUB ZBYT SPECJALISTYCZNA NAUKA.
Dlatego w dzisiejszych czasach w dalszym ciągu obserwujemy przejawy myślenia mitycznego, takie jak drobne rytuały przynoszące szczęście albo superbohaterowie w popkulturze.

W FILOZOFII NIE MA PYTAŃ, KTÓRYCH NIE WOLNO ZADAWAĆ
RELIGIA opiera się w dużej mierze na myśleniu mitycznym, podobnie jak ideologia i światopogląd, też w pewnej mierze przypomina filozofię, ale religia formułuje pewne niekwestionowalne założenia zwane DOGMATAMI i wymaga od swoich wyznawców, by przyjęli je bez wątpliwości.

TALES Z MILETU ok.625-545 p.n.e.

annapawelec2017 — 2021-12-14 11:37:18 UTC

pierwsze pytania ludzi zainteresowanych otaczającą ich rzeczywistością koncentrowały się wokół przyczyny zjawisk naturalnych i zasad funkcjonowania świata.
Tales z Miletu w Jonii- starożytnej krainie położonej na zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej, czyli na terenie dzisiejszej Turcji, nazywany był ojcem filozofii. Tales, podobnie jak inni filozofowie przyrody wierzył, że można odnaleźć jedną prawidłowość, która byłaby zarazem pierwszą przyczyną wszelkiego istnienia i podstawowym budulcem rzeczywistości.
Uczeń Talesa -Anaksymander nazwał później tę prawidłowość "arche"
Tales był i pozostał najsłynniejszym prekursorem tak zwanej jońskiej szkoły przyrody. Podważał on tym samym mitologiczny obraz świata. Zarówno on, jak i późniejsi filozofowie tej szkoły poszukiwali odpowiedzi na pytanie dotyczące początków świata, jego podstaw oraz struktury. Na podstawie własnych obserwacji i wniosków Tales doszedł do tezy, że początkiem i końcem wszystkiego jest jeden z podstawowych żywiołów, mianowicie woda. Miano wielkiego astronoma otrzymał nieprzypadkowo. Oto Tales z Miletu zawdzięcza to chociażby trafności, z jaką przewidział zaćmienie Słońca mające wtedy miejsce 28 maja 585 roku przed Chrystusem. Udało mu się to dzięki uprzednim obserwacjom kolejnych po sobie zaćmień księżyca i Słońca. Ciekawostką jest, że Tales pewnie nie posiadał wówczas wiedzy, że Ziemia jest kulą. Przewidzenie zaćmienia tłumaczy się tymczasem w dużej mierze szczęśliwym trafem.
Uważany jest za jednego z grona siedmiu najwybitniejszych mędrców antycznych, także jako ojciec nauki greckiej. Już w starożytności nazywany był pionierem filozofii, matematyki, fizyki i astronomii. Podczas swych licznych podróży handlowych zapoznał się z dorobkiem matematyki i astronomii Egiptu, ale i Fenicji oraz Babilonii. Na podstawie podobieństwa trójkątów był w stanie zmierzyć wysokość piramid egipskich. Do tego celu wykorzystał cień, który piramidy rzucają. Był ojcem założycielem słynnej jońskiej szkoły filozofów przyrody. Za prapierwiastek leżący u podstaw świata uważał wodę.
Jego osiągnięciem było porzucenie mitów i wierzeń i podjęcie próby wyjaśnienia zjawisk za pomocą obserwacji świata materialnego, dostępnego zmysłom. Tak stworzył podstawę dla empirycznej metody naukowej, która jest stosowana do dziś.
Cytaty Talesa z Miletu „Jak ty rodzicom, tak dzieci tobie.” „Księżyc pożycza światło od słońca.” „Najdziwniejszą rzeczą, jaką w życie widziałem, był stary tyran.” „Niczym się nie różni śmierć od życia.” „Nieszczęśliwy ten, kto poniechał nadziei.”

Źródło: https://zyciorysy.info/tales-z-miletu | Zyciorysy.info