Nhiều sinh viên chọn ngành theo xu hướng hoặc lời giới thiệu chung mà chưa hiểu rõ Logistics bao gồm những mảng nào (vận tải, kho bãi, xuất nhập khẩu, chuỗi cung ứng, v.v.).

→ Hậu quả là mất phương hướng, không biết mình phù hợp vị trí nào, dẫn đến khó định hướng nghề nghiệp lâu dài.

2. Thiếu kỹ năng mềm và tư duy nghề nghiệp

Không ít sinh viên chỉ chú trọng học lý thuyết, trong khi kỹ năng mềm (giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, tư duy phản biện) lại là yếu tố quan trọng trong nghề logistics.

→ Thiếu kỹ năng này khiến sinh viên khó thích nghi khi đi thực tập hoặc xin việc, làm giảm cơ hội phát triển ổn định.

3. Chưa có hệ thống cố vấn nghề nghiệp cá nhân hóa

Hiện nay phần lớn sinh viên chưa được hỗ trợ cá nhân hóa trong việc xác định nghề nghiệp — chẳng hạn, chưa có cố vấn chuyên môn hoặc người hướng dẫn trực tiếp giúp họ đánh giá năng lực, điểm mạnh – yếu.

→ Vì vậy, sinh viên dễ chọn nghề theo cảm tính, thiếu sự tự tin và định hướng rõ ràng.

1. Thiếu hiểu biết ban đầu về ngành

• Chọn ngành theo xu hướng hoặc nghe bạn bè, người thân giới thiệu mà chưa tìm hiểu kỹ về nội dung, công việc và cơ hội nghề nghiệp thực tế.

• Không phân biệt rõ Logistics với các ngành liên quan như Quản trị chuỗi cung ứng, Xuất nhập khẩu, Kinh doanh quốc tế, khiến sinh viên dễ nhầm lẫn.

• Thiếu thông tin hướng nghiệp chính xác trước khi thi đại học.

2. Chương trình học còn thiên về lý thuyết

• Một số sinh viên cảm thấy kiến thức trong trường chưa gắn với thực tế ngành nghề, dẫn đến khó hình dung công việc sau này.

• Ít cơ hội thực hành, trải nghiệm thực tế (tham quan cảng, công ty logistics, thực tập sớm…).

• Môn học chuyên ngành đôi khi khó hoặc khô khan, khiến sinh viên không tìm thấy hứng thú.

3. Thiếu định hướng và hỗ trợ từ nhà trường hoặc giảng viên

• Tư vấn nghề nghiệp chưa được chú trọng, sinh viên khó tìm được người hướng dẫn cụ thể về lộ trình nghề.

• Thiếu các buổi chia sẻ thực tế từ doanh nghiệp, cựu sinh viên, chuyên gia.

• Sinh viên năm nhất, năm hai thường chưa được học các môn chuyên ngành chính, nên cảm thấy mông lung.

4. Ảnh hưởng từ môi trường xung quanh

• Nghe nhận xét tiêu cực từ người khác (“ngành này khó xin việc”, “nhiều cạnh tranh”, “phải giỏi tiếng Anh lắm mới làm được”…).

• So sánh với các ngành học khác có vẻ “dễ xin việc hơn” hoặc “có thu nhập ổn định hơn”.

• Tác động tâm lý từ bạn bè, gia đình, mạng xã hội.

5. Thực tế ngành nghề khắc nghiệt hơn mong đợi

• Khi tìm hiểu kỹ hơn, sinh viên nhận ra cường độ công việc cao, nhiều áp lực và đòi hỏi kỹ năng đa dạng (ngoại ngữ, tin học, giao tiếp, xử lý tình huống…).

• Thấy sự chênh lệch giữa học trong trường và yêu cầu của doanh nghiệp, khiến họ lo lắng không theo kịp.

Nhiều sinh viên khi chọn ngành Logistics chưa thực sự hiểu rõ đặc thù của ngành, phạm vi công việc, hay yêu cầu năng lực cho từng vị trí như nhân viên chứng từ, điều phối vận tải, khai báo hải quan, hoặc quản lý kho. Do đó, sau khi học một thời gian, sinh viên bị mơ hồ, thiếu định hướng và không biết mình phù hợp với vai trò nào trong chuỗi cung ứng.

-Thiếu kỹ năng tự đánh giá bản thân và lập kế hoạch nghề nghiệp

Phần lớn sinh viên chưa có kỹ năng tự nhận thức bản thân, không biết cách xác định điểm mạnh, điểm yếu, sở thích hay giá trị nghề nghiệp của mình. Vì thế, họ khó đưa ra lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, thường chọn nghề theo xu hướng, bạn bè, hoặc cảm tính, dẫn đến thiếu định hướng rõ ràng và dễ thay đổi mục tiêu sau khi ra trường.

-Thiếu thông tin cập nhật về thị trường lao động Logistics

Thị trường Logistics biến động nhanh, nhiều vị trí công việc mới xuất hiện (như logistics xanh, phân tích dữ liệu chuỗi cung ứng, e-logistics,…). Tuy nhiên, sinh viên thiếu nguồn thông tin chính xác và cập nhật về nhu cầu tuyển dụng, xu hướng nghề nghiệp, hay kỹ năng mà doanh nghiệp đang tìm kiếm. Điều này khiến việc định hướng nghề nghiệp trở nên khó khăn và thiếu thực tế.

-Ảnh hưởng từ môi trường học tập và tâm lý xã hội

Nhiều sinh viên bị tác động bởi định kiến nghề nghiệp từ gia đình hoặc xã hội, như “nghề nào lương cao thì tốt”, “làm văn phòng mới ổn định”. Đồng thời, môi trường học tập ít khuyến khích khám phá bản thân khiến sinh viên thiếu động lực tìm hiểu và thử nghiệm nghề nghiệp mới, dẫn đến thiếu định hướng dài hạn.

Dù nhiều trường đã triển khai các chương trình hợp tác, mời doanh nghiệp tham gia giảng dạy hoặc tổ chức thực tập, nhưng mức độ phối hợp vẫn còn lỏng lẻo. Nhiều chương trình chỉ mang tính hình thức, không kéo dài hoặc không có đánh giá hiệu quả sau khi thực hiện.

Việc thiếu cơ chế phối hợp cụ thể khiến sinh viên ít được tiếp xúc với quy trình thực tế trong doanh nghiệp. Kiến thức học được chủ yếu vẫn là lý thuyết, dẫn đến khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn nghề logistics.

2. Chương trình đào tạo chậm cập nhật so với thực tế ngành

Một số trường vẫn sử dụng giáo trình cũ, chưa bổ sung nội dung về công nghệ mới như quản lý chuỗi cung ứng bằng AI, hệ thống quản lý kho tự động, hay phần mềm logistics hiện đại.

Khi chương trình đào tạo không theo kịp sự thay đổi của ngành, kỹ năng sinh viên được trang bị sẽ lỗi thời, khó đáp ứng nhu cầu tuyển dụng. Dù đã có chủ trương “đổi mới chương trình”, nhưng quá trình thực hiện chậm và thiếu đội ngũ giảng viên có chuyên môn thực tế để triển khai.

3. Nhận thức và định hướng của sinh viên còn hạn chế

Nhiều sinh viên chọn học logistics vì “đang hot” mà chưa hiểu rõ yêu cầu, đặc thù nghề nghiệp. Việc định hướng nghề từ bậc phổ thông còn yếu, chưa giúp học sinh xác định rõ năng lực bản thân và mục tiêu nghề nghiệp.

Dù đã có các hoạt động tư vấn hướng nghiệp, nhưng còn rời rạc và thiếu tính cá nhân hóa. Khi không có mục tiêu rõ ràng, sinh viên ít chủ động rèn luyện kỹ năng, dẫn đến sau khi ra trường vẫn thiếu năng lực thực hành, khiến giải pháp định hướng nghề chưa đạt hiệu quả mong muốn.

- Sinh viên ngành Logistics hiện nay thiếu định hướng nghề nghiệp rõ ràng, chọn ngành theo trào lưu, chưa hiểu rõ yêu cầu thực tế công việc. Chương trình đào tạo còn nặng lý thuyết, ít thực hành, khiến kỹ năng và nhận thức nghề nghiệp yếu. Doanh nghiệp phàn nàn về chất lượng nhân lực, nhà trường chưa làm tốt công tác hướng nghiệp. Vì vậy, cần tổ chức workshop “Logistics Career Path” để khắc phục những hạn chế này.

2. Chương trình thực tập tại doanh nghiệp Logistics dành cho sv năm 1 2

- Sinh viên năm 1, 2 ngành Logistics hiện nay hầu hết chỉ học lý thuyết, chưa có cơ hội tiếp xúc thực tế tại doanh nghiệp. Điều này khiến các em thiếu hiểu biết về quy trình vận hành logistics, không hình dung được công việc cụ thể và dễ mất định hướng học tập. Chương trình thực tập tại doanh nghiệp được tổ chức nhằm khắc phục tình trạng này, giúp sinh viên sớm tiếp cận môi trường làm việc thật, quan sát hoạt động vận tải, kho bãi, giao nhận, chứng từ, từ đó hiểu rõ yêu cầu nghề nghiệp. Nếu không triển khai, sinh viên sẽ tiếp tục học thụ động, xa rời thực tế, còn doanh nghiệp phải tốn thời gian đào tạo lại. Vì vậy, việc tổ chức chương trình thực tập cho sinh viên năm 1–2 là cần thiết để thu hẹp khoảng cách giữa nhà trường và doanh nghiệp, nâng cao chất lượng đào tạo và định hướng nghề nghiệp đúng đắn cho sinh viên.

3. “Mentor Logistics” – Mô hình cố vấn nghề nghiệp giữa sinh viên và người đi làm

-Sinh viên ngành Logistics hiện nay thiếu người định hướng cụ thể về nghề nghiệp. Phần lớn chỉ biết lý thuyết trong trường, ít được chia sẻ kinh nghiệm thực tế từ những người đang làm trong ngành. Điều này khiến sinh viên mơ hồ về lộ trình phát triển nghề nghiệp, dễ chọn sai hướng hoặc thiếu kỹ năng cần thiết khi đi làm. Bên cạnh đó, nhà trường chưa có hệ thống cố vấn hiệu quả, trong khi doanh nghiệp ít có cơ hội kết nối trực tiếp với sinh viên. Vì vậy, mô hình “Mentor Logistics” ra đời nhằm khắc phục những hạn chế đó – tạo cầu nối giữa sinh viên và người đi làm, giúp người học được định hướng thực tế, hiểu đúng nghề, rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.