Windows Vista Service Pack 2'nin yapımından 5 ay sonra çıkış tarihi Microsoft tarafından 22 Ekim 2009 olarak belirlenmiştir.^[2] 22 Temmuz2009 tarihinde yapı numarası 6.1.7600 olan sürümü çıkmıştır^[1] ayrıca bu, RTM (Release To Manufacturing) yani üretime hazır sürümdür ve üreticilere ve Microsoft iş ortaklarına dağıtılmaya başlanmıştır.^[1]

Adlandırma

Microsoft, bu işletim sisteminin adını neden Windows 7 olarak belirlediğini Windows Vista Team Blog sitesinde açıklamıştır.

Windows'un ilk ana sürümü Windows 1.0 ; ikinci ana sürümü Windows 2.0 ; üçüncü ana sürümü Windows 3.0 ve bunun alt sürümü Windows 3.1 ; dördüncü ana sürümü Windows 95 ve dördüncü ana sürümün alt sürümleri Windows 98, Windows 98 Second Edition ve Windows Millennium Edition ; beşinci ana sürümü Windows 2000 ve bunun alt sürümleri Windows XP , Windows XP 64-Bit Edition ile Windows XP Professional x64 Edition ; altıncı sürümü Windows Vista; ve bunun alt sürümü ayrıca, sayı içindeki sayı bakımından yedinci sürüm olarak değerlendirilebilecek Windows 7. Yani Windows 7'nin sistem çekirdeği NT 7.0 değil NT 6.1 olup Windows Vista teknolojilerini baz almaktadır. Şu an en son sürümü RTM sürümü 22 Temmuz 2009 tarihinde bitirilmiş^[1] 22 Ekim 2009 tarihinde satışa sunulmuştur.^[2]

Windows 7 Release Candidate (Türkçe: Sürüm Adayı) ya da kısaca RC, 30 Nisan 2009 tarihinde MSDN üyeleri için beş dilde (İngilizce, Almanca, Fransızca, Japonca, İspanyolca) yayınlandı.^[6] RC'nin son kullanıcı sürümü ise 5 Mayıs 2009 tarihinde, Windows 7 web sitesinde yayınlandı.^[7]

Windows 7 RTM (nihaî) sürümü 6 Ağustos 2009'da MSDN ve TechNet kullanıcılarının hizmetine sunulmuştur^[8] ve 22 Ekim 2009'da son kullanıcıyla buluşmuştur. Servis Paketi (Service Pack) 1 ise 22 Şubat 2011'de son kullanıcılara sunulmuştur.^[3]

Özellikler

Windows 7 kullanıcıları , Windows Vista'ya göre daha hızlı bir deneyim yaşayacaklar. Windows 7 ile kullanıcılar, bilgisayarlarını çok daha hızlı başlatabilecek ve kapatabilecekler. Microsoft'a göre, gelişmiş görev çubuğu ile uygulamalar arasında geçiş yapmak bir eğlence hâline dönüşecek; yeni araç çubuğu ile kullanıcıların, yazılımlar ve belgeler arasında daha rahat ve hızlı bir şekilde dolaşmak mümkün olacak. Windows 7 ile yeni Windows Aero özellikleri, temiz bir masaüstü daha az uyarı ekranı anlamına geliyor. İnternet satrancı ve internet tavlası gibi Windows Vista'da kullanılmayan ekler Windows 7'ye yine eklenmiştir. Ayrıca Windows 7, Internet Explorer 8'i ve Windows Media Player 12'yi kullanmaktadır.

Windows 7'nin sunduğu yüksek sistem güvenilirliği, daha uzun pil ömrü ve daha az uyarı ekranıyla kullanıcılar, zaman verimliliğini artıracaklar.Çok konuşulması beklenen çoklu temas teknolojisi, kullanıcının bilgisayar ekranında yapacağı birkaç parmak dokunuşuyla istediği dosyaya, bilgisayara veya cihaza hızlı biçimde ulaşmasını sağlıyor.

Windows 7'nin açıklanan önemli özellikleri:

Windows XP Mode for Windows 7 (Türkçe: Windows 7 için Windows XP Modu: XPM), Windows XP (SP2/SP3) ile uyumlu yazılımların Windows 7 üzerinde Windows XP arayüzüyle rahatlıkla çalıştırılabilmesini sağlayan bir nevi "sanallaştırma" özelliğidir. Bu özellik, Windows 7'nin içerisine gömülmüş bir Windows XP SP3 kopyası içermektedir; bu sayede de Windows XP uyumlu tüm yazılımlar, Windows 7 ile tam uyumlu bir şekilde çalıştırılabilmektedir. Örneğin; Internet Explorer 6, Windows Media Player 9 gibi eski sürüm yazılımlar, Windows 7'de kullanılabilmektedir. XPM, Windows Virtual PC özelliğini temel almaktadır. XPM sayesinde, yazılım uyumluluğu %100'e yükselmektedir. XPM, geri uyumluluk olarak da adlandırılabilir. Zaten Microsoft bu özelliği, Windows 7'nin ilk söz konusu olduğu dönemde geri uyumluluk olarak belirtmişti. Ayrıca, Windows XP ile uyumlu donanımlar da bu özelliğe dahildirler. Bu özellik, Windows 7 Professional, Enterprise ve Ultimate sürümlerinde kullanılabilecektir. Windows XP Modu'nu kullanabilmek için en az 2 GB RAM'e ihtiyaç vardır ve Windows 7 64 bit sürümleri de en az 2 GB RAM gerektirmektedir, bu yüzden XPM'li bir Windows 7 64 bit sürümünü kullanmak için de en az 4 GB belleğinizin olması gerekmektedir.

Aero Peek, masaüstünüze ve açık yazılım pencerelerine sürekli olarak hakim olmanız için tasarlanmış. Bu iş için Görev Çubuğu'nun en sağına yeni bir "Masaüstünü Göster" simgesi eklenmiş. Bunun üzerine geldiğinizde tüm açık pencereler şeffaf hale geliyor ve masaüstüne veya gadget'lara göz atmak mümkün hale geliyor.

Simgeye tıkladığınızda ise tanıdığınız "Masaüstünü Göster" süreci gerçekleşiyor. Aynı şekilde gözlemlemek istediğiniz bir pencereyi odaklama özelliği de çok yardımcı oluyor. Bu iş için fare imlecini Görev Çubuğu'ndaki bir ön izleme penceresi üzerine getirin. İmleci üzerine getirdiğiniz pencere hariç diğer tüm açık pencereler yeni "Masaüstünü Göster" efektine benzer bir şekilde şeffaflaşıyor.

Böylece geçiş yapmak istediğiniz pencereye odaklanmanız çok daha çabuk gerçekleşiyor.

Taskbar : Burada kategorileştirme söz konusudur. Yani bir simge altında o yazılımın pencerelerini barındırıyor. Böylelikle birden fazla pencere açtığınızda sizi rahatsız eden bir sistem çubuğundan kurtarıyor.

Kategorinin üzerine geldğiniz zaman, o kategori altında bulunan pencereleri görüyor ve dilediğimiz pencereye geçiş yapabiliyorsunuz. (Eğer üzerine durup geçiş yapmak istemiyorsanız, Kontrol Tuşu + Sol Tık" ile o kategoriye tıkladığınızda en son açtığınız pencere, doğrudan açılacaktır.

Windows 7'deki fare hareketlerini algılama özelliğinden bahsedildiğinde, "Snaps ve Peek" hatırlanır. Fakat unutulan ufak bir detay daha var: Aero Shake. Masaüstündeki pencere yığınından kurtulup sadece bir pencereyi görmek istediğiniz zaman, bu özellik çok işinize yarayacaktır.

Efekti görmek için; masaüstünde birden çok pencere açıkken, bunlardan bir tanesini tutup sallayın.

Windows 7 Ultimate, "Professional" ve "Home Premium" sürümlerini birleştiren en üst sürümdür. Ek olarak Bitlocker adı verilen veri şifreleme yazılımına sahiptir. Ve Windows 7 müşterilerine özel ek yenilikler sağlanmaktadır. Windows Ses Düzenleri olarak yeni sistem sesleri tüm Windows sürümlerinde bulunur. Bu sayede Windows'un açılış ve kapanış sesleri dahil tüm sistem sesleri değişebilir.

Dağıtımlar

Service Pack 1

Windows 7 Service Pack 1 RTM, resmi olarak 22 Şubat 2010 tarihinde Microsoft sitelerinde yayınlandı. ^{[kaynak belirtilmeli]} Sp 1 çok önemli bir değişiklik yaratmıyor; ancak her hizmet paketinde olduğu gibi yüklenmesi tavsiye ediliyor. Windows Update veya Microsoft'un sitesinden temin edilebilir ancak Windows Update yükleme boyutu, diğer yüklemelere göre daha düşüktür.

Sistem Gereksinimleri

Windows 8'i yüklemek için bilgisayarınız şu gereksinimlere sahip olmalıdır :

Windows 8 için gereken en az gereksinimlerMimarî gereksinimler
İşlemci (CPU) | 1 GHz'lik işlemci hızı |
Bellek (RAM) | 1 GB | 2 GB |
Grafik Kartları | DirectX 9 grafikleri için WDDM 1.0 veya yüksek sürücü |
Sabit Disk (HDD) için boş alan | 16 GB | 20 GB

Yeni özelliklerin yanı sıra Windows'un yeni sürümünde Windows 8'de bulunan ve önemli sayıda kullanıcının şikayette bulunduğu uygulamalar, başlat menüsü ve ön seçimli gelen masaüstü tercihleri üzerinde değişiklikler yapılmıştır. Windows 10'un ilk yapıları, 6.4 sürüm numarası^[1] ile geldi ancak 21 Ocak tanıtımı ile sürüm 10'a çıktı.^[3] 29 Temmuz 2015 de Piyasaya çıkmıştır.
İlk büyük güncelleme (Threshold 2. Dalga/Versiyon 1511/Kasım Güncellemesi) 10 Kasım'da yayınlandı. İkinci büyük güncelleme (Redstone 1. Dalga/Versiyon 1607/Yıldönümü Güncellemesi) 2 Ağustos'ta yayınlandı. Üçüncü büyük güncelleme (Redstone 2. Dalga/Versiyon 1704/Yaratıcılar Güncellemesi) 2017'nin ilkbaharında yayınlanacak.

İçindekiler  [] 

Yenilikler

30 Eylül 2014 tarihinde Windows takımının Youtube sayfasına yüklenen tanıtım videosunda Windows'un yeni sürümü ile sunulacak olan başlıca özellikleri tanıtılmıştır. Arayüz ve kullanılabilirlik üzerine odaklanılan tanıtım videosuna göre, yeni sürümde arayüzünde küçük ama önemli değişikler yapılmıştır. Bunlardan bir tanesi Windows'un klasikleşmiş başlat menüsünün yeni sürüme uyarlanarak tekrardan gömülü olarak Windows'un bir parçası haline gelmesidir. Bir diğer önemli değişiklik ise Windows 8 ile hayatımıza giren başlangıç ekranını (resmî olmayan adı ile "Metro") veya geleneksel Windows masaüstünü arasında seçim yapabilme imkanı sunmasıdır. Windows 8 ve 8.1'deki Başlat da değişikliği uğramış ve sadece yatay gruplandırma yerine yatay ve dikey gruplandırma seçeneği gelmiştir. Başlat menüsünün sağ tarafında sabit kısayollar yerine modern kutucuklar bulunmaktadır. Ekranda görünüp kısa sürede kaybolan bildirimler için görev çubuğundaki bildirim alanında Bildirim Merkezi eklenmiştir. En önemli yeniliklerden biri ise, Windows 8 ile tanıtılan Windows mağaza uygulamaların (apps) geleneksel pencere özelliklerine (küçültme, büyültme, kapatma) kavuşmasıdır. Masaüstü pencereleri ile modern uygulama pencerelerinin birbiriyle karışmaması için modern pencerelerin görünümü farklı olacaktır. Bununla birlikte Linux tabanlı işletim sistemlerinin sahip olduğu birden fazla masaüstü (çalışma alanlı) yaratma özelliği Windows 10'un getireceği en önemli yeni özelliklerden birisidir. "Sound Recorder" (Windows Ses kaydedici) uygulaması "Voice Recorder" ismini aldı. Ayrıca Üretici firma yaptığı bir anket sonucunda kullanıcıların büyük çoğunluğun RAR, ZIP gibi dosyaların ek bir programa ihtiyaç duymadan Windows tarafından otomatik olarak açılmasını istemesi üzerine bu özelliğin eklenebileceğini duyurdu.^[4]

Windows 10'un Windows 8 ve Windows 8.1'den ayıran temel özellik, dokunmatik cihazlar ve klasik cihazlar arasındaki farkı gözetmesidir. Dokunmatik cihazlarda daha verimli çalışan Windows 8 ve 8.1, bu nedenle Windows'un eski sürüm kullanıcılarını rahatsız etmiş ve yeni sürüme geçişler beklenildiği kadar olmamıştı. Ancak şimdi bu durum göz önüne alınarak kullanıcının cihaz özelliklerine göre bütün uygulamalar Tablet Modu ve Normal Mod olmak üzere iki şekilde dizayn edilmiştir. Başlat menüsü de bu durum göz önüne alınarak iki farklı moda da uygun hale getirilmiştir.

En dikkat çeken yeniliklerden biri de Windows'un Internet Explorer yerine şu anki adı "Edge" olan bir web tarayıcısı koyması olması oldu. Internet Explorer ile ilgili olumsuz geribildirimlerin çokluğu sebebiyle Windows 10 ile başlanan değişimin devamlılığı için yeni bir tarayıcıya geçilmesi zorunluluğu doğdu. Sade arayüzü ve kullanılabilirliği üst düzeyde tutulmaya çalışılmıştır. Kullanıcıya; web sitesi üzerinde not alma, kişisel yardımcı Cortana ile aramalar yapabilme, eski Internet Explorer sürümlerine göre daha hızlı olma gibi özellikler sunuyor. İsmini Microsoft Studios'un önemli oyun serilerinden olan Halo'dan almaktadır.

Lansman’da işletim sisteminin adını Windows şefi Terry Myerson açıklamış ve daha sonra bazı detaylara geçiş yapmıştır. Yeni işletim sisteminin şimdiye dek Windows serisinde piyasaya sürülen en geniş cihaz seçeneğine sahip işletim sistemi olduğundan bahseden Myerson, bunun ardından bir kişiye ait tüm cihazlardaki Windowsların birbiriyle eşlemeyi (senkronizasyon) sürdüreceğini, Windows 10'un masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda, televizyonlar ile tablet bilgisayarlarda rahatlıkla çalışacağını da belirtti.^[5]

21 Ocak 2015'te yapılan Windows 10 tanıtımında, yeni Windows'un tanıtımı dışında, bu Windows sürümünün kullanılacağı platformlar da tanıtıldı. Windows 10 sadece bir bilgisayar işletim sistemi olmak yerine, vaat edildiği gibi çoklu platformlarda da çalışıyor. Windows 10, PC'lerde, tabletlerde, telefonlarda, XBox'da ve Microsoft'un ilk defa sunumda tanıttığı Microsoft HoloLens'de de kullanılıyor. Windows 10; Windows 7 (Service Pack 1) ve 8.1 kullanıcılarına ilk sene güncelleme ücretsiz oldu (1 yıl içinde geçenler için herhangi bir ücret kullanıcılardan talep edilmedi).^[6] Bunların yanı sıra bir başka yenilik Universal Apps yani Evrensel Uygulamalar. Bir platform için yazılan uygulama diğer platformlarla da uyumlu olacak, örneğin evrensel Office uygulaması. Microsoft Office uygulaması hem PC hem de tablet ve telefonlarda aynı işlevselliğe sahip olacak. Birçok uygulamanın her platformda uygun çalışabilir hale getirilmesi ile Evrensel Windows Store kullanıcılara sunulmuş olacak. Tanıtım esnasında dikkat çeken şey Windows Shell oldu. Windows Vista ile gelen Aero tarzı saydamlıklar olmasa da yeni tema ile saydamlık en azından başlat menüsüne gelmiş gibi gözüküyor.

Windows 10, Xbox ve PC kullanıcılarının aynı oyunları platform farkı gözetmeksizin oynayabilmesi için Xbox uygulamasını geliştirdi ve farklı platformdaki oyunculara aynı platformda gibi oyun oynama deneyimi sunmaya başladı. Bunun yanında oyunların platformlar arası stream özelliği de geldi.^[7]

Ayrıca DirectX 12 ile de performans artışının da %50 civarında olması bekleniyor.

Komut İstemini de gözden geçiren Windows, Unix benzeri işletim sistemlerindeki birkaç özelliği de eklemiştir. Aynı zamanda Microsoft, Windows'ta bulunan RTM sistemini köklü bir biçimde değiştirdi. Artık Windows 10 tıpkı Mac OS X gibi yeni sürümler ile karşımıza çıkacak.

Minecraft: Windows 10 Edition duyuruldu ve geliştirilme aşamasına koyuldu.

Dağıtımları

- PC, tablet veya ikisini bir arada sunan cihazlarda çalışmak üzere tasarlanmış bir Windows 10 sürümüdür.

- Daha çok, ev kullanıcılarını hedef alır.

- İçerisinde kurumsal özellikler yer almaz.(Örnek : Windows Update for Business )

- Home sürümü ile aynıdır. Sadece dil değiştirilemez.

- Orta derece işletmeleri hedef alan bir sürümdür.

- Windows 10 Home sürümündeki tüm özelliklere ek olarak çeşitli iş ve kurumsal özellikleri de bünyesinde barındırır.

- Yüksek derece işletmeleri hedef alan sürümdür.

- Windows 10 Pro özelliklerinin tamamına sahiptir.

- Ayrıca geniş BT yapılarına destek olacak bazı avantajlar sağlar.

- Okullar, kolejler ve üniversiteleri hedef alan bir sürümdür.

- Okullar için avantajları vardır.

- Windows 10 Enterprise’ın tüm özelliklerine sahiptir.(Long Term Servicing Branch (LTSB),In-Place Uprage from Pro to Enterprise hariç.)

- Diğer sürümlerden farklı olarak ARM tabanlı işlemciler ile çalışabilmektedir.

- Bu sürümü destekleyen Windows Phone 8.1 cihazlar Windows 10 Mobile'a güncellenebilir.

İşletim sistemleri sadece bilgisayar, video oyun konsolları, cep telefonları ve web sunucularında değil; arabalarda, beyaz eşyalarda hatta kol saatlerinin içinde bile yüklü olabilir. İşletim sistemleri işlevsellerinin genişliği ile değil, donanımı belli bir amaç doğrultusunda programlayabilme nitelikleriyle değerlendirilmelidir.

İşletim sistemlerine örnek olarak; Microsoft Windows, Mac OS X, Linux, BeOS, Android ve iOS örnek verilebilir.

Geçmiş

1940'larda ilk elektronik dijital sistemlerin hiçbir işletim sistemleri yoktu. bu kez elektronik sistemlerin çok ilkel talimatları genellikle mekanik anahtarları satır veya fiş kurullarında jumper telleri ile bir anda sisteme bir bit girmiş olduğunu bugün karşılaştırıldı. Bu, örneğin, delikli kağıt kartları verilerinden bordro çeklerin askeri veya kontrollü baskı için balistik tablolar oluşturulan özel amaçlı sistemler edildi. Programlanabilir genel amaçlı bilgisayarlar icat edildikten sonra, makine dilleri (ikili rakam 0 ve 1 delikli kağıt şerit üzerine dizeleri oluşan) programlama süreci (Stern, 1981) hızlandırdı o tanıtıldı.

Türleri ve terimler

Gerçek zamanlı işletim sistemi, gerçek zamanlı uygulamaları çalıştırmayı amaçlayan çok görevli bir işletim sistemidir. Gerçek zamanlı işletim sistemleri genellikle özel zamanlama algoritmalarında kullanılır böylece doğanın deterministik bir davranışını elde edebilirsiniz. Gerçek zamanlı işletim sistemlerinin ana teması olaylara hızlı ve tahmin edilebilir bir tepki vermesidir. Ayrıca gerçek zamanlı işletim sistemlerinde olay güdümlü veya zaman paylaşımlı bir tasarım vardır. Öncelikli olarak görevleri arasında bir olaya dayalı sistem anahtarları, zaman paylaşımlı işletim sistemlerinin saat kesmelerine dayalı görevlere geçiş yapar.

Gerçek Zamanlı işletim sistemlerine örnek olarak, QNX gösterilebilir.

Çok kullanıcılı işletim sistemi birden fazla kullanıcının aynı anda tek bir bilgisayar sistemine erişmesini sağlar. Bu sistem, zaman paylaşımı yoluyla bir bilgisayara birden çok kullanıcı erişimi sağladığı için zaman paylaşım sistemli çok kullanıcılı sistemler olarak sınıflandırılabilir. Çok kullanıcılı bir işletim sistemine karşı tek kullanıcılı işletim sistemleri, bir seferde tek bir kullanıcı tarafından kullanılabilir. Bir Windows işletim sisteminde birden fazla hesap için birden çok gerçek kullanıcı yoktur. Yerine, sadece ağ yöneticisi gerçek kullanıcıdır. Ama Unix benzeri bir işletim sistemi için, bu iki kullanıcı bir kerede giriş yaparak OS özelliği ile birçok kullanıcılı işletim sistemi yapmak mümkün.

İşletim sistemi aynı anda birden fazla görevi yerine getirilmesini sağlayan ise bu sistemde tek bir programın aynı anda çalışmasına izin verildiğinde, sistem, tek bir görevi sistemin altında gruplandırılır. Bu tür sistemler bir Çoklu-görev işletim sistemi olarak sınıflandırılır yani çoklu görev, iki tip ön veya kooperatif davranarak olabilir. Önleyici çoklu-görev, işletim sistemi işlemcide her program için bir yuva dilim ve zaman ayırıyor. Unix-Solaris gibi işletim sistemleri ve Linux desteği gibi önleyici çoklu-görev.Çoklu-görev, kooperatif tanımlanmış bir şekilde, diğer işlemler için zaman tanımak amacıyla, her işleme dayanarak elde edilir. Windows 95 kooperatif çoklu görev desteği için örnek gösterilebilir.

Bir dağıtık işletim sistemi bağımsız bir bilgisayar grubunu yönetir ve onları tek bir bilgisayarda görünmesini sağlar. Bu bağlı olabilir ve birbirleriyle iletişim ağına bağlı bilgisayarların gelişimine dağıtık bilgisayar yol açmıştır. Dağıtık hesaplama birden fazla makine üzerinde yapılmaktadır. İşbirliğiyle bir grup çalışması içinde bilgisayarlar yaptığınızda, bir dağıtık sistem yaparsınız.

Gömülü işletim sistemlerinde gömülü bilgisayar sistemlerinde kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Daha az özerkliğe sahip PDA'lar gibi küçük makinelerde çalışacak şekilde tasarlanmıştır. Bu sistemlerin kaynakları sınırlı sayıda faaliyet gösterir. Bu sistemlerin tasarımı son derece verimlidir ve bu sistemlerde çok kompakt vardır. Windows CE ve Minix 3 gömülü işletim sistemlerinin bazı örneklerdir.

Bir işletim sistemi, kavramsal olarak, üç grupta toplanabilecek bileşenlerden oluşur: kullanıcı arayüzü (bu bir grafik kullanıcı arayüzü ve/ya da komut satırı yorumlayıcısı ["kabuk" da denir] olabilir), alt düzey sistem işlevleri, ve bir çekirdek. Çekirdek, işletim sisteminin kalbidir. Adından da anlaşılabileceği gibi, "kabuk", çekirdeğin çevresini sararken, donanımla iletişim kurmak da çekirdeğin işidir.

Kimi işletim sistemlerinde kabuk ve çekirdek tümüyle ayrı bileşenlerken, kimilerinde bu ayrım yalnızca kavramsaldır.

Çekirdek tasarımları, yekpare (monolithic) çekirdekler, mikro-çekirdekler ve ekzo-çekirdekler olarak üç ana gruba ayrılabilir. UNIX ve Windows +Ms dos gibi geleneksel ticari sistemler ve Linux gibi daha yeni yaklaşımlar monolitik çekirdek kullanırken, QNX, BeOS, Windows NT gibi yeni sistemlerin çoğu mikroçekirdek yaklaşımını kullanır. Araştırma amacıyla geliştirilen işletim sistemlerinin çoğu da mikro-çekirdek kullanırlar. Ekzo-çekirdekler ise henüz araştırma aşamasındadır.

İşletim Sistemi Çeşitleri

1994 yılında commodore international iflas ettikden sonra Amiga kişisel bilgisayarlarının tüm hakları amiga inc'e kalmıştır ve Amiga işletim sistemini tekrar geliştirilebilmesi için 2006 yılında PowerPC üzerinde uzmanlaşmış yazılım şirketi Hyperion Entertainment lisans vermiştir bir süre sonra da tüm hakları bu şirkete kalmıştır. AmigaOS 4 ExecSG (Second Generation) çekirdeği üzerine kurulmuştur. AmigaOS, kurulduğu donanımdan maksimum performansı alan ve mükemmel bir çokgörevlilik (multitasking) özelliğine sahip olan, çok esnek bir işletim sistemidir. Commodore İnternational yazdığı AmigaOS 3.1'işletim sisteminin kaynak kodlarından devam edilerek günümüzde 4.1 update 5 sürümüne kadar yükselmiştir çok yakında hyperion entertainment yeni ve en güçlü amiga donanımı olan Amigaone X1000 ile AmigaOS 4.2 'yi piyasaya sürerek Amigacılara gelecek vaat etmektedir.

Chromium, Linux çekirdeği esas alınarak Google tarafından tasarlanmış olan bir işletim sistemidir. Chromium zamanının büyük bir kısmını bilgisayar başında geçiren kullanıcıları hedef almaktadır. Teknik olarak sadece başka uygulama kullanmayan bir tarayıcıdır. Kelime işlemek, videolara, fotoğraflara bakmak gibi görevleri yerine getirmek için tarayıcıda kullanılan internet uygulamalarına güvenmektedir.

GNU/Linux, UNIX benzeri bir işletim sistemidir ve bilgisayarlardan kol saatlerine çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır. GNU/Linux, Unix’e benzeyen ancak tamamen orijinal kod ile ücretsiz ve açık bir işletim sistemi yaratmaya çalışan bir programcı kitlesi işbirliğidir. 1983 yılında Richard Stallman tarafından başlatılan GNU projesi ile 1991 yılında Linus Torvalds tarafından başlatılan çekirdek tasarımının birleşimidir. Bu nedenle Linux çekirdeği ve GNU yazılım koleksiyonunun kullanıldığı bu işletim sistemine GNU/Linux denir. Bugün dünyanın dört bir yanına yayılmıştır ve sürekli olarak gelişim içerisindedir.

GNU/Linux açık kaynak koduna sahip ve özgür (free software) bir işletim sistemidir. Bu sistemde bir hata tespit edilirse dünyanın herhangi bir yerindeki bir programcı çok kısa sürede bu sorunu çözebilir. GNU/Linux işletim sisteminde pek çok karmaşık programı bir arada açsanız bile bilgisayarınız sorunsuz bir şekilde çalışmaya devam eder. İnternet'ten kurulumu ücretsiz indirebilir ve talimatları takip ederek bilgisayarınıza kurabilirsiniz. Sürücüler çekirdek içine gömülü olduğu için tek tek kurmak zorunda kalmazsınız. Ancak bir sorun ile karşılaşır ve ya kapalı kaynak sürücüleri kullanmak isterseniz geliştiricilerin yazdığı yazılımları kullanabilirsiniz.

Tüm bunlara rağmen, tahmini hesaplar GNU/Linux'un %1,1 oranlarında kişisel bilgisayarlarda kullanıldığını gösterse de; sunucular ve gömülü sistemler tarafından yaygın olarak benimsenmiştir. GNU/Linux birçok alanda Unix'in yerini almaktadır ve dünyada en güçlü 10 süper bilgisayarda kullanılmaktadır. Ubuntu, Android, Debian, Arch Linux GNU/Linux dağıtımlarına örnek verilebilir.

Eskiden son kullanıcı tarafında pek fazla etkili olamayan ve tercih edilmeyen GNU/Linux, son yıllarda Ubuntu, Linux Mint, Pardus gibi dağıtımlarla son kullanıcıya da hitap etmeye başlamıştır. Özellikle Ubuntu sayesinde çok fazla insan GNU/Linux'u tercih etmeye başlamıştır. Bunda Ubuntu'nun görselliğe önem veren politikaları, diğer işletim sistemlerinde çok zorlanarak yapılabilecek masaüstü şovlarının (Compiz Fusion) son kullanıcıyı etkilemesi de önemli rol oynamıştır.

Mac OS X, Apple şirketi tarafından geliştirilen, pazarlanan ve satılan kısmi özel, grafiksel bir işletim sistemidir. Yine Apple'ın 1984 yılında oluşturduğu ilk işletim sistemi olan Mac OS' in son sürümüdür. Fakat Mac OS 8 ve 9 sürümlerinin aksine, Mac OS X, NeXT şirketi tarafından geliştirilmiş bir teknoloji üzerine kurulmuş UNIX tabanlı bir işletim sistemidir.

İşletim sistemi ilk kez 2001 yılının Mart ayında aşağıdaki bir masaüstü odaklı versiyonu (Mac OS X v10.0) ile, Mac OS X Server 1.0 olarak 1999 yılında piyasaya sürüldü. O zamandan beri, altı farklı "müşteri" ve Mac OS X'in "server " sürümleri serbest bırakıldı, en son Mac OS X 10.6 sürümü 28 Ağustos 2009 tarihinde kullanıma sunuldu.

Sunucu sürümü, Mac OS X Server mimari masaüstü muadili ile aynıdır ama genellikle Macintosh sunucu donanımı Apple'ın hattı üzerinde çalışır. Mac OS X Server çalışma grubu yönetimi ve anahtar ağ hizmetlerine erişim sağlayan basitleştirilmiş yönetim yazılım araçları içerir. Bir posta aktarım aracısı, LDAP sunucusu, bir alan adı sunucusu ve diğerleri dâhildir.

Microsoft firması tarafından geliştirilmiş eski bir işletim sistemidir. Windows üretildikten sonra unutulmuş ve şu anda sadece format atarken ya da dosya kurtarırken kullanılmaktadır. İngilizce karşılığı: disk yönetim sistemi olarak çevirilebilir. Üretim amacı bu olmasına rağmen daha sonradan DOS ortamında çalışan birçok uygulama ve oyun üretilmiştir.

Ken Thompson, Dennis Ritchie ve Douglas McIlroy, Unix işletim sistemini kurmak için Bell labratuvarlarında C programlama dilini dizayn edip geliştirmiştir. Bell laboratuvarlarındaki programcılar, modern dağıtılmış çevreler için düzenlenmiş Plan 9 ve Inferno'yu geliştirmeye devam ettiler. Plan 9 başlangıcında ağ işletim sistemi olarak dizayn edildi buna karşın Unix, bu özellikleri dizayna sonradan dahil etmiştir. Şu anda Lucent kamu lisansı altında piyasaya sunulmaktadır. Inferno Vita Nuova Holdings'e satıldı ve GPL/MIT lisansı altında piyasaya sunulmaktadır.

Tübitak Ulusal Elektronik ve Kriptoloji Araştırma Enstitüsü bünyesinde yürütülen bir Linux dağıtımı projesidir. Açık kaynak kodlu ve GPL (Genel Kamu Lisansı)ile dağıtılan bir özgür yazılım ürünüdür. Pardus, bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını karşılayan, mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanan bir ulusal dağıtımdır.

Microsoft Windows, kişisel bilgisayarlarda en çok kullanılan özel işletim sistemlerinden biridir. Son zamanlarda, Windows'un en çok kullanılan versiyonu Windows XP'dir. Windows XP 25 Ekim 2001 tarihinde yayınlanmıştır. Yeni versiyonlar ise: kişisel bilgisayarlar için Windows 10, sunucular için ise Windows Server 2016'dir.

Microsoft Windows, 1981 yılında eski MS-DOS işletim sistemi üzerine IBM PC eklentisi yapılarak piyasaya sürülmüştür. İlk olarak 1985 yılında yayımlanan Windows, kişisel bilgisayarların iş dünyasına hakim olmuştur. Windows XP ile başlayarak tüm modern versiyonları Windows NT çekirdeği üzerine kurulmuştur.

BeOS (Be Operating System), Be Incorporated tarafından 1991 yılında piyasaya sürülmüş olan UNIX türevi bir işletim sistemidir. Kendine ait bir dosya sistemine (BeFS) sahiptir. İlk başta Apple için AT & T Hobbit tabanlı donanım üzerinde çalışacak şekilde tasarlanmıştır ve sonra PowerPC tabanlı işlemciler üzerinde çalışacak şekilde modifiye edilmiştir. Daha sonra BeBox için özel olarak geliştirilen BeOS, sonra diğer bilgisayarları da desteklemeye başlamıştır. BeOS multimedya, iş ve yüksek performans için geliştirilmiş bir işletim sistemidir. BeOS'un arayüzü temiz ve derli toplu olarak geliştirildi. BeOS kolay API programlama için C++ dilinde yazılmıştır. Büyük ölçüde POSIX uyumluluğu vardır. 2001 yılında Be Inc. ekonomik nedenlerden Palm'e satılmıştır. İsim ve telif haklarının da satılması nedeniyle ismi değiştirilmiş ve bir süre açık kaynak kodlu şekilde OpenBeOS ismiyle devam etmiştir. Palm'ın telif hakları gereğince ismi değiştirilerek bu işletim sistemi günümüzde Haiku OS olarak geliştirilmeye devam etmektedir.

Bileşenler

Bir işletim sisteminin bileşenleri hep birlikte bir bilgisayarın çalışmasını sağlamak üzere bir düzen içinde çalışırlar. Mali veritabanlarından film editörlerine kadar bütün yazılımlar, ister fare ya da klavye kadar basit olsun, ister internet bağlantısı kadar karmaşık olsun, herhangi bir donanımı kullanmak için işletim sistemine ihtiyaç duyar.

Gerçek Zamanlı İşletim Sistemideğiştir]

Gerçek zamanlı işletim sistemi (RTOS) gerçek zamanlı uygulama isteklerine hizmet vermek amacıyla kullanılan işletim sistemidir.

Android, aygıtların fonksiyonelliğini genişleten uygulamalar yazan geniş bir geliştirici grubuna sahiptir. Android için halihazırda 1 milyondan fazla uygulama bulunmaktadır. Google Play Store ise, Android işletim sistemi uygulamalarının çeşitli sitelerden indirilebilmesinin yanı sıra, Google tarafından işletilen kurumsal uygulama mağazasıdır. Geliştiriciler, ilk olarak aygıtı, Google'ın Java kütüphanesi aracılığıyla kontrol ederek Java dilinde yazmışlardır.

Open Handset Alliance, 5 Kasım 2007'de Android'i kurduğunu duyurmuştur ve ardından 34 adet donanım, yazılım ve telekom şirketi, mobil cihazlar için telif hakkı olmayan bir işletim sisteminin teknolojinin gelişimi için yararlı olduğu konusunda hemfikir olmuşlardır.

Android, Linux çekirdeği üzerine inşa edilmiş bir mobil işletim sistemidir. Bu sistem ara katman yazılımı, kütüphaneler ve API C diliyle yazılmıştır. Uygulama yazılımları ise, Apache harmony üzerine kurulu Java-uyumlu kütüphaneleri içine alan uygulama iskeleti üzerinden çalışmaktadır. Android, derlenmiş Java kodunu çalıştırmak için dinamik çevirmeli Android Runtime (ART) kullanır ve cihazların fonksiyonelliğini artıran uygulamaların geliştirilmesi için çalışan geniş bir programcı-geliştirici çevresine sahiptir. Google aynı zamanda işletim sistemindeki hataları bulan kullanıcıları para ödülü ile ödüllendirmektedir.

Tarihi

Temmuz 2005'te Google, Android Inc.'i almış ve ufak bir başlangıç şirketini Palo Alto'da kurmuştur. Android'in kurucuları, Google'a çalışmak için giden Andy Rubin (Danger'in kurucusu), Rich Miner (WildFire'ın kurucusu), Nick Sears ve Chris White'dır. (WebTV'de çalışan ilk mühendislerden biri). Bu arada, Android Inc.'in işlevleri daha önce yaptıkları mobil işletim sistemleri kadar iyi bilinmemektedir ve bu da Google'ın Mobil Cihazlar pazarına gireceği söylentisini başlatmıştır. Buna karşın, bu süreç içinde pazara ne çeşit ürünle çıkacakları tam olarak belli olmamıştır.

Google'da, ekip (Rubin tarafından izin verilen) Linux tabanlı, taşınabilir cihazlar için geliştirdikleri, esnek, güncelleştirilebilir İşletim Sistemini yazmışlardır. Raporlara göre Google çoktan donanım serilerini, yazılım partnerlerini ve taşınabilir cihazlarda çeşitli derecelerde birlikte çalışacağı sinyalini vermiştir.

Google, Android'i satın aldıktan sonra telefon üreticilerini yanına alarak Open Handset Alliance (OHA) birliğini kurmuştur. Android'in gelişimi OHA eliyle yönetilmeye başlanmıştır.

Bölümleri

Android işletim sistemi beş kısımdan oluşur.

Geliştirme

12 Kasım 2007'de OHA, Android'in yazılım geliştirme teçhizatının önizlemesini yayınlamıştır ve bu önizleme, geliştirici ve hata giderici, kütüphane setleri, aygıt emülasyonu, dökümantasyon, örnek tasarılar, eğitim, SSS ve fazlasını içermektedir. Geliştiriciler, eğer Windows XP, Vista veya Mac OS çalıştıran x86 tabanlı ya da Linux kullanıyorlarsa Android-SDK'yı indirip kurmaları gerekmektedir. Gereklilikler şunları da kapsamaktadır:

İşletim sistemi ilk olarak iPhone için Macworld Conference & Expo'da 9 Ocak 2007'de duyuruldu, aynı yılın Haziran ayında yayınlandı.^[2] İlk başta Apple pazarlama literatürü bu ismi açıkça belirtmedi, "iPhone OS X kullanıyor" diye açıkladı. Ayrıca Apple Android'e karşı 83 dava kaybetmiştir.^[3]

Başlangıçta, üçüncü tarafların geliştirdiği uygulamalar desteklenmiyordu. Steve Wozniak daha sonra geliştiricilerin uygulamalar geliştirmesini savundu.^[4][5] 17 Ekim 2007'de Apple SDK'in geliştirildiğini duyurdu ve geliştiriciler için Şubat ayında yayınladı.^[6] 6 Mart 2008'de iPhone OS'in beta sürümü yayınladı.

Dördüncü sürüm Nisan 2010'da duyuruldu. Bu sürüm multitasking, iş amaçlı özellikler, e-mail ve eklentiler için şifreleme özelliklerini içeriyordu.^[7]

7 Haziran 2010 WWDC 2010'da Apple, iPhone OS'in adını iOS olarak değiştirdiğini açıkladı.^[8]

Apple, Cisco System ile anlaşıp iOS markasının ticari haklarını satın aldı.^[9]

iOS 4, 21 Haziran 2010'da iPhone 4'ten 3 gün önce yayınlandı.^[10]

iOS 5, 5 Ekim 2011'de iPhone 4s ile birlikte tanıtıldı ve aynı yılın Ekim ayı içerisinde yayınlandı.^[11]

iOS 6, 19 Eylül 2012'de, iPhone 5'in tanıtılmasından bir hafta sonra, son kullanıcı için yayınlandı.^[12]

iOS 7, 10 Haziran 2013'te WWDC 2013'te tanıtıldı. iOS 7'de, klasik iOS arayüzü tamamen değiştirilmiştir.^[13] Bunların dışında Multitasking penceresi yenilenmiştir, Siri'ye Erkek ve Kadın sesi opsiyonu eklenmemiş, Siri'nin sesi değiştirilmiş ve gelişmiştir. Ayrıca Multitasking penceresi yenilenmiş, 3 parmakla birden uygulama kapatma özelliği gelmiştir. Arama ekranı (Spotlight kısmı) sol pencereden ana ekranlardan herhangi birinden aşağı çekince açılmaya başlamıştır. Ayrıca Bildirim Merkezi geliştirilmiş ve Denetim Merkezi (Control Center) özelliği eklenmiştir. Ayrıca iOS 7'nin içerisinde el feneri uygulaması yüklü gelmektedir. iOS 7, iPhone 4, iPhone 4S, iPhone 5, iPod Touch (5. Nesil), iPad 2, The new iPad (3. Nesil), iPad with Retina Display (4. Nesil) ve iPad Mini'ye kurulabiliyor. iOS 7, iPhone 5S ve iPhone 5C piyasaya sürülmeden 1 gün önce, yani 18 Eylül'de son kullanıcı için yayınlanmıştır.^[14]

iOS 8, 3 Haziran 2014'te tanıtılmıştır. iOS 8'de, QuickType adlı yeni bir klavye yazılımı ile artık cihazlar kelimenin sonunu tahmin edebilecektir. Apple, en çok kullanılan uygulamanın mesajlar olduğunu aktardıktan sonra mesajlarda da bir takım yenilikler yapmış, iMessage aracılığıyla grup olarak mesajlaşma olanağı sağlanmıştır. Ayrıca grup mesajlaşmasında kişi kendi konumunu diğer arkadaşlarıyla paylaşabilecektir. iOS 8 ile birlikte gelen çocuk güvenliği, çocukların ailelerinden haberi olmadan alışveriş yapmasını önlemektedir. Siri ise güçlendirilmiş, Shazam ile koordineli olarak müzik tespit edebilme özelliği gelmiştir. Ayrıca sağlık uygulamaları ve geliştiricilere tanınan yeni ayrıcalıklar bu işletim sisteminin yeni özelliklerindendir. Bu yazılımla birlikte Apple, iPhone 4'e güncelleme desteğini kesmiştir.^[15] Aynı zamanda gelen ek iOS 8.2 güncellemesi ile Apple Watch entegresi sağlandı, Sağlık Uygulamasında düzeltmeler yapıldı ve iOS 8.3 güncellemesi ile birlikte kişisel asistan Siri'ye Türkçe, Danca, Rusça, Hollandaca, Tai Dili, İsveççe ve Portekizce dilleri eklendi.^[16]

iOS 9, 8 Haziran 2015'te tanıtılmıştır. Yeni News (Haberler) uygulaması gelmiştir. Passbook ve Apple Pay artık bir cüzdan gibi çalıştığı için ismi Wallet (Cüzdan) olmuştur ve bütün özellikler bir araya toplanmıştır. Aynı zamanda HomeKit ve CarPlay entegrasyonları sağlanmıştır. Apple Haritalar'a Transit (Toplu Taşıma) ile seyahat özelliği ve Notlar uygulamasına elle yazı yazma gibi özellikler eklenmiştir. Klavye küçük harfli olmuştur ve işletim sistemine yeni 'San Fransisco' yazı stili gelmiştir. iPad'e Multi-Tasking yani Çoklu Pencere özelliği eklenmiştir. Spotlight araması sayfa biçimini almış Siri yeni bir görünüm kazanmıştır. iOS 9, iOS 8'i destekleyen tüm cihazlara gelmiştir. Yeni müzik uygulaması 'Apple Music' gelmiştir.^[17] 9 Eylül 2015 tarihinde iOS 9'un özellikleri ve çıkış tarihi detaylandırılmıştır. 16 Eylül tarihinde kullanıma sunulacaktır. Son belirtilen geliştirmelere göre Touch ID, Siri, Metal'den yararlanan CPU ve GPU performans optimizasyonları ve ortalama 1 saat artan batarya kullanımı konusunda düzeltmeler uygulanmıştır. QuickType klavyede özellikle iPad üzerinde kolay kullanımlı düzenleme araçları ve metin seçmeye yönelik Multi-Touch hareketler eklenmiştir. Ayrıca, iOS 8'de güncelleme boyutu 4.58 GB iken iOS 9'un güncelleme boyutu 1.3 GB'dır. Bu sayede güncellemeler daha pratik hale getirilmiştir.^[18] iOS 9.1 ise 21 Ekim 2015'te iPad Pro ile birlikte çıkmıştır. Özellikleri; yeni emojiler, "Hey Siri!" ifadesi için ses tanıtma ve hareketli duvar kağıtlarıdır.^[19] iOS 9.2 8 Aralık 2015'te yayınlanmıştır.^[20]

iOS 10 13 Eylül 2016'da Apple'ın en büyük sürümü olarak yayınlanmıştır^[21]. iOS 10 ile birlikte kişisel asistan Siri'nin 3.parti uygulamalarla etkileşime geçebilmesine olanak tanınmıştır. El yazısıyla mesaj yazma, mesaj balonlarının görünüm ve boyutunu değiştirme, gizli mesaj gönderme, video üzerinde çizimlerle kişiselleştirmeler yapma, kelimelerle emoji oluşturma gibi özellikler eklenmiştir. Ayrıca bildirim ekranı yenilenmiş ve renklendirilmiştir^[22]. Ev uygulaması ile Home Kit destekleyen cihazlarla iletişime geçme ve Akıllı evleri uzaktan kontrol etme imkanı sunulmuştur