Badan legislatif (perundangan)

• Komponen : Parlimen

• Parlimen : YDPA, Dewan Negara, Dewan Rakyat

• Bidang kuasa : membuat dan menggubal semua undang-undang yang ada di Malaysia (tidak termasuk undang- undang negeri)

Badan eksekutif

• Komponen : Perdana Menteri, Jemaah Menteri / Kabinet, Kementerian, Perkhidmatan Awam, Suruhanjaya

• Bidang kuasa : Membuat dasar-dasar pembangunan negara berdasarkan kepada undang-undang.

Badan Judisiari (kehakiman)

• Komponen : Ketua Hakim negara, mahkamah atasan, mahkamah rendah

• Bidang kuasa : Mentafsir dan mengamalkan undang-undang.

• Parlimen (Dewan Rakyat dan Dewan Negara) boleh memantau tindakan kerajaan melalui:

  • Perbahasan dan soalan dalam sidang Dewan.

  • Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) menyiasat penggunaan wang awam oleh Eksekutif.

  • Undi tidak percaya terhadap Perdana Menteri.

    
    

• Contoh Kes : Skandal 1MDB & Siasatan oleh Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC)

  • Huraian:
    Dalam skandal 1MDB (1Malaysia Development Berhad), PAC yang merupakan sebahagian daripada badan legislatif telah menyiasat pengurusan kewangan 1MDB, sebuah syarikat milik kerajaan. PAC memanggil pegawai-pegawai kerajaan termasuk bekas CEO 1MDB untuk memberi keterangan.

  • Kesan semak dan imbang:
    Walaupun siasatan awal menghadapi halangan, tindakan PAC menunjukkan bagaimana Parlimen boleh menyemak tindakan eksekutif, khususnya dalam urusan kewangan awam.

Eksekutif menyemak Judisiari

• Perdana Menteri mempunyai peranan dalam pelantikan hakim, berdasarkan nasihat daripada Suruhanjaya Pelantikan Kehakiman.

• Namun, peranan ini terbatas kerana pelantikan perlu diperkenan oleh Yang di-Pertuan Agong dan berdasarkan prosedur ketat.

• Contoh kes : Pelantikan Ketua Hakim Negara (Tun Md Raus Sharif) pada 2017

  • Huraian:
    Perdana Menteri ketika itu menasihati Yang di-Pertuan Agong untuk melantik semula Tun Md Raus Sharif sebagai Ketua Hakim Negara selepas tempoh persaraannya. Ini menimbulkan kontroversi dari segi tafsiran Perlembagaan mengenai had umur hakim.

  • Kesan semak dan imbang:
    Walaupun pelantikan ini dilihat sebagai campur tangan eksekutif ke atas kehakiman, ia juga menunjukkan bahawa kuasa kehakiman tidak sepenuhnya terasing, dan pelantikan tetap memerlukan nasihat eksekutif serta perkenan Yang di-Pertuan Agong — suatu bentuk semakan dua hala.

Judisiari menyemak eksekutif

• Mahkamah boleh mengisytiharkan tindakan kerajaan tidak sah/menjatuhkan hukuman terhadap tindakan eksekutif jika ia bertentangan dengan undang-undang.

• Contoh kes : Dato’ Seri Anwar Ibrahim vs Ketua Polis Negara & Kerajaan Malaysia (2010)

  • Fakta kes :

    • Anwar Ibrahim menyaman Ketua Polis Negara dan Kerajaan Malaysia berikutan serangan fizikal ke atasnya semasa dalam tahanan polis pada tahun 1998.

    • Beliau mendakwa dipukul semasa dalam tahanan dan mengalami kecederaan serius.

    • Kes ini adalah sebahagian daripada siri tindakan undang-undang yang mencabar kuasa dan tindakan eksekutif, khususnya pihak polis.

  • Tindakan mahkamah keatas kerajaan :

    • Mahkamah Tinggi memutuskan bahawa Anwar memang telah dipukul secara tidak sah semasa dalam tahanan dan ini merupakan pelanggaran hak asasi manusia.

    • Mahkamah memerintahkan kerajaan membayar pampasan kepada Anwar kerana kegagalan pihak berkuasa menjaga keselamatan tahanan dalam jagaan mereka.

Judisiari menyemak legislatif

• Mahkamah boleh membatalkan undang-undang yang telah dibuat oleh badan legislatif yang bercanggah dengan Perlembagaan setakat mana yang bercanggah sahaja (kuasa semakan kehakiman).