2. Đèo Ngang là một chốt hiểm yếu trên con đường thiên lý Bắc – Nam, có giá trị lịch sử quan trọng, từng là ranh giới giữa Đại Việt và Chiêm Thành xưa.

3. Theo sử cũ thì đường thông qua Đèo Ngang đã có 1000 năm nay, từ thời vua Lê Đại Hành (980 – 1005) nhưng phải đến 500 năm sau thì Đèo Ngang mới được biết đến nhiều và trở thành điểm xung yếu chia cắt Đàng Ngoài – Đàng Trong. Khi Quang Trung Nguyễn Huệ thống nhất đất nước, Đèo Ngang là cửa ngõ vào Nam ra Bắc. 

4. Năm 1833, vua Minh Mạng cho xây Hoành Sơn Quan (cửa Hoành Sơn) ở đỉnh Đèo Ngang, Hai phía đào núi thành 1000 bậc. Nay Hoành Sơn Quan vẫn còn, không nguyên vẹn nhưng vẫn uy nghi, phong trần nơi đầu núi góc biển.

5. Đứng trên đỉnh đèo Ngang, bạn sẽ đắm chìm giữa một mảnh xanh ngát của thiên nhiên hùng vĩ và sẽ hiểu lý do vì sao Đèo Ngang là nguồn cảm hứng bất tận của bao thi nhân từ Lê Thánh Tông, Nguyễn Thiếp, Ngô Thì Nhậm, Nguyễn Du, Bà huyện Thanh Quan, Nguyễn Văn Siêu, Cao Bá Quát… đã lưu dấu tại đèo Ngang với những tuyệt phẩm thơ cổ. 

6. Từ năm 2004 Hầm đường bộ Đèo Ngang được xây dựng, thay thế đoạn đường đèo vượt núi Hoành Sơn

- Vẻ đẹp của thiên nhiên cùng với những câu chuyện lịch sử đã đi vào huyền thoại càng làm cho đèo Ngang trở nên cuốn hút, vừa có một chút gì đó bí ẩn khiến những con tim lữ khách thôi thúc tìm đến chiêm ngưỡng kỳ quan. Đèo Ngang trở thành một thắng cảnh của miền Trung Việt Nam 

- Nguyễn Thị Hinh là người phường Nghi Tàm, huyện Vĩnh Thuận, gần Hồ Tây (nay là phường Quảng An, quận Tây Hồ), Hà Nội Cha bà là Nguyễn Lý (1755-1837), đỗ thủ khoa năm 1783, đời vua Lê Hiển Tông.

- Bà là học trò của danh sĩ Phạm Quý Thích (1760-1825), và là vợ của Lưu Nghị (1804-1847), từng làm tri huyện Thanh Quan (nay là một phần huyện Đông Hưng và huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình), nên người ta thường gọi bà là Bà Huyện Thanh Quan. Sau đó, ông bị giáng chức rồi lại được bổ chức Bát phẩm Thư lại bộ Hình. Chồng bà làm quan trải đến chức Viên ngoại lang bộ Hình, nhưng mất sớm (43 tuổi).

- Dưới thời vua Minh Mạng, bà được mời vào kinh giữ chức Cung Trung Giáo Tập để dạy học cho các công chúa và cung phi.

- Khoảng một tháng sau khi chồng mất, bà lấy cớ sức yếu xin thôi việc, rồi dẫn bốn con về lại Nghi Tàm và ở vậy cho đến hết đời.

- Không biết rõ chính xác về thời gian sống của bà nhưng theo nhiều tư liệu ghi chú là bà sinh năm 1805 và mất năm 1848 ở tuổi 43. Mộ bà được đặt bên bờ Hồ Tây (Hà Nội), nhưng sau này sóng gió đã làm sạt lở không còn tăm tích

- Bà Huyện Thanh Quan sáng tác không nhiều, hầu hết viết bằng chữ Nôm,một số bài sau:

- 1. Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật là thể thơ ra đời dưới thời nhà Đường (Trung Quốc) (thế kỉ VII - thế kỉ IX)

Bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật gồm 8 câu (bát cú), mỗi câu có 7 chữ (thất ngôn)

- 2. Bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật được gieo vần ở các tiếng cuối các câu 1,2,4,6,8 ( gọi là vần chân)

- Nhìn vào bài thơ “Qua Đèo Ngang”, ta thấy bài thơ được gieo vần Bằng ở tiếng cuối các câu 1,2,4,6,8 (vần Bằng gồm dấu huyền và không có dấu, ở các chữ: tà, hoa, nhà, gia, ta)

- 3. Người ta căn cứ vào tiếng thứ 2 của câu thơ đầu là vần gì thì bài thơ được viết theo thể đó (thể Trắc hoặc thể Bằng), như vậy tiếng thứ 2 câu thơ đầu trong bài thơ này là “tới” – vần Trắc nên bài thơ “Qua Đèo Ngang” được làm theo thể Trắc.

- 4. Bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật sử dụng phép đối giữa câu 3 với câu 4, câu 5 với câu 6.

- 5. Bố cục của bài thơ thất ngôn bát cú Đường luật gồm 4 phần: Đề - Thực - Luận - Kết (2 câu tạo thành 1 phần)