https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0 Projekt "Prehrana organizama" Borna Višić 2.C Bioligija, prof. Marija Troha Holmik Prirodoslovno-matematička gimnazija Županja, 7.12.2021. en-us 2021-12-06 14:21:37 UTC 2024-03-01 13:55:23 UTC hello@padlet.com https://padlet.net/icons/png/1f9ec.png bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932287842 -> Navedeni pokus prikazuje ovisnost difuzije o temperaturi

->Difuzija je proces kretanja čestica iz područja više koncentracije u područje niže koncentracije. Ovaj proces vrlo je važan jer omogućuje kretanje vode i plinova kod nekih skupina organizama.]]> 2021-12-06 23:03:14 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932287842 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932301334 ->PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA AMEBE:
- difuzijom se u stanici amebe odvija unos i izmjena anorganskih tvari i plinova
- probava započinje pseudopodijima (lažnim nožicama) koji hvataju plijen, a za plijen se zatim vežu vakuole koje probavnim enzimima (lizosomi) probavljaju hranu -> FAGOCITOZA ili fagotrofja
- ameba ima neprohodno probavilo jer se sva probava odvija u vakuolama koje probaljaju hranu, ali i izbacuju otpad kroz membranu
- mitohondriji su izvor stanične energije jer provode proces staničnog disanja
- unutarstaničnu prehranu kod amebe provode vakuole ]]> 2021-12-06 23:16:33 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932301334 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932308897 - heterotrofni protisti hranu uzimaju iz okoliša 
- hrane se manjim jednostaničnim organizmima poput bakterija i manjim autortrofnim i heterotrofnim organizmima u vodenim staništima
- prema prehrani ih dijelimo na:
1. lovce (ameba)
2. nametnike
3. simbionte
4. razlagače]]> 2021-12-06 23:24:17 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932308897 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309186 - nalik prvim mnogostaničnim životinjama s tkivima (bez pravih organa)
- polipi (sjedilačke jedinke) i meduze (jedinke koje se slobodno kreću)
- hrane se lovinom koja dođe u dodir s njihovim lovkama (plankton)
- velik evolucijski pomak -> izvanstanična prehrana]]> 2021-12-06 23:24:36 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309186 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309583 - životinje iz skupine beskralježnjaka
- paraziti, većinom se hrane sadržajem crijeva domadara
- veliki napredak u evoluciji -> prohodno probavilo]]> 2021-12-06 23:25:00 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309583 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309650 - životinje iz skupine beskralježnjaka kolutićave tjelesne građe, a u svakom kolutiću im se ponavljaju isti organi
- razvijen probavni sustav, krvotok, organi za izlučivanje
- dišu sluzavom kožom, a hrane se biljnim otpadcima, gutaju velike količine tla, koje u crijevu usitnjavaju i rahle tlo pa su vrlo korisne u poljodjelstvu 
- dijele se na:
1. mnogočetinaše
2. morski nametnički razred Myzostomida
3. pojasnike -> pijavice i maločetinaši (gujavica)]]> 2021-12-06 23:25:05 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309650 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309686 - hladnokrvne životinje koje pripadaju kralježnjacima i žive isključivo u vodi
- mogu biti biljožderi, mesožderi, ali i strvinari
- šaran pripada koštunjačama i hrani se različitim ličinkama, kukcima, mekušcima, ali i sjemenkama i korijenjem biljaka]]> 2021-12-06 23:25:07 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309686 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309721 - toplokrvne životinje koje pripadaju kralježnjacima i najraznovrsniji su kopneni kralježnjaci
- dijele se na letačice i trkačice
- grade dnijezda u koja polažu jaja
- mogu biti biljožderi, mesožderi i strvinari
- škanjac pripada letačicama i druga je najsrasprostranjenija ptica grabljivica u Europi]]> 2021-12-06 23:25:09 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309721 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309746 - toplokrvne životinje koje pripadaju kralježnjacima, a krakterizira ih dlaka i sisanje mlijeka
- dijelimo ih na:
1. jednootvore (prasisavce)
2. tobolčare
3. više sisavce (smeđi medvjed i čovjek)
- mogu biti biljožderi, mesožderi, ali i svejedi u čiju skupinu također pripada i smeđi medvjed
-]]> 2021-12-06 23:25:10 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932309746 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932310493 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA HIDRE:
- probava hidre započinje lovkama koje žarnim stanicama umrtve plijen, a zatim ga kroz usni otvor dovode do probavne šupljine gdje biva probavljen bakterijama
- hidra ima neprohodno probavilo jer se neprobavljeni ostatci izlučuju istim otvorom van iz organizma
- evolucijski napredak:
   - omogućeno izvanstanično probavljanje hrane probavnim enzimima u središnjoj šupljini
   - kada se čestice dovoljno razgrade njihova probava završava unutarstanično jer se šire stanicama tijela]]> 2021-12-06 23:25:59 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932310493 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932318648 2021-12-06 23:35:14 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932318648 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932320270 a) IZVANSTANIČNA
-> odvija se izvan stanice u probavnom kanalu
-> oogućuje probavljanje hrane većih dimenzija

b) UNUTARSTANIČNA
-> odvija je se unutar hranidbene vakuole u stanici]]> 2021-12-06 23:37:01 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932320270 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932324117 1. kroz membranu i citoplazmu se odvija izmjena tvari
2. PSEUDOPODIJ
- protoplazmatski izdanci koji služe kretanju ili obuhvaćanju hranjivih tvari
- kod amebe lobopodiji (pseudopodiji prstasta oblika)
3. KONTRAKTILNA VKUOLA (stezljivi mjehurić)
- služi izbacivanju tekućih produkata ekskrecije
4.HRANIDBENE VAKUOLE (hranidbeni mjehurići)
- ispunjene su tekućinom koja sadrži kiseline i enzime za probavu 
- provode procese probavljanja hrane]]> 2021-12-06 23:41:00 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932324117 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932328210 2021-12-06 23:45:16 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932328210 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932332042 1. LOVKE
- lovke kod žarnjaka služe hvatanju plijena
- prožete žarnim stanicama
2. ŽARNE STANICE
- izbacivanjem žarnih niti s toksinima paraliziraju plijen
3. PROBAVNA ŠUPLJINA
- struktura u tijelu žarnjaka u kojoj se nalaze bičaste bakterije koje omogućuju probavu
- omogućila izvanstaničnu probavu (evolucijski napredak)]]> 2021-12-06 23:48:47 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932332042 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932333362 a) PROHODNO
-> probavni sustav započinje ustima koja su na početku probavne cijevi, a crijevni otvor na njenom kraju
-> hrana se djelomično probavi, a neprobavljeni ostatci izlaze kroz crijevni otvor u okolinu

b) NEPROHODNO
-> probava započinje i završava usnim otvorom 
-> neprobavljeni ostatci izlaze natrag kroz usni otvor u okolinu

]]> 2021-12-06 23:50:07 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932333362 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932335605 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA GUJAVICE:
- gujavice dišu preko sluzave kože procesom difuzije
- hrane se biljnim i životinjskim ostatcima koji se ponekad pomiješaju sa česticama tla i na taj način probavom stvaraju humus s pomoću kojega obogaćuju tlo raznim spojevima među kojma je i dušik te tako sudjeluju u kruženju dušika u prirodi
- probavni sustav čine usta, ždrijelo i dugačko crijevo koje završava crijevnim otvorom kroz koji se izbacuju neprobavljene tvari i rahla zemlja, također navedeni organi upućuju na izvanstaničnu probavu u crijevima i želucu gujavica i prohodno probavilo
- kod gujavica se javlja i zatvren krvotok kroz koji se provode razgrađene hranjive tvari]]> 2021-12-06 23:52:15 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932335605 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932341438 2021-12-06 23:57:49 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932341438 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932341965  1. USTA
- važnost usta jest ta da su prvi dio probavnog sustava kroz koji hrana ulazi u probavni sustav
2. CRIJEVO
- cjevasti organ probavnog sustava koji omogućava protok neprobavljenih ostataka do crijevnog otvora
3. CRIJEVNI OTVOR
- otvor za izbacivanje neprobavljenih ostataka, zajedno s ustima i crijevom čini prohodnu probavu
- gujavice kroz crijevni otvor izbacuju i humus kojim čine tlo plodnijim
4. ŽELUDAC
- služi probavljanju hrane, odnosno razgrađuje veće molekule hrane na manje

]]> 2021-12-06 23:58:19 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932341965 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343297 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA ŠARANA:
- šarani kao i ostale ribe dišu pomoću škrga, no šarani imaju i plućne zametke koji im omogućuju kratko disanje i na kopnu
- probavilo kod šarana je prohodno jer imaju razvijene sve organe probavnoga sustava gdje se također odvija i izvanstanična probava
- probava šarana započinje ustima, no evolucijski napredak kod kralježnjaka jest upravo pojava čvrstog koštanog tkiva a time i čeljusti koja je značila veliki napredak za kralježnjake i njihovu prehranu
- iako su usta vidljiva na prednjem dijelu glave zubi koji se nalaze na čeljusti kod šarana su duboko u grlu i služe mehaničkom mljevenju hrane, odnosno usitnjavanju, što je omogućilo probavljanje većega plijena

]]> 2021-12-06 23:59:38 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343297 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343584 2021-12-06 23:59:54 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343584 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343749   1. USTA
- važnost usta jest ta da su prvi dio probavnog sustava kroz koji hrana ulazi u probavni sustav
- kod šarana usta s četiri brka se mogu produljiti u obliku cijevi kojom šaran nadalje pretražuje i usisava hranu, a duboko u grlu se nalaze i zubi koji mehanički usitnjavaju plijen
2. CRIJEVA
- cjevasti organi probavnog sustava koji omogućavaju protok neprobavljenih ostataka do crijevnog otvora
3. CRIJEVNI OTVOR
- otvor za izbacivanje neprobavljenih ostataka, zajedno s ustima i crijevom čini prohodnu probavu
4. ŽELUDAC
- služi probavljanju hrane, odnosno razgrađuje veće molekule hrane na manje
5. JETRA
- služi sintetiziranju proteina i bjelančevina u tijelu kralježnjaka]]> 2021-12-07 00:00:04 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932343749 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344444 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA OBLIĆA:
- oblići su evolucijski napredovali stvorivši organe koji se funkcionalno ujedinjuju u organske sustave i tako tako razvivši prohodne probavne cijevi
- probava kod oblića započinje ustima kroz koja hrana putuje ždrijelom, a kroz crijevo i crijevni otvor se dalje izbacuju neprobavljeni ostatci -> PROHODNO PROBAVILO
- jednosmjerno kretanje hrane kroz prohodno probavilo omogućilo je bolju iskoristivost energije, ali i pokretlivost, daljni rast i razvoj i uzimanje raznolike hrane
- u ždrijelu i crijevima se također odvija izvanstanično probavljanje jer enzimi razlažu hranu na čestice koje se dalje unutarstanično probavljaju i šire stanicma tijela]]> 2021-12-07 00:00:47 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344444 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344598 + https://youtu.be/jUTAa5FSL3k]]> 2021-12-07 00:00:57 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344598 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344748 1. USTA S HITINSKIM ZUBIĆIMA
- važnost usta jest ta da su prvi dio probavnog sustava kroz koji hrana ulazi u probavni sustav
- kod nekih oblića se kod usta nalazi STILET, odnosno bodlja koja omogućava prodor kroz tkiva domadara i daljnje hranjenje
2. CRIJEVO
- cjevasti organ probavnog sustava koji omogućava protok neprobavljenih ostataka do crijevnog otvora
3. CRIJEVNI OTVOR
- otvor za izbacivanje neprobavljenih ostataka, zajedno s ustima i crijevom čini prohodnu probavu
4. ŽDRIJELO
- služi hranjenju sokovima domadara
5. KUTIKULA
-  vanjski zaštitni sloj koji pokriva tijelo beskralježnjaka koji omogućuava život u crijevima domadara i daljnje hranjenje]]> 2021-12-07 00:01:06 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932344748 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932346914 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA ŠKANJCA:
- ptice su doživjele značajan napredak u evoluciji razvivši gotovo sve sustave organa, ali i udove karakteristične za letenje
- škanjci imaju prohodno probavilo i razvijene sve organe probavnog sustava u kojima se odvija izvanstanična probava
- škanjci kao i sve ptice pripadaju kralježnjacima, što navodi na to da su i njihova tijela građena od čvrstih koštanih tkiva i da imaju čeljust koja se formirala u kljun
- zbog kljuna koji više nema zuba za razliku od praptica, današnje ptice su značajno razvile želudac.
- u jednjaku škanjci imaju produženu voljku u kojoj hrana omekša, a zatim dolazi do žljezdanog želuca u kojemu se probavljaju koštani dijelovi plijena i ljuske, a u mišičnom želucu se drobi zrnje
-  škanjac obično vreba s povišenog položaja i hrani se uglavnom malim sisavcima, ali zna loviti gmazove, vodozemce, kukce, beskralježnjake, mlade ptice,voluharice, miševe i gujavice..., a ponekad se hrane i strvinama ]]> 2021-12-07 00:03:10 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932346914 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932347162 2021-12-07 00:03:23 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932347162 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932347834  1. USTA
- važnost usta jest ta da su prvi dio probavnog sustava kroz koji hrana ulazi u probavni sustav
- kod ptica se čeljust kod usta razvila u KLJUN, vanjsku anatomsku strukturu kod ptica koja služi ishrani, čišćenju, građenju gnijezda...
2. CRIJEVA
- cjevasti organi probavnog sustava koji omogućavaju protok neprobavljenih ostataka do crijevnog otvora
3. CRIJEVNI OTVOR
- otvor za izbacivanje neprobavljenih ostataka, zajedno s ustima i crijevom čini prohodnu probavu
- gujavice kroz crijevni otvor izbacuju i humus kojim čine tlo plodnijim
4. ŽELUDAC
- služi probavljanju hrane, odnosno razgrađuje veće molekule hrane na manje
- ptice imaju posebno razvijen želudac koji poboljšano razgrađuje uneseni plijen
5. JETRA
- služi sintetiziranju proteina i bjelančevina u tijelu kralježnjaka
6. JEDNJAK
- u njemu se omekšava hrana koja potom odlazi u želudac]]> 2021-12-07 00:04:04 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932347834 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932348968 -> PROBAVNI SUSTAV I PREHRANA SMEĐEG MEDVJEDA:
- medvjedi imaju prohodno probavilo i razvijene sve organe probavnog sustava u kojima se zbiva izvanstanična probava
- probava započinje ustima koja također sadržavaju snažnu čeljust s zubima, što je osobina kralježnjaka i njihovog razvijanja čvrstog koštanog tkiva
- medvjedi su svežderi dakle hrane se i biljnim i životinjskim svijetom, poglavito drugim životinjama (kukcima, ribama, strvinom i malim sisavcima) bobicama i travom, a katkad i većim životinjama, npr. jelenima i bizonima
- probavni sustav čine usta, ždrijelo i dugačko crijevo koje završava crijevnim otvorom kroz koji se izbacuju neprobavljene tvari kao i kod ostalih kralježnjaka]]> 2021-12-07 00:05:05 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932348968 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932350545 2021-12-07 00:06:26 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932350545 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932350976  1. USTA
- važnost usta jest ta da su prvi dio probavnog sustava kroz koji hrana ulazi u probavni sustav
- kod sisavaca biljožderi, mesožderi i svejedi imaju pojedinu skupinu ZUBA izraženiju, iako su medvjedi svežderi, imaju izraženije očnjake
2. CRIJEVA
- cjevasti organi probavnog sustava koji omogućavaju protok neprobavljenih ostataka do crijevnog otvora
3. CRIJEVNI OTVOR
- otvor za izbacivanje neprobavljenih ostataka, zajedno s ustima i crijevom čini prohodnu probavu
- gujavice kroz crijevni otvor izbacuju i humus kojim čine tlo plodnijim
4. ŽELUDAC
- služi probavljanju hrane, odnosno razgrađuje veće molekule hrane na manje
5. JETRA
- služi sintetiziranju proteina i bjelančevina u tijelu kralježnjaka
6. JEDNJAK
- u njemu se omekšava hrana koja potom odlazi u želudac ]]> 2021-12-07 00:06:51 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1932350976 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1947835279 ->  probava je proces razgradnje hrane i hranjivih tvari na njihove jednostavnije dijelove ]]> 2021-12-14 19:11:53 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1947835279 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1950293945 -> proces oslobađanja energije u stanicama organizama (odvija se u mitohondrijima stanica)]]> 2021-12-15 19:39:00 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1950293945 bornavisic https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1950301344 - proces unošenja hranjivih čestica obavijanjem membranom i probavljanjem probavnim enzimima]]> 2021-12-15 19:43:03 UTC https://padlet.com/bornavisic/je77sgxxc96s6ya0/wish/1950301344