Moja niezwykła ściana by Magdalena Czapska

Podarunek, piękna praca autorstwa Aleksandry Sobiewskiej, inspirowana książką "Gucio Zaczarowany" Zofii Urbanowskiej, trafiła do MBP w Koninie. Gucio znalazł już swój domek - pracę wyeksponowana będzie w Wypożyczalni Głównej przy ul. Dworcowej 13.

https://www.facebook.com/mbp.konin/photos/ms.c.eJwzsjQ0tjQyNzAxMjC1NDWz1DOCCphDBMzgAkYW5kZmRsbmAAQ8CjU~-.bps.a.2913926908726249/2913927072059566/?type=3&size=2048%2C1153&fbid=2913927072059566

https://www.lm.pl/tagi/zofia-urbanowska
https://www.lm.pl/aktualnosci/na-wskros-koninskie-cztery-pory-roku-z-zofia-urbanowska

Różne są koninian rozmowy 1 stycznia 2026 redakcja Historia Konina, Miejska Biblioteka Publiczna im. Zofii Urbanowskiej w Koninie, Tadeusz Kowalczykiewicz, Zofia Urbanowska

https://zapatrzeniwkonin.pl/pisarka/?fbclid=IwY2xjawPJt8ZleHRuA2FlbQIxMABicmlkETB2SmRxRjViWU1sNU02bXlUc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHixZTLoxA8sAs3fQtFralXF_3btsrCtBen2uHOq6v24-7vmQtRV7OaaFdE82_aem_pugMEu_3lz05LJ5za0gv0g

https://gloskoninski.pl/2026/01/02/zofia-urbanowska/?fbclid=IwY2xjawPJt7hleHRuA2FlbQIxMABicmlkETB2SmRxRjViWU1sNU02bXlUc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsUM4RcKMFMu_nD0ZhrfLYjy6okrgrwXEHD0f4ZNYfS0Oz8-ZigdLXsPZDWh_aem_yUNqO4RZ9-YbtTvAyVj9mQ

Zofia Urbanowska

zdalnabibliotekasp1 — 2020-05-11 08:54:16 UTC

"Człowiek pokazuje wartość w każdym swoim czynie."
Artykuł poświęcony Zofii Urbanowskiej
Biblioteka Raczyńskich jest najstarszą z istniejących bibliotek publicznych w Polsce. Została ufundowana w 1829 r. przez Edwarda Raczyńskiego, który w statucie określił jej publiczny charakter: „Przeznaczeniem Biblioteki Raczyńskich jest aby w czytelni, która w tejże będzie urządzoną, każdy bez różnicy osób w dniach i godzinach oznaczonych miał prawo z niej korzystać”. W piśmie Biblioteki Raczyńskich "Winieta", ukazał się artykuł "Świat bez kolców" poświęcony naszej patronce Zofii Urbanowskiej. Współautorką tekstu jest p. Wanda Gruszczyńska, która bardzo aktywnie działa w Towarzystwie Przyjaciół Konina. Dba o integrację społeczności lokalnej, mobilizuje do wspólnej aktywności poprzez organizowanie imprez krajoznawczych i historycznych. Autorki opisują ciekawe życie Zofii Urbanowskiej, wspominają o jej przyrodniczym hobby. Zadają pytania. Polecamy.

link do artykułu- (str. 5) - http://www.bracz.edu.pl/wp-content/uploads/2022/11/winieta-10-22-2.pdf

Zofia Urbanowska

zdalnabibliotekasp1 — 2020-05-11 08:57:18 UTC

" Życie nie jest bezcelową przechadzką pa kwiecistym kobiercu, ale szkołą, w której się człowiek uczy rozumu i znosić musi różne ciężary."
Rozmawiając o Zofii Urbanowskiej w większości skupiamy się na miejscu urodzenia, życiorysie. W przeważającej większości i to dzięki publikacjom, referatom poznajemy Ją od strony twórczości literackiej. Bez uwzględniania okresu oraz dla kogo tworzyła pojawiają się wątpliwości odnośnie używanego języka, formy. Może to i zasadne dla ludzi mających dość „luźny” związek z Koninem. Pisarka dla rdzennych mieszkańców grodu nad Wartą była ich sąsiadką, współmieszkanką, a ze względu na wpojone wartości solą tej ziemi. Z tego powodu niczym z mieszka zakonotowanych opowiadań oraz doznań własnych przywołam kilka wspomnień.
Będąc pacholęciem otoczony twórczością „Naszej Zosi” zapytałem ojca, czy ją znał? Tato spojrzał na mnie kwitując pytanie z lekkim uśmiechem: - w ówczesnym Koninie prawie - przynajmniej z widzenia wszyscy się ze wszystkimi znali. W swoim sposobie narracji dodał, że na pewno był jednym z bardzo zatroskanych zdrowiem pisarki. Widząc moje zdziwienie dodał: Po sumie, w kościele św. Bartłomieja dało się słyszeć głosy: Dziś jakby mniej kucała... Dodał, że w ostatnich latach swojego pisarkę nękał kaszel, stąd zapożyczone z gwary śląskiej kucanie. Najczęściej kaszel, to odnośnik do kłopotów z płucami, a w tamtych czasach choroba płuc, oznaczała wyrok…
Pewnego razu podczas pobytu w kościele św. Bartłomieja Tato wskazał na ławkę, dopowiadając: to było Jej miejsce…, tu podczas mszy zawsze siadała. Widocznie propaganda otaczającego mnie świata już zaczynała sączyć mój mózg, dlatego skwitowałem, że przecież każdy mógł sobie na tym miejscu usiąść. Musiało minąć wiele lat bym zrozumiał zdziwienie Ojca: Jak to, usiąść….? Na Jej miejscu?
Wśród wielu wspomnień dodał, że pisarkę poznał bliżej, gdy za namową Aleksandra S.( powrócę do postaci) obstalowała u nich tj. Stolarni Wojnarowski i ska. ul Krzywa, dwie ławki ogrodowe, skrzynię na narzędzia, dwie szkatuły, oraz podpory do róż pnących. Rodzic zadumał się, uśmiechnął i dodał, że dopytywana o okucia do szkatuł pełnym frywolności głosem powiedziała; W tych szkatułach będą takie skarby, że żaden zbrodzień nie odważy się podnieść na nie rękę….
Mama dopytywana o pisarkę z wyrazem twarzy, którego nigdy nie zapomnę opowiedziała: Włodku… dla nas prowincjonalnych gąsek Zofia Urbanowska, była czymś więcej niż „oknem na świat”. Wprowadzała nas w miejsca do których żadna z bardzo prozaicznych powodów nie miała możliwości dotrzeć. Rodzicielka opowiadała, że jako uczennica, a później instruktorka na kursach szycia, haftu oraz cerowania urządzanych w dworku pisarki widywała Ją bardzo często. Dla ciekawskich, ówczesna kobieta winna umieć cerować, haftować, szyć…, no, tu niekoniecznie. Natomiast znajomość haftu, wyszywania , należała do dobrego tonu, a kursy odbywały się bezpłatnie (sic). Mama nadmieniała, że pisarka na spotkaniach często pojawiała się z gazetami, czy żurnalami mody. Często na głos czytała sama , a w wypadku złego oświetlenia zastępowała Ją jedna z nas. Niezrozumiałe dla nas wiadomości opatrywała komentarzami, dzięki czemu wprowadzała w świat dla większości z nas niemożliwy do poznania. Po spotkaniach stawałyśmy się tubami przekazującymi zdobyte informacje… Dopytywałem - a jakim była człowiekiem? Głęboko zamyślona odpowiedziała: - Była bardzo ciepłą, acz na pozór surową osobą. Zapamiętałam, że nienawidziła niepunktualności, oraz braku sumienności. Wśród wielu wspomnień Mamy zakonotowałem to, gdy jednego dnia Zofia Urbanowska z zakupionym przez siebie suknem oraz kordonkiem, pojawiła się na kursie. Kładąc zakup na stole powiedziała: wasza koleżanka Olesia( przyjaciółka Mamy) w październiku bierze ślub. Na płótnie wyszyjcie makatki, obrusy, serwetki, a staną się dla niej wianem… bo jak same się orientujecie, że na inne, to ona liczyć….
Wymieniony powyżej Aleksander S. posiadał ogrodnictwo własne, oraz nadzorował ogród otaczający dworek Z. Urbanowskiej. Pozwolę sobie przytoczyć jedno wspomnienie, a dlatego, że dotyczy nadmienianych wcześniej szkatuł. Ogrodnik opowiadał, że Zofia Urbanowska, kazała, ba wymagała, zbierania każdego płatka, czy zwiędłego kwiatu i odkładania do szkatuł. Mało – musieliśmy jeszcze segregować płatki. W jednej szkatule winny się znaleźć te z wonniejszych roślin, a w drugiej pozostałe. Wręcz była zła, gdy z niewiadomych przyczyn spad owocu nie znalazł miejsca w skrzynkach, tylko leżał w trawie. Niby dziwne zachowanie pisarki? Tylko na pozór, bowiem kolejno płatki skomasowane w jednej ze szkatuł później stawały się uzupełnieniem koszyczków dziewcząt stanowiących procesyjny orszak, a te drugie zamieniały się w wonne źródło kościelnych kadzideł. W zamian zarówno spady oraz zerwane owoce układane w skrzynkach odnoszono do ochronki znajdującej się wówczas przy ulicy Piasecznej- czytaj PCK lub wystawiano przed dworkiem, a to by jakiś ubogi mógł uzupełnić witaminy.
Ktoś może zarzucić, że to wybrane wspomnienia, że są nieudokumentowane. Z tego powodu wszelkich purystów zachęcam do dokumentów opatrzonych pieczęciami. Z wielu poznamy i wyciągniemy wniosek, dlaczego mieszkańcy grodu z koniem w herbie tak szanowali Zofię Urbanowską. Czytając dowiemy się, że w dworku pisarki pokoik na piętrze wynajmowała jedna z konińskich niewiast. Od zarania komorne należy płacić, zatem wynajmująca chciała się do takowej formy zastosować. I tu spotkało ją rozczarowanie, ponieważ Zofia Urbanowska skwitowała, że znając status lokatorki nie pobierze od niej żadnych pieniędzy. Lokatorka czuła się zobowiązana honorem i pomimo wielokrotnych prób uiszczenia zapłaty, czynność scedowała na konińskiego rejenta. Ten z adnotacjami zakonotowanymi w urzędowych dokumentach równie nieskuteczni usiłował czynsz przekazać. Jak się to skończyło- zachęcam do wertowania zasobów archiwalnych.
Kim Zofia Urbanowska była dla nas? Dla pokolenia, które w żaden sposób nie mogło Jej osobiście poznać? Otóż pisarka stawała się ścieżką, kierunkiem dla poznania historii miasta, które powodem „ziemi gwałtownie obudzonej” odpływało w niepamięć. Urodziłem się w czasach, gdy niczym zachód słońca wartki nurt Warty przestawał bielić żagiel. Na rzeką spędzaliśmy każdą minutę. Pływaliśmy po niej na czym się tylko dało. Pod wpływem spuścizny pisarki nasza wyobraźnia szukała miejsc załadunku berlinek, gwaru nabrzeży, turkotu wozów wypełnionych z zbożem. Dzięki pisarce uczyliśmy się planimetrii, kartografii, bowiem na kroki wytyczaliśmy granice, czy miejsca zapisane w Jej książkach, korespondencjach do gazety. Biegając po ulicach sadowiliśmy miejsce zamieszkania Osmana, Hersza, Mośkowej, rodziny Wilczków. Pisarka była przyczynkiem do odwiedzania izby pamiątek przy ul. Wiosny Ludów, a kolejno już muzeum po dawnym kinie Moderne przy ul .Słowackiego. Podczas wędrówek po okolicy umiejscawialiśmy dworki, miejsca zamieszkania kontrahentów pana Oleckiego.
W jednym z komentarzy przeczytałem ocenę, że pisarstwo Urbanowskiej ma charakter nieco archaiczny. I z tym się zgadzam, bowiem osobiście mam pretensje, że nie używała emotikonek, że zamiast dzień dobry, nie mówiła się ma… Przecież w retrospekcjach mogła się posłużyć aplikacjami lub do odpowiedniej odesłać, a w wypadku zerwania mostu i niemożności dotarcia do domu poinformować przez komórkę bliskich. O stylu archaicznym, niezrozumiałym stylu mogą wnioskować tylko „świeżo osiedleni”, tudzież mający „okolicznościowy” związek z Koninem. Rdzenni mieszkańcy, oraz ci, którym jest bliskie: „miej serce i patrzaj w Sece”, czy „nie szkiełko, nie oko, lecz….” czują i myślą o „Naszej Zosi” nieco inaczej. Jednakże taka forma wymaga głębokiej orki w umysłach.
https://www.facebook.com/tadeusz.kowalczykiewicz

Zofia Urbanowska

zdalnabibliotekasp1 — 2020-05-11 08:58:56 UTC

"Prawda największe czyni wrażenia, kiedy się wypowiada po prostu "
"Poznanie następuje tylko przez zbliżenie się ludzi do siebie, przez wymianę myśli, pomagającą do oceniania wzajemnej wartości."

Horoskop Zofii Urbanowskiej

https://www.baza.astrolog.org.pl/Urbanowska_Zofia

Kalendarium

zdalnabibliotekasp1 — 2020-05-20 09:34:47 UTC

Zofia Urbanowska wybitna autorka utworów powieściowych dla młodzieży – tak określił Gabriel Korbut, w swoim dziele bibliograficznym Literatura polska od początków do wojny światowej, konińską powieściopisarkę i publicystkę epoki pozytywizmu, autorkę wznawianych po wojnie m.in. Gucia zaczarowanego, Złotego pierścienia, Księżniczki i Róży bez kolców.

15 maja 1849 - 1 stycznia 1939

Cudzoziemiec (1883)
Gucio zaczarowany. Powieść dla młodszych dzieci (1884)
Księżniczka (1886)
Atlanta, czyli Przygody młodego chłopca na wyspie tajemniczej opowiedziane w listach wyczytała przez drobnowidz [mikroskop] i przepisała... (1893, z licznymi drzeworytami w tekście i siedmioma ilustracjami Juliana Maszyńskiego)
Wojna w czasie pokoju (1896)
Róża bez kolców. Opowiadanie z niedawnej przeszłości osnute na tle przyrody tatrzańskiej (1903)
https://rep.up.krakow.pl/xmlui/bitstream/handle/11716/12611/AF89--13--Jazowska-Gumulska--R%C3%B3%C5%BCa-bez-kolc%C3%B3w-Zofii-Urbanowskiej.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Wszechmocni (1908)
Złoty pierścień (1916)
https://www.mbp.konin.pl/biblioteka/patronka-biblioteki.html?fbclid=IwY2xjawHoj5VleHRuA2FlbQIxMAABHVwCq0BgC0GeP1_B6Jd_a6D8pkEuSu97R8USZHuFg5kH4w3CGCMHdczFCQ_aem_Hvz7K_HLlrI-DmivbwQvng
https://polona.pl/sets?searchCategory=objectSets&page=0&size=24&sort=RELEVANCE&searchLike=Urbanowska%20Zofia

Jeszcze kilka cytatów ...

zdalnabibliotekasp1 — 2020-05-25 09:18:35 UTC

"Tylko biorąc czynny udział w sprawach społeczeństwa, odczuwa się żywo przebiegające je prądy, jego cierpienia i nadzieje. "

"Kto nie umie rachować, ten zbankrutować musi. "

"Nie godzi się dla kariery cofać rąk od pracy nad sprawą ogólną. "

"Prawda największe czyni wrażenia, kiedy się wypowiada po prostu ."

"Natura jest pełna harmonii i mogłaby dać ludziom szczęście, gdyby byli więcej posłuszni jej prawom. "

"Widok marnotrawstwa, będącego chroniczną chorobom naszego kraju, boli mnie, w nim bowiem widzę źródło naszych politycznych i ekonomicznych nieszczęść. "

" Próżniactwo jest matką złotych myśli i najuczciwszy ludzi na złą drogę wprowadza."

" Praca dając trud we dnie, słodkim czyni spoczynek w nocy, hartuje serca, przygnębionym umysłom przywraca jasność i pogodę. "

" Doświadczenie nauczyło mnie, że w dobrym gospodarstwie robić należy zawsze naprzód to, co jest pilniejsze ."

"Nie ma rzeczy tak dobrych, nad którymi nie byłoby warto się zastanowić. "

"Czy przedmiot ma większą, czy mniejsza wartość, to wszystko jedno, tak czy owak jest on owocem pracy ludzkiej, ludzkiego potu i wysiłku. "

" Na porządku świata stoi, nieporządkiem upadają narody i społeczeństwa. "

2020-05-26 13:21:21 UTC

Gucio zaczarowany- krótkie streszczenie

https://praweksiazki.pl/dla-dzieci/9107-gucio-zaczarowany-9788366618336.html

https://www.youtube.com/watch?v=CZVivQVvgTc

Złoty pierścień

https://praweksiazki.pl/dla-dzieci/9206-zloty-pierscien-9788366618268.html?search_query=zloty+pierscien&results=3

https://www.youtube.com/watch?v=0jiPUUb_UO4

"Złoty pierścień"

2020-05-26 13:21:25 UTC

2021-05-14 06:25:18 UTC

zdalnabibliotekasp1 — 2022-01-05 10:16:25 UTC

Film o Zofii Urbanowskiej

https://www.canva.com/design/DAFAg7Npm8s/V4PktljGZ6CizRihh5nclQ/view?utm_content=DAFAg7Npm8s&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=recording_view

Konin za czasów Zofii Urbanowskiej

https://www.emaze.com/@AOTTLQQLO/konin-czasw-zofii-urbanowskiej-soho

Konin wczoraj i dziś

https://www.canva.com/design/DAGEqdgdnuo/GCEeQJj1Vp7yorv32HxAmA/view?utm_content=DAGEqdgdnuo&utm_campaign=designshare&utm_medium=link&utm_source=editor#19

"Gucio zaczarowany"

zdalnabibliotekasp1 — 2022-01-05 10:20:26 UTC

tekst

https://wolnelektury.pl/media/book/pdf/urbanowska-gucio-zaczarowany.pdf

"Róża bez kolców"

zdalnabibliotekasp1 — 2025-02-25 09:49:46 UTC

Tekst

https://polona.pl/item-view/6fdab5b7-1af4-4319-b32f-2c096a17a0c4?page=12

http://www.wbc.poznan.pl/Content/461563/r%C3%B3%C5%BCa%20bez%20kolc%C3%B3w%20t2.pdf

14.05 - 15.05

zdalnabibliotekasp1 — 2026-05-06 17:03:01 UTC

Konspekt obchodów Dnia Patronki 14.05- 15.05. 2026

- CELE OGÓLNE

- rozwijanie więzi uczuciowych ze swoim miejscem zamieszkania,

- rozwijanie zainteresowania patronką i własnym regionem,

- poznanie sylwetki patronki i historii szkoły

CELE SZCZEGÓŁOWE

Uczeń:

- wie, kto jest patronem naszej szkoły,

- zna najważniejsze wydarzenia z życia Zofii Urbanowskiej

- potrafi wymienić najważniejsze utwory Zofii Urbanowskiej,

- zna najważniejsze wydarzenia z historii szkoły,

- kształcenie poprawności ortograficznej,

- rozwijanie umiejętności redagowania notatki,

- utrwalenie umiejętności pracą z mapą i osią czasu,

- zastosowanie działań matematycznych w praktyce,

- rozwijanie aktywności twórczej dzieci,

- kształtowanie umiejętności pracy zespołowej,

METODY PRACY:

- pogadanka, opowiadanie,

- praca w grupach,

- praca z tekstem,

- pisanie krótkiej notatki biograficznej o Zofii Urbanowskiej,

- wykonanie osi czasu przedstawiającego wybrane wydarzenie związanego z życiem lub twórczością patronki.

Klasa I – III

Wyjście na cmentarz.

Czytanie fragmentu książki „Cztery pory roku z Zofią Urbanowską” autorstwa koninianki Joanny Łagodzińskiej.

Joanna Łagodzińska (na co dzień nauczycielka angielskiego w III LO w Koninie)

- Pochodzę z Konina, tutaj się urodziłam, chodziłam do Szkoły Podstawowej nr 1 imienia Zofii Urbanowskiej. Postać jest mi znana od dawna i celebrowana całe moje dzieciństwo.

3. Wykonanie pracy plastycznej “Portret małej Zosi Urbanowskiej”. Dowolna technika, format.

Klasa IV – VII

Czytanie fragmentów książek naszej patronki na języku polskim.

Ułożenie zadania matematycznego z wykorzystaniem informacji o Zofii Urbanowskiej, o życiu, publikacjach.

Wykonanie osi czasu z twórczością i/ lub informacji o patronce.

Gra miejska lub szkolna dla uczniów klas IV.

Klasa V, VI i VII teleturniej “Jeden z dziesięciu”.

Do przejrzenia padlet z informacjami o Zofii Urbanowskiej, dostępny na stronie szkoły w zakładce Biblioteka.

Wyjście na cmentarz.

!5.05.2026

- 09.00 - złożenie kwiatów przed pomnikiem patronki, przed budynkiem

- słuchanie podcastu o Zofii Urbanowskiej przygotowanego przez uczniów klasy VII a i VII c,

- gazetka na korytarzu szkolnym o patronce szkoły.