Δεν μπορώ να συγκρατήσω τον ενθουσιασμό μου μπαίνοντας στις εκκλησίες και στα παλάτια. Παντού βλέπω θησαυρούς που στην πατρίδα μου θα ήταν θρύλος: ιερά κειμήλια, πολύτιμους λίθους, μεταξωτά υφάσματα. Στην Αγία Σοφία, κάτω από τους μεγάλους θόλους που ακόμη λάμπουν παρά την καταστροφή, ξήλωσα με τα ίδια μου τα χέρια χρυσά στολίδια και γέμισα τον σάκο μου με ασημένια σκεύη. Γύρω μου, άλλοι λεηλατούν με μανία, άλλοι σπάζουν πόρτες και κιβώτια αναζητώντας πλούτη, ενώ κάποιοι στέκονται σαστισμένοι, σαν να μην μπορούν να καταλάβουν αν ζουν νίκη ή καταστροφή.

Η πόλη που για αιώνες στεκόταν περήφανη τώρα καταρρέει μπροστά στα μάτια μας. Κι όμως, ακόμη και μέσα στην καταστροφή, διακρίνεται η παλιά της μεγαλοπρέπεια: οι θόλοι, τα παλάτια, τα τείχη που ακόμη υψώνονται. Στέκομαι για μια στιγμή και κοιτάζω γύρω μου, ανάμεσα σε φωτιά και κραυγές, κι αναρωτιέμαι πόσα από όλα αυτά θα μείνουν όρθια όταν τελειώσει η μέρα. Μα η σκέψη χάνεται γρήγορα, γιατί η λεηλασία συνεχίζεται, και η Πόλη, όπως την ξέραμε, σβήνει μπροστά στα μάτια μας.

Όταν μπήκαμε στον Κεράτιο Κόλπο και αντίκρισα τα τεράστια τείχη που προστάτευαν την πόλη, ένιωσα δέος για το μέγεθός τους και την αδιαπέραστη δύναμή τους. Στα λιμάνια υπήρχαν εκατοντάδες καράβια με μετάξια, μπαχαρικά και εμπορεύματα από κάθε γωνιά του κόσμου. Δεν είχα ξαναδεί ποτέ τόσο πλούτο! Η Αγία Σοφία με τα χρυσά ψηφιδωτά, τις εικόνες των Αγίων και το φως που έπεφτε από τα ψηλά παράθυρα με μάγεψε.

Την ημέρα που η Κωνσταντινούπολη έπεσε στα χέρια μας, η λεηλασία δεν είχε τέλος. Μπήκαμε στα σπίτια και τις εκκλησίες και αρπάξαμε  χρυσά σκεύη, πολύτιμους λίθους, μεταξωτά υφάσματα και ναυτικούς χάρτες που μόνο οι Βυζαντινοί είχαν. Η πόλη καιγόταν, οι άνθρωποι έκλαιγαν, αλλά εμείς γιορτάζαμε πάνω στα λάφυρα. Ένιωθα νικητής, αλλά στο βάθος της ψυχής μου, βλέποντας τον καπνό πάνω από την πόλη, αναρωτήθηκα αν αυτό ήθελε ο Χριστός από εμάς, να καταστρέψουμε τη μεγαλύτερη χριστιανική πόλη του κόσμου.

Με όσα απέκτησα, η ζωή μου άλλαξε για πάντα. Δεν είμαι πια ένας απλός ναύτης που εκτελεί εντολές. Έγινα αυτό που ονειρευόμουν, πατώντας όμως πάνω στα ερείπια μιας αυτοκρατορίας.

μπορούσα καν να διαβάσω. Το χειρόγραφο κάθεται ακόμη στο ράφι μου, αδιάβαστο. Μερικές φορές το κοιτάω και σκέφτομαι την Πόλη όπως την είδα εκείνο το πρωί από τη θάλασσα. Δεν την ξαναείδα έτσι. Κανείς δεν την ξαναείδε έτσι.

Κωνσταντινούπολη, Απρίλιος 1204

Δεν ξέρω πώς να το πω αυτό στον πατέρα μου, όταν γυρίσω, αν γυρίσω. Δεν ξέρω πώς να του πω ότι μπήκα σε μια εκκλησία, και βγήκα από αυτήν κλέφτης. Ότι σταύρωσα τον εαυτό μου στην πόρτα και μέσα έσπασα εικόνες. Ότι τα χέρια μου μύριζαν αίμα και λιβάνι μαζί, και ότι αυτή η μυρωδιά δεν φεύγει, ακόμα και τώρα που τα έχω σκουπίσει στο χώμα.

Λέγομαι Αντρέ ντε Μπωβαί. Είμαι από τη Γασκώνη. Είμαι είκοσι τριών χρονών και νόμιζα ότι ήξερα για τι πολεμώ.

Ήρθαμε για την Ιερουσαλήμ. Αυτό μου είπαν. Αυτό είπαν όλοι , ο Βονιφάτιος, ο Βαλδουίνος, ο Δάνδολος ο τυφλός δόγης που έβλεπε πιο καλά από όλους μας. Η Ιερουσαλήμ ήταν το φως στο τέλος του δρόμου, η δικαίωση κάθε κόπου, κάθε πείνας, κάθε νεκρού φίλου που αφήσαμε πίσω στη Δαλματία και στα νερά της Αδριατικής. Μα ο δρόμος έκανε στροφή. Και εμείς κάναμε στροφή μαζί του, επειδή κανείς δεν τόλμησε να σταθεί και να ρωτήσει, γιατί;

Η πόλη μας τρόμαξε προτού την αγγίξουμε.

Στέκαμε στα πλοία και την κοιτούσαμε, τα τείχη της, τους τρούλους της, την Αγία Σοφία που ανέτελλε πάνω από τα υπόλοιπα σαν κάτι που δεν έχει κτιστεί από ανθρώπινα χέρια. Κάποιος δίπλα μου, ο Ρενό, από τη Σαμπάνια ,είπε σιγά, σχεδόν στον εαυτό του: Θεέ μου, αυτό είναι μεγαλύτερο από ό,τι φανταζόμουν. Και στα λόγια του δεν υπήρχε θρίαμβος. Υπήρχε ταπεινοφροσύνη, ή ίσως τρόμος που το μοιάζει.

Πώς επιτίθεσαι σε κάτι τέτοιο; Πώς βάζεις φωτιά σε κάτι τέτοιο;

Και όμως.

Η πρώτη φωτιά άναψε στις 12 Απριλίου, αργά το απόγευμα.

Δεν ξέρω ποιος έβαλε. Κάποιοι λένε Φλαμανδοί, κάποιοι λένε ήταν ατύχημα. Μα το αποτέλεσμα δεν ρωτά για αιτία. Είδα συνοικίες ολόκληρες να καίγονται, είδα γυναίκες να τρέχουν κρατώντας παιδιά, είδα έναν γέρο ιερέα να στέκεται μπροστά στην εκκλησία του με τα χέρια ανοιχτά σαν να νόμιζε ότι μπορεί να σταματήσει το ανθρώπινο κύμα με το κορμί του.

Κανείς δεν τον σταμάτησε. Τον προσπέρασαν.

Εγώ τον είδα. Σταμάτησα. Μας κοιτάξαμε. Δεν μιλούσαμε την ίδια γλώσσα , δεν είχε νόημα να προσπαθήσω. Μα το βλέμμα του δεν ήταν μίσος. Ήταν κάτι χειρότερο από μίσος: ήταν απορία. Σαν να μην μπορούσε να καταλάβει πώς φτάσαμε ως εδώ. Σαν να έψαχνε να βρει στο πρόσωπό μου κάποια εξήγηση που θα του έκανε νόημα.

Δεν είχα να του δώσω καμία.

Η Αγία Σοφία άντεξε μέχρι το βράδυ.

Μπήκαμε μέσα , και «μπήκαμε» είναι λέξη πολύ ήρεμη γι’ αυτό που έγινε. Το πλήθος έσπρωχνε, κάποιοι ούρλιαζαν τιμές για αντικείμενα που κρατούσαν ψηλά, κάποιοι μάλωναν για ένα σταυρό, για ένα δισκοπότηρο, για ένα κομμάτι ύφασμα με χρυσή κλωστή.

Εγώ στάθηκα στο κέντρο, κάτω από τον τρούλο, και κοίταξα επάνω.

Δεν ξέρω πόση ώρα έμεινα έτσι. Γύρω μου ο χαμός συνεχιζόταν , φωνές, χτυπήματα, κάποιος έσπαγε κάτι , μα εγώ δεν μπορούσα να κατεβάσω τα μάτια. Εκεί ψηλά ήταν ζωγραφισμένοι άγγελοι που μου φαίνονταν να κοιτάνε κάτω με μια έκφραση που δεν μπορώ να ορίσω. Δεν ήταν οργή. Ήταν κάτι πιο βαθύ, πιο ήσυχο. Ίσως θλίψη. Ίσως αυτό που νιώθει κάποιος όταν βλέπει κάτι που ήξερε ότι θα γινόταν, και ακόμα του κόβει την ανάσα.

Σκέφτηκα τότε , και ντρέπομαι που το σκέφτηκα τόσο αργά , ότι ήμασταν κι εμείς χριστιανοί. Αυτοί ήταν χριστιανοί. Αυτή η εκκλησία ήταν εκκλησία. Και εμείς την κλέβαμε στο όνομα του Θεού που την οικοδόμησε.

Υπάρχει λέξη γι’ αυτό;

Ο Ρενό βρήκε ένα εικονοστάσι με ασημένια πλαίσια και ήρθε να μου το δείξει σαν χαρούμενο παιδί. Το πρόσωπό του ήταν ακτινοβόλο. Μα μέσα σε αυτή τη χαρά υπήρχε κάτι που με τρόμαξε , η αθωότητά της. Δεν ένιωθε ότι έκανε κάτι κακό. Ήταν πεπεισμένος ότι αυτό ήταν ανταμοιβή. Ότι ο Θεός του το έδωσε.

Αυτή η αθωότητα είναι πιο επικίνδυνη από κάθε σκοπιμότητα. Ο άνθρωπος που ξέρει ότι αμαρτάνει, αμαρτάνει με μέτρο. Ο άνθρωπος που πιστεύει ότι εκτελεί θεϊκή εντολή, δεν σταματά πουθενά.

Αυτό είναι το πιο σκοτεινό μυστήριο που γνωρίζω: ότι η καλοσύνη μπορεί να γίνει όπλο, όταν δεν έχει συνείδηση. Ότι ο αθώος μπορεί να σκοτώσει χωρίς κακία , και αυτό δεν τον κάνει λιγότερο επικίνδυνο. Τον κάνει περισσότερο.

Το πρωί της 13ης Απριλίου η πόλη ήταν δική μας.

Η λέξη «δική μας» δεν σημαίνει τίποτα σ’ εμένα πια. Τι κερδίσαμε; Πέτρες και στάχτη και ένα θρόνο που κανείς δεν ξέρει πώς να κρατήσει. Χάσαμε την ψυχή μας για μια πόλη που δεν ζητήσαμε ποτέ να κατακτήσουμε.

Η Ιερουσαλήμ είναι ακόμα μακριά. Ίσως να είναι πάντα μακριά. Ίσως αυτό να είναι το νόημά της , να παραμένει ορίζοντας, να μας τραβά μπροστά, ενώ εμείς καταστρέφουμε ό,τι βρίσκουμε στον δρόμο.

Κάθισα χθες έξω από ένα κατεστραμμένο σπίτι και βρήκα μέσα σε ένα σωρό από σκουπίδια ένα βιβλίο , δεν ξέρω τι έγραφε, δεν διαβάζω ελληνικά. Μα το κράτησα. Δεν ξέρω γιατί. Ίσως γιατί κάποιος το αγαπούσε. Ίσως γιατί ήθελα να κρατήσω έστω ένα πράγμα που δεν του πήρα.

Ή ίσως γιατί η μόνη πράξη που μου έμεινε ήταν να κρατώ κάτι που δεν καταλαβαίνω, με την ελπίδα ότι κάποτε θα μου μιλήσει.

Η Κωνσταντινούπολη δεν είναι πόλη πια. Είνα

ι ένοχη συνείδηση με τείχη

Ξεκινήσαμε με ψαλμούς και όρκους, όμως οι δρόμοι της Ανατολής μας άλλαξαν. Οι πόλεις που βρήκαμε δεν ήταν μόνο ιερές—ήταν γεμάτες πλούτη: μετάξια απαλά σαν νερό, μπαχαρικά με βαριά αρώματα, χρυσά που έλαμπαν στο φως.

Θυμάμαι μια πόλη με ψηλά τείχη. Όταν μπήκαμε, δεν σκέφτηκα προσευχές. Μόνο ό,τι μπορούσα να πάρω. Άρπαξα ένα κόκκινο ύφασμα, ένα δαχτυλίδι με πράσινη πέτρα, ένα μικρό κουτί με μπαχαρικά. Γύρω μου, όλοι έκαναν το ίδιο.

Δεν ήταν μόνο ο πλούτος. Ήταν η αίσθηση πως όλα ανήκαν σε όποιον τα άγγιζε.

Τα χρόνια πέρασαν. Δεν θυμάμαι όλα τα μέρη ούτε τα πρόσωπα. Θυμάμαι όμως τα αντικείμενα που πήρα χωρίς να μου ανήκουν.

Και τώρα σκέφτομαι πως ίσως εκείνα πήραν κάτι περισσότερο από μένα, απ’ ό,τι πήρα εγώ από αυτά.

Σου γράφω αυτό το γράμμα και δεν θα πιστεύεις τι έχουν δει τα μάτια μου! Είμαι καλά και ελπίζω να γυρίσω σύντομα στο σπίτι μας. Όμως, αυτά που κάναμε εδώ δεν ήταν καθόλου αυτά που λέγαμε όταν ξεκινήσαμε για την Ιερουσαλήμ.

Hρθε και μας βρήκε ένας πρίγκιπας, ο Αλέξιος. Μας έταξε πάρα πολλά λεφτά, μεγάλο στρατό και ότι η εκκλησία τους θα ακούει πια τον δικό μας Πάπα. Το μόνο που ήθελε από εμάς ήταν να πάμε στην Κωνσταντινούπολη και να τον βοηθήσουμε ξαναπάρει τον θρόνο από τον θείο του. Εμείς είπαμε ναι, γιατί νομίζαμε ότι έτσι θα σώζαμε την εκστρατεία μας.

Ελεονώρα, όταν είδαμε την Κωνσταντινούπολη από τα καράβια, νομίζαμε ότι βλέπαμε όνειρο! Σου ορκίζομαι, τέτοιο πράγμα δεν υπάρχει πουθενά αλλού. Τα τείχη της ήταν τεράστια, έφταναν ψηλά μέχρι τον ουρανό! Είχε κάτι τεράστια παλάτια από μάρμαρο που γυάλιζαν στον ήλιο, και εκκλησίες με τεράστιους χρυσούς τρούλους. Έμεινα με το στόμα ανοιχτό, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι οι άνθρωποι μπορούν να χτίσουν κάτι τόσο μαγικό και όμορφο.

Στις 12 Απριλίου ορμήξαμε. Ήταν τρομακτικά! Μας πετούσαν βέλη, πέτρες και κάτι σαν φωτιά που δεν έσβηνε με τίποτα! Έγινε χαμός, πολλή φασαρία, σπάγανε ξύλα, φωνάζαμε όλοι. Τελικά τα καταφέραμε, σπάσαμε την άμυνά τους και μπήκαμε μέσα. Το βράδυ πιάσε και μια μεγάλη φωτιά και κάηκε ένα μεγάλο μέρος από αυτή την πανέμορφη πόλη.

Μετά... δεν ξέρω πώς να στο πω. Κάναμε πολύ άσχημα πράγματα. Οι στρατιώτες μας σαν να τρελάθηκαν.

Μπήκαμε στα παλάτια και τα κάναμε άνω κάτω. Σπάσαμε παλιά αγάλματα, κλέψαμε χρυσά πράγματα από τις εκκλησίες. Είδα δικούς μας να μπαίνουν με τα άλογα μέσα στη μεγαλύτερη εκκλησία τους, την Αγία Σοφία, και να σπάνε τα πάντα για να πάρουν τον χρυσό και το ασήμι.

Δεν νιώθω καθόλου καλά για όσα είδα. Εγώ δεν χτύπησα απλούς ανθρώπους, αλλά πήρα κι εγώ κάποια πράγματα γιατί το έκαναν όλοι. Βρήκα χρυσό και ωραία υφάσματα που θα μας φτάσουν για πολλά χρόνια.

Τώρα βάλαμε δικό μας αρχηγό, τον Βαλδουίνο, και η πόλη είναι δική μας. Αλλά εγώ δεν θέλω να μείνω άλλο εδώ. Θέλω απλά να γυρίσω στο σπίτι μας.

Σε αγαπώ πολύ, Ο άντρας σου.

Ο προηγούμενος αυτοκράτορας μάς πρόδωσε, έτσι ώστε να ανακτήσει τον θρόνο με την βοήθεια των Σταυροφόρων πολεμιστών. Εκείνος όμως είχε υποσχεθεί στους Λατίνους  ότι ως ανταμοιβή για την βοήθειά τους, θα τους έδινε κάποια προνόμια, πράγμα που τελικά δεν συνέβη. Για τον λόγο αυτό οι Λατίνοι βρήκαν αφορμή να τον εκδικηθούν δήθεν, πολιορκώντας την Πόλη. Λες και δεν ξέρουν όλοι ότι από πάντα ποθούσαν να πατήσουν την Πόλη! Αυτή η εκστρατεία που ξεκίνησε σαν κάτι ιερό με τους υποτιθέμενους στρατιώτες του Χριστού εξελίχθηκε σε μια βάρβαρη και αιματηρή πολιορκία για τα προνόμια των Λατίνων.

Θυμάμαι ακόμα τις φωνές και τον θόρυβο κατά την διάρκεια της Άλωσης, αλλά τώρα υπάρχει μια βαριά σιωπή παντού. Περπατάω με την μητέρα μου στους δρόμους και βλέπω σπίτια κατεστραμμένα και ανθρώπους θλιμμένους. Οι εκκλησίες μας δεν είναι πια όπως τις θυμόμουν, μοιάζουν άδειες και πληγωμένες. Οι μεγάλοι μιλούν σιγά, σαν να φοβούνται ακόμα.

Ακόμη και έξω από την Πόλη, οι χωρικοί και άλλοι κάτοικοι δεν μας δίνουν σημασία, δεν λυπούνται με τη λύπη μας, μας αγνοούν και μας περιπαίζουν. Δεν μπορούν να φανταστούν ότι η μεγάλη Πόλη κυριεύθηκε από τους Λατίνους και τον άτιμο Βενετό Δόγη. Ίσως και να βρήκαν την ευκαιρία να πάρουν εκδίκηση από εμάς που ζούσαμε στην Πόλη.

Δεν καταλαβαίνω γιατί έγινε όλο αυτό. Μου λείπει η Πόλη μας όπως ήταν πριν, γεμάτη φως και γέλια. Τώρα όλα φαίνονται ξένα και εγώ νοιώθω πως μεγάλωσα ξαφνικά, μέσα σε μόνο λίγες μέρες.

Ξύπνησα Το πρωί από τη μυρωδιά καπνού και το παιδί μου να κλαίει, οι καμπάνες βούιζαν, κόσμος έτρεχε και όλα ήταν μέσα στις φλόγες. Είχα καταλάβει πως από στιγμή σε στιγμή θα έμπαιναν στην πόλη. Έτσι κι αλλιώς πάει τόσος καιρός μας που πολιορκούν. Φαίνεται σήμερα θα είναι η μοιραία μέρα, σκεφτόμουν. Πήρα το παιδί μου, χωρίς να ξέρω τι να κάνω. Άρχισα να τρέχω στον δρόμο σαν την παλαβή, μέσα στον κόσμο και σε αυτό το χάος που επικρατούσε. Συνοικίες καιγόντουσαν ολόκληρες, μικρά παιδιά έκλαιγαν τρομαγμένα να βρούνε τους γονείς τους. Έτρεξα στην εκκλησιά, μήπως βρω κάποιον. Μόλις μπήκα μέσα αντίκρισα τον παπα Γιώργη χτυπημένο τους Λατίνους. Ήταν πολύ αργά. Ένιωσα ένα ρίγος να διαπερνάει το σώμα μου, έχασα κάθε ελπίδα για ζωή. Το μόνο που επιθυμούσα και σκεφτόμουν όλη την ώρα ήταν να βγει ζωντανό το παιδί μου. Δεν άντεχα να βλέπω αυτή την εικόνα μέσα στα μάτια μου. Τη στιγμή που έκατσα να πάρω μια ανάσα έξω από την εκκλησιά άκουσα ένα δυνατό χτύπημα. Αγχωμένη και φοβισμένη κοίταξα πίσω μου. Η πόλη έπεσε. Λατίνοι μπήκαν μέσα, μπήκαν μέσα στην πόλη. 

Σήμερα το πρωί ακουγόνταν σε ολη την πόλη οτι οι σταυροφόροι με άγριες διαθέσεις θα κατακτήσουν την πόλη μας.

Κάποιοι έτρεχαν πάνω-κάτω στους δρόμους πανικόβλητοι , κάποιοι κατευθυνόντουσαν προς το λιμάνι για να δραπετεύσουν με τα καράβια τους. Οι υπόλοιποι μαζί με εμένα προσευχόμασταν στις εκκλησίες μήπως αλλάξει κάτι απο την βέβαιη καταστροφή.

Το ίδιο απόγευμα, τα παιδιά μου είχαν αναστατωθεί και ως μάνα το καθήκον μου ηταν να τους καθησυχάσω και να τους πω πως ολα θα πάνε καλά. Παρόλο που εγω δεν το πίστευα αυτό. Κάπως έτσι τελείωσε αυτή η μέρα.

Το επόμενο πρωί, ευτυχώς τα παιδιά είχαν ηρεμήσει, αντιθέτως με τους υπόλοιπους κατοίκους της πόλης που ήταν προβληματισμένοι και αγχωμένοι για το τι θα ακολουθήσει. Αρκετές ώρες μετά, άρχισαν να ακούγονται διάφοροι περίεργοι ήχοι που συνηθίζεται να ακούγονται σε  πεδία μάχης. Κορυφώθηκε το άγχος της πόλης καθώς άναψε η πρώτη φωτιά. Οι σταυροφόροι όρμησαν πάνω στους κατοίκους και στις εκκλησίες. Μπροστά στα μάτια μου άρπαζαν γυναίκες και παιδία και σκότωναν άντρες.Το θέαμα μπροστά μου ήταν τόσο θλιβερό σαν μια ζωγραφία που απεικονίζει μια στιγμή απο τον πιο σκληρό πόλεμο. Α ξέχασα οτι το βιώνω τώρα.

Αφού συνήλθα, άρπαξα τα παιδιά  στην αγκαλιά μου προς κάποιο πιο ασφαλές μέρος. Καθώς έτρεχα, μια μικρη μελαγχολία διαπέρασε μέσα απο το σώμα μου ενω  έβλεπα φωτιές να πνίγουν σταδιακά τις γειτονιές μας, μπροστά μου περνούσαν όλες οι αναμνύσεις που είχα δημιουργήσει σε εκείνα τα μέρη. Οπως τα παιδικά μου χρόνια, τις πρώτες μου φιλίες, τον γάμο μου και την εγκυμονσύνη, κάποια πράγματα  που τα παιδιά μου δεν θα καταφέρουν να βιόσουν ποτέ.

Αφού φτάσαμε σε ενα μοναστήρι,  είχε ηδη βραδιάσει, εκεί ήταν γεμάτο απο πολλούς ανθροώπους που ήθελαν να προστατευτούν. Κάπως έτσι , άβολα, περάσαμε το βράδυ με πολλά κλάματα των παιδιών μου. Το επόμενο πρωί ξυπνήσα με ελάχιστες ώρες ύπνου απο το άκουσμα απο πληγωμένων κραυγών απο άτυχους συμπατριότες ελπίζοντας να μην είναι ένας απο αυτούς ο άντρας μου . Η κατάσταση είχε ξεφύγει, κανείς δεν είχε ηρεμήσει, τα παιδιά μου έκλαιγαν συνεχώς συνειδητοποιόντας την σοβαρότητα της κατάστασης πέρα απο την μικρή τους ηλικία. Το κεφάλι μου και τα νέυρα μου με συνδιασμό τον φόβο μου είχαν φτάσει στο όριο τους μη ξέροντας τι να πρωτοκάνω, τι αποφάσεις πρέπει να παρθούν , για αυτό πήρα την μεγάλη απόφαση, να αποδράσω.

Μάζεψα τα λιγοστά μου πράγματα και κατευθήνθηκα προς την έξοδο, εκεί συνάντησα μια παιδική μου φίλη. Μου είπε πως και εκείνη ήθελε να φύγει για αυτό αποφάσησαμε να φύγουμε μαζί.Επιτέλους βγήκαμε απο τον ιερό χώρο. Μόλις βγήκα και περπάτησα λίγα μέτρα αντίκρησα με τα δύο μου μάτια το πιο άγριο , τρομακτηκό και απάνθρωπο θέαμα. Τον άντρα μου , τον πατέρα των παιδιών μου πεθαμένο  στο έδαφος, ενα ποτάμι αίματος είχε δημμιουργηθεί και  κυλούσε εως μερικά μέτρα μακριά ,ούρλιαξα και  έπεσα στα γόνατα, η φίλη μου άρπαξε τα παιδιά μου επειδή είδε πως ένας σταυροφόρος κατευθηνόταν προς το μέρος μας. Όμως εγω φυσικά δεν το είχα καταλάβει απο την ταραχή μου . Ταρακουνούσα το νεκρό σώμα του άντρα μου και μέσα απο τα δόντια μου επαναλαμβανα την εξής πρόταση «σε παρακαλώ ξύπνα, πες μου οτι ολα αυτά ειναι ενας κακόγουστο αστείο’». Χωρίς να το καταλάβω ο σταυροφόρος είχε φτάσει απο πίσω μου έτοιμος να με σκώτοσει. Έτσι ολα γύρω μου σκοτίνιασαν.

Η φίλη μου πήρε τα παιδιά μου και οδηγήθηκε προς το λιμάνι. Εκεί βρήκε ενα σπιοκάραβο και ανέβηκαν όλοι μαζί με προρισμό το άγνωστο.

Ο χρόνος σήμερα μας βρίσκει στην Ελλάδα όπου και πλέον έχουμε εγκατασταθεί μόνιμα. Έχω την ευκαιρία να εργάζομαι στο αντικείμενο μου και τα παιδιά να μεγαλώνουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Ωστόσο, νοσταλγούμε πάντα την πατρίδα και αν είναι γραφτό, κάποια στιγμή στο μέλλον θα επιστρέψουμε σε αυτήν.

Όταν έπεσαν τα τείχη, επικράτησε χάος. Οι στρατιώτες λεηλατούσαν σπίτια και εκκλησίες, ενώ πολλοί πολίτες σκοτώθηκαν ή αιχμαλωτίστηκαν. Ακόμη και η Αγία Σοφία βεβηλώθηκε. Ένιωσα φόβο και απελπισία, γιατί καταλάβαινα πως η αυτοκρατορία μας καταστρεφόταν.

Η άλωση της Κωνσταντινούπολη ήταν ένα τραγικό γεγονός που σημάδεψε για πάντα τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία.