Cụm núi lửa Nâm Kar quy mô không lớn nhưng có “núi lửa vệ tinh” và hai miệng núi phụ hình thành dưới dạng lỗ thoát dung nham cùng các cây hoá thạch trong quá trình núi lửa phun trào khá ấn tượng.

Với hình dạng được bảo tồn khá nguyên vẹn, dãy núi lửa Nâm Kar được xem là núi lửa rất trẻ có niên đại dưới 10.000 năm tuổi. Đây là một điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích nghiên cứu, khám phá những giá trị địa chất, địa mạo đặc trưng của vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.

Cụm núi lửa Nâm Kar quy mô không lớn nhưng có “núi lửa vệ tinh” và hai miệng núi phụ hình thành dưới dạng lỗ thoát dung nham cùng các cây hoá thạch trong quá trình núi lửa phun trào khá ấn tượng.

Với hình dạng được bảo tồn khá nguyên vẹn, dãy núi lửa Nâm Kar được xem là núi lửa rất trẻ có niên đại dưới 10.000 năm tuổi. Đây là một điểm đến không thể bỏ qua đối với những ai yêu thích nghiên cứu, khám phá những giá trị địa chất, địa mạo đặc trưng của vùng Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông.

Núi lửa Chư Đăng Ya có lịch sử hình thành từ hàng triệu năm về trước, được ghi nhận với nhiều đợt phun trào nham thạch lớn nhất khu vực. Sau khi núi ngừng hoạt động, lớp dung nham này đã tạo thành thảm đất đỏ bazan màu mỡ, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động nông nghiệp của người dân địa phương.

Nhìn từ trên xuống, ngọn núi trông như một cái phễu khổng lồ được phủ xanh bởi thiên nhiên tươi tốt. Dọc theo sườn núi, ta có thể nhìn thấy những ô nhỏ được người dân phân chia để trồng hoa màu, chè xanh... Mỗi mùa trong năm, khi đến đây tham quan, bạn sẽ có cơ hội ngắm nhìn Chư Đăng Ya khoác lên một cảnh sắc riêng biệt. Đẹp nhất là vào tháng 10, tháng 11, khi bức tranh thiên nhiên được tô điểm với rừng htthoa dã quỳ mang sắc vàng cam rực rỡ.

Vị trí: Xã An Vĩnh, Lý Sơn, Quảng Ngãi

Cách Thới Lới không xa là núi lửa Giếng Tiền - Di tích cấp quốc gia còn lại trên đảo. Đây là một trong những ngọn núi lửa ở Việt Nam sở hữu cảnh quan thiên nhiên siêu thực, khiến ai đã từng ghé thăm đều trầm trồ mãi không thôi. Với lịch sử hình thành từ hàng triệu năm về trước cùng nhiều núi lửa tại vùng đảo này, đến nay Giếng Tiền đã ngưng hoạt động hoàn toàn.

Từ trên cao nhìn xuống, ngọn núi như một hố cây màu xanh nằm nổi bật giữa hòn đảo tươi đẹp, bao quanh là nương rẫy, làng mạc, nhà cửa và xa hơn là biển cả mênh mông. Bởi vì ngọn núi chỉ cao khoảng 86m nên rất dễ để bạn tham quan, khám phá. Điểm nhấn của núi lửa Giếng Tiền nằm ở phần miệng hình lòng chảo rộng hàng trăm mét, bên trong là đất đỏ màu mỡ tạo điều kiện phát triển cho thảm thực vật xanh tươi, bao phủ hoàn toàn không gian rộng lớn. Người dân trên đảo cũng dùng loại đất bazan này trộn với cát để trồng nên đặc sản tỏi Lý Sơn ngon nức tiếng gần xa.

Các nhóm dân tộc Dao: Dao Ðỏ (Dao Cóc Ngáng, Dao sừng, Dao Dụ lạy, Dao Ðại bản), Dao Quần chẹt (Dao Sơn đầu, Dao Tam đảo, Dao Nga hoàng, Dụ Cùn), Dao Lô gang (Dao Thanh phán, Dao Cóc Mùn), Dao Tiền (Dao Ðeo tiền, Dao Tiểu bản), Dao Quần trắng (Dao Họ), Dao Thanh Y, Dao Làn Tẻn (Dao Tuyển, Dao áo dài).

2. Dân số: Theo Kết quả điều tra thu thập thông tin về tình trạng kinh tế xã hội của 54 dân tộc thiểu số năm 2019 của Ủy ban Dân tộc Việt Nam – Tổng cục Thống kê, dân số người Dao tính đến thời điểm 1/4/2019 là 891.151 người, trong đó nam là 450.089 người, nữ là 441.062 người.

3. Ngôn ngữ: Thuộc hệ Hmông-Dao

4. Phân bố địa lý: Hầu hết các tỉnh miền núi phía bắc, trung du Bắc Bộ, Tây Nguyên và một số tỉnh miền Đông Nam Bộ.

5. Đặc điểm chính:

- Nhà ở: Nhà của người Dao rất khác nhau, nhà trệt, nhà sàn hay nhà nửa sàn, nửa đất.

- Cấu trúc gia đình: Phụ hệ.

- Trang phục truyền thống: Trước đây đàn ông để tóc dài, búi sau gáy hoặc để chỏm tóc dài trên đỉnh đầu, xung quanh cạo nhẵn. Các nhóm Dao thường có cách đội khăn khác nhau. Áo có hai loại, áo dài và áo ngắn.

- Ẩm thực: Người Dao ăn cơm là chính, ở một số nơi ăn ngô nhiều hơn ăn cơm hoặc cháo. Họ còn thích ăn thịt luộc, các món thịt sấy khô, ướp chua, canh măng chua.

- Lễ tết: Người Dao ăn Tết vào tháng Giêng, cúng tổ tiên vào tháng Giêng, tháng Bảy và tháng Chạp. Tùy vào từng nhóm Dao lại có những ngày cúng tổ tiên riêng. Ngoài ra, còn có các nghi lễ vòng đời như lễ cấp sắc, cưới xin, tang ma, cầu sức khỏe, cúng ma…

- Tín ngưỡng: Người Dao vừa tin theo các tín ngưỡng nguyên thủy, các nghi lễ nông nghiệp vừa chịu ảnh hưởng sâu sắc của Khổng giáo, Phật giáo và nhất là Ðạo giáo. Bàn vương được coi là thuỷ tổ của người Dao nên được cúng chung với tổ tiên từng gia đình. Theo truyền thống tất cả đàn ông đã đến tuổi trưởng thành đều phải qua lễ cấp sắc, một nghi lễ vừa mang tính chất của Ðạo giáo, vừa mang những vết của lễ thành đinh xa xưa.

Dân số:82.085.826(Theo số liệu thống kê năm 2019)

Nhóm ngôn ngữ:Việt -Mường

Địa bàn cơ trú:Người Kinh cư trú trên khắp các tỉnh thành nhà nước,nhưng đông nhất là các vùng đồng bằng và thành thị.

Đặc điểm kinh tế:Nghề nông nghiệp trồng trọt của người Kinh phát triển chuyên môn hóa và hiện đại hóa đạt năng xuất cao không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn xuất khẩu ra thị trường thế giới,

Nền công nghiệp phát triển hiện đại,ứng dụng khoa học,kĩ thuật,công nghệ cao,trở thành ngành xuất khẩu chủ đạo với tốc đọ tăng trưởng ở mức cao.Gồm các ngành như:điện,điện tử,công nghệ thông tin và viễn thông,chế tạo thiết bị năng lượng,dệt vải,da giày,xây dựng,chế biến thực phẩm,v.v...

Người Kinh nổi tiếng có hoa tay, về nghề thủ công nghiệp ,phát triển bách nghệ-trăm nghề mà nghề nào cũng đạt tới đỉnh cao của sự khéo léo tài hoa,với nhiều làng nghề cổ truyền tiêu biểu như:Làng gốm Bát Tràng,lụa Vạn Phúc,Làng tranh Đông Hồ,Làng gỗ Đông Kì,Làng sơn mài Cát Đằng,Làng đá mỹ nghệ Non Nước...

Tổ chức cộng đồng

Đại bộ phận người Kinh sinh sống thành từng làng ,xóm,khu phố;nhiều làng,xóm,khu phố họp lại thành một xã,phường.

Người Kinh có rất nhiều dòng họ ,có những họ rất phổ biến như Nguyễn,Trần,Lê,Phạm,Huỳnh...gần như địa phương nào cũng có .Mỗi tộc họ, thường có nhà thờ tổ riêng,họ lại chia ra nhiều chi phái và mỗi chi phái lại chia ra làm nhiều nhánh.Anh em họ hàng,kể cả họ nội hay họ ngoài đều yêu thương và giúp đỡ lẫn nhau.

Hôn nhân gia đình:Trong gia đình người Kinh,người chồng (người cha) là chủ,Con cái lấy họ theo cha và họ hàng phía cha là họ nội,còn đằng mẹ là họ ngoại.con trai đầu có trách nhiệm tổ chức thờ phụng cha mẹ,ông bà đã khuất...

Hình dáng của miệng núi rất tròn và nhọn, gợi nhớ đến hình ảnh của một đồng xu, và chính điều này đã làm nên cái tên “Giếng Tiền” cho ngọn núi này.

Núi Giếng Tiền cũng đã chứng kiến nhiều sự kiện độc đáo về quá trình hình thành địa chất của nó. Lớp lớp tro rơi và mảnh vụn đã tích tụ trên mặt dốc của núi, không có dấu hiệu của sự tác động của biển. Không có tàn tích mực nước biển trên vách đá. Điều này cho thấy rằng Núi Giếng Tiền, tương tự như Núi Thới Lới nhỏ hơn, đã hình thành trên đất liền, có thể trong khoảng thời gian từ 3.000 đến 4.000 năm trước đây.

Núi Giếng Tiền là một di sản quốc gia độc đáo – một ngọn núi lửa đã trải qua hàng triệu năm. Hình dáng của miệng núi thường không có dạng hoàn hảo tròn mà thường có hình dạng khuyên, có thể co dần ở một bên. Sự hoạt động của núi lửa thường bắt đầu bằng việc phun trào, tạo ra một miệng núi tròn và sau đó dung nham sẽ dâng lên và phá hủy một phần miệng núi trong lần phun trào tiếp theo.

Phần bị phá hủy thường ở phía dưới của đáy miệng núi lửa. Tại đây, vách đá hình thành. Các yếu tố như sóng, thủy triều, mưa, bão, nước ngầm, sự phát triển của cây cối hay hoạt động con người có thể làm tiếp tục phá hủy vách đá. Dòng nước ngọt chảy ra từ miệng núi lửa đã tạo ra những tảng đá lớn trên bờ biển.

Phần bị phá hủy thường ở phía dưới của đáy miệng núi lửa. Tại đây, vách đá hình thành. Các yếu tố như sóng, thủy triều, mưa, bão, nước ngầm, sự phát triển của cây cối hay hoạt động  người có thể làm tiếp tục phá hủy vách đá. Dòng nước ngọt chảy ra từ miệng núi lửa đã tạo ra những tảng đá lớn trên bờ biển.

Ngoài ra, còn nhiều câu chuyện thú vị liên quan đến Núi Giếng Tiền, bao gồm việc người dân đảo sử dụng đất sét từ núi lửa để tạo hình nộm dùng trong lễ khao lề thế lính Hoàng Sa.

Người Kinh (cũng như người Mường, Thổ, Chứt) là tộc người bản địa, sở tại, sinh sống từ rất lâu đời trên dải đất Việt Nam, không phải có nguồn gốc từ lãnh thổ bên ngoài. Từ cái nôi ban đầu là vùng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, tập trung ở đồng bằng, người Kinh chuyển cư đến các vùng khác, trở thành tộc người đông đảo, có mặt trên mọi địa bàn, địa hình của Tổ quốc.Dân số: năm 2019, dân tộc Kinh hiện có 82.085.826 người (nam: 40.804.641 người, nữ: 41.281.185 người), chiếm 86,83% tổng dân số cả nước. Số dân sống ở thành thị là 31.168.839 người, sống ở nông thôn là 50.916.987 người.

Sau 10 năm, từ năm 2009 đến năm 2019, quy mô dân số của dân tộc Kinh đã tăng gần 8,5 triệu người. Tỷ lệ tăng dân số bình quân năm giai đoạn 2009-2019 của dân tộc Kinh là 1,09%, thấp hơn tỷ lệ tăng bình quân của các dân tộc thiểu số (1,42%) và tỷ lệ tăng bình quân của cả nước (1,14%).Người Kinh là tộc người duy nhất trong 54 tộc người của quốc gia Việt Nam cư trú thành các cộng đồng ở tất cả các tỉnh, trên tất cả các dạng địa hình, địa bàn trong cả nước...

Các nhóm dân tộc Dao: Dao Ðỏ (Dao Cóc Ngáng, Dao sừng, Dao Dụ lạy, Dao Ðại bản), Dao Quần chẹt (Dao Sơn đầu, Dao Tam đảo, Dao Nga hoàng, Dụ Cùn), Dao Lô gang (Dao Thanh phán, Dao Cóc Mùn), Dao Tiền (Dao Ðeo tiền, Dao Tiểu bản), Dao Quần trắng (Dao Họ), Dao Thanh Y, Dao Làn Tẻn (Dao Tuyển, Dao áo dài).

Về tộc danh: Kềm Miền, Kiềm Miền, Kìm Mùn, Kìm Mần, Bièo Mùn, Liào Mần, Dù Miền, Dìu Miền, Yìu Miền... Ngoài ra, trước kia, họ còn được gọi là Động, Xá, Mán...2. Dân số: Theo Kết quả điều tra thu thập thông tin về tình trạng kinh tế xã hội của 54 dân tộc thiểu số năm 2019 của Ủy ban Dân tộc Việt Nam – Tổng cục Thống kê, dân số người Dao tính đến thời điểm 1/4/2019 là 891.151 người, trong đó nam là 450.089 người, nữ là 441.062 người.

3. Ngôn ngữ: Thuộc hệ Hmông-Dao

4. Phân bố địa lý: Hầu hết các tỉnh miền núi phía bắc, trung du Bắc Bộ, Tây Nguyên và một số tỉnh miền Đông Nam Bộ.

5. Đặc điểm chính:

- Nhà ở: Nhà của người Dao rất khác nhau, nhà trệt, nhà sàn hay nhà nửa sàn, nửa đất.

Theo truyền thuyết, Rơ Lan Ly là một chàng trai nghèo khổ nhưng siêng năng và có tài chơi đàn goong. Anh đã gặp được và đem lòng yêu nàng Chư Hdrông, con gái của một tù trưởng trong vùng. Nàng Chư Hdrông xinh đẹp và hiền lành, nhưng không may bị tên ác bá Rơ Mah Hem ép cưới và sau đó bị bắn chết. Khi biết tin, Rơ Lan Ly rất đau khổ và quyết định bế nàng trên tay đi mãi về phía chân trời tím.

Sau khi đi một hành trình dài, Rơ Lan Ly đã đến được một vùng đất hoang sơ, ở đó anh đã đặt nàng Chư Hdrông xuống. Nơi đó sau này mọc lên một ngọn núi cô độc, được người dân địa phương gọi là Chư Hdrông để tưởng nhớ về câu chuyện tình đẹp đẽ của hai người nhưng lại không có được kết thúc có hậu.

Chuyện tình của Rơ Lan Ly và Chư Hdrông đã trở thành một trong những truyền thuyết lãng mạn và đầy ý nghĩa của vùng đất Gia Lai. Khi đến thăm núi Hàm Rồng, bạn có thể cảm nhận được không chỉ vẻ đẹp của thiên nhiên mà còn cả tình cảm và kỷ niệm của người dân địa phương dành cho câu chuyện tình này.

Xem thêm:  Chùa Phật Tích Trúc Lâm Bản Giốc - Điểm đến tâm linh và văn hóa độc đáo bậc nhất Cao Bằng

Câu chuyện xưa về núi Hàm Rồng Gia Lai kể về một thời điểm khi trời mưa, xuất hiện một loại sâu lạ tàn phá hoa màu và mùa màng của dân làng. Người dân tộc Jrai và Bahnar trong vùng đã tổ chức lễ cúng và cầu xin sự giúp đỡ từ thần linh. Tuy nhiên, dù đã cố gắng, lúa bắp vẫn bị sâu phá không thương tiếc.

Để bảo vệ cuộc sống của mình, người Jrai và Bahnar quyết định hợp sức lại với nhau để tiêu diệt sâu bọ. Họ đã trải qua nhiều khó khăn và hy sinh để cuối cùng đẩy lùi được sâu bọ. Có nhiều người cho rằng núi Hàm Rồng là nơi sâu bị tiêu diệt nhiều nhất, và xác của chúng đã trở thành những gò, đồi, và núi như chúng ta thấy ngày nay. 

Người ta cũng kể rằng tất cả những con sâu thua trận đã tháo chạy khắp nơi, chỉ có một con đầu đàn không kịp thoát thân và theo thời gian, xác của nó biến thành một ngọn đồi núi như ngày hôm nay.

Theo đó, dân tộc Thái ở nước ta xuất hiện khoảng 1000 năm trước, có chữ viết và ngôn ngữ riêng. Địa bàn cư trú của người Thái thường là các tỉnh miền núi bao gồm Điện Biên, Lai Châu, Hòa Bình, Sơn La, Yên Bái, Lào Cai và khu vực Thanh Hóa, Nghệ An. Theo thống kê, dân tộc Thái đứng ở vị trí thứ 3 trong về dân số các dân tộc ở Việt Nam.
 

Người Tày có mặt ở Việt Nam từ rất sớm, từ cuối thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên và là một trong những chủ nhân đầu tiên của nước Việt cổ.

2. Phân bố địa lý:

Người Tày cư trú chủ yếu ở vùng thung lũng các tỉnh Ðông Bắc như: Quảng Ninh, Bắc Giang, Lạng Sơn, Cao Bằng, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang đến Lào Cai, Yên Bái.- Trang phục: Chủ yếu được làm bằng vải chàm đen, ít trang trí hoa văn . Y phục của nam giới bao gồm áo cánh bốn thân, xẻ ngực, buộc khuy nút vải, cổ tròn, ống tay áo nhỏ và dài, có hai túi ở hai bên vạt áo. Quần may theo kiểu chân què, cạp lá tọa.

Bộ trang phục nữ thường có hai chiếc áo, một chiếc áo cánh ngắn và một chiếc áo dài; quần hoặc váy, thắt lưng; khăn vấn tóc và khăn vuông đội trên đầu. Áo cánh là loại áo ngắn, mỏng, may bằng vải trắng hoặc màu sáng, mặc bên trong áo dài. Áo có bốn thân, xẻ ngực, cổ tròn, ống tay nhỏ, có hai túi nhỏ ở vạt áo. Áo dài là loại áo năm thân, có năm cúc bằng nút vải hoặc bằng đồng cài bên nách phải; thắt lưng dài quấn quanh bụng rồi buộc phía sau, buông dài xuống ngang kheo chân; cổ áo tròn; ống tay dài và hẹp.

Người Thái có cội nguồn ở vùng Đông Nam Á lục địa, tổ tiên xa xưa của người Thái có mặt ở Việt Nam từ rất sớm. Người Thái ở Việt Nam được nhìn nhận là một cộng đồng tộc người với nhiều nhóm địa phương. Nguồn gốc cũng như sự có mặt của họ ở Việt Nam không hoàn toàn giống nhau. Theo các nhà dân tộc học, người Thái ở Việt Nam có hai nhóm chính: Thái Trắng và Thái Đen.

2. Phân bố địa lý:

Người Thái cư trú ở một số tỉnh chủ yếu sau đây tại Việt Nam: Hòa Bình, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Lào Cai, Yên Bái, Thanh Hóa, Nghệ An. Quá trình di cư từ đầu những năm 1990 đã mở rộng địa bàn cư trú của tộc người này ra một số vùng khác, trong đó có các tỉnh ở khu vực Tây Nguyên. Đặc điểm chính:

- Thiết chế xã hội truyền thống: Thiết chế bản mường, một hình thức tổ chức mang tính tiền nhà nước, đánh dấu trình độ phát triển cao của xã hội người Thái..- Trang phục: Các nhóm người Thái như Thái Đen, Thái Trắng đều có nhiều điểm chung trong trang phục hằng ngày nhưng trong đó, vẫn nổi bật bản sắc riêng để phân biệt. Phụ nữ Thái Trắng mặc áo cánh ngắn màu sáng, trắng, cài cúc bạc tạo hình bướm hoặc ong; váy màu đen không trang trí hoa văn. Khăn đội đầu bằng vải chàm dài khoảng hai mét...

Phụ nữ Thái Đen với trang phục áo cánh ngắn màu tối (chàm hoặc đen). Các thiếu nữ chưa lập gia đình sẽ không búi tóc mà đội khăn được thêu rất tỉ mỉ gọi là khăn piêu. Người phụ nữ Thái khi đã lập gia đình sẽ búi tóc lên đỉnh đầu gọi là "tằng cẩu", khi chồng chết có thể búi tóc thấp xuống sau gáy. Phụ nữ Thái đeo nhiều đồ trang sức như vòng cổ, vòng tay, hoa tai, trâm cài tóc trên đầu, xà tích...Áo nam giới có hai loại, áo cánh ngắn và áo dài. Áo ngắn may bằng vải chàm, kiểu xẻ ngực, tay dài hoặc ngắn, cổ tròn. Khuy áo làm bằng đồng hay tết thành nút vải. Áo không có trang trí hoa văn chỉ trong dịp trang trọng người ta mới thấy nam giới Thái mặc tấm áo cánh ngắn mới, lấp ló đôi quả chì (mak may) ở đầu đường xẻ tà hai bên hông áo.

Vị trí: Xã Buôn Choah, Krông Nô, Đắk Nông

Mảnh đất Tây Nguyên là nơi tập trung nhiều núi lửa ở Việt Nam. Một trong số đó là núi Chư Blưk đã gắn bó lâu đời cùng người dân huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông. Bên cạnh cảnh đẹp thiên nhiên hoang sơ, khi đến đây, bạn sẽ được tham quan hang động kỳ vĩ ngay trong lòng ngọn núi lửa. Có thể nói đây là điểm nhấn cho hành trình du lịch Tây Nguyên.

Các nhà nghiên cứu ước tính rằng, quá trình phun trào của núi lửa Chư Blưk đã diễn ra cách đây khoảng 3.700 năm, tạo tiền đề cho sự hình thành của hơn 100 hang động. Để khám phá trọn vẹn hệ thống hang trải dài từ Dray Sáp đến Buôn Choah, mà đẹp nhất là các hang A1, C6, C8, C9 với thảm thực vật xanh mướt, MIA.vn mách bạn nên chuẩn bị một thể lực trước khi bắt đầu hành trình.

Cung đường trekking 9km, tham quan hang động núi lửa sẽ thử thách tín đồ xê dịch với nhiều địa hình thú vị, trong đó nổi bật nhất là những cánh đồng tràn ngập nham thạch, ẩn mình trong lớp đất bazan lấp lánh. Sau hành trình dài vượn qua hố sụt, nham thạch hay ngắm nhìn thạch nhũ, khuôn cây… bạn sẽ có mặt tại khu vực miệng núi lửa hình tròn với cảnh quan thiên nhiên siêu thực. Từ đây phóng tắm mắt ra xa, tận hưởng bức tranh làng quê hiền hòa, trút bỏ mọi ưu phiền.