Gerren artean ,bikingoekin eta jaun feudale merkataritza hobetu zuen ere hiriak handitu zuen.

Nekazaritza tresna hobetzeko

Golde belarriduna eta arnes berriak egin zuten.

Laborantza metodoa berriak

hiru urteko txandaketa sortu zuten.

Haize eta ur erroten erabilera orokortzea

Aintzinan ezagutzen ziren errotak lanean lagutzen ziren.

Jendea asko eskatu zuen abandonatutako lurrak basoa moztea eta lur berriak eta kur asko handitu ziren.

Nekazarieri beste hirietara emigratzea obligau zuten.

ondoren jaunek eta nmekazariek zati bat saldu zuten, eta horren truke armak eta luxuzko objetuak.

Hiri asko berpiztu ziren baina ere hiri asko sortu ziren bide gurutzeta eta gazteluetan.

Erdi aroko hiriak kumunizazio-bideetatik gertatu kokatzen ziren beraiek laborantzako eta artzaintzarako lurrak onak, ura.

-Berrikuntza garraionan:

Lepokoak eta ferrek zaldi eta mandoak merkataritza hobetzeko egin ziren garraioak hobetu ziren. Itsasoan ere egon ziren korasta-lema eta popo-lema adibidez.

-Merkataritza berikuntza

Diru gehiago zegoen zirkuluan, ere merkataritza teknika berriak letra berria eta merkataritzarengarapena asko bultzatu zen azokak gehiao egon ziren.

Hirietan ekoizten ziren produktuak merkataritzan egiten ziren gehienak hiri txikiak dira 15000ren artean 30000ra biztanle ziren.

Artisauek lanbide gremioetan antolatzen ziren. Gremiak gauzak errazten zuten kalitate eta kantitate gehiago zuten beraiek kaletan bizi ziren.

hirietako biztanleria pertsona askeak ziren ez baitzeuden jaun fudal baten menpe.

gelditzen bazinen urte 1 baino hil gabe jupuen aske gelditzen zinen.

Feudalismo garaian XXI. erregea erresumako jaun feudal boteretsua zen. oridela eta bere lurretan bere boterean zeuden. Erresubako gainerrako lurraldeatan jaun feudalei zegokien autoritatea monarke burgesiaren babesa behar zuten autoritatea inpozatzeko.

Burgesek babesa behar zuten jaunen feudalen kontra erre guztiko merkataritzarako.

Burgeziaren babesa lortzeko erregeak eta erreginak sinatu zuten, hiriei pribilegioak edo foroak emateko horren truke Burgesek ordaitako zergak eta soldadu mertzenarioe katratatzeko

Hiru estamentu honek nobleak kleroa eta burgesek bilerak egiten zuten bilera horrek gorte edo parlamentu deitzen ziren,burgesak sartzerakoan monarkak estamendu hori garrantsitsua zen eta diru laguntzaren gatik esan zuten.

Burgesiaren boterea handia zen eta monarkek beraren eskaerak onartu zuten.

Gaixotasuna sintoma asko zuten adibidez sukarra, arnaketa eta zirkulazio arazoak eta azal kolorea beltzarana jartzea.

hainbat neurri aplikatzen harren pandemia ez zen gelditzen.

-Itsas ibilbideak.

Bi ibilbide zueden mediterraneoko ibilbidea eta Atlantikoa eta Baltikoa hortik gentede asko trasladatzen zen.

hiriaren inguruan harresiz beteta zegoen, eta kanpotik etorritakoei zergak eta merkatari produktuei kontrolatzeko.

Merjatua hiriko erdiko plazan kokatzen da, biztaleek auzoetan biltzen ziren hiriak ez zuen higene eta urik eta horregatik infenzio asko daude.