DENBORA LERROA 1 June Casina by JUNE CASINA MESONERO https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9 en-us 2022-10-19 11:27:00 UTC 2025-12-02 08:25:00 UTC hello@padlet.com Liberalismoa juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353092684 17. mendea

Liberalismoa askatasun indibidualak azpimarratu eta gobernuen botere kolektiboaren mugatzea bultzatzen duen pentsamendu edo korronte filosofiko, sozial, ekonomiko nahiz politikoa da. Oinarri hauek ditu:

  • Gizabanakoaren askatasunaren garapena; horretatik abiatuz, gizartearen garapena.
  • Zuzenbide Estatua ezartzea eta defendatzea, non gizabanako guztiak lege beren mende egongo baitira.
]]> 2022-10-24 06:34:49 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353092684 Kapitalismoa XIX.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353095021 Kapitalismoa, sistema ekonomiko eta sozial bat da, eta honetan oinarritzen da ekoizpen bitarteko jabetza pribatua izan behar dute, merkatuak baliabide urriak modu eraginkorrean esleitzeko balio du eta kapitala aberastasuna sortzeko iturri da.


]]> 2022-10-24 06:37:08 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353095021 Industria Iraultza XVIII XIX.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353096844 Industria Iraultza, Ingalaterran sortu zen, aldaketa ekonomiko, sozial, kultutral eta teknologiko sakonen prozesua izan zen. 1760-1840 artean.


]]> 2022-10-24 06:39:01 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353096844 Industrializazioa XVIII.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353097275 XVIII.mendearen amaieran hasi zen Ingalaterran eta XIX.mendearen hasieran Europan zabaldu zen.


]]> 2022-10-24 06:39:30 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353097275 Sindikalismoa XIX.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353097982 Langileen arteko elkartasunerako mugimendua da, askatasun sindikaa garatuz, sindikatu izeneko erakundeen baitan. Enpresekin dituzten gatazketan, haien eskubideak babestu eta aldarrikapenak aurrera eramateko.


]]> 2022-10-24 06:40:08 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353097982 Nazionalismoa XIX.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353099230 Nazionalismoa, ideologia bat da. Nazio bat estatu bat eratzeko elementurik garrantzitsuena dela azpimarratzen eta bultzatzen duena.


]]> 2022-10-24 06:41:21 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353099230 Anarkismoa juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353099875 Askatasun indibiduala aldarrikatuz eta gizartearen eraketa adostasunez eta autogestioz egin daitekeela baieztatuz agintea eta boterea, bereziki ierarkikoa arbuiatzen dituen teoria politikoa da.


]]> 2022-10-24 06:42:00 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353099875 Estatu Batuen Independentzia Prozesuan (1775-1783) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353103474 Estatu Batuetako Independentzia,independentzia gerra gatazka belikoa izan zen, eta Ipar Amerikako jatorrizko 13 koloniak britaniarrei aurre egin zien, Britainia Handia erresumenaren aurka.]]> 2022-10-24 06:45:10 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353103474 Frantziako Iraultza (1789-1799) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353104036 Frantziako Iraultza, gatazka sozial eta politikoa izan zen. Indarkeria aldi desberdinekin eta Frantzia aztoratu zuen. Haren ondorioen hedaduraz, Europako beste nazio batzuk, Antzinako erregimena deritzon sistemaren aldekoen eta oposiziogileen aurka zihoazenak.]]> 2022-10-24 06:45:37 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2353104036 Sozialismoa XX.mendea juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2355230143 Sozialismoa sistema ekonomiko eta soziala da, eta bere oinarri ideologikoak jabetza kolektiboaren denfentsan jartzen ditu.


]]> 2022-10-25 10:53:47 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2355230143 Napoleonen Inperioa (1804-1815) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2355231083 Lehen Inperio frantsesa, Napoleonen Inperioa edo Frantzia izenez ere ezaguna, Napoleon Bonapartek ezarritako gobernua izan zen, 1804an Frantziako lehen errepublika desegin ondoren. Bere goren-gorenen, inperioak mendebaldeko eta erdialdeko europako zatirik handiena hartu zuen, eta kolonia marra eremu eta bezero marra estatu ugari izan zituen.


]]> 2022-10-25 10:54:44 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2355231083 Italiaren bateratze prozesua juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357107557 Italiaren bateratzea edo Risorgimento XIX. mendeko mugimendu politiko eta soziala izan zen, Italiar penintsulako estatu ezberdinak estatu bakar batean finkatzea eragin zuena, Italiako Erresuma. 1820 eta 1830eko hamarkadetako Vienako Kongresuaren aurkako matxinadek inspiratua, bateratze prozesua 1848ko iraultzengatik azkartu zen, eta 1871n amaitu zen, Erroma ofizialki Italiako Erresumaren hiriburu izendatua izan zenean.]]> 2022-10-26 11:35:40 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357107557 Vienako kongresua (1814) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357115577 Europako birdoitzeko eta Antzinako Erregimenaren ideologia politikoa berrantolatzea, bertan, potentzia nagusiek parte hartu zuten, Austria, Britainia Handia, Errusia, Prusia eta Frantzia.


]]> 2022-10-26 11:42:31 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357115577 Antzinako Erregimena juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357117267
Antzinako Erregimena Frantziako iraultzaileek 1789-1799 Frantziako Iraultzaren aurretiko gobernu sistema izendatzeko erabiltzen zuten terminoa da, eta erregimena antzekoa zuten Europako gainerako monarkiei ere aplikatu zitzaien.]]> 2022-10-26 11:43:49 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357117267 Prozesu Industrializatzailearen ondorengo gizarte-klasea. juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357117840  Gizarte-egitura berria eta gizarte-klase irekia sortu ziren: Behe klasea-> proletarioak, industria berrietako langileek osatua. Emakumeek eta haurrek fabriketan, meatzetan edo labe garaietan lan egiten zuten.]]> 2022-10-26 11:44:20 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357117840 Britania Handiko industria iraultza (1760-1840) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357119089 Industria iraultzak hainbat fabrika sortu zituen, beraz berrikuntza teknologikoak hasi ziren eta horrekin batera makinek indar handia zuten. Garrantzitsuenetako batzuk honako hauek ziren: Kotoigintza, iruteko makina, trenbideak, ehungintza, siderurgia, lurrun makinak...]]> 2022-10-26 11:45:18 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357119089 Iraultza burgesa juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357119372 Iraultza burgesa burgesiak boterea eskuratzeko abiatutako prozesua da. Monarka absolutuek ez zutela politika, ekonomia eta gizarte-sisteman aldaketa sakonik egingo ohartu zirenean, boterea eskuratu behar zutela pentsatu zuten, aldaketa sakonak egin ahal izateko eta Antzinako Erregimena desagerrarazteko.]]> 2022-10-26 11:45:32 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357119372 George Washington (1732-1799) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357126596 Aeriketako Estatu Batuetako armadako buruzagia izan zen Independentzia gerran (1775-1783) eta, Britainia Handiari gailendu ostean, Estatu Batuetako (AEBetako) lehen lehendakaria izan zen.]]> 2022-10-26 11:51:13 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357126596 Robespierre (1758-1794) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357129560
Politikari frantziarra izan zen, Montagnard taldearen burua eta Frantziako Iraultzaren lider nagusietakoa. Ustelezina ezizena ezarri zioten, iraultza "perfektua" lortzeko jarri zuen grinagatik eta bertuteari eman zion garrantziagatik. Itzuaren Garaian, kide nagusietako bat izan zen eta 1794ko uztailaren 28an, inongo epaiketarik egin gabe, gillotinatu egin zuten, beste 21 lagunekin batera.]]> 2022-10-26 11:53:47 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357129560 Napoleon Bonaparte (1769- 1821) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357132433 Lider militar eta politikari frantsesa izan zen Frantziako Iraultzan nabarmendu zena eta Gerra iraultzaileetan hainbat kanpaina arrakastatsuren buru izan zena Frantziako De Facto Errepublikako liderra izan zen 1799tik 1804ra bitarteko lehen kontsul gisa. Napoleon I.ak bezala, frantsesen enperadorea izan zen 1804tik 1814ra eta berriro 1815ean. Napoleonen ondare politiko eta kulturala munduko historiako buruzagi ospetsu eta eztabaidagarrienetako bat izan da.


]]> 2022-10-26 11:56:11 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357132433 Matternich (1773-1859) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357138368 Austriako enbaxadore izan zen Europako zenbait herrialdetan, eta 1810ean Estatuko ministro aukeratu zuten. Maria Luisa Austriakoaren eta Napoleonen arteko ezkontza antolatu zuen.Ehun Egunetako gerraren ondoren, Austria potentzia handia bilaka zedin lan egin zuen Vienako Batzarrean (1815). Pursiak, Austriak eta Errusiak osatzen zuten indar kontserbatzailearekin elkar laguntzarako hitzarmena lortu zuen, Aliantza Sistema izenarekin ezagutu zena, hain zuzen. 1848ko iraultzaren  ondoren kargua utzi eta atzerrira ihes egin behar izan zuen. Vienara itzuli ondoren politikatik at bizi izan zen hil arte


]]> 2022-10-26 12:00:42 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2357138368 Bismarck (1815-1898) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358612052 1815. urtean jaio zen, prusiar jauntxoen familia baten barruan. Zuzenbide ikasketak egin zituen Berlinen eta Prusiako administrazioan hasi zen lanean. 1839. urtean utzi zuen kargua, lan hura ez baitzuen batere gogokoa, eta Pomerania aldera erretiratu zen. 1847an Pursiako Landtag edo Parlamentuko diputatu hautatu zuten; eskuin muturreko ordezkari izan zen.  1848ko martxoko Iraultzan Friedrich Wilhelm IV.ak ahuleziaz jokatu zuela salatu eta berak antolatu zuen iraultzaren zapalkuntza. Oso kontserbadorea zenez, enbaxadore izan zen Frankfurteko Biltzarrean (1851-1858), eta Austriaren aurkako jarreren alde egin zuen han. San Petersburgon (1859-1862) eta Parisen (1862) izan zen ondoren. Politikan karrera egin eta 1862. urtean Pursiako kantziler izendatu zuten. Kargu horretatik, Alemaniaren batze prozesua zuzendu zuen, eta horrela, 1870. urteko Frantzia-Pursia gerra gidatu zuen. Prusiaren garaipenak alemaniar Reicha ekarri zuen.


]]> 2022-10-27 07:10:22 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358612052 Victor Manuel II (1820-1878) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358613003  Austriaren aurkako gerran (1848-1849) parte hartu zuen. Porrotaren ostean aitak koroari uko egin zion eta 1849ko martxoaren 23an Viktor Emanuel Piemonte-Sardiniako errege bihurtu zen. Monarkia konstituzionala atxiki zuen, 1848ko Statuto Albertinoa errespetatuz. 1852an Camillo Benso Lehen Ministro izendatu zuen. 1859an, Frantziako enperadore Napoleon III.arekin elkar harturik, Austriaren aurkako beste gerra bat hasi zuen. Magenta eta Solferinoko garaipenen ondoren, Napoleon III.ak gerra geldiarazi zuen, Prusiak esku hartuko zuen beldurrez. Beraz, Sardiniako Erresumak Lombardia eskuratu arren, Venetok austriarren eskuetan jarraitu zuen. Horrez gain, jasotako laguntzaren ordainetan, Savoia eta Niza Frantziari eman behar izan zizkion


]]> 2022-10-27 07:11:11 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358613003 Adam smith (1723-1780) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358613348 Txikitan aitak bortxatu egin zuen, bere bizitzan zehar agerian gelditu izan ziren traumak sortuz. 1737an Glasgowko unibertsitatean sartu zen ikasle, bertan Francis Hutchesoneko Filosofia moralaren inguruko klaseak eman zizkiolarik. Ikasgai honetan (moral praktikoak bere lekua bazuelarik) oinarritu zuen Smithek, batik bat, Nazioen Aberastasuna. 1740an Oxfordeko Balliol Collegera ikastera joateko beka bat eskuratu zuen, baina, Nazioen Aberastasunean esan zuen bezala gainbehera zihoan ikastetxea zen hura. 1748tik 1751ra Edinburgon erretorika eta literaturko katedreden irakasle laguntzaile izan zen, eta David Humeren lagun egin zen, honek bere pentsakera eta obran eragin izugarria izan zuelarik.]]> 2022-10-27 07:11:28 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358613348 Carl Marx (1818-1883) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358615559
alemaniar filosofo eta politika zein ekonomiaren pentsalaria izan zen, bereziki ezaguna komunismoaren aitzindaria izateagatik. Gaur egungo Alemaniako Trieren jaioa, Marxek zuzenbidea eta filosofia ikasi zituen unibertsitatean, eta Jenny von Westphalenekin ezkondu zen 1843an. Bere argitalpen politikoen eraginez, Marx estaturik gabe gelditu zen eta Londresen bere emaztearekin eta seme-alabekin erbesteratu zen hamarkada batzuetan.











]]> 2022-10-27 07:13:12 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358615559 Mijail Bakunin (1814-1876) juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358616284
 Errusiar anarkista iraultzaile ezaguna izan zen, Marx-en garaikidea. Anarkista filosofoen lehenengo belaunaldiko ospetsuena da eta anarkismoaren aitatzat jotzen da.
1830eko hamarkadan Hegelen jarraitzailea izan zen, eta, geroago, 1848ko Alemaniako iraultzan (Dresdengo altxamendua bezala ezagutua) parte hartu zuen. 1849an atxilotu eta Errusiara bidali zuten. Han bizitza osorako espetxe zigorra ezarri eta Siberiara bidali zuten. 1861ean bertatik ihes egin eta Londresa



]]> 2022-10-27 07:13:44 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358616284 Alemaniaren bateratze prozesua 1871 juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358620227 1871ko Alemaniaren bateratzea prozesu politiko bat izan zen, herrialde alemandunak egitura politiko eta administratibo bakarreko nazio-estatu batean batzea ekarri zuena. Prozesua XIX. mendean zehar garatu zen, eta 1871ko urtarrilaren 18an amaitu, Frantzia-Prusia Gerraren ondoren, alemaniar estatuetako agintariek, Versaillesko jauregian bildurik, Gilen Prusiakoa Alemaniako enperadore izendatu zutenean.]]> 2022-10-27 07:17:01 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358620227 Manifestu Komunista 1848 juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358629559 Agiri Komunista edo Manifestu Komunista, 1848ko otsailaren 21ean argitaratua lehenengo aldiz, komunismoaren ideologiaren oinarriak finkatu zituen agiri politikoa da. Komunisten Ligak Karl Marx eta Friedrich Engelsi Ligaren helburuak eta programa azaltzen zituen aldarrikapena idazteko agindu zien, eta hauek idatzitako agiriak klaserik gabeko gizarte bat lortzeko eta kapitalismoarekin amaitzeko helburuarekin, proletarioen eskutik zenbait ekintza iraultzaile proposatzen zituen. Agiriak proposaturikoak Leninek Errusian gauzatu zituen XX. mendearen hasieran.]]> 2022-10-27 07:23:20 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358629559 Langile Internazionalaren ospakizuna 1864 juncas2018 https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358634886 Langileak biltzeko sortu zen nazioarteko erakunde sozialista izan zen. 1865an sortu zen Londresen. Horren barruan langileen partaidetza politikoaren aldeko doktrina sozialisten (Karl Marx) eta estatuaren aurkako jarrera.


]]> 2022-10-27 07:27:58 UTC https://padlet.com/shoddynoiseproperties/id2pe4gfl8jvplc9/wish/2358634886