Harreman asimetrikoa da, botere desberdintasuna baitute  

erasotzaileak eta pertsona biktimak.  

Errepikakorra eta etengabea da. 

Babesgabetasuna eta pertsonalizazioa.

Dinamika hori ahalbidetzen duen testuingurua.

⇨ Deskribatu da oso interaktiboa den neskaren/mutilaren nortasun paradoxiko mota  bat, beste talde batzuen elkarrizketetan sartzen dena, gonbidatua izan gabe, neska mutil gehienek saihestuko lituzketen gizarte-baldartasunak egiten dituena: biktima  probokatzaileak deitzen zaienak dira.  

⇨ Askotan, burla, gizarte-bazterkeria eta broma astunen biktimak hezkuntza-sisteman  ondo integratutako ikasleak dira, bereziki, pertsona nagusiekiko harremanetan:  arreta jartzen diote irakasleari, oso sentikorrak dira etxeko lanen sariekiko, eta inbidia  eta zeloak eragiten dituzte ikaskideen artean.  

⇨ Batzuetan, ikaskideen biktima den neskak/mutilak duen gizarte-ahultasuna aurretik  liskar esperientziarik ez izatetik dator.  

⇨ Neska-mutil gain-babestuek edo, besterik gabe, familia-giro tolerante eta arduratsuan  heziek zailtasun handia erakusten dute nagusikeria edo gehiegikeriazko erronkei  aurre egiteko.  

⇨ Baina ez da beharrezkoa neska/mutil berezia izatea, batzuetan ezaugarri berezi bat  izatea (betaurrekoak erabiltzea, belarri handiak, txikiak edo desitsatsiak, sudur  handiegia, gizena edo oso argala izatea, txikia edo handia bere adinerako, etab.)  aitzakia izan daiteke burlak, mespretxua, txisteak, izengoitiak edota eraso fisikoa  jasateko.  

⇨ Beste era bateko biktimak desberdinak diren gizarte taldeetakoak dira, esate  baterako, ijitoak ijito ez direnak nagusi diren eskoletan edo alderantziz,  magrebtarrak, hegoamerikarrak edota Europako Ekialdekoak.

⇨ Besteekin larderiatsua edota abusatzailea den neska/mutila oso trebea izaten da  gaitzespenak saihesten, eta badirudi kalte egin eta zigorra ekiditeko gakoak ikasiak  dituela. Beti dauka aitzakia bat edo erantzun harrigarri bat besteei egindako burlak,  zirikatzeak edota jazarpenak justifikatzeko.  

⇨ Egoera artez saihesten du; inoiz ez da izan bera; beti da gai beste bat hasi zela eta  berak ez zuela parte hartu beste aukerarik izan demostratzeko; beste batzuetan,  garbi adierazten du biktimak probokatu zuela bera.  

⇨ Askotan ospetsuak dira eta, batzuetan, oso atseginak nagusiekin. Benetan  paradoxikoa da zein neurritaraino pertsona nagusi oso zentzuzkoak neska/mutil  hauen grazia eta txisteekin engainatuak izaten diren. Gai dira isiltasun harresi bat  jartzeko beren berdinekiko bizitza sozialaren eta irakasle eta gurasoekiko harreman  zuzenen artean.  

⇨ Bere ikaskideen erasotzailea nortasun arazotsua duen neska/mutila da; askotan,  aurrez izandako esperientzien ondorioz, esate baterako, nagusiek biktima bihurtu  dutelako, baztertutako edota desegonkortasun emozionaleko giroan hazi delako.  

⇨ Neska-mutil larderiatsu edota zapaltzaileak, egoera hau denbora luzez bizi dutenak,  hezkuntza-premia bereziko ikasletzat hartu beharko lirateke, beraien biktimak bezala. 

⇨ Besteekin jokabide guztiz bortitza edo krudela duten neska-mutilek hauen biktimek  adinako laguntza edo gehiago behar dute, biek behar dute ulerkuntza eta afektua. 

Indartzaileak: nahiz eta ez duten zuzenean erasotzen, erasoak ikusi, onartu eta sustatu  egiten dituzte. 

Kanpokoak: neutral eta pasibo agertzen dira, ez dute inplikatu nahi, baina isiltzean bullyinga  onartzen eta iraunarazten ari dira.  

Defendatzaileak: jazarpenaren biktima babestera irits daitezke.

⇨ Ikasleak ongi informatuta egoten dira gertatzen denaz. Nahiz eta denek ez hartu  parte, ondo jakiten dute zertan datzan arazoa, nortzuk diren agintzaileak eta  neurrigabeak besteekin, nortzuk diren gehiegikeria eta larderia pairatzen dutenak,  non gertatzen diren tratu txarrak eta noraino irits daitezkeen.  

⇨ Neska/mutil batek beste bat iraindu, umiliatu edota erasotzen duenean hirugarrenen  aurrean, ikuskizun eta guzti begira daudenentzat eta, are gehiago, haien onarpen  atsegina eskatuz, ikuslearen buruan disonantzia morala eta erruduntasuna eragiten  ari da. Izan ere, txalotzeko eskatzen ari zaio, edota behintzat ez ikusiarena egiteko  krudeltasun baten aurrean; ikuslea ez da krudeltasun horren arduradun eragile gisa,  baina bai onartzaile gisa. 

⇨ Ikuslea isilik egoteko beharrean aurki daiteke, isiltasunaren legea da. Zuzenean edo  zeharka, ikaskide bati egiten ari zaion indarkeria isiltzera edo ez ikusiarena egitera  behartzen den ikaslea, nolabaiteko erruduntasun konplizea bere gain hartzera  estutzen edo behartzen da, eta inor ezin da ahaztu erruduntasun horretaz.  

⇨ Besteen indarkeria izututa edota gustura ikusten duen neskak/mutilak printzipio  moralekiko koherentziarik ez duen mezua jasotzen du, bere jarrerak eta jokabideak  printzipio horietan oinarrituta antolatu nahian ari da. Ez da batere osasungarria “ez  da nire arazoa” esaten ikastea, zeren eta arazoa izaten ari baita berarentzat: ondo  dagoenaren eta gaizki dagoenaren kanpoko erreferentea desorekatzen ari da  paradoxaren eta zinismoaren mesedetan, eta hau ez da onargarria bere  autokontzeptua eta autoestimua orekatzeko behar duen bere buruaren irudi  onarentzat.

⇨ BESTE BEGI BATZUEKIN BEGIRATU (ADIERAZLEAK EZAGUTU): adierazle bakarra  ikusten bada, beharrezkoa da ikertzea ziur jakiteko tratu txarra badagoen edo ez.  

⇨ Eskola-komunitateari GOGORARAZI bide edo bitarteko desberdinen bidez bere  ERANTZUKIZUNA. Adi egon, beste begi batzuekin begiratu eta informatu  adierazleren bat hautematen bada.  

⇨ INFORMAZIO/KOMUNIKAZIO BIDEAK BETI IREKITA IZAN, SALAKETA ERRAZTUKO  DUTENAK. HAUEN ERABILPENA SUSTATU.  

• ERREFERENTZIAZKO PERTSONA GILTZARRI BAT. 

• BUZOIA. 

• EMAILA.  

• BESTE BATZUK. 

⇨ HIRUHILEKO INKESTAK ETA/EDO ZEHATZAK. 

⇨ SOZIOGRAMA. 

⇨ ZUZENEKO BEHAKETA ALDIZKA. 

⇨ ARRISKU-FAKTOREA DUTEN IKASLEEKIN ELKARRIZKETAK. 

⇨ Bere burua defendatzen ez duen ikasle baten aurkako erasoak ikusten ditugu. ⇨ Errepikatzen diren txistuak entzuten ditugu gelan ikasle jakin batzuen aurka. ⇨ Pintadak hormetan eta komunetan. 

⇨ Baztertu egiten dute talde-lanak daudenean. 

⇨ Sarritan eskolako materiala hondatuta dauka edota galdu egin duela esaten du.  

GIZARTE-HARREMANAK ETA PARTAIDETZA TALDEAN:  

⇨ Ikastetxeko ohiko lagun-taldearekin harremanak izateari utzi dio. 

⇨ Ikaskideekiko topaketak saihestu egiten ditu eta pertsona nagusiaren hurbiltasuna  bilatzen du: irakaslearen babesa gelatik ateratzean, normalean berandu iristen da  eskolara… 

⇨ Atsedenaldia saihestu egiten du. 

⇨ Partaidetza falta taldearen irtenaldietan.  

⇨ Ez du parte hartzen eskolaz kanpoko jardueretan. 

⇨ Harreman gutxi ditu ikasleekin pasiluan, patioan, etab.  

AKADEMIKOAK ETA PSIKOLOGIKOAK. 

⇨ Bat-bateko aldarte aldaketak: tristezia, antsietatea, bakartze soziala, … ⇨ Bere errendimendu akademikoak okerrera egin du arrazoi nabarmenik gabe. ⇨ Ez ohiko jokabideak. 

⇨ Justifikatu gabeko huts egiteak eskoletan.

⇨ Umore aldaketa handiak. 

⇨ Triste edo deprimituta ikusten da. 

⇨ Errealitatetik isolatu egiten da. 

PERTSONA ARTEKOAK. 

⇨ Ordu asko pasatzen ditu bakarrik eta ez da bere lagunekin irteten.  

⇨ Bat-batean utzi ditu lehen bere lagun-taldearekin egiten zituen jarduerak. ⇨ Harreman gutxi edo bat ere ez du gelako edo zentroko ikaskideekin.  

ESKOLAKOAK. 

⇨ Gutxi edo batere ez du hitz egiten bere jarduerez ikastetxean eta saihestu egiten du  horren inguruko edozein galdera.  

⇨ Okerrera egin du bere eskolako errendimenduak. 

⇨ Sintoma psikosomatikoak ditu igandean edota eskolara joan aurreko egunean (tripako  minak, burukoak, goitikak,…).  

⇨ Eskolara joan nahi ezta dabil edota aitzakiak jartzen ditu huts egiteko.  ⇨ Etxetik denbora justuarekin irteten da, ikastetxera gelaz kanpo elkarreraginik izan gabe  iristeko.  

⇨ Saihestu egiten du kalean eskola inguruko pertsona batzuekin topatzea.  

ERASOA. 

⇨ Behin baino gehiagotan kexatzen da ikastetxean irainak, burlak edota erasoak egiten  dizkiotela esanez.  

⇨ Askotan komentatzen du eskolako materiala edota dirua galdu zaizkiola.  ⇨ Etxera arropa hautsita edo urratuta iristen da. 

⇨ Ubeldurak eta/edo zauriak ditu.

⇨ Ikasleren batek bere burua edo ikaskideren bat jazartzeko arriskuan dagoela  adierazten duenean. 

⇨ familiak edo legezko tutoreek adierazten dutenean. 

⇨ Beste pertsona heldu batzuek egoera jakin baten berri eman dutenean. ⇨ Salaketa polizial edo judiziala edo Arartekoari egindako kexa dagoen  guztietan. 

⇨ Hezkuntza Ikuskaritzak eskatzen duenean.