Kliknij, aby uruchomić podgląd
Opera a operetka, online-skills, CC BY 3.0

Polecenie 1
Wysłuchaj fragmentu arii operowej i operetkowej, zastanów się nad różnicami jakie słyszysz i zapisz swoje spostrzeżenia.


Na nagraniu jako przykład arii operetkowej “Aria ze śmiechem” Jakuba Offenbacha. Utwór bardzo lekki w charakterze. Wykonywany przez kobietę o wysokim głosie - sopran z towarzyszeniem orkiestry. Śpiewaczka udaje, że jest w stanie upojenia alkoholowego. Śpiew naśladuje śmiech.
00:00
Szukaj
02:25
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK1
Jakub Offenbach, „La Périchole”, „Aria ze śmiechem”, przykład arii operetkowej, online-skills, CC BY 3.0


Na nagraniu jako przykład arii operowej “O don fatal” z opery “Don Carlos” Giuseppe Verdiego. Arie wykonuje wysoki głos żeński - sopran, z akompaniamentem fortepianu. Utwór jest bardzo dramatyczny. Pełen zmian charakteru. Śpiewaczka wykonuje bardzo trudne partie, śpiewa w różnej dynamice od piano do fortissimo.
00:00
Szukaj
05:22
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK2
Giuseppe Verdi, „Don Carlos”, „O don fatal”, przykład arii operowej, online-skills, CC BY 3.0


Drukuj
Wyczyść
Uzupełnij

Jedną z najsłynniejszych operetek jest Zemsta nietoperza Johanna Straussa (syna). Jej tematem jest bal zorganizowany przez dr Falkę. Przyjęcie ma służyć ośmieszeniu Eisensteina, ponieważ zaproszona jest na nie także jego służba, która przebiera się za inne postacie. Zostaną więc odwrócone role –służąca stanie się damą, a żona Eisensteina będzie udawała węgierską księżną. Jedną z najbardziej znanych arii tej operetki jest Aria Adeli.

Ilustracja interaktywna przedstawia czarno-białe zdjęcie inscenizacji opery „Zemsta Nietoperza” autorstwa Johanna Straussa syna. Na pierwszym planie znajdują się tańczące baletnice w białych sukniach oraz tancerze w bufiastych koszulach. Po obu stronach sceny stoją postacie w balowych strojach. Tło scenografii stanowią duże, wijące się schody z balustradami oraz dwie duże kolumny stojące po ich bokach. Po naciśnięciu punktu aktywnego pojawia się napis: Johann Strauss syn, Zemsta nietoperza, Aria Adeli. Można odtworzyć muzykę. Utwór wykonywany jest przez wysoki głos żeński - sopran z akompaniamentem orkiestry. Wesoły utwór, w rytmie szybkiego walca. Prawie każda fraza kończy się śmiechem śpiewaczki: a ha ha ha ha.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK3
Liselotte Strelow (fot.), Scena z operetki „Zemsta nietoperza”, 1954, Archiwum Federalne, Koblenz, Niemcy, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Johann Strauss syn, „Zemsta nietoperza”, „Aria Adeli”, 1874, online-skills, CC BY 3.0

Inną znaną operetką jest Orfeusz w piekle Jakuba Offenbacha. Dzieło to jest parodią często wykorzystywanego w operach mitu o greckim śpiewaku – Orfeuszu. Najbardziej znanym utworem z tej operetki jest Piekielny galop – żywiołowy, szaleńczy taniec przypominający kankana.

Ilustracja interaktywna przedstawia czarno-białą grafikę, ukazującą tańczące postacie. Przy pomocy drobnych linii oraz kontrastowych plam światło-cienia autor zilustrował dynamizm sceny. Na pierwszym planie w obszernych sukniach i wygiętych pozach pląsają kobiety, dalej znajdują się ciemne sylwety mężczyzn z wyciągniętymi do góry rękoma. Tło sceny stanowi portyk klasycznej budowli z tympanonem i dwoma kolumnami. Po naciśnięciu punktu aktywnego pojawia się napis: Jakub Offenbach, Orfeusz w piekle, Piekielny galop. Można uruchomić muzykę. Utwór rozpoczyna się wolnym wstępem. Po którym następuje bardzo dynamiczny taniec wykonywany przez orkiestrę. Temat wykonują instrumenty dęte, towarzyszą im talerze, które akcentują każdą miarę taktu. Utwór można określić jako wesoły, szybki i hałaśliwy.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK4
Edmond Morin, „Orfeusz w zaświatach”, 1858, Biblioteka w Martigny, Szwajcaria, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja); Jakub Offenbach, „Orfeusz w piekle”, „Piekielny galop”, 1858, online-skills, CC BY 3.0

Musical to forma widowiska teatralnego zbliżonego do opery, jednak w odróżnieniu do niej napisany jest w stylu muzyki rozrywkowej. Charakteryzuje się występowaniem partii mówionych oraz bogatą grą aktorską. Wykonawca musicalowy przede wszystkim jest aktorem, dopiero później wokalistą i tancerzem. Musical jest zróżnicowany pod względem tematycznym i muzycznym, nastrój dzieła może być komiczny, bądź poważny, wyrażony w różnych stylach np. jazz, rock, pop. Wokaliści musicalowi w odróżnieniu od śpiewaków operowych posługują się inną techniką wokalną, dlatego teatry musicalowe wykorzystują system nagłośnienia i mikroporty. Tekst musicalu, w odróżnieniu od tekstu opery, najczęściej tłumaczy się z oryginalnego języka na język, którym operują odbiorcy. Jednym z najstarszych i najbardziej prestiżowych teatrów musicalowych jest amerykański Broadway, którego działalność sięga 1750 roku.

Kliknij, aby uruchomić podgląd
Opera a musical, online-skills, CC BY 3.0

Jednym z najbardziej znanych musicali jest Skrzypek na dachu Jerry`ego Bocka. To historia o ludności żydowskiej mieszkającej w rosyjskim miasteczku – Anatewce. Mleczarz Tewje, jeden z głównych bohaterów, chce wydać swoje córki za mąż, dlatego poleca swatce znalezienie dla nich kandydatów na małżonków. Te jednak pragną zawrzeć związki jedynie oparte na prawdziwej miłości. Tymczasem do miasteczka dociera informacja, że wszyscy Żydzi muszą je opuścić. Najsłynniejszą piosenką tego musicalu jest Gdybym był bogaty.

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie inscenizacji operowej „Skrzypek na dachu” autorstwa Jerry'ego Bocka. Na tle mrocznej scenerii cmentarza żydowskiego ukazana jest biała postać mężczyzny leżącego w pościeli, nad którym wyłania się z grobowca duch kobiety w powłóczystym welonie. Scena utrzymana jest w ciemno-niebieskiej tonacji. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawi się napis: Jerry Bock, Skrzypek na dachu, Gdybym był bogaty. Wykonawcy: Artyści Teatru Powszechnego w Radomiu. Pojawi się też przycisk służący do uruchomienia nagrania. Utwór rozpoczyna się parlandem, czyli mówionym wstępem. Potem rozpoczyna się rytmiczna muzyka. Mężczyzna śpiewa, w żydowskim stylu, pogodną refleksyjną piosenkę. W tekście wymienia co zrobiłby i co miałby gdyby był bogaty.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK5
Michał Heller (fot.) Scena z musicalu „Skrzypek na dachu”, 2014, Opera i Filharmonia Podlaska, Białystok, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Jerry Bock, „Skrzypek na dachu”, „Gdybym był bogaty”, 1964, online-skills, CC BY 3.0

W musicalach korzysta się czasem z piosenek, które oryginalnie nie były przeznaczone do wykonania teatralnego. Przykładem takiego dzieła jest Mamma Mia! Catherine Johnson, którego libretto napisane zostało do piosenek szwedzkiego zespołu Abba. Przedstawiona jest w nim historia dziewczyny, która marzy o tym, żeby ojciec, którego nigdy nie poznała poprowadził ją do ślubu. Dziewczyna wyznacza sobie zadanie – chce poznać ojca.

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie zespołu Abba. Na kolorowej fotografii ukazani są członkowie zespołu w charakterystycznych dla lat siedemdziesiątych strojach. Dwie kobiety ubrane są w białe, krótkie, przepasane w biodrach tuniki z niebieskim i pomarańczowym nadrukiem. Na nogach mają białe kozaki. Dwaj mężczyźni mają na sobie bufiaste, żółte i niebieskie koszule oraz białe obcisłe spodnie. Postacie znajdują się na tle żółto różowego napisu-neonu. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: Catherine Johnson, Mamma Mia! The winner takes it all. Wykonawca: Meryl Streep. Można też włączyć muzykę. Na nagraniu piosenka wykonywana przez kobietę, z akompaniamentem gitary, fortepianu, perkusji i orkiestry smyczkowej. Piosenka jest dynamiczna, w umiarkowanym tempie, pełna emocji.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK6
Danny15 (fot.) Figury woskowe zespołu Abba, 2013, Muzeum figur woskowych Madame Tussauds, Wiedeń, Austria, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Catherine Johnson, „Mamma Mia!”, „The winner takes it all”, 1999, online-skills, CC BY 3.0

W musicalach wykorzystuje się różne style muzyki rozrywkowej. Przykładem może być Hair Galta MacDermonta, który jest musicalem rockowym, ponieważ jego muzyka napisana jest właśnie w tym stylu. Dzieło jest protestem przeciw działaniom zbrojnym, nierówności klasowym i rasowym. Jednym z najbardziej znanych piosenek z tego musicalu jest Let the Sunshine In.

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie obsady musicalu „Hair” wykonane w Red Bank w New Jersey we wrześniu 2006 roku. Na fotografii ukazana jest duża grupa, uśmiechniętych, kolorowo ubranych ludzi. Z przodu znajduje się siedzący po turecku, ubrany w ciemną kamizelkę oraz jasną koszulę i spodnie Michael Butler, natomiast zza niego wychyla się James Rado w czarnej bluzce. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: Galt MacDermont, Hair. Można też włączyć muzykę. Nagranie rozpoczyna się dyskusją dwóch mężczyzn. Później pojawiają się bębny i gitary elektryczne. Kiedy mężczyzna śpiewa zwrotkę, pojawiają się też instrumenty dęte - big band. Zwrotkę wykonuję na zmianę kilka osób: mężczyźni i kobiety. Ich głosy można określić jako rockowe. Śpiewają dynamicznie, z mocą. Refren wykonany jest przez zespół wokalny. Utwór jest dość szybki, porywający. Tekst jest po angielsku.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK7
Anthony D'Amato (fot.), Aktorzy grający w musicalu Hair, 2018, New Jersey, Stany Zjednoczone, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Galt MacDermont, „Hair”, 1967, online-skills, CC BY 3.0

Ćwiczenie 1
Zaznacz zdania prawdziwe.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Utwór bardzo lekki w charakterze. Wykonywany przez kobietę o wysokim głosie - sopran z towarzyszeniem orkiestry. Śpiewaczka udaje, że jest w stanie upojenia alkoholowego. Śpiew naśladuje śmiech.
00:00
Szukaj
02:25
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK8
Utwór do zadania 2, online-skills, CC BY 3.0

Ćwiczenie 2
Wysłuchaj nagrania. Rozpoznaj i zaznacz nazwę kompozycji.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 3
Wskaż nazwę operetki, w której jedną z postaci jest dr Falke.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 4
Wskaż cechy musicalu.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 5
Oznacz nazwę musicalu, w którym wykorzystano muzykę zespołu Abba.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Mężczyzna śpiewa, w żydowskim stylu, pogodną refleksyjną piosenkę. W tekście wymienia co zrobiłby i co miałby gdyby był bogaty.
00:00
Szukaj
05:17
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK9
Utwór do zadania 6, online-skills, CC BY 3.0

Ćwiczenie 6
Zaznacz imię i nazwisko autora dzieła przedstawionego na nagraniu.

Sprawdź

Pokaż odpowiedź

Ćwiczenie 7
Uzupełnij zdanie.
Teatr Broadway rozpoczął działalność w [#4] roku.
Teatr Broadway rozpoczął działalność w 
  roku.
1850
1932
1750
1845

Sprawdź
Pokaż odpowiedź

Aria
pieśń solowa z akompaniamentem instrumentalnym wchodząca w skład opery, oratorium, operetki lub kantaty.

Kankan
taniec francuski polegający na wysokich wymachach nóg i potrząsaniu uniesionymi spódnicami; też: muzyka do tego tańca.

Libretto
tekst słowny opery, operetki; też: literacko opracowana treść baletu lub pantomimy.

Mikroport
mikrofon bezprzewodowy.

Opera
sceniczny dramat muzyczny.

Recytatyw
śpiew w operach, oratoriach i kantatach, zbliżony do deklamacji.

Na nagraniu jako przykład arii operetkowej “Aria ze śmiechem” Jakuba Offenbacha. Utwór bardzo lekki w charakterze. Wykonywany przez kobietę o wysokim głosie - sopran z towarzyszeniem orkiestry. Śpiewaczka udaje, że jest w stanie upojenia alkoholowego. Śpiew naśladuje śmiech.
00:00
Szukaj
02:25
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK1
Jakub Offenbach, „La Périchole”, „Aria ze śmiechem”, przykład arii operetkowej, online-skills, CC BY 3.0

Na nagraniu jako przykład arii operowej “O don fatal” z opery “Don Carlos” Giuseppe Verdiego. Arie wykonuje wysoki głos żeński - sopran, z akompaniamentem fortepianu. Utwór jest bardzo dramatyczny. Pełen zmian charakteru. Śpiewaczka wykonuje bardzo trudne partie, śpiewa w różnej dynamice od piano do fortissimo.
00:00
Szukaj
05:22
play_circle_outline
Odtwórz/Zatrzymaj
M-026-OK2
Giuseppe Verdi, „Don Carlos”, „O don fatal”, przykład arii operowej, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia czarno-białe zdjęcie inscenizacji opery „Zemsta Nietoperza” autorstwa Johanna Straussa syna. Na pierwszym planie znajdują się tańczące baletnice w białych sukniach oraz tancerze w bufiastych koszulach. Po obu stronach sceny stoją postacie w balowych strojach. Tło scenografii stanowią duże, wijące się schody z balustradami oraz dwie duże kolumny stojące po ich bokach. Po naciśnięciu punktu aktywnego pojawia się napis: Johann Strauss syn, Zemsta nietoperza, Aria Adeli. Można odtworzyć muzykę. Utwór wykonywany jest przez wysoki głos żeński - sopran z akompaniamentem orkiestry. Wesoły utwór, w rytmie szybkiego walca. Prawie każda fraza kończy się śmiechem śpiewaczki: a ha ha ha ha.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK3
Liselotte Strelow (fot.), Scena z operetki „Zemsta nietoperza”, 1954, Archiwum Federalne, Koblenz, Niemcy, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Johann Strauss syn, „Zemsta nietoperza”, „Aria Adeli”, 1874, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia czarno-białą grafikę, ukazującą tańczące postacie. Przy pomocy drobnych linii oraz kontrastowych plam światło-cienia autor zilustrował dynamizm sceny. Na pierwszym planie w obszernych sukniach i wygiętych pozach pląsają kobiety, dalej znajdują się ciemne sylwety mężczyzn z wyciągniętymi do góry rękoma. Tło sceny stanowi portyk klasycznej budowli z tympanonem i dwoma kolumnami. Po naciśnięciu punktu aktywnego pojawia się napis: Jakub Offenbach, Orfeusz w piekle, Piekielny galop. Można uruchomić muzykę. Utwór rozpoczyna się wolnym wstępem. Po którym następuje bardzo dynamiczny taniec wykonywany przez orkiestrę. Temat wykonują instrumenty dęte, towarzyszą im talerze, które akcentują każdą miarę taktu. Utwór można określić jako wesoły, szybki i hałaśliwy.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK4
Edmond Morin, „Orfeusz w zaświatach”, 1858, Biblioteka w Martigny, Szwajcaria, wikimedia.org, domena publiczna (ilustracja); Jakub Offenbach, „Orfeusz w piekle”, „Piekielny galop”, 1858, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie inscenizacji operowej „Skrzypek na dachu” autorstwa Jerry'ego Bocka. Na tle mrocznej scenerii cmentarza żydowskiego ukazana jest biała postać mężczyzny leżącego w pościeli, nad którym wyłania się z grobowca duch kobiety w powłóczystym welonie. Scena utrzymana jest w ciemno-niebieskiej tonacji. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawi się napis: Jerry Bock, Skrzypek na dachu, Gdybym był bogaty. Wykonawcy: Artyści Teatru Powszechnego w Radomiu. Pojawi się też przycisk służący do uruchomienia nagrania. Utwór rozpoczyna się parlandem, czyli mówionym wstępem. Potem rozpoczyna się rytmiczna muzyka. Mężczyzna śpiewa, w żydowskim stylu, pogodną refleksyjną piosenkę. W tekście wymienia co zrobiłby i co miałby gdyby był bogaty.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK5
Michał Heller (fot.) Scena z musicalu „Skrzypek na dachu”, 2014, Opera i Filharmonia Podlaska, Białystok, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Jerry Bock, „Skrzypek na dachu”, „Gdybym był bogaty”, 1964, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie zespołu Abba. Na kolorowej fotografii ukazani są członkowie zespołu w charakterystycznych dla lat siedemdziesiątych strojach. Dwie kobiety ubrane są w białe, krótkie, przepasane w biodrach tuniki z niebieskim i pomarańczowym nadrukiem. Na nogach mają białe kozaki. Dwaj mężczyźni mają na sobie bufiaste, żółte i niebieskie koszule oraz białe obcisłe spodnie. Postacie znajdują się na tle żółto różowego napisu-neonu. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: Catherine Johnson, Mamma Mia! The winner takes it all. Wykonawca: Meryl Streep. Można też włączyć muzykę. Na nagraniu piosenka wykonywana przez kobietę, z akompaniamentem gitary, fortepianu, perkusji i orkiestry smyczkowej. Piosenka jest dynamiczna, w umiarkowanym tempie, pełna emocji.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK6
Danny15 (fot.) Figury woskowe zespołu Abba, 2013, Muzeum figur woskowych Madame Tussauds, Wiedeń, Austria, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Catherine Johnson, „Mamma Mia!”, „The winner takes it all”, 1999, online-skills, CC BY 3.0

Ilustracja interaktywna przedstawia zdjęcie obsady musicalu „Hair” wykonane w Red Bank w New Jersey we wrześniu 2006 roku. Na fotografii ukazana jest duża grupa, uśmiechniętych, kolorowo ubranych ludzi. Z przodu znajduje się siedzący po turecku, ubrany w ciemną kamizelkę oraz jasną koszulę i spodnie Michael Butler, natomiast zza niego wychyla się James Rado w czarnej bluzce. Po naciśnięciu punktu interaktywnego pojawia się napis: Galt MacDermont, Hair. Można też włączyć muzykę. Nagranie rozpoczyna się dyskusją dwóch mężczyzn. Później pojawiają się bębny i gitary elektryczne. Kiedy mężczyzna śpiewa zwrotkę, pojawiają się też instrumenty dęte - big band. Zwrotkę wykonuję na zmianę kilka osób: mężczyźni i kobiety. Ich głosy można określić jako rockowe. Śpiewają dynamicznie, z mocą. Refren wykonany jest przez zespół wokalny. Utwór jest dość szybki, porywający. Tekst jest po angielsku.
1
Zasób oparty o element wizualny.
1
M-026-OK7
Anthony D'Amato (fot.), Aktorzy grający w musicalu Hair, 2018, New Jersey, Stany Zjednoczone, wikimedia.org, CC BY 3.0 (ilustracja); Galt MacDermont, „Hair”, 1967, online-skills, CC BY 3.0