ผมไม่รู้จะเริ่มต้นยังไง...มันสับสน และยากที่จะพรรณนา...แต่ขอให้อ่านจนจบแล้วจึงพิจารณา

ขอเริ่มจากประวัติศาสตร์ซึ่งคนบางคนอาจปิดหน้านี้ไปเพราะประเด็นนี้...

เราไม่อาจปฏิเสธได้ว่าประวัติศาสตร์เป็นตัวบ่งชี้ (Indicator) ที่ส่งผลถึงเหตุการณ์ในปัจจุบัน ซึ่งผมขอกล่าวโดยสังเขป ดังนี้...

ขอเริ่มจากสมัยล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 ที่ทรงมีพระราชดำริสร้างรากฐานประชาธิปไตยให้แก่ประเทศไทย จากการเลิกทาสและปรับปรุงพื้นฐานการสาธารณูปโภค (Infrastuction เช่น ไฟฟ้า รถราง เป็นต้น)...แนวความคิดสร้างสรรค์ประชาธิปไตยของล้นเกล้าฯ อาจกล่าวได้ว่าเกิดจากผลกระทบและการกดดันจากแนวความคิดตะวันตก (Westernization) โดยรากฐานดังกล่าวนี้ได้สืบผ่านมายังสมัยรัชกาลต่อมา ที่ทรงก่อตั้งเมืองดุสิตธานีเพื่อเป็นสถานที่ทดลองแนวความคิดประชาธิปไตยท่ามกลางการก่อตัวของกลุ่มชนชั้นกลาง (ในไทย) และกลุ่มชนชั้นกรรมาชีพ (ในตะวันตก ซึ่งก้าวล้ำไปเหนือกว่าแนวคิดประชาธิปไตย ไปสู่ แนวคิดสังคมนิยม)...

ลูกหลานในราชวงศ์รวมถึงชนชั้นกลางบางกลุ่ม (โดยเฉพาะนักรัฐศาสตร์ นักนิติศาสตร์ และนักการทหาร) ได้รับแนวคิดใหม่ๆ จากการไปศึกษาต่อในยุโรป และได้เล็งเห็นว่าควรมีการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองเพื่อให้เกิดความทัดเทียมกับอารยประเทศ (Civilized Countries หรือ Civilization) และความเป็นธรรมกับประชาชนทั่วประเทศ ทั้งนี้เพื่อให้หลุดพ้นจากการครอบงำและการเอารัดเอาเปรียบจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราช  โดยมุ่งการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองเป็นประเด็นสำคัญ...

24 มิถุนายน พ.ศ. 2475...วาระนั้นได้มาถึงในหน้าประวัติศาสตร์ไทย เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงการปกครอง (ซึ่งไร้การนองเลือด หรือไม่?)...คณะปฏิวัตินำโดยกลุ่มผู้นำซึ่งสำเร็จการศึกษาจากสามประเทศใหญ่ในยุโรป ได้แก่ ฝรั่งเศส เยอรมันนี และ อังกฤษ (สังเกต: ฝรั่งเศส - แขวนคอพระเจ้าหลุยส์ โดยชาวนา, เยอรมันนี - แนวความคิดสังคมนิยมกำลังแพร่หลายกระจายไปทั่วยุโรป, อังกฤษ - ความเสื่อมของระบบศักดินา) กอปรกับความร่วมมือทางกำลังพลในประเทศ ได้เปลี่ยนแปลงประเทศไทยให้เป็นประเทศประชาธิปไตยเต็มรูปแบบ (เชื่อว่าเป็นเช่นนั้น ในสมัยนั้น) โดยมี...เป็นประมุข ภายใต้รัฐธรรมนูญ จนล้นเกล้ารัชกาลที่ 7 ทรงสละราชบัลลังก์ไปอยู่ต่างประเทศ จากนั้นวงจรอุบาทว์จึงเริ่มขึ้น...

การต่อสู้เพื่อช่วงชิงอำนาจปรากฎขึ้นตั้งแต่สมัยนั้น ไม่ว่าจะเป็น กบฎวรเดช (ต่อต้านคณะเปลี่ยนแปลงการปกครอง, เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงยังไม่พร้อมและไม่เหมาะสมกับคนไทยทั้งประเทศ, ทวงอำนาจเดิมที่มีอยู่คืน) และการต่อต้านการสืบทอดอำนาจทางทหารในระยะต่อมา

ขอย้อนไปถึงช่วงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ซึ่งอาจจะเห็นได้ชัดว่าใครเป็นผู้เสียอำนาจ (ขุนนางซึ่งกุมอำนาจทางการเมืองเสียเป็นส่วนใหญ่) และใครเป็นผู้มีอำนาจ (ชนชั้นกลางยุคใหม่ ยังไม่อาจรวมถึงชนชั้นกรรมาชีพ ซึ่งยังขาดความรู้ความเข้าใจทางการเมืองอย่างมิอาจเปรียบได้)...

คณะปฏิวัติทราบดีถึงข้อด้อยในจุดนี้ (การศึกษาของคนในประเทศ) และเล็งเห็นว่าประชาชนคนไทยไม่สามารถที่จะเปลี่ยนแปลงความคิดที่หยั่งรากในระบอบศักดินามากว่าหลายร้อยปี ซึ่งมีศูนย์รวมอยู่ที่... แม้ว่าจะมีการเลิกทาสมาเป็นระยะเวลาเกือบ 30 ปี การอัญเชิญล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 8 ในขณะที่ล้นเกล้าฯ ยังทรงพระเยาว์ จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเติมเต็มรากฐานโครงสร้างของสังคมไทย

ในช่วงระยะเวลานั้นได้เกิดการผลัดเปลี่ยนอำนาจอยู่เรื่อยมา ซึ่งจำกัดอยู่ในวงการทหาร และด้วยเหตุนี้จึงทำให้เป็นที่ทราบสืบเนื่องกันมาว่า การเมืองไทย ผู้ใดกุมอำนาจทางทหาร (โดยเฉพาะทหารบก) ผู้นั้นคือผู้กุมอำนาจทางการเมือง และประเทศ...

การเมืองไทยไม่เกิดการพัฒนาทางการเมือง (Political Development) หรือค่อนข้างช้าอย่างมาก ด้วยประเด็นสำคัญในเรื่องการศึกษาที่ไม่ทั่งถึงและความไม่เข้มแข็งในส่วนภูมิภาค การเมืองจึงตกอยู่กับอำนาจของคนเพียงบางกลุ่ม (ทหาร) ที่ผลัดเปลี่ยนกันขึ้นมาครองอำนาจ โดยมีรัฐบาลพลเรือนเพียงไม่กี่รัฐบาลที่แทรกเข้ามาบ้างแต่ไม่เคยอยู่ครบวาระ...เหตุการณ์ที่เห็นได้อย่างเด่นชัดคือในช่วง จอมพล ป. จอมพลสฤษดิ์ และ จอมพลถนอม โดยมีข้อสังเกตว่า มีการปฏิวัติจากทั้งในกองทัพเอง และความร่วมมือจากนอกกองทัพ

จนมาถึงยุควีรชนนักศึกษา ผู้เรียกร้องประชาธิไตยจากรัฐบาลเด็จการผู้ยึดอำนาจ ทั้ง 14 ตุลาฯ 2516 (เรียกร้องความชอบธรรมโดยพื้นฐานของแนวคิดประชาธิปไตย ให้ปรับเปลี่ยนรัฐธรรมนูญ และมีการเลือกตั้ง) และ 16 ตุลาฯ 2519 (เหตุการณ์ล่าวีรชนประชาธิไตยที่กลาย (หรือถูกกล่าวหาว่า) เป็นคอมมิวนิสต์และการอ้างถึงสถาบันเป็นวงกว้างขึ้น)...จากเหตูการณ์เหล่านั้น (ตุลาฯ) สถาบันถูกดึงลงมาแอบอ้างในแทบจะทุกการเคลื่อนไหวทางการเมือง ทั้งๆ ที่ก็ทราบกันดีว่ารัฐธรรมนูญเขียนไว้ว่าอย่างไร และยังคงสืบเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน

วงจรอุบาทว์ เป็นคำที่แสดงถึงวัฏจักรทางการเมืองไทย ที่ไม่มีที่ใดในโลกเหมือนและสามารถลอกเลียนแบบได้ ซึ่งประกอบไปด้วย ระบบอุปถัมภ์ (Patronage) ระบบอาวุโส (Seniority) และระบบศักดินา (Feudalism) และอาจมีระบบย่อยๆ อีกหลายระบบ...ระบบเหล่านี้สั่งสมมาจากโครงสร้างทางความเชื่อ ประเพณี วัฒนธรรม ทางการเมืองกว่าหลายร้อยปี ซึ่งยากที่จะเปลี่ยนแปลงแก้ไขได้ง่าย...ความคุ้นเคย ความชินมันฝังรากลึกลงไปในหยักสมองซึ่งถูกกล่อมเกลามาตั้งแต่เด็ก...กุญแจแห่งการหลุดพ้นมีเพียงแค่วิชา และปัญญาเท่านั้น

ข้อสังเกตที่อยากทิ้งท้ายไว้นั้นคือ ขอให้ย้อนกลับไปวิเคราะห์ถึงการเสียอำนาจของกลุ่มคนบางกลุ่มจากการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 กลุ่มคนเหล่านี้พยายามมาตลอดหลายทศวรรษ เพื่อที่จะคืนอำนาจของตนที่เคยมีอยู่ให้เป็นดั่งเช่นเดิม ไม่เพียงเท่านั้น ยังพยายามทำทุกวิถีทางให้การคืนสู่อำนาจเป็นความชอบธรรมทางสังคม ที่ประชาชน (ส่วนหนึ่ง) ยอมรับ

ผมเคารพและรักพ่อหลวงของเราไม่ต่างจากพวกคุณ พระองค์ทรงเคารพรัฐธรรมนูญดังที่ท่านทรงทราบดี แต่นอกเหนือพระองค์ท่านล่ะ ผมไม่ทราบ และไม่อยากจะเอ่ย เพราะคิดว่าท่านผู้อ่านคงมีความสามารถวิเคราะห์ ได้ด้วยสติและปัญญาของท่านเอง

ปล. รายละเอียดจากประเด็นที่ผมเสนอยังมีอีกมากมาย แต่คงต้องนำเสนอในเชิงวิชาการ หากมีข้อผิดพลาดประการใด โปรดจงแนะนำ

 อีกนิด - ประเด็นนี้เกี่ยวกับเหตุการณ์ปัจจุบันอย่างไร ขอให้ท่านพิจารณาถึงแนวคิดประชาธิปไตย

ขอให้เกิดความสงบสุขพร้อมกับความเป็นธรรมแก่พวกท่านทุกคน

ที่มา : http://talk.mthai.com/politics/111982.html