Odkrywamy Polskę by zagubionaa

Konsumpcja

ambaranek — 2017-11-18 14:54:55 UTC

Konsumpcja jest powszechna, gdyż stanowi ona nie tylko podstawową potrzebę zaspokojenia głodu jedzeniem ale także otaczającym nas światem, tzn. poza konsumpcją jedzenia, możemy konsumować sztukę czy zmiany w otaczającym nas świecie. Jest ona (konsumpcja) współcześnie elementem kultury, która ją kształtuje. Jedzenie jest tą najbardziej podstawową formą konsumpcji. Kulturę w sztuce kulinarnej można w ciekawy sposób odczytywać i badać, ponieważ stale zachodzą w niej zmiany.
Ostnimi czasy widać znaczący wpływ jedzenia na jakość, styl życia. Świadczy ono o byciu modnym co w mediach i na portalach społecznościowych typu Instagram jest rozumiane jako połączony ze sportem zdrowy tryb życia z regularnym odżywianiem się. Obecne w reklamach telewizyjnych i internetowych ukazywana jest kuchnia na różne sposoby. Promowane jest jedzenie w różnej postaci, od tanich i kalorycznych fast foodów po produkty zawierające małe ilości tłuszczu. Jedzenie konkretnych produktów czy też preferowany rodzaj kuchni zawsze były ważne niezależnie od czasów. Z racji tego, że konsumpcja potraw jest tak powszechna, to próbowanie różnych dań z kuchni nieregionalnych, nieznanych nam dotąd prowadzi do mieszania się kultur różnych krajów i regionów, dlatego też uważamy kuchnię za nieodłączny element kultury.

Różnice pomiędzy zwyczajami wigilijnymi w Polsce

ambaranek — 2017-11-18 15:04:18 UTC

Barszcz z uszkami

ambaranek — 2017-11-18 16:17:15 UTC

Z wigilijnych zup najczęściej spotykany w Polsce jest barszcz czerwony z uszkami.

ambaranek — 2017-11-18 17:41:10 UTC

Z życia wzięte:

Moi rodzice pochodzą z różnych części Polski. Kiedy zamieszkali w Poznaniu, okazało się, że na wieczerzę wigilijną, w ich rodzinnych domach, przygotowywano inne zupy. U mojego taty, który mieszkał w południowo-wschodniej części Polski w Wigilię piło się barszcz z uszkami lub zupę grzybową, moja mama znała zwyczaj picia zupy rybnej, natomiast moja babcia za dziecka piła w Wigilię zupę z suszonych owoców. Teraz w moim domu pije się wszystkie z wyżej wymienionych zup. (Michał)

Ten prosty przykład pokazuje, że poprzez połączenie innych obyczajów związanych z potrawami wigilijnymi, kształtuje się na nowo kulturę.

Susz - zupa z suszonych owoców doprawiona goździkami i cynamonem występująca niegdyś na południu Polski

ambaranek — 2017-11-18 17:45:38 UTC

Przykład zupy migdałowej, która kiedyś częściej gościła na polskich stołach świątecznych

ambaranek — 2017-11-18 17:45:52 UTC

Zupa rybna - charakterystyczna dla terenów wielkololski

ambaranek — 2017-11-18 17:45:58 UTC

Zupa grzybowa jest charakterystyczna dla południowo-wschodniej Polski

ambaranek — 2017-11-18 17:46:05 UTC

Ryby

ambaranek — 2017-11-18 17:51:01 UTC

 Kiedyś podawane były ryby szlachetne, takie jak lin, dorsz, pstrąg, łosoś, halibut, natomiast karp był tanią rybą dla biedniejszych rodzin. Teraz to karp, którego tradycja jest zaledwie sześćdziesięcioletnia, jest tą najpowszechniejszą rybą wigilijną.

Polski poeta o pseudonimie Or-Ot opisał jakie były podawane dania rybne, oraz kolejność w jakiej pojawiały się na stole.

„Z wielkiej kuchni gospodyni

śle delicję za delicją

Sutą ucztę pilnie czyni

uważając na tradycją.

Teraz wisi, ot, na włosku

Cnej jejmości słuszna sława

Więc jest szczupak po żydowsku

prym jegomość temu dawa!

Zasię potem lin w śmietanie

I karp tłusty w sosie szarym

Jedz, nie pytaj, mości panie

a zapijaj węgrem starym”

WIGILIA W DAWNEJ POLSCE

ambaranek — 2017-11-18 18:11:06 UTC

Ciekawe jest to, że podczas Wigilii, w różnych regionach Polski, na stół podawane były (i są podawane) różne potrawy. Warto też wspomnieć, że liczba potraw, w dawnej Polsce musała być nieparzysta, jednak liczba gości przeciwnie, parzysta. U chłopów zazwyczaj było 5 lub 7 potraw, 9 u szlachty, a u arystokracji 11 lub 13.

Na to co jest teraz obecne w kuchni polskiej mają wpływ kultury innych norodowości np. żydowskiej

ambaranek — 2017-11-18 18:41:31 UTC

Kogel-mogel jest prostym deserem przygotowywanym z surowego żółtka i cukru. Pojawił się w Polsce w XVII wieku i prawdopodobnie pochodzi z kultury żydowskiej. Kogel-mogel był szczególnie popularny podczas komunizmu w Polsce, kiedy to słodycze były trudno dostępne. Ten typ deseru jest też znany w Niemczech, Rosji oraz w Izraelu. (źródło: www.tastingpoland.com, tłumaczenie z j. angielskiego - Agata Baran)

KOGEL-MOGEL

Robert Makłowicz powiedział kiedyś:

ambaranek — 2017-11-18 18:49:18 UTC

Dla mnie kuchnia to element kultury i wszystko to co staram się publicznie przekazywać, że to coś o czym zapomnieliśmy w czasach PRL traktując kuchnie jedynie jako konieczność zaspokajania pewnym biologicznych czynności odcinając od kulturowych źródeł. Nie da się zrozumieć żadnej kuchni, również węgierskiej bez podstawowych wiadomości na temat kultury i historii narodu."

Oczywiście, dotyczy to też kuchni polskiej.

Symboliczne znaczenie jedzenia i kuchni dla człowieka

ambaranek — 2017-11-18 21:31:18 UTC

Na samym początku, możemy się domyślać, że jedzenie, podobnie jak u zwierząt, po prostu było zaspokajaniem podstawowej potrzeby. Z czasem (ale na pewno bardzo wcześnie) wszelkie czynności około kuchenne zaczęły nabierać nowych, coraz większych znaczeń, od magicznych po społeczne.

W dawnej Polsce wierzono w wiele przesądów, które najczęściej łączyły się ze zwyczajami podczas obchodów świąt. Przykładowo podczas wigilii Świąt Bożego Narodzenia potrawy musiały się składać z wszystkich płodów z ogrodu, z sadu, z pola, z wody i z lasu. Wierzono, że jeśli będzie na stole potrawa ze składnikiem z tych "miejsc" to następny rok będzie urodzajny.

Jedzenie to nie tylko tworzacy potrawę zbiór składników połączonych w całość. Przepisy wchodzące w skład danej kuchni regionalnej wpływa na rozwój i kultywowanie regionalnizmu . To symbol ważny dla jednostki i kultury, wplątany w całą sieć znaczeń. Do potraw i samego aktu spożywania ludzie przypięli szereg nowych funkcji i znaczeń, różnych w zależności od kultury i epoki. Symboliczna rola jedzenia może zostać podzielona na 3 zasadnicze funkcje: współtworzy nasz obraz, stanowi o tożsamości kulturowej i jest środkiem komunikacji z innymi ludźmi.

Kuchnia kaszubska

ambaranek — 2017-11-18 21:51:01 UTC

Kaszuby posiadają bogate dziedzictwo, a jednym z elementów jest kuchnia kaszubska, która wykorzystuje bogactwo lasów, jezior, sadów, łąk, pól i mórz.

Kuchnia kaszubska ściśle związana jest z życiem codziennym mieszkańców, ich pracą jak również pozycją, którą zajmowali w społeczeństwie. Posiłki przygotowywano i podawano najczęściej w południe, kiedy biły dzwony kościelne. (źródło: www.na-kaszuby.pl)

Jest to bardzo ciekawy rodzaj kuchni. Jest ściśle związana z życiem codziennym oraz pracą. Charakteryzuje ją bogactwo ryb, darów lasu i płodów rolnych. W kuchni kaszubskiej wykorzystuje się wszystko to, co jest dostępne w sadzie, w ogrodzie i w lesie. Wraca się do starych zapomnianych warzyw takich jak: topinambur, jarmuż, skorzonera, brukiew. Odkrywa się na nowo bogactwo owoców z krzewów takich jak rokitnik, pigwa czy jarzębina. W listopadzie na talerzach króluje wspaniała gęsina (półgęsek, okrasa). Łączy sie śledzia z borówką brusznicą. Lepi sie pierogi z dorszem i dynią. Wekuje się warzywa, robi się miód z maślanki. Przygotowuje się swojskie kiełbasy i piecze chleb.

Kuchnia w życiu społecznym

ambaranek — 2017-11-18 23:03:26 UTC

Kuchnia ma też znaczenie w życiu towarzyskim (w tym przypadku, jedzenie potraw z konkretnych regionów Polski służy do zasygnalizowania przynależności do grupy, regionu i odróżnienia jej od innych społeczności) i duchowym (podczas świąt i w czasie poprzedzających je postów spożywa się konkretne potrawy, przykładowo staropolskie zwyczaje nakazywały jeść praktycznie tylko żur i śledzie przez cały okres Wielkiego Postu). To, co wchodzi w skład tradycyjnego i regionalnego menu, różni od siebie mieszkańców innych części Polski.

Nie powinniśmy się wstydzić naszej kultury i polskich smakołyków

ambaranek — 2017-11-18 23:31:23 UTC

Nasze tradycyjne potrawy są dziedzictwem narodowym, częścią naszej tożsamości i kultury, naszym znakiem charakterystycznym. Mamy bryndzę, oscypek, czy kabanosy. Mamy znane i lubiane pierogi, pyszny barszcz czerwony, czy też bigos. (źródło: www.sukcesbiznesowy2.wordpress.com)

Regiony kulinarne Polski

ambaranek — 2017-11-19 14:07:20 UTC

Polska Kuchnia podzielona jest na 10 (dziesięć) regionów kulinarnych, każdy z tych regionów wytworzył specyficzny charakter kuchni i produktów w niej używanych. Rozwój kuchni w poszczególnych regionach uzależniony był od wielu najróżniejszych czynników, takich jak dostęp do produktów leśnych i rolnych, hodowla bydła, trzody i drobiu czy dostępność do rzek, jezior i morza.

Postaramy się opisać po krótce skąd wywodzą się niektóre z kuchni obecnych w Polsce. Mieszanie sie kultur i zwyczajów przygotowywania jedzenia jest pozytywnym skutkiem postępu cywilizacji, ponieważ dzięki temu powstały kuchnie charakterystyczne dla poszczególnych regionów.

Charakterystyczne potrawy dla poszczególnych województw polskich

ambaranek — 2017-11-19 14:11:25 UTC

Kuchnia śląska

LukBulIdcz — 2017-11-19 16:25:59 UTC

Duży wpływ na kulinarne szlaki śląskie miały kuchnie niemiecka, czeska i austriacka. Charakterystycznymi potrawami w kuchni śląskiej są krupniole, modra kapusta, żur śląski, kluski śląskie, sosy na śmietanie, buchty, smalec owocowo-ziołowy, rolady wieprzowe, pyzy, dania z królika oraz zupy takie jak rosół, grochowa czy ogórkowa.

Kluski śląskie

Kuchnia podlaska

ambaranek — 2017-11-19 16:27:31 UTC

Na kuchnię Podlasia duży wpływ miały kuchnie litewska oraz wiejska. Charakterystyczne są tu placki, babka i kiszka ziemniacza. Stąd także pochodzi uwielbiany przez Polaków sękacz, oraz znana wszystkim wędlina kindziuk.

Sękacz

Kuchnia wielkopolska

ambaranek — 2017-11-19 16:27:55 UTC

Ta kuchnia wiele popularnych w tym regionie potraw zawdzięcza kuchni niemieckiej i jej wpływom za czasów ich panowania na tych terenach. Spotkać w niej możemy kluchy, placki ziemniaczane, kaczkę, kapustę z grzybami i grochem, a także gzik czyli twaróg ze szczypiorkiem i śmietaną czy też galart czyli mięsną galaretę. Z tego regionu tez pochodzą poznańskie szagówki, kaczka po poznańsku, makiełki czy też poznański specjał - rogale świętomarcińskie.

Makiełki

Kuchnia góralska

ambaranek — 2017-11-19 16:30:47 UTC

Lokalne specjały to między innymi fasola ze śliwkami, kapuśniak, pączki z ziemniaków, pieczeń barania oraz pstrąg po góralsku.

Fasola ze śliwkami

Kuchnia kresowa

ambaranek — 2017-11-19 16:30:59 UTC

Na wschodzie Polski, na Kuchni swoje piętno odcisnęło wiele narodów zamieszkujących tereny dzisiejszej Białorusi, Litwy i Ukrainy, wchodzących niegdyś w skład jednego wieloetnicznego państwa. Początkowo kojarzona była ona z wykwintnymi, często tłustymi włościańskimi potrawami, jednak wymieszała się później z prostą, lecz zdrową kuchnią chłopską. W Kuchni kresowej odnajdujemy więc wpływy żydowskie, tatarskie, tureckie, rosyjskie, ormiańskie czy rumuńskie oraz zwyczaje żywieniowe pochodzące z innych kuchni polskich.
Charakterystyczne potrawy: kutia, ołatki ziemniaczano-marchwiowe, pierogi ruskie, zupa rakowa.

Ołatki ziemniaczano-marchwiowe

Kuchnia małopolska

ambaranek — 2017-11-19 16:31:18 UTC

Charakterystyczne potrawy to jajecznica z pokrzywami, kurczak po krakowsku, obwarzanki krakowskie, flaki po krakowsku.

Flaki

Kuchnia kurpiowska i mazowiecka

ambaranek — 2017-11-19 16:33:29 UTC

Wywodzą się stąd babka ziemniaczana po siedlecku, mazowiecki chłodnik z truskawkami, piwo kozicowe i zupa grzybowa.

Chłodnik mazowiecki

Kuchnia warmińsko-mazurska

ambaranek — 2017-11-19 16:34:54 UTC

Na kształt kuchni warmińsko-mazurskiej duży wpływ miała kuchnia niemiecka, rosyjska i kuchnia mazowiecka, której zawdzięcza się wykorzystanie owoców leśnych. Potrawy kuchni warmińskiej to biała kiełbasa w piwie, ciasto z jeżynami, dzyndzałki warmińskie, grzyby ze śmietaną, zupa warmińska, natomiast daniami typowymi dla kuchni mazurskiej są zupa szczawiowa, zapiekanka ze szczupaka, smażona sielawa w zalewie octowej, schab po mazursku czy karmuszka.

Karmuszka

Spożycie mięsa

ambaranek — 2017-11-20 17:49:13 UTC

W kulturze polskiej pokarmy zawierające tłuszcze zwierzęce są bardzo powszechne, a spożycie mięsa stoi na porządku dziennym dla wielu osób. Wskaźnik kupna mięs nie był by taki wysoki w Polsce, gdyby nie tradycyjne kuchnie lokalne bogate w zbiór dań mięsnych. Popularne w Polsce są golonka, biała kiełbasa, czy też wielkanocna szynka.

Tradycyjne polskie specjały to prawdziwe bomby kaloryczne, na które warto jednak się skusić. Kuchnia polska obfituje w potrawy mięsne przyrządzane na wiele sposobów. Polska kuchnia słynie z doskonałego chleba i pysznych kiełbas. (www.staypoland.com)

Statystyka poniżej pokazuje że wieprzowina jest najbardziej lubianym mięsem wśród spłeczeństwa polskiego, możliwe że przyczyniła się do tego kultura kulinarna, która oferowała kiedyś i nadal oferuje wiele przepisów z wykorzystaniem tego mięsa.

Polacy na arenie międzynarodowej uważani byli w 2010 roku za ludzi jedzących statystycznie więcej warzyw niż pozostali Europejczycy.

ambaranek — 2017-11-20 18:05:26 UTC

Polacy jedzą więcej warzyw i owoców niż inni Europejczycy. W artykule brytyjskiego magazynu Guardian “Why do Poles eat more veg than the rest of us?” postawiono tezę, że zawdzięczamy to przepisom tradycyjnej polskiej kuchni. Ewa Michalik, autorka książki o polskiej kuchni (The Food and Cooking of Poland), właścicielka polskiej restauracji w Londynie, tłumaczy w artykule: „Gotujemy dużo kapusty, jemy też sporo czerwonego buraka, zupełnie tu zapomnianego […]. Typowy polski posiłek często zawiera sałatkę i ciepłą warzywną zupę.” (www.lokalnazywnosc.pl)

Artykuł potwierdza fakt, że kultura kulinarna polska ma wpływ na nasze obyczaje odnośnie jedzenia, jemy wiecej warzyw niż statystyczny europejczyk ponieważ zakorzeniona jest w nas kuchnia polska, której elementem jest chociażby przytoczona kapusta, a przykładowym daniem bigos.

Przykłady symbolicznych znaczeń przypisywanych jedzeniu i potrawom zawierającym te składniki:

LukBulIdcz — 2017-11-20 18:08:26 UTC

Grzyby – czyli to, co pochodzi z lasu. Grzyby funkcjonowały w świadomości tradycyjnej jako dobra ukradkiem zabrane z obcego, innego świata, z przestrzeni, w której tajemnicze moce czyhały na pojawienie się człowieka. Były też pokarmem dla mieszkańców tych szczególnych przestrzeni.
Suszone owoce są to owoce sadu, podobnie jak grzyby i mak kojarzone są z tym, co łączy świat żywych i umarłych. Potrawy z suszonych owoców to przede wszystkim kompot z suszu i śląska „moczka“.
Bakalie od dawna były w Rzeczypospolitej popularne, ale ze względu na cenę
– znane tylko w domach szlacheckich. Przywozili je z południa i wschodu
Ormianie, Grecy i Żydzi. Spożywanie potrawy z bakaliami było oznaką bogacta.
Miód – produkt pochodzący od pszczół, owadów uważanych za niemalże święte. To, co pochodziło od pszczół często wiązało się z praktykami obrzędowymi (np. woskowe świece) i kojarzyło się z darami ofiarnymi.
Mak , jak uważano, sprowadzał na człowieka sen. Sen traktowano jako częściową śmierć, z której jednak jest możliwy powrót. Ziarna maku są znakiem stanu „częściowej śmierci“ - możliwością wstąpienia na chwilę w „tamten“ świat.

ambaranek — 2017-11-20 19:31:18 UTC

Inne źródła użyte w pracy: Google Grafika, forum.gazeta.pl, super-nowa.pl, ofeminin.pl, staypoland.com, lokalnazywnosc.pl, na-kaszuby.pl, tastingpoland.com, sukcesbiznesowy2.wordpress.com.

Dziękujemy za uwagę.

ambaranek — 2017-11-20 19:39:18 UTC

Agata Baran, Łukasz Idczak

ambaranek — 2017-11-20 20:28:01 UTC

Wszelkie próby sprowadzania potraw charakterystycznych dla danego narodu do naszego kraju są próba połączenia różnych kultur. Przez takie przejmowanie potraw od innych państw następuje mieszanie się kultur.

Trochę z historii:

 Polska przez wieki znajdowała się na skrzyżowaniu szlaków handlowych. Kupcy przywozili liczne przyprawy, a zasiadając do stołu ze swoimi polskimi partnerami dzielili się też sposobami na przygotowywanie potraw. Dzięki tej wymianie kuchnia staropolska była bardzo obfita w egzotyczne smaki i aromaty. Polskie dania urozmaicały takie przyprawy jak Kardamon, gałka muszkatołowa, cynamon, pieprz.

 Królowej Bonie, żonie Zygmunta Statego, przypisuje się rozpropagowanie w polskiej kuchni warzyw. Do dzisiaj pęczek warzyw do tradycyjnego rosołu wielu Polaków nazywa "włoszczyzną". Za jej panowania, najpierw na Wawelu, a później w skromniejszych domach pojawiły się surówki i jarzyny.