Er werd in de klas al gewerkt rond loose parts. Ik heb hier materialen aan toegevoegd en weg gehaald. 

Ik voorziende krachtige doelvrije materialen die nabij de werkelijkheid van de kleuters lagen. Zoals dopjes, kurken, rietjes, knopen etc. Ook natuurlijke materialen zoals dennenappels, eikeltjes, takjes etc. En uiteindelijk ook onderleggers en bloemstengels om verder uit te breiden. 

De kleuters waren zeer geïnteresseerd in de loose parts hoek. Er waren wel altijd kleuters terug te vinden in deze hoek. Ze creëerde  apart en toonde dit aan elkaar of maakte hetzelfde. Zo waren ze een keer met de loose parts ijsjes aan het maken met de potjes die al aanwezig waren in de loose parts hoek. Ik ging mee in de kleuters hun fantasie en begon zelf ook ijsjes te maken en verschillende termen te benoemen zoals hoorntje, aardbij smaak etc. Doordat ik het spoor volgde van de kleuters gingen ze zo hun spel verder verdiepen. 

Wanneer de speeltijd begon liet ik de kleuters hun werkjes ook niet uit elkaar halen en opruimen, maar mochten ze het laten liggen om verder aan te werken of achteraf tonen aan de rest van de klas als ze dat wouden. Steeds wanneer mijn kleuters iets maken zijn ze altijd heel trots dus zie ik vaak een gevoel van waardering tijdens het tonen en voelen ze zich competent. 

In dit artikel verwijzen ze ook naar handelingen die vaak voorkomen  bij de kleuters aanhalen en stimuleren met gebruik van open eind materiaal. Dit heb ik gedaan bij de knikkerbaan. De handeling kwam vaak voor dus heb ik hun dit laten doen met open eind materialen. 

Ik voegde vooral open eind materialen toe in de loose parts hoek en de bouwhoek, maar dit artikel toonde me dat dit ook in andere hoeken geïntegreerd kan worden zoals in de poppenhoek het bedje van plastiek kratten etc. 

Het deed me beseffen dat je open eind materiaal altijd vindt en in elke hoek een andere toepassing heeft. Het heeft mijn blik op open eind materiaal sterk verbreed en nieuwe ideeën gegeven!

Ik liet eerst al de kleuters samen experimenteren met de buizen in de grote polyvalente zaal. Hier hadden ze ruimte genoeg om hun fantasie en creativiteit de vrije loop te laten gaan. Er werden torens van buizen gebouwd en slingers van buizen op de grond gelegd. Ook voegde ik dopjes toe om het gedrag van iets door de buizen te laten rollen uit te lokken om daaruit dan tot de knikkerbaan te komen. 

Tijdens deze manipuleer of experimenteer fase nam ik de rol in van spelmaatje. Ik vertoonde parallel spel en toen enkele kleuters dit opmerkte gingen ze in interactie met mij en begonnen we samen torens te bouwen.
Ook waren er kleuters die de buizen omtoverde tot zwaarden of pistolen. Eerst dacht ik even dat ik dit spel terug moest keren naar het aan elkaar maken van buizen om tot mijn scenario van de knikkerbaan te komen in de klas, maar voor ik dit deed besefte ik dat de kleuters nog aan het experimenteren waren en hun spel zeker niet mocht verstoren! Het was zeer krachtig spel en ze kwamen op de  zotste scenario’s samen. Ik was ook zeer trots dat ze dit echt samen deden. Ze zaten in hetzelfde spel. Precies allemaal samen in één dezelfde fantasiewereld. Dat vond ik heel belangrijk en mooi om te zien want samen spelen is iets wat niet altijd even soepel verloopt in de klas. Ik merk vaker en vaker dat wanneer mijn kleuters een plaats hebben met voldoende ruimte voor iedereen dat samenspel vele vlotter verloopt. De sfeer en relatie is op plaatsen met meer ruimte vele optimaler dan in de klas. 

Na het vele experimenteren en fantaseren met de buizen voegde ik de buizen en tape toe aan de bouwhoek. Ze waren op dat moment terug een knikkerbaan aan het bouwen toen ik het materiaal in de bouwhoek binnenbracht. Ze vertelde me weer over hun knikkerbaan en toen nam ik op dat moment even de rol als regisseur aan. Ik bood materialen aan en stimuleerde een actie. Ik gaf hun het idee om de knikkerbaan nog groter te maken. Waarbij zij direct naar de buizen en de tape grepen. 

In de bouwhoek werden lange knikkerbanen gecreëerd en hingen ze de buizen zelfs aan de kasten en muren om het extra te verstevigen en langer te maken. Er was een moment dat er tape was los gekomen in het midden, maar in plaats van te treuren gingen ze direct naar het losse stuk en hielpen ze elkaar om de knikkerbaan terug te verstevigen.

Ik koos als impressie een probleemstelling. De stoomboot van Sinterklaas was vermist! De Sint vroeg of wij hem konden helpen met het bouwen van een nieuwe want anders kon hij niet terug in Spanje geraken.

We zijn hier rond beginnen brainstormen. Wat heeft zo een stoomboot allemaal nodig? Er werden termen uit mijn impressie filmpje gebruikt tijdens de brainstorm zoals kajuit, dek, kombuis, anker etc. Hoe gingen we dit verwezenlijken? Welke materialen hebben we nodig? Waar gaan we de boot bouwen? Hoe groot kunnen we de boot maken zodat hij in de klas past? 

Ik ging met de kleuters opzoek naar een plekje in de klas. Ik gaf hun de rol van organisator en ze  gingen kijken welke plek geschikt was voor onze stoomboot! Ze deden de stoelen aan de kant, er werden andere tafels verschoven zodat we meer werkruimte hadden. We gingen zonder maateenheden, kwalitatief, meten door te vergelijken met de lengte van onze dozen hoe groot onze werkplaats moest zijn. Ze moesten ook gaan oriënteren op de ruimte want ze moesten de omgeving inrichten in functie van een beoogd doel.

We gingen ook experimenteren met de dozen door erdoor te kruipen en na te denken met hoeveel we in zo een doos pasten en ook uitproberen! We konden de dozen ook open plooien en in stukken snijden. De kleuters hadden al snel ideeën en begonnen al met dozen stapelen etc. 

Enkele kleuters merkte de boeken over stoomboten op in het boekenrekje naast onze werkplaats. Hier hebben ze in zitten kijken en inspiratie uit gehaald. Ze gingen plannetjes uit tekenen die we achteraf gingen ophangen in onze werkplaats. 

Dan gingen ze al vrij snel aan de slag met hun constructie. Ze hadden ook een heel duidelijk beeld van wat ze gingen maken. Er werden dozen los gemaakt en rond en op de tafel gezet, maar hoe  konden we dit verstevigen? De kleuters gingen voortbouwen op mogelijkheden en zochten tape en spijkertjes. De spijkertjes haalden ze uit de hamertje tik doos en de tape had ik zelf voorzien. Met deze materialen konden ze steviger gaan bouwen en zorgde ze ervoor dat ze afdaken en 'kamertjes' konden bouwen waar ze echt in konden zitten. 

Er werden zelfs met buizen railingen gebouwd zodat de pieten niet van de boot af konden vallen. Ze hadden veel oog voor detail. Er werd een roer geknutseld voor stuurpiet in de kajuit en een tv en piano zodat de Sint zich niet ging vervelen op de stoomboot. 

De kleuters die minder geïnteresseerd waren in het bouwen waren ook vaak terug te vinden op de werkplaats om de stoomboot te versieren. 

Ik zag de fases van het constructiespel zeer duidelijk terugkomen tijdens hun bouwproces. 

Ik dacht dat ik het makkelijk ging vinden om de kleuters volledig hun eigen gang te laten gaan, maar tijdens het voorbereiden had ik toch wat bang voor het resultaat. Ik had een beeld in mijn hoofd van hoe ik de boot zag en dacht dat de kleuters zonder mijn hulp dit misschien niet gingen bereiken. Ik heb het toen losgelaten voor ik naar mijn stage ging en mijn kleuters echt vertrouwd in wat ze deden! Het vertrouwen dat ik in de kleuters toonden gaf hun de vrijheid om hun eigen plan  uit te denken.

Uiteindelijk zag de boot er veel beter uit dan ik zelf in gedachten had. De boot had 2 verdiepingen, een anker en kreeg zelfs een stoombuis bovenop. Ze hadden zelfs witte tape aan de buis gehangen. Dit was de stoom die eruit kwam. 

Ik was super verrast en trots! Ik zag de kleuters ook echt genieten van het bouwen en versieren. Ze hadden ook zoveel ideeën die ze bleven toevoegen. 

Als laatst hebben ze om hun boot tentoon te stellen een video opgenomen waarin ze zongen voor de Sint en een rondleiding gaven van hun zelf gemaakte stoomboot. Ze vertelde over hoe ze aan het werk waren gegaan en wat er allemaal te zien was. 

Ik had de kleuters nog meer autonomie kunnen geven door andere materialen aan te bieden. De materialen die ik had voorzien waren het karton en de tape. De buizen had ik nog in de klas liggen van een andere activiteit deze hebben ze zelf uitgekozen om te gebruiken net zoals de naaldjes en  de hamertjes. 

Ze hadden tijdens de brainstorm ook ideeën over metaal en hout te gebruiken, maar dit had ik niet voorzien. Ik had dit dan ook aangehaald als in, we moeten het in de klas bouwen welk materiaal zou dan het beste zijn om te gebruiken? Hier had ik misschien verder met hun over kunnen nadenken met hun of hout kunnen meebrengen of ze zelf iets laten meebrengen. Het materiaal had ik dus eigenlijk al voor hun uitgekozen op voorhand. Al de rest van het proces en de stoomboot effectief creëren kwam vanuit hun en dat vond ik prachtig om te zien! 

Ik vond het ook heel sterk dat ze met zo een doelloos materiaal zoals karton zo iets mooi hebben gecreëerd. 

De sfeer en relatie zat ook erg goed! Meestal ontstaat er best vaak conflict in de klas tijdens het samenwerken, maar in onze werkplaats heb ik bijna geen conflicten gezien of gehoord. Ze werkten echt samen en genoten hier ook van. Wanneer er conflict ontstond konden ze het uitleggen aan de hand waaraan ze mee bezig waren of gaven ze elkaar andere taken om uit te voeren.

Ik werkte aan de hand van open framework. Ik beïnvloede de kleuters en zij beïnvloede mij. Zij kwamen naar mij met ideeën waar ikzelf nooit aan zou hebben gedacht dus gingen we deze uittesten en ik kwam dan met een suggestie die zij weer heel interessant vonden. Dat was heel fijn werken samen! 

Ik moedigde de kleuters ook veel aan in hun keuzes en was steeds erg enthousiast wanneer ze met ideeën kwamen. Ik zag dat dit bij de kleuters ook een gevoel van trotsheid en ergens goed in zijn opwekte.