<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0">
   <channel>
      <title>Rut Plouda(-Stecher): &quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; by Milena</title>
      <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w</link>
      <description>&quot;Wie wenn nichts wäre&quot;</description>
      <language>en-us</language>
      <pubDate>2017-01-27 20:09:18 UTC</pubDate>
      <lastBuildDate>2026-02-19 23:23:59 UTC</lastBuildDate>
      <webMaster>hello@padlet.com</webMaster>
      <image>
         <url></url>
      </image>
      <item>
         <title>Il sindrom down (= Trisomia 21)</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/149995957</link>
         <description><![CDATA[<div><br>Il sindrom down vain chaschuno tres üna mutaziun genetica.<br>Tar glieud pertucheda as rechattan i' ls nucleus da las cellas na - scu üsito - 46 dimpersè 47 cromosoms. Lur 21evel cromosom&nbsp; es avaut maun trais voutas, impè cu be dobel. Quist' anomalia da cromosoms as nomna eir Trisomia 21.<br><br>Var ün da 700 iffaunts nascha culla anomalia. Ella es deraseda sün tuot il muond eguelmaing e nu vain influenzeda da la culur da la pel, la naziunalited u l' istorgia populera.<br>La prubabilted&nbsp; d'avair ün poppin cul sindrom down s' augmainta cull' eted da la mamma.<br><br>Ils effets da la Trisomia 21 sun fich individuels. Tipicamaing as muossan però trats cumünaivels scu...<br>...üna fatscha pü platta<br>...ögls torts<br>...fodas da pel al guinchel interiur da l'ögl<br>...uraglias pitschnas e sbassedas<br>...mauns e peis largs cun dainta cuorta<br><br>Ultra da quistas caracteristicas exteriuras ho il sindrom down auncha otras consequenzas fisicas e mentelas. Ils simptoms cumpiglian...<br>...suvenz ün impedimaint spiertel (na adüna listess marcant)<br>...ün svilup d'organs sbaglio (p.ex.: malatias dal cour)<br>...ün ris-ch pü grand per disturbis da la vzüda u da l'udida e da leukemia<br><br>La qualited e l' aspettativa da vita da persunas cun sindrom down s'ho augmenteda considerabelmaing&nbsp; i' ls ultims ans. Las radschuns pel svilup positiv sun meglders trattamaints per las consequenzas,&nbsp; megldras pussibliteds da sustegn e l' incletta per il sindrom illa populaziun.<br><br>(Funtauna: <a href="http://www.swissmom.ch/schwangerschaft/medizinisches/untersuchungen/medschwgenetikallg/medschwgenetikchromo/medschwgenetikdowntypen/">http://www.swissmom.ch</a>)</div>]]></description>
         <enclosure url="http://www.down-syndrom.at/_Resources/Persistent/c6de66a3fc89de2a0f26ebe85c30fc5f3d3b6990/Fotolia-68582234-M.jpg" />
         <pubDate>2017-01-27 20:20:54 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/149995957</guid>
      </item>
      <item>
         <title>Rut Plouda BIOGRAFIA</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150010158</link>
         <description><![CDATA[<div><br>Rut Plouda nascha ils 18 avuost 1948 a Tarasp. Zieva avair accumplieu las scoulas obligatoricas  fo' la il Seminari da magisters a Cuira. <br>Ella lavura scu magistra a Savognin (1971-1972) ed a Ftan (a partir dal 1972) inua ch’ ella vain eir a cugnuoscher a sieu hom.<br>Il pêr resta a Ftan, a cumainzan cun üna pauraria cumünaivla ed haun trais iffaunts, duos figlias ed ün figl chi nascha cul sindrom down .<br><br></div><div>Già in scoula secundara scriva Plouda poesias; d' esser scriptura es fingià lo ün grand giavüsch.<br>Sias prümas poesias publichesch' la suot ün pseudonim.<br>Ella contribuischa adüna darcho in differentas revistas dal Radio Rumauntsch; per exaimpel frequaintamaing a l'emissiun "Impuls". Impü scriva Plouda lirica e prosa cuorta in vallader.<br><br>(Funtauna: <a href="http://www.literaturschweiz.ch/de/Lesetipp/Author/Plouda/Rut">www.literaturschweiz.ch</a>)</div>]]></description>
         <enclosure url="http://www.viceversalitterature.ch/images/uploads/author_picture/_resized/Plouda_Ruth.jpg" />
         <pubDate>2017-01-27 22:03:37 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150010158</guid>
      </item>
      <item>
         <title>Rut Plouda PREMIS</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150011826</link>
         <description><![CDATA[<ul><li>Incumbenza da lavur Pro Helvetia (1986 / 2000) </li><li>Premi da promoziun dal Chantun Grischun (1991)</li><li>Premi UBS (1994 / 2001)</li><li>Premi grischun da litteratura Fundaziun Milly Enderlin (2001)</li><li>Premi Schiller (2001)</li></ul><div><br></div><div>(Funtauna: <a href="http://www.bibliomedia.ch/">http://www.bibliomedia.ch</a>)</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-01-27 22:21:47 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150011826</guid>
      </item>
      <item>
         <title>Rut Plouda OUVRAS</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150012020</link>
         <description><![CDATA[<ul><li>La bos-cha tuorna a flurir. Prosa. Cudeschs per uffants e giuventetgna. Cuira: OSL, 1984&nbsp;</li><li>Föglias aint il vent. Poesias. Flem: Eigenverlag, 1986</li><li>Sco scha nüglia nu füss. Raquint. Cuira: Octopus, 2000 (Trad. tud. 2001)</li><li>Sco scha nüglia nu füss/Wie wenn nichts wäre. Cudesch auditiv. Cuira: Chasa Editura Rumantscha, 2011</li><li>Plitsch platsch: vers e versins per pitschens e pitschnins. Illustraziun dad Yvonne Gienal. Cuira: Lia Rumantscha, 2014</li><li>Flur da mandels. Cudesch biling (per iffaunts), text furmulo da Rut Plouda. Edition Grischa, 2016</li></ul><div><br>(Funtauna: <a href="http://www.bibliomedia.ch/">http://www.bibliomedia.ch</a>)</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-01-27 22:24:30 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150012020</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Scu scha nüglia nu füss&quot; MOTIVS </title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150024124</link>
         <description><![CDATA[<div><br><em><br></em><strong>L' ascher (Der Ahorn)<br><br></strong>La simbolica da l’ ascher es, ch’ el es ün bös-ch chi derasa sgürezza. <br>Aint il raquint vain adüna darcho descrit l' ascher i' l üert davaunt il dachesa da Joannes (2001;28/30). El agischa scu punct solid, chi do stabilited e constanza tres tuot l' istorgia. Vi da la vegetaziun dal bös-ch as vezza scu cha las stagiuns as müdan giò e cu cha' l temp passa, ma l' ascher sto lo e nu' s mouva. Quista continuited reserveda s' affo eir cul titul; "Sco scha nüglia nu füss".<br><br><strong>L' En<br><br></strong>L' En cumpera magari suvenz ill' istorgia. El es üna metafra per la vita passagera, la mort ed il piglier cumgio (2001;60/62) . <br>Da l' otra vart vain l' En eir manzuno in connex culla paschiun per il viager da Joannes ed es dimena eir simbol pel incuntschaint, l' ester u aventüras in lös tuot differents (2001;36).<br><br><strong>Il tren<br></strong><br>Già süllas prümas paginas cumpera püssas voutas il tren (2001;6/8/10). Cumbain ch' eir quel es ün purtret pel viager e la partenza, nu' s fo in quel cas l'associaziun cun ün viedi da vacanzas, ma cul cuors terrester. Scu trens illas staziuns rivan umauns in nossa vita, staun per ün temp,  e partan (minchataunt memma bod) darcho.</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-01-28 07:57:36 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150024124</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; RIASSUNT</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150024226</link>
         <description><![CDATA[<div><br>L' impuls per scriver il raquint "Sco scha nüglia nu füss" artschaiva l' autura tres l’ experienza cun sieu figl Andris, chi vaiva il sindrom down ed es mort cun 19 ans.<br><br>Il cudesch es partieu aint in pü cu 40 parts da prosa chi's cumpletteschen ad ün inter.&nbsp;<br><br>Aint il raquint vain descrit l' istorgia da Joannes, chi' d es mort fich giuven, e sia relaziun intima culla mamma. In fuorma da dialog traunter raquintedra ed iffaunt vain il lectur mno tres algords e sömmis. Plouda nu quinta in möd cronologic. Ella lascha renascher our da sia memoria in detagl scenas our dal minchadi da Joannes.&nbsp;<br>Tuot es plajo aint illa cuntredgia d' üna vschinauncha da l' Engiadina Bassa ed oters lös cha mamma e figl vaivan visitos insembel. Il ciclus da l' an natürel cullas stagiuns chi' s müdan, do structura ad algord e raquint.<br><br>"Sco scha nüglia nu füss" tematisescha in lingua clera e concisa la vita, la mort e 'l piglier cumgio, ma eir la spraunza. Cun bger amur fo l'autura transviver la familierited profuonda traunter mamma e figl, ün' aventüra inschmanchabla e sieu grand respet invers ün umaun tuot speciel.<br><br>Il cudesch es gnieu tradüt in tudas-ch, frances e rumen. Impü exista ün audiocudesch in rumauntsch (vallader) e tudas-ch.<br><br></div>]]></description>
         <enclosure url="http://archives.readme.cc/uploads/tx_readmecc/plouda_img.jpg" />
         <pubDate>2017-01-28 08:02:44 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150024226</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Wie wenn nichts wäre&quot; AUDIOCUDESCH</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150060057</link>
         <description><![CDATA[<div>Extrats our dal audiocudensch tudas-ch:</div>]]></description>
         <enclosure url="https://soundcloud.com/chasa-editura-rumantscha/sets/sco-scha-nueglia-nu-fuess" />
         <pubDate>2017-01-28 22:04:03 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150060057</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; EXTRAT (2001;28/30)</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150148296</link>
         <description><![CDATA[<div><br><em>"Dapertuot </em><strong><em>algua la naiv</em></strong><em>. Teis </em><strong><em>bap</em></strong><em> es i a cleger&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>-&gt; sieu bap d'eira il grand exaimpel per Joannes, els vegnan suvenz congualos</div><div><strong><em>fluors da coller.</em></strong><em> I s' affan bain sper la </em><strong><em>tabla da</em></strong><em>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>&nbsp;-&gt; la naiv chi algua e las fluors da coller staun per la prümavaira e nouva spraunza</div><div><strong><em>lain</em></strong><em> cun sü teis nom. Da tschella vart dal mür&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; -</em>&gt; nus ans rechattains tar la fossa da Joannes -&gt; tristezza</div><div><em>savura amo adüna da </em><strong><em>bocs</em></strong><em>. La senda sü da la&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;-</em>&gt; buochs e lur udur sun ün simbol per früttaivlezza e nouva vita</div><div><em>costa es darcheu </em><strong><em>terraina</em></strong><em> e plain </em><strong><em>chesas da</em></strong></div><div><strong><em>lindornas</em></strong><em>. Minchatant am tschainta sül banc,&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</em></div><div><em>mo be pac mumaint. Il vent es amo vaira&nbsp;</em></div><div><strong><em>fraid</em></strong><em>. Mincha not tuorna la </em><strong><em>naiv </em></strong><em>o la dscheta&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</em>-&gt; la costa terraina e las chesas da lindornas, scu purtrets per la prümavaira e la&nbsp;</div><div><em>sur cumün."&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</em>vita fuorman ün grand cuntrast cul vent fras-ch, la naiv e la dschetta chi' s<em><br>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>associescha cul inviern e la mort.&nbsp; &nbsp;<em>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</em></div><div><em>(...)</em></div><div><br></div><div><em>"</em><strong><em>L' ascher </em></strong><em>es amo nüd. I pendan be </em><strong><em>föglias </em></strong><em>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>-&gt; l'ascher es ün motiv important, el cumpera adüna darcho<em><br></em><strong><em>sechas</em></strong><em> e </em><strong><em>früts da l'on passà</em></strong><em> vi da sias manzi-&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;</em>-&gt; las föglias ed ils früts sun morts<em><br>nas. Cur cha l' ascher es inquiet as distachan ün<br>pêr da quels </em><strong><em>propellerins</em></strong><em> dal bös-ch e svoulan&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>-&gt; ils propellerins sun allegers e cuntegnan ils sems chi sun üna funtauna da <em><br>in movimaints ruduonds giò per terra. Daman&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; </em>nouva vita<em><br>o puschman sarà la </em><strong><em>siringia</em></strong><em> plain </em><strong><em>buttuns verd</em></strong><em>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;-</em>&gt; la siringia ed il verd cler dals buttuns annunzchan la prümavaira<em><br></em><strong><em>clers</em></strong><em>. Intant sta' la là </em><strong><em>sco scha nüglia nu füss</em></strong><em>,&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;-</em>&gt; es il titel dal raquint<br><em>pozzada cunter la saiv dal üert."</em></div><div><br><br>Quist es üna passaga da maniera exemplarica per la lingua simpla ma fich precisa da Plouda.&nbsp;<br>Il extrat cumpera pütost al principi dal cudesch. Cò vain descrit, our da la perspectiva da la mamma, üna situaziun zieva la mort da Joannes. Illa prüma part as rechatt' la sül sunteri, illa seguanda part i' l üert da lur chesa. Sieus sentimaints as spievlan e' s manifestan illa natüra.<br><br>Eau am d' he decisa da preschanter pü precis quista part dal raquint, perche ch' ella muossa fich bain scu cha l'autura drouva üna paletta da simbols enorm vasta ed ils lia aint uschè bain aint i' l text ch' el resta harmonic e fluid.&nbsp;<br>Güst al cumanzamaint vain il lectur surprais cur cha' l bel purtret, chi muossa al bap chi clegia fluors vain seguieu dal quêl da la tablina cul nom da la fossa da Joannes. Illa descripziun da l'ambiaint chi segua as chatta però subit darcho l' equiliber. In tuottas duos parts giouva Plouda cullas differenzas traunter prümavaira ed inviern chi simboliseschan vita e mort ed il müdamaint d'ün a l' oter.&nbsp;</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-01-30 07:18:43 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150148296</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; PERSUNAS E LUR RELAZIUNS</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150892187</link>
         <description><![CDATA[<div><br><strong>Joannes e sia mamma:</strong> Las duos persunas as staun a cour in möd extraordinari. In ün chapitel (2001;68) vain la relaziun traunter figl e mamma congualeda cun quella da Robinson e sieu papagal. Ils partenaris as cugnuoschan telmaing bain, ch' els as mouvan bod sincronamaing  e peran da furmer ün' united, chi vain be disturbeda da cuorts mumaints da melsgürezza.<br><br><strong>Joannes e sieu bap: </strong>Il bap nu vain mê avaunt activamiang ill' istorgia. Tuottüna as bada ch' el es üna persuna fich importanta per Joannes. La mamma observa adüna darcho scu ch' els as sumaglian (2001;16). Joannes imitescha a sieu bap, il quêl el stima scu ün eroe. <br><br><strong>Joannes e la societed: </strong>Già scu iffaunt vain Joannes accepto in vschinauncha ed es integro bain, schabain ch' el nu vain adüna inclet da tuots (2001;112). Eir pü tard chatta Joannes sieu lö illa societed e vo in sortida cun sieus amihs (2001;34).</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-02-01 16:35:01 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/150892187</guid>
      </item>
      <item>
         <title>Contribuziuns dal RTR </title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151462401</link>
         <description><![CDATA[<div>Culla vusch originela da Rut Plouda</div>]]></description>
         <enclosure url="http://www.rtr.ch/cultura/nossa-litteratura/rut-plouda" />
         <pubDate>2017-02-03 15:19:49 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151462401</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Fanzögnas</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151470811</link>
         <description><![CDATA[<div>Versiun dal TrioFalsa cun text da Rut Plouda</div>]]></description>
         <enclosure url="https://www.youtube.com/watch?v=ckHnW2t4rgg" />
         <pubDate>2017-02-03 15:40:51 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151470811</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; DUMANDAS DA DISCUSSIUN</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151473699</link>
         <description><![CDATA[<div><br>Scu inscuntrais vus a glieud impedida i' l minchadi? Che sun voss sentimaints/ vossas reacziuns? Do que mumaints difficils?<br>Pensais vus, cha impedieus sajan acceptos bain' avuonda in nossa societed e chi regna ün’ incletta sufficiainta per lur situaziun?<br> <br><br>Do que üna differenza traunter la relaziun da mamma e figl scha l'iffaunt ho bsögns speciels tres ün' impedimaint? Es il liam forsa pü ferm? U main ferm?<br><br>Pensais vus, cha que detta ün "dret mumaint" per la mort? Po' la eir esser üna deliberaziun? Pel pertucho? U per l' ambiaint?<br><br></div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-02-03 15:48:18 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/151473699</guid>
      </item>
      <item>
         <title>&quot;Sco scha nüglia nu füss&quot; AUDIOCUDESCH</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/160109819</link>
         <description><![CDATA[<div>Cumanzamaint dal audiocudesch rumauntsch:</div>]]></description>
         <enclosure url="https://padletuploads.blob.core.windows.net/prod/167257234/6f088108d6489a6567dc7467b2dd1b01/01_Titel_01.m4a" />
         <pubDate>2017-03-14 21:03:12 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/160109819</guid>
      </item>
      <item>
         <title>ZITAT da Rut Plouda</title>
         <author>hugm</author>
         <link>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/177878257</link>
         <description><![CDATA[<div>"Ün impedimaint nun impedischa da viver - nus vains tuots noss cunfins."</div>]]></description>
         <enclosure url="" />
         <pubDate>2017-07-02 05:59:37 UTC</pubDate>
         <guid>https://padlet.com/hugm/hup7vwn4en5w/wish/177878257</guid>
      </item>
   </channel>
</rss>
