U241N1124

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) είναι μια ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να συμβεί σε άτομα που έχουν βιώσει ή παρακολουθήσει ένα τραυματικό συμβάν όπως μια φυσική καταστροφή, ένα σοβαρό ατύχημα, μια τρομοκρατική πράξη, πόλεμος / μάχη ή βιασμός ή που έχουν απειληθεί με θάνατο, (σεξουαλική) βία ή σοβαρός τραυματισμός (American Psychiatric Association). Εγώ εδώ θα συμπλήρωνα πλέον και μια πανδημία με εκατοντάδες διαφορετικά ψυχικά αποτυπώματα.”

Στα παιδιά, η πρώιμη έκθεση σε τόσο έντονες τραυματικές συνθήκες, δημιουργεί καταστάσεις, στις οποίες αν δεν δοθεί η δυνατότητα στο παιδί να τις επεξεργαστεί, μπορούν να προκαλέσουν σειρά σοβαρών επιπτώσεων (ψυχικών και σωματικών) στην ενήλικη ζωή.

Η ηλικία του παιδιού και το εξελικτικό του επίπεδο όταν το τραύμα συμβαίνει, ο τύπος του τραύματος (κακοποίηση σωματική, σεξουαλική, παραμέληση, τραυματικά κοινωνικά γεγονότα), η συχνότητα, η διάρκεια και η σφοδρότητα της τραυματικής συνθήκης, έχει αποδειχθεί πως επηρεάζουν καταλυτικά τις συνέπειες του τραύματος. Οι άμεσες συναισθηματικές επιπτώσεις του τραύματος μπορεί να είναι η απομόνωση του παιδιού, ο φόβος, η αίσθηση αδυναμίας ελέγχου, η απώλεια του αισθήματος εμπιστοσύνης. Επίσης παρατηρούνται διαταραχές διάθεσης με κυρίαρχα συμπτώματα αυτά της κατάθλιψης και της απόσυρσης, αρνητικές επιπτώσεις στη γνωστική ικανότητα, στη γλωσσική ανάπτυξη και στην σχολική επίδοση, προβλήματα στη δημιουργία σχέσεων και διαταραχή μετατραυματικού στρες.

Οι μακροχρόνιες συνέπειες στον ψυχισμό του παιδιού μπορεί να εκδηλώνονται ως διαταραχή μετατραυματικού στρες σε συνδυασμό με κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή, διαταραχές διάθεσης, διαταραχές προσωπικότητας, πτωχός έλεγχος των παρορμήσεων, αποσυνδετική διαταραχή και ψυχωσικό σύνδρομο.

Τα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες μπορεί να περιλαμβάνουν επανεμφανιζόμενες ενοχές ή φόβους σχετικά με το τραύμα, επανεμφανιζόμενες εικόνες ή εφιάλτες σχετικά με το γεγονός, αυξημένο άγχος, εκνευρισμό, δυσκολίες στον ύπνο, και αποφυγή στοιχείων που σχετίζονται με το τραύμα. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την καθημερινή λειτουργία και την ποιότητα ζωής του ατόμου.

27/02/2024

Eαρινό Εξάμηνο

Ακροατήριο 04

Νικολάου Νικολέτα-Μυρτώ

U231N0149

Άρθρα, Παιδική Ψυχολογία

Σχεδόν όλα τα παιδιά κάποιες στιγμές στη ζωή τους θα υποβληθούν σε γεγονότα που θα τους προκαλέσουν στρες. Το στρες αυτό, θα τα επηρεάσει τόσο συναισθηματικά όσο και σωματικά. Τις περισσότερες φορές η αντίδραση των παιδιών είναι παροδική. Συνέρχονται και ανακάμπτουν γρήγορα, από τις αρνητικές εμπειρίες μιας κατάστασης που τους προκάλεσε στρες, χωρίς να παρουσιάζουν περαιτέρω προβλήματα. Υπάρχουν ωστόσο και οι περιπτώσεις κατά τις οποίες τα παιδιά πιθανόν να υποβληθούν σε καταστάσεις που είναι τόσο καταστροφικές και άσχημες, καθιστώντας δυνατή την πρόκληση συνεχιζόμενων ή μόνιμων προβλημάτων. Το σύνολο των διαταραχών που εκδηλώνονται σε ένα παιδί μετά από μια πολύ άσχημη, τραυματική εμπειρία, ονομάζεται σύνδρομο του μετατραυματικού στρες. Το μετατραυματικό στρες είναι μια ψυχολογική κατάσταση που μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε παιδί που είχε άμεση εμπειρία ή ήταν μάρτυρας σε καταστάσεις που είτε απείλησαν τη δική του ζωή ή εκείνη κάποιου άλλου είτε το τραυμάτισαν ψυχολογικά. Συνήθως συνδέουμε τη διαταραχή αυτή με καταστάσεις όπως ο πόλεμος, οι τρομοκρατικές πράξεις, οι φυσικές καταστροφές όπως οι πυρκαγιές, οι πλημμύρες, οι σεισμοί, ή ακόμη και ασθένειες που πιθανόν να απειλούν τη ζωή του παιδιού, αλλά μπορεί ακόμη να σημειωθεί ύστερα από σοβαρά δυστυχήματα ή άγριες προσωπικές επιθέσεις, όπως ο βιασμός ή η παιδική κακοποίηση.

Επιπλέον, το σύνδρομο του μετατραυματικού στρες μπορεί να εκδηλωθεί μετά από τραυματισμό σε δυστύχημα, σε περιπτώσεις κατά τις οποίες το παιδί ήταν θύμα κακοποίησης ή ακόμη όταν το παιδί γινόταν μάρτυρας σκηνών βίας μέσα στην οικογένεια. Τέλος, πολύ πιθανό να εμφανίσουν μετατραυματικό στρες είναι και τα παιδιά που προέρχονται από περιβάλλον που τους προκαλεί ντροπή, ενοχές, στίγμα και μίσος προς τον εαυτό τους. Η σεξουαλική κακοποίηση αποτελεί μια τραυματικότατη εμπειρία για ένα παιδί που είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει στη δημιουργία του συνδρόμου μετατραυματικού στρες. Αξίζει να διαβάσουμε τις σκέψεις μερικών παιδιών που υπέστησαν βία/κακοποίηση όπως παρουσιάζονται σε μια έκδοση της Συμβουλευτικής Επιτροπής Κύπρου για τη Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας στην Οικογένεια. Ένα κορίτσι 13 ετών που υπέστη σεξουαλική κακοποίηση από τον πατέρα της ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ο πατέρας μου μου είπε ότι ήταν φυσιολογικό να με αγγίζει σε διάφορα μέρη του σώματος μου. Επειδή ήταν ο πατέρας μου, έπρεπε να τον πιστέψω. Σας παρακαλώ βοηθήστε με. Δε θέλω να πάει στη φυλακή. Απλώς θέλω να σταματήσει αυτό που κάνει.» Ενα άλλο κορίτσι 15 ετών είπε τα εξής: «Η μητέρα μου μου φώναζε σχεδόν συνέχεια. Μια φορά με κλότσησε πολύ δυνατά. Με έσπρωχνε βίαια και πραγματικά με τρόμαξε. Με έδιωχνε από το σπίτι μέσα στη νύκτα. Μερικές φορές δεν με έστελνε σχολείο, ήθελε να μείνω και να της κάνω θελήματα. Νομίζω ότι δε θα παραδεχθεί ποτέ ότι έχει πρόβλημα».

Εξετάζοντας τις προαναφερθείσες περιπτώσεις η διαταραχή μετατραυματικού στρες μπορεί να εκδηλωθεί εξαιτίας των καταστάσεων πολύ έντονου στρες που βίωσαν τα παιδιά αυτά, καθώς υπόκειντο σε κακοποίηση σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική, δίχως μάλιστα να μπορούν να κάνουν τίποτα ώστε να προβλέψουν αλλά και να ελέγξουν αυτές τις καταστάσεις. Το παιδικό τραύμα επίσης συγκαταλέγεται στις προϋποθέσεις ευπάθειας για την εκδήλωση της διαταραχής μετατραυματικού στρες. Τα παιδιά που υποφέρουν από μετατραυματικό στρες συχνά ξαναζούν την τραυματική εμπειρία, σκέφτονται διαρκώς το γεγονός, υποφέρουν από φόβους, τρόμο και πανικό, δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή έχουν εφιάλτες, και νιώθουν αποκομμένα από την πραγματικότητα. Επιπλέον, παρουσιάζουν αλλαγές στην όρεξη, νιώθουν άγχος και φόβο σε καταστάσεις ανάλογες με το τραυματικό γεγονός, είναι εκνευρισμένα και σε υπερδιέγερση, νιώθουν έντονη θλίψη και έλλειψη ενέργειας, έχουν προβλήματα μνήμης και δυσκολία συγκέντρωσης, είναι απομονωμένα, απελπισμένα και κλαίνε πολύ συχνά. Τα παιδιά που πάσχουν από μετατραυματικό στρες δείχνουν υπερβολική προστασία για τα αγαπημένα τους πρόσωπα, και φόβο για την ασφάλειά τους και αποφεύγουν δραστηριότητες και καταστάσεις ανθρώπων ή χώρων που θυμίζουν την τραυματική εμπειρία. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να είναι τόσο έντονα και να εμφανίζονται τόσο συχνά, ώστε να έχουν άμεσο αρνητικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή των παιδιών.

Η υποστήριξη των παιδιών αυτών από τους γονείς τους, από το σχολείο και από τους συνομήλικους τους, καθίσταται αναγκαία και έχει τεράστια σημασία. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όσον αφορά την συμπεριφορά τους απέναντι σε παιδιά που βίωσαν μια τραυματική εμπειρία και πάσχουν από μετατραυματικό στρες. Το κεντρικό σημείο της προσέγγισης, είναι σε κάθε περίπτωση το ίδιο: η εκ νέου παροχή στα παιδιά αυτά ενός αισθήματος ασφάλειας που τόσο πολύ στερήθηκαν. Η ψυχολογική υποστήριξη/ψυχοθεραπεία που μπορεί να είναι ατομική, οικογενειακή ή ομαδική, μπορεί να είναι ιδιαιτέρως βοηθητική, καθώς επιτρέπει στο παιδί να εκφραστεί με διάφορους τρόπους (συνομιλία, σχέδιο, παιγνίδι, γράψιμο).

Tης Μαρίζας Στ. Χατζησταματίου, Ψυχολόγου, M.Sc, PhD, Διδάκτορος Παν/μίου Θεσσαλίας.

Οι τραυματικές εμπειρίες επηρεάζουν την ανθρώπινη βιολογία και ταυτότητα και έχουν καταστρεπτικές κοινωνικές συνέπειες, όπως σωματικές παθήσεις, προβλήματα στο σχολείο και την εργασία, εθισμό σε ουσίες καθώς και ψυχικές ασθένειες. Οι συνέπειες είναι ολέθριες για τους πάσχοντες, τις οικογένειές τους και τις μελλοντικές γενιές.

Αντλώντας από την τριαντάχρονη εμπειρία του στην πρώτη γραμμή της επιστημονικής έρευνας και της κλινικής πράξης, ο Bessel van der Kolk αποδεικνύει στο Το σώμα δεν ξεχνά ότι ο τρόμος και η απομόνωση, οι κύριες συνέπειες του ψυχικού τραύματος, κυριολεκτικά  αναδιαμορφώνουν τον εγκέφαλο και το σώμα.

Ο συγγραφέας, ένας από τους πλέον επιφανείς ειδήμονες του ψυχικού τραύματος παγκοσμίως, αναπτύσσει ένα τολμηρό θεραπευτικό πρότυπο, το οποίο διαφοροποιείται από τις συνήθεις φαρμακευτικές και ψυχοθεραπευτικές πρακτικές, και εξηγεί  μία ολοκληρωμένη προσέγγιση που θεραπεύει το μυαλό, τον εγκέφαλο και το σώμα. Εξετάζει καινοτόμες θεραπείες –από τη νευροανάδραση και τον διαλογισμό ως τον αθλητισμό, το θέατρο και τη γιόγκα– που ανοίγουν νέους δρόμους στην προσπάθεια ανάρρωσης από το ψυχικό τραύμα, αξιοποιώντας την ευροπλαστικότητα, την εγγενή προσαρμοστική ικανότητα του εγκεφάλου.

Μέσα από αυτό το βιβλίο οι αναγνώστες θα ανακαλύψουν το μεγαλείο της  ανθρώπινης ανθεκτικότητας. Ο Bessel van der Kolk καταδεικνύει την τρομακτική δύναμη των διαπροσωπικών σχέσεων να προκαλέσουν τόσο βλάβη όσο και ίαση – και προσφέρει σε όλους την ελπίδα για επιστροφή στη ζωή.

Πηγή:Chen, C., Wang, W., Lu, Y., & Jia, C. (2023). A Case Report on Sandplay Therapy for a 3-Year-11-Month-Old Child with Post-Traumatic Stress Disorder. Case Reports in Clinical Medicine, 12(6), 174-179.

with AI-based language analyses of interviews

• Κατά τη διάρκεια μιας αναδρομής, οι άνθρωποι αισθάνονται συχνά μια αίσθηση αποσύνδεσης, σαν να έχουν αποσπαστεί από το σώμα τους. Οτιδήποτε μπορούμε να κάνουμε για να τον «γειώσουμε» θα μας βοηθήσει.

• Λέμε στον αγαπημένο μας ότι έχει μια αναδρομή στο παρελθόν και ότι, παρόλο που είναι αληθινό, το γεγονός στην πραγματικότητα δεν συμβαίνει ξανά.

• Τους βοηθάμε να καταλάβουν που βρίσκονται τώρα (για παράδειγμα, ζητάμε τους να κοιτάξουν γύρω από το δωμάτιο και να περιγράψουν δυνατά αυτό που βλέπουν).

• Τους ενθαρρύνουμε να πάρουν βαθιές, αργές αναπνοές (ο υπεραερισμός θα αυξήσει τα συναισθήματα πανικού).

• Αποφεύγουμε τις ξαφνικές κινήσεις ή οτιδήποτε μπορεί να τους τρομάξει.

• Ρωτάμε πριν τους αγγίξουμε. Το να αγγίξουμε ή να βάλουμε τα χέρια μας γύρω από το άτομο μπορεί να το κάνει να αισθάνεται παγιδευμένο, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αναταραχή ή ακόμη και βία

Ακροατήριο 07

U234N1911

American Academy of Pediatrics

3153422 (dergipark.org.tr)

Μια ιστορία για παιδιά που έχουν γίνει μάρτυρες βίας ή τραύματος

Μια ήπια αφηγημένη και τρυφερά εικονογραφημένη ιστορία για παιδιά που έχουν γίνει μάρτυρες οποιουδήποτε είδους βίαιου ή τραυματικού επεισοδίου, συμπεριλαμβανομένης της σωματικής κακοποίησης, της σχολικής ή ομαδικής βίας, των ατυχημάτων, της ανθρωποκτονίας, της αυτοκτονίας και των φυσικών καταστροφών όπως πλημμύρες ή πυρκαγιές.

Της Margaret M. Holmes

Εικονογράφηση από τον Cary Pillo

Το συναισθηματικό μούδιασμα είναι μια συνηθισμένη παρενέργεια των διαταραχών ψυχικής υγείας, όπως το PTSD, ιδιαίτερα καθώς οι άνθρωποι υποσυνείδητα αποσυνδέονται από το περιβάλλον τους σε μια προσπάθεια να βρουν ανακούφιση.

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) είναι μια ψυχιατρική διαταραχή που μπορεί να συμβεί σε άτομα που έχουν βιώσει ή παρακολουθήσει ένα τραυματικό συμβάν όπως μια φυσική καταστροφή, ένα σοβαρό ατύχημα, μια τρομοκρατική πράξη, πόλεμος / μάχη ή βιασμός ή που έχουν απειληθεί με θάνατο, (σεξουαλική) βία ή σοβαρός τραυματισμός (American Psychiatric Association). Εγώ εδώ θα συμπλήρωνα πλέον και μια πανδημία με εκατοντάδες διαφορετικά ψυχικά αποτυπώματα.

Ο Gabor Mate είναι καναδός γιατρός και ασχολείται με το παιδικό τραύμα το οποίο επιδρά τόσο στην ψυχική όσο και στην σωματική υγεία. Αναφέρει και την δική του προσωπική εμπειρία για την εγκατάλειψη που υπέστη από την μητέρα του λόγω οικονομικής δυσπραγίας και την ανάγκη του να είναι χρήσιμος και αποδεκτός, να τον θέλουν. Αποτέλεσμα ο ίδιος να αφιερώνει πολλές ώρες στους ασθενείς του και όχι στην οικογένεια του και κατ΄ έπέκταση τα παιδιά του να αισθάνονται και τα ίδια ότι δεν τα θέλει ο πατέρας τους βλέποντας και την μητέρα τους αγχωμένη. Επισημαίνει ότι το γεγονός αυτό είναι συνέπεια μετατραυματικού στρες γενεών.

H διαταραχή μετατραυματικού στρες μπορεί να έχει βαθιές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική υγεία. Πολλά άτομα με PTSD υποφέρουν και από άλλες καταστάσεις ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές και κατάχρηση ουσιών. Το συνεχές στρες και το άγχος που σχετίζονται με το PTSD μπορεί επίσης να συμβάλει σε προβλήματα σωματικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων καρδιαγγειακών προβλημάτων, γαστρεντερικών προβλημάτων και χρόνιων παθήσεων πόνου. Επιπλέον, μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργικότητα σε διάφορους τομείς της ζωής, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας, των σχέσεων και των καθημερινών δραστηριοτήτων, οδηγώντας σε σημαντική υποβάθμιση της συνολικής ποιότητας ζωής.

Η αποτελεσματική θεραπεία περιλαμβάνει συνήθως έναν συνδυασμό ψυχοθεραπείας, φαρμακευτικής αγωγής και υποστήριξης από τα αγαπημένα πρόσωπα. Οι γνωστικές-συμπεριφορικές θεραπείες, όπως η θεραπεία έκθεσης και η θεραπεία γνωστικής επεξεργασίας, έχουν αποδειχθεί ιδιαίτερα αποτελεσματικές στο να βοηθούν τα άτομα να επεξεργάζονται και να αντιμετωπίζουν τις τραυματικές αναμνήσεις. Φάρμακα όπως αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά φάρμακα μπορεί επίσης να συνταγογραφηθούν για να βοηθήσουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων της διαταραχή μετατραυματικού στρες.

Bιβλιογραφία:

Resick, P. A., Monson, C. M., & LoSavio, S. T. (2017). Posttraumatic stress disorder. Psychopathology: History, Diagnosis, and Empirical Foundations, Third Edition, 216-261.

ISO 690
Jorge, R. E. (2015). Posttraumatic stress disorder. Continuum: lifelong learning in neurology, 21(3), 789-805.

ISO 690
Resick, P. A., Monson, C. M., & Rizvi, S. L. (2008). Posttraumatic stress disorder. Clinical handbook of psychological disorders: A step-by-step treatment manual, 4, 65-122.

ISO 690

ΤΗΣ ΙΦΙΓΕΝΕΙΑΣ ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ*

Η Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Post-Traumatic Stress Disorder), αποτελεί την ψυχική κατάσταση στην οποία το άτομο βιώνει έντονα συναισθήματα δυσφορίας, έπειτα από την έκθεσή του σε ένα τραυματικό γεγονός. Με βάση την ηλικία, αλλά και μέσα από μια διαφοροποίηση στα συμπτώματα, οι ερευνητές διακρίνουν δύο τύπους Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες: τη Διαταραχή Ι για ενήλικες, εφήβους και παιδιά άνω των 6 ετών, και τη Διαταραχή ΙΙ για παιδιά κάτω των 6 ετών. Και στις δύο περιπτώσεις, το άτομο ως επακόλουθο κάποιου τραυματικού γεγονότος που βίωσε - παρατήρησε – άκουσε, αναβιώνει τα αρνητικά συναισθήματα που το γεγονός αυτό του προκάλεσε στην καθημερινότητά του, ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου του (ή και κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού στην περίπτωση των μικρότερων παιδιών). Ακόμη, μπορεί να σημειώνει ξαφνικές αντιδράσεις φόβου κατά τη διάρκεια της ημέρας στην επαφή του με ένα ερέθισμα που θυμίζει το τραυματικό γεγονός, όπως και σε περιστάσεις που δεν έχει σχέση με αυτό.

Επιπλέον, ένα άλλο χαρακτηριστικό που διακρίνει την εν λόγω διαταραχή, αποτελεί η αποφυγή κάθε σκέψης η κατάστασης που σχετίζεται ή θυμίζει το τραυματικό γεγονός, ενώ, η δυσκολία ανάκλησης σημαντικών στοιχείων που συνέβησαν κατά τη διάρκεια του τραυματικού γεγονότος αποτελεί ακόμη ένα στοιχείο που παρατηρείται στη ΔΜΣ. Την ίδια στιγμή, το άτομο, στη σκέψη του τραυματικού γεγονότος, ενδεχομένως να ενοχοποιεί τον εαυτό του για την πραγματοποίησή του, έστω και αν αντικειμενικά δεν φέρει καμία ευθύνη.

Επιπρόσθετα, άτομα κάθε ηλικίας που βιώνουν ΔΜΣ, ενδεχομένως να δυσκολεύονται να βιώσουν θετικά συναισθήματα καθημερινά, να έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους για δραστηριότητες που παλαιότερα απολάμβαναν, να σημειώνουν αποστασιοποίηση από τα άλλα άτομα και αδυναμία κοινωνικής σύνδεσης, επίμονα αρνητικά συναισθήματα άγχους, τρόμου, ενοχής, ντροπής, δυσκολία συγκέντρωσης, ή και δυσκολίες στον ύπνο.

Ωστόσο, η διαταραχή δεν εκδηλώνεται από όλα τα άτομα που μπορεί να βιώσουν τα ίδια γεγονότα, ενώ τα τελευταία χρόνια, προσπάθειες για αποσαφήνιση των προστατευτικών παραγόντων και των παραγόντων κινδύνου στην τελική εμφάνιση αλλά και έκβαση της διαταραχής, λαμβάνουν χώρα στον ερευνητικό τομέα. Στην περίπτωση των παιδιών και λαμβάνοντας υπόψη την υπάρχουσα βιβλιογραφία, φαίνεται πως παιδιά μικρότερα των 6 ετών είναι πιο «ευάλωτα» στην ανάπτυξη της εν λόγω διαταραχής, εάν στο παρελθόν είχαν έρθει ξανά σε επαφή με κάποιο τραυματικό γεγονός. Επίσης, το υποστηρικτικό δίκτυο κατέχει σημαντικό ρόλο στην τελική ανάπτυξη ή όχι της διαταραχής, αποτελώντας παράγοντα ευαλωτότητας στην περίπτωση που είναι αποδυναμωμένο, ή παράγοντα προστασίας όταν είναι ενδυναμωμένο και υποστηρικτικά κοντά στο άτομο. Μελετώντας τη διαφοροποίηση ανάμεσα στα δύο φύλα, φαίνεται πως οι νεαρότερες γυναίκες είναι περισσότερο «ευάλωτες» στην ανάπτυξη της διαταραχής.

Αναφορικά με την αντιμετώπιση της ΔΜΣ, αισιόδοξα είναι τα αποτελέσματα των θεραπευτικών παρεμβάσεων. Εντούτοις, εάν η βοήθεια δεν δοθεί άμεσα και κατάλληλα, σημαντικά και αρνητικά μακροπρόθεσμα επακόλουθα «απειλούν» την ψυχική υγεία παιδιών, εφήβων και ενηλίκων. Ιδιαίτερα στη σημερινή σύγχρονη εποχή όπου οι αρνητικές εικόνες είναι εύκολα προσβάσιμες, παιδιά και έφηβοι καθημερινά, εκτίθενται σε τέτοιες έντονες εικόνες, οι οποίες προβάλλουν το ψυχικό πόνο στο μεγαλείο του. Συνεπώς, αναγκαία κρίνεται η ψυχολογική βοήθεια σε όλα τα στρώματα του πληθυσμού μέσω προληπτικών δράσεων, όπως για παράδειγμα, ψυχο-εκπαιδευτικές δράσεις στην κοινότητα, στα σχολεία, σε οργανωμένες ομάδες γονέων, με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων συναισθηματικής αυτοδιαχείρισης, την υποστήριξη, την ανακούφιση και την ασφάλεια.

Ενώ οι ψυχοθεραπευτικές πρακτικές ποικίλλουν, καθιστώντας την εργαλειοθήκη των ειδικών πλούσια σε μεθόδους υποστήριξης, η Γνωστική Συμπεριφοριστική Θεραπεία στο Τραύμα (Trauma Focused Cognitive Behavioral Therapy), αναγνωρίζεται ως μια κατάλληλη και αποτελεσματική μέθοδος παρέμβασης. Στόχος της αποτελεί η αναγνώριση, έκφραση και ρύθμιση συναισθημάτων, η ενίσχυση δεξιοτήτων διαχείρισης του στρες, όπως και η σταδιακή και ασφαλής επαφή με τα συναισθήματα που σχετίζονται με το τραύμα, με τους γονείς -στην περίπτωση θεραπείας παιδιών- να αποτελούν ενεργούς συμμετέχοντες στη διαδικασία.

*Κλινική Ψυχολόγος και Σχολική Ψυχολόγος

Το τραγούδι αναφέρεται στο PTSD λόγω πολέμου και πώς είναι να ζεις με αυτό στην καθημερινότητα σου. Κάποια πράγματα μπορεί να μην φαίνονται αλλά πονάνε.

Βιβλιογραφία:

Schacter, D.L. & Gilbert, D.T. & Wegner, D.M. (2012). ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ. Αθήνα: Gutenberg

Όταν το τραύμα ζει στο σώμα ενός επιζώντος σημαίνει ότι δεν μπορεί να φύγει από τον τόπο του εγκλήματος.

"Δεν μπορώ να αγνοήσω το γεγονός ότι ζω εδώ. " Blythe Baird

EDUG623-07 Ψυχοπαθολογία του Παιδιού

Ακροατήριο 10

**Σύνοψη:**

Η παρούσα μελέτη ασχολείται με την περίπτωση του Αλέξανδρου, έναν 35χρονο άνδρα που υπέστη σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα πριν από ένα έτος. Η μελέτη εξετάζει την επίδραση του μετατραυματικού στρες στη ζωή του, καθώς και τις στρατηγικές αντιμετώπισης που ακολουθήθηκαν.

**Ιστορικό Περίπτωσης:**

Ο Αλέξανδρος εμπλεκόταν σε σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα πριν από ένα έτος, κατά το οποίο υπέστη σοβαρά τραύματα στο κεφάλι και το σώμα. Μεταφέρθηκε άμεσα στο νοσοκομείο και υποβλήθηκε σε εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση και αποκατάσταση. Αν και επιβίωσε από το ατύχημα, η εμπειρία του άφησε βαθιές ψυχολογικές επιπτώσεις.

**Συμπτώματα:**

Μετά το ατύχημα, ο Αλέξανδρος έκανε αντιληπτό την αύξηση της αγωνίας, της αναποφασιστικότητας και της εύθραυστης διάθεσης. Αντιμετώπιζε επιθέσεις πανικού και εφιάλτες που συνδεόταν με το ατύχημα. Επιπλέον, είχε δυσκολία να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες και να επικοινωνήσει με τους άλλους.

**Διάγνωση:**

Με βάση τα συμπτώματα και την ιστορία της περίπτωσης, ο Αλέξανδρος διαγνώστηκε με μετατραυματική διαταραχή στρες (ΜΤΔΣ), μια ψυχολογική διαταραχή που προκαλείται από ένα τραυματικό συμβάν.

**Θεραπευτική Προσέγγιση:**

Ο Αλέξανδρος υποβλήθηκε σε καθοδήγηση και ψυχοθεραπεία για τη διαχείριση του μετατραυματικού στρες και των συμπτωμάτων που παρουσίαζε. Η θεραπευτική προσέγγιση περιλάμβανε την κινητοποίηση των υποστηρικτικών δικτύων του, την εκμάθηση τεχνικών χαλάρωσης και αναστολής, καθώς και την ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτο-φροντίδας.

**Αποτελέσματα:**

Με τη στήριξη και τη θεραπεία, ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε σημαντική βελτίωση στην υγεία κατάστασή του. Εκτός από τη μείωση των συμπτωμάτων του μετατραυματικού στρες, έμαθε επίσης πώς να αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τις επιθέσεις πανικού και να διαχειρίζεται την αγωνία του καθημερινά. Με την πάροδο του χρόνου, απέκτησε και πάλι την ικανότητα να αντιμετωπίζει κοινωνικές καταστάσεις και να απολαμβάνει τις δραστηριότητές του.

**Συμπεράσματα:**

Η περίπτωση του Αλέξανδρου υπογραμμίζει την σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπευτικής παρέμβασης για το μετατραυματικό στρες. Με την κατάλληλη υποστήριξη και θεραπεία, οι άνθρωποι που πάσχουν από αυτή τη διαταραχή μπορούν να βιώσουν σημαντική βελτίωση στην ποιότητα ζωής τους και να ανακτήσουν την ικανότητά τους να αντιμετωπίζουν τις δύσκολες καταστάσεις με αυτοπεποίθηση και αυτοσεβασμό.

O Άλεξ 15 ετών, μεταφέρθηκε στο τμήμα επειγόντων περιστατικών από την αδελφή του. Ξύπνησε μέσα στη νύχτα και τον βρήκε γράφει ένα σημείωμα αυτοκτονίας στο τραπέζι της κουζίνας. Η μυρωδιά του αλκοόλ ήταν στην αναπνοή του, και υπήρχαν μπουκάλια μπύρας, παυσίπονα και υπνωτικά χάπια δίπλα του. Όταν εκείνη τον είδε στο τραπέζι της κουζίνας, είπε, «δεν είμαι ικανός για τίποτα. Όλα μπορούν να είναι καλύτερα χωρίς εμένα. "Μετά από έντονη παράκληση, η αδελφή έπεισε τον Άλεξ να πάνε μαζί στο τμήμα επειγόντων περιστατικών του τοπικού νοσοκομείου. ".

Στο τμήμα επειγόντων περιστατικών ο Alex ήταν υποτονικός, αλλά και εχθρικός, ειδικά όταν το προσωπικό αποφάσισε να τον κάνει εισαγωγή στο νοσοκομείο διότι κινδύνευε. Η αδελφή του έδωσε περαιτέρω στοιχειά για τον Άλεξ. Ο Άλέξ ως μαθητής είχε δει τον καλύτερο του φίλο να πέφτει θύμα τροχαίου ατυχήματος (και τελικά να χάνει την ζωή του) μια μέρα που γύριζαν μαζί στο σπίτι έπειτα από το σχολείο. Ο φίλος του πέθανε, αλλά ο Άλεξ επέζησε και κατηγόρησε τον εαυτό του ότι δεν τον βοήθησε όσο θα μπορούσε εκείνη την άτυχη στιγμή. Έξι μήνες αργότερα, ο Alex αποχώρησε από το σχολειό και δεν πήγε ποτέ πάλι. Ο ίδιος δεν ήταν σε θέση να «ηρεμήσει» και είχε συχνά ξεσπάσματα θυμού, δυσκολίες με τους γονείς του, προβλήματα στον ύπνο, εφιάλτες, και δυσκολία στη συγκέντρωση.

U234N2130

Ακροατήριο 09

U241N0076

ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ 2

http://repository.library.teimes.gr/xmlui/handle/123456789/5368

·       Ανακτήθηκε από  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6099465/

“They taught me how to put that uniform on / but I just can’t get it off”

Ένα πολύ γλυκό θεραπευτικό παραμύθι που αφηγείται τις ιστορίες διάφορων ζώων τα οποία έχουν βιώσει τραύμα.

Το βίντεο αποτελεί ένα ενδιαφέρον παράδειγμα ψυχο-εκπαιδευτικού υλικού πάνω στην έννοια του παιδικού μετατραυματικού στρες, βοηθώντας τα παιδιά να διαχειρίζονται καλύτερα τα άσχημά τους βιώματα.

Κλινικά Χαρακτηριστικά της PTSD:

1. Επαναβίωση του Τραύματος: Τα άτομα με PTSD συχνά επαναβιώνουν το τραυματικό γεγονός μέσω εφιαλτών, αναμνήσεων ή φλας μπακ, όπου ξαναζούν το γεγονός σαν να συμβαίνει ξανά. Αυτές οι εμπειρίες μπορεί να είναι εξαιρετικά επώδυνες και να προκαλούν έντονο άγχος και φόβο.

2. Αποφυγή Ερεθισμάτων: Τα άτομα με PTSD τείνουν να αποφεύγουν οτιδήποτε τους θυμίζει το τραυματικό γεγονός. Αυτή η αποφυγή μπορεί να περιλαμβάνει αποφυγή τοποθεσιών, ατόμων, συζητήσεων ή ακόμα και συναισθημάτων που συνδέονται με το τραύμα.

3. Αρνητικές Αλλαγές στη Διάθεση και τη Σκέψη: Η PTSD συχνά συνοδεύεται από αρνητικά συναισθήματα, όπως έντονη ενοχή, ντροπή ή αίσθημα αποτυχίας. Οι πάσχοντες μπορεί να έχουν αρνητικές σκέψεις για τον εαυτό τους ή τον κόσμο και να νιώθουν ότι δεν μπορούν να εμπιστευτούν κανέναν.

4. Υπερδιέγερση: Τα άτομα με PTSD μπορεί να είναι υπερβολικά προσεκτικά και ευαίσθητα σε ερεθίσματα. Μπορεί να έχουν δυσκολία στον ύπνο, ευερεθιστότητα, και έντονη επιφυλακή. Συχνά αντιδρούν υπερβολικά σε ξαφνικούς θορύβους ή ερεθίσματα.

Αιτιολογία:

Η PTSD αναπτύσσεται μετά από την έκθεση σε τραυματικά γεγονότα και εξαρτάται από την ένταση του τραύματος, την ατομική ανθεκτικότητα και άλλους ψυχολογικούς παράγοντες. Ορισμένα άτομα μπορεί να είναι πιο επιρρεπή στην ανάπτυξη PTSD λόγω γενετικών προδιαθέσεων ή προηγούμενων ψυχικών διαταραχών.

Θεραπευτική Αντιμετώπιση:

1. Γνωστική-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT): Η CBT είναι μία από τις πιο αποτελεσματικές μορφές θεραπείας για την PTSD. Βοηθά τα άτομα να επεξεργαστούν τις τραυματικές τους εμπειρίες και να αναπτύξουν υγιείς τρόπους αντιμετώπισης των αναμνήσεων και των συναισθημάτων τους.

2. Θεραπεία Έκθεσης: Η θεραπεία έκθεσης επικεντρώνεται στη σταδιακή επανέκθεση του ατόμου στα ερεθίσματα που αποφεύγει, έτσι ώστε να μάθει να αντιμετωπίζει τις τραυματικές αναμνήσεις με τρόπο που να μειώνει το άγχος.

3. Οικογενειακή Θεραπεία: Η υποστήριξη από το οικογενειακό περιβάλλον είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση της PTSD. Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση και διαχείριση των συμπτωμάτων της διαταραχής.

4. Φαρμακευτική Αγωγή: Η φαρμακοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ελεγχθούν τα συμπτώματα της PTSD, ειδικά τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Συχνά χρησιμοποιούνται αντικαταθλιπτικά (SSRIs) και αγχολυτικά φάρμακα.

Πρόσφατες Έρευνες:

• Μελέτες έχουν δείξει ότι η τραυματική επεξεργασία μέσω τεχνικών όπως το EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) έχει θετικά αποτελέσματα στη θεραπεία της PTSD. Η τεχνική αυτή συνδυάζει την επεξεργασία τραυματικών αναμνήσεων με κινήσεις των ματιών και φαίνεται να μειώνει το άγχος που συνδέεται με τις αναμνήσεις.

• Η έρευνα του Yehuda et al. (2015) αναδεικνύει τον ρόλο των γονιδίων και του περιβάλλοντος στην ανάπτυξη της PTSD, αναγνωρίζοντας τη σημαντική συμβολή των πρώιμων εμπειριών στη διαμόρφωση της ευαλωτότητας.

Βιβλιογραφία:

1. Αναγνωστόπουλος, Φ. (2012). Ψυχοπαθολογία Ενηλίκων: Θεωρία και Πρακτική. Αθήνα: Εκδόσεις Παπαζήση.

2. Παπαδόπουλος, Ν. (2018). Θεραπευτική Αντιμετώπιση του Μετατραυματικού Στρες. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Κυριακίδη.

3. Yehuda, R., & Bierer, L. M. (2015). The relevance of epigenetics to PTSD: Implications for the DSM-V. Journal of Traumatic Stress, 28(5), 393-400.

Ακροατήριο 07

POST-TRAUMATIC STRESS DISORDER IN CHILDHOOD

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες επηρεάζει σημαντικά την καθημερινή ζωή του ατόμου, καθώς προκαλεί έντονο άγχος και δυσφορία, που συχνά οδηγούν σε αποφυγή καταστάσεων ή τόπων που θυμίζουν το τραυματικό γεγονός. Αυτή η αποφυγή μπορεί να περιορίσει τις κοινωνικές, επαγγελματικές και προσωπικές δραστηριότητες του ατόμου, οδηγώντας το σε απομόνωση. Επιπλέον, η PTSD συχνά συνοδεύεται από υπερδιέγερση, όπου το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση διαρκούς επιφυλακής, βιώνοντας ευερεθιστότητα, δυσκολία στον ύπνο και προβλήματα συγκέντρωσης.

Εντυπωσιακό είναι επίσης ότι, ενώ ο καθένας μπορεί να βιώσει ένα τραυματικό γεγονός, όχι όλοι αναπτύσσουν PTSD. Παράγοντες όπως η ένταση και η διάρκεια του τραύματος, η προσωπικότητα του ατόμου, το οικογενειακό ιστορικό ψυχικών διαταραχών και η κοινωνική υποστήριξη μετά το τραύμα παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της διαταραχής. Άτομα με προϋπάρχοντες ψυχικούς ή σωματικούς τραυματισμούς έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν PTSD.

Η PTSD δεν επηρεάζει μόνο τα άτομα που βιώνουν το τραύμα, αλλά μπορεί να εκδηλωθεί και σε μάρτυρες ή άτομα που βρίσκονται σε επαφή με ανθρώπους που έχουν υποστεί τραύμα, όπως οικογένεια, φίλοι ή ακόμη και επαγγελματίες υγείας (δευτερογενές τραύμα).

Η θεραπεία της διαταραχής μετατραυματικού στρες συνήθως περιλαμβάνει συνδυασμό ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής. Η Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT) και η Θεραπεία Απευαισθητοποίησης και Επανεπεξεργασίας μέσω Οφθαλμικών Κινήσεων (EMDR) είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για τη διαχείριση των συμπτωμάτων της PTSD. Μέσω αυτών των θεραπειών, το άτομο μαθαίνει να επεξεργάζεται το τραύμα και να μειώνει την ένταση των συναισθηματικών αντιδράσεων που συνδέονται με αυτό. Ταυτόχρονα, η φαρμακευτική αγωγή, όπως τα αντικαταθλιπτικά, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης.

Είναι εντυπωσιακό ότι, αν και η PTSD μπορεί να είναι μια εξαιρετικά δύσκολη διαταραχή, με την κατάλληλη θεραπεία, πολλά άτομα καταφέρνουν να διαχειριστούν τα συμπτώματα και να επανακτήσουν την ποιότητα της ζωής τους, παρόλο που το τραύμα μπορεί να παραμείνει ως μέρος της εμπειρίας τους.

ΑΚΡΟΑΤΗΡΙΟ 16

U244N1297

With Post-Traumatic Stress

Disorder

Αν πάλι εσείς οι ίδιοι βιώνετε παρόμοιες καταστάσεις μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια γιατί πραγματικά την χρειάζεστε. Δεν είναι ανάγκη και δεν θα σας βοηθήσει να το περάσετε μόνοι σας. Δυστυχώς τα συμπτώματα είναι επανεμφανιζόμενα ή επιδεινώνονται κάθε φορά που κάτι σας προκαλεί αναμνήσεις των συμβάντων που βιώσατε. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να μην αφήσετε τον εαυτό σας να νιώσει μόνος σε αυτό τον αγώνα. Αναζητήστε συμμάχους. Τους φίλους σας, την οικογένεια, έναν θεραπευτή. Κάντε κάτι καλό για εσάς, μοιραστείτε το!

Credit: Pandagolik

Πολλοί άνθρωποι αναρρώνουν από τραύμα, με τον καιρό και με την υποστήριξη της οικογένειας και των φίλων, με σχετική ευκολία. Για άλλους όμως, οι συνέπειες του τραύματος έχουν διάρκεια, προκαλώντας τους να ζουν με βαθύ συναισθηματικό πόνο, φόβο, σύγχυση ή μετατραυματικό στρες, για πολύ μετά αφού έχει πλέον περάσει το γεγονός. Συχνά, η στήριξη, καθοδήγηση και βοήθεια των επαγγελματιών ψυχικής υγείας έχουν ουσιαστική σημασία για την αποκατάσταση του τραύματος.

Τι είναι το μετατραυματικό στρες;

Μετατραυματικό στρες είναι η ψυχολογική αντίδραση σε ένα πολύ στρεσογόνο και απειλητικό για τη σωματική ακεραιότητα, γεγονός που συχνά οδηγεί σε άγχος, αναδρομές, υπερδιέγερση, κατάθλιψη, αυτοκτονικό ιδεασμό και άλλα θέματα ψυχικής υγείας, για μια εκτεταμένη χρονική περίοδο. Οι άνθρωποι που βιώνουν μετατραυματικό στρες, μπορεί να συνεχίσουν να αισθάνονται φόβο ή άγχος, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος.

Το μετατραυματικό στρες συνήθως συνδέεται με τους βετεράνους του πολέμου και μάλιστα αναγνωρίστηκε επίσημα ως διαταραχή ψυχικής υγείας, λόγω της πίεσης που άσκησε η Ομάδα Εργασίας Βετεράνων του Βιετνάμ στην Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία. Η κατάσταση αυτή τελικά ενσωματώθηκε στην τρίτη έκδοση του Διαγνωστικού και Στατιστικού Εγχειρίδιου (DSM-III) το 1980, και τα νοσοκομεία άρχισαν να προσφέρουν θεραπεία λίγο αργότερα. Πριν από τη δεκαετία του 1970, το φαινόμενο αναφερόταν ως «κόπωση μάχης» ή «shell shock».

Διάγνωση και συμπτώματα

Η διαταραχή μετατραυματικού στρες μπορεί να αναπτυχθεί από μια ποικιλία τραυματικών περιστατικών, από φυσικές καταστροφές ως σεξουαλική επίθεση.

Σύμφωνα με το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο (DSM-5), για να διαγνωστεί διαταραχή μετατραυματικού στρες, ένα άτομο πρέπει να έχει βιώσει ή υπάρξει μάρτυρας σε ένα τραυματικό, σωματικά απειλητικό γεγονός ή να έχει μάθει ότι συνέβη ένα τραυματικό γεγονός σε έναν στενό φίλο ή μέλος της οικογένειας και να εμφανίσει συγκεκριμένα συμπτώματα για τουλάχιστον ένα μήνα. Στο DSM-5 αναφέρονται τέσσερις τύποι συμπτωμάτων:

• Συμπτώματα αποφυγής:

- Αποφυγή συγκεκριμένων περιοχών, θεαμάτων, καταστάσεων και ήχων που υπενθυμίζουν το γεγονός.

- Άγχος, κατάθλιψη, συναισθηματικό μούδιασμα ή ενοχή

• Συμπτώματα επαναβίωσης:

- Ενοχλητικές σκέψεις, εφιάλτες ή αναδρομές στο παρελθόν.

• Συμπτώματα υπερδιέγερσης:

- Θυμός, ευερεθιστότητα και υπερδιέγερση.

- Επιθετική, απερίσκεπτη συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένων των αυτοτραυματισμών.

- Διαταραχές ύπνου.

• Συμπτώματα αρνητικής διάθεσης και σκέψης:

- Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που κάποτε θεωρούσε απολαυστικές.

- Δυσκολία να θυμάται λεπτομέρειες του οδυνηρού περιστατικού.

- Αλλαγή στις συνήθειες ή στη συμπεριφορά μετά το τραύμα.

Το άτομο που έχει υποστεί τραύμα, μπορεί να αποφεύγει καταστάσεις ή ανθρώπους που του θυμίζουν την τραυματική εμπειρία. Μπορεί να είναι συναισθηματικά μουδιασμένος, να έχει κατάθλιψη ή άγχος. Κάποιοι άνθρωποι στρέφονται στα ναρκωτικά για να «ναρκώσουν» τα συναισθήματα του τρόμου που διαρκούν για εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια μετά από ένα τραύμα.

Αν βιώνετε τέτοια συναισθήματα, σκέψεις ή συμπεριφορές μετά από μια τραυματική εμπειρία, έχετε υπόψη ότι αυτές οι καταστάσεις είναι πολύ ανθρώπινες και δεν υπάρχει τίποτα για να ντρεπόμαστε. Με τη βοήθεια ενός έμπειρου ειδικού, μπορούν να αποκατασταθούν οι συνέπειες του τραύματος.

Θεραπευτική αντιμετώπιση του τραύματος και της μετατραυματικής διαταραχής

Η ψυχοθεραπεία είναι η πιο αποτελεσματική μορφή θεραπείας για την αποκατάσταση από τις συνέπειες του τραύματος. Με τη βοήθεια ενός έμπειρου ψυχοθεραπευτή, το άτομο που έχει βιώσει τραύμα ή έχει διάγνωση μετατραυματικής διαταραχής, μπορεί να κατανοήσει τις εμπειρίες και τα συναισθήματά του, να αναπτύξει τρόπους για να νιώθει ασφαλής, να μάθει υγιείς τρόπους διαχείρισης των εμπειριών του και να συνδεθεί με άλλους πόρους για υποστήριξη.

Ένας έμπειρος θεραπευτής μπορεί να βοηθήσει το άτομο να ξεπεράσει το τραύμα που έχει βιώσει, ακόμη και αν έχει περάσει πολύς καιρός μετά το τραυματικό γεγονός. Τα άλυτα τραύματα είναι από τους πιο συνήθεις λόγους για τους οποίους οι άνθρωποι ζητούν τη βοήθεια ειδικού.

Ιδιαίτερα εστιασμένες στην αποκατάσταση του ψυχικού τραύματος είναι οι τεχνικές EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), Resource Brainspotting και η Νευροφυτοθεραπεία. Λεπτομέρειες γι’ αυτές τις τεχνικές μπορείτε να βρείτε στην ενότητα «Θεραπευτικές Προσεγγίσεις».

Αυτές οι τεχνικές μπορούν να χρησιμοποιηθούν κατά περίπτωση, ανάλογα με το είδος του τραύματος, το ιστορικό του ατόμου, την προσωπικότητά του και τα συμπτώματα που τον απασχολούν. Σε συνδυασμό με ψυχαναλυτική επεξεργασία του «υλικού» που αναδύεται, αυτή αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση των μετατραυματικών καταστάσεων.

Αν υπάρχουν πολύ έντονα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί και η χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής από ψυχίατρο, για παράδειγμα, αντικαταθλιπτικά, αγχολυτικά και σταθεροποιητές διάθεσης.

Ανθεκτικότητα και εξέλιξη

Δεν καταλήγουν όλες οι περιπτώσεις τραύματος σε μετατραυματική διαταραχή. Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες δεν καταλήγουν.

Ας δούμε κάποιους παράγοντες που συντελούν στην ανθεκτικότητα στο τραύμα:

• Ανάπτυξη μιας στρατηγικής διαχείρισης για να επεξεργαστείς το τραύμα και να μάθεις πράγματα από το γεγονός.

• Πρόσβαση σε κοινωνική υποστήριξη είτε μέσω φίλων και της οικογένειας ή μιας εξειδικευμένης ομάδας υποστήριξης.

• Αίσθημα σιγουριάς ότι μπορείς να ανταποκριθείς στην απειλητική κατάσταση.

• Ικανότητα να αντιδράς κατάλληλα απέναντι στο φόβο. 

Μάλιστα, στον απόηχο του τραύματος, πολλοί άνθρωποι βιώνουν «μετατραυματική ανάπτυξη» (Richard Tedeschi και Lawrence Calhoun, 2004) δηλαδή, μια θετική προσωπική ανάπτυξη που μπορεί να προκύψει από ένα τραυματικό γεγονός. Αυτή η ανάπτυξη μπορεί να αφορά νέες δυνατότητες για το άτομο, την προσωπική του ισχύ, τις σχέσεις με τους άλλους, την ευγνωμοσύνη για τη ζωή και την πνευματική αλλαγή. Αυτό βέβαια δεν μειώνει την οδυνηρή εμπειρία του γεγονότος ούτε τα επακόλουθα συναισθήματα του πόνου και της απώλειας.

 Όροι και Προϋποθέσεις Αναδημοσίευσης Περιεχομένου

Συγγραφέας άρθρου: Παναγιώτα Δ. Κυπραίου MSc Ψυχολογία Υγείας, MBPsS - Σωματική & Gestalt Ψυχοθεραπεύτρια (ECP) - Επόπτρια Σωματικής Ψυχοθεραπείας - Συντονίστρια Σχολών Γονέων

Ωστόσο, εκτός από τις αρνητικές επιπτώσεις του τραύματος, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρατηρηθεί το φαινόμενο της Μετατραυματικής Ανάπτυξης (Post-Traumatic Growth, PTG). Η μετατραυματική ανάπτυξη αναφέρεται στην ψυχολογική ανάπτυξη που μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα της αντιμετώπισης ενός τραυματικού γεγονότος. Άτομα που βιώνουν μετατραυματική ανάπτυξη αναφέρουν θετικές αλλαγές, όπως αυξημένη ανθεκτικότητα, βελτιωμένες διαπροσωπικές σχέσεις, μεγαλύτερη εκτίμηση για τη ζωή και μια αίσθηση βαθύτερου νοήματος (Tedeschi & Calhoun, 2004).

Η OCD μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινή ζωή του ατόμου, καθώς οι καταναγκαστικές πράξεις συχνά απαιτούν πολύ χρόνο και παρεμβαίνουν στις φυσιολογικές δραστηριότητες. Οι πάσχοντες συχνά συνειδητοποιούν ότι οι ιδεοληψίες και οι καταναγκασμοί τους είναι παράλογοι, αλλά δεν μπορούν να τους ελέγξουν.

Η θεραπεία της OCD συνήθως περιλαμβάνει γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία (CBT) και φαρμακευτική αγωγή, όπως αντικαταθλιπτικά (αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης), τα οποία βοηθούν στη μείωση των συμπτωμάτων και στην καλύτερη διαχείριση της διαταραχής.

Άραγε, πώς επιδρά ο πόλεμος στην ψυχολογία μιας παιδικής ψυχής ....?

Προηγούμενο ιατρικό ιστορικό: Η Βρετανίδα έχει ιστορικό γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, το οποίο έχει υποχωρήσει. Δεν παίρνει πλέον φάρμακα. Αρνείται οποιοδήποτε ιστορικό προηγούμενης νοσηλείας ή χειρουργικής επέμβασης. Έχει επισκεφθεί έναν γαστρεντερολόγο στο παρελθόν, αλλά κατά τα άλλα δεν επισκέπτεται κανέναν ειδικό ούτε επισκέπτεται τακτικά τον πάροχο πρωτοβάθμιας περίθαλψής της. Αρνείται οποιαδήποτε πρόσφατη αύξηση ή απώλεια βάρους. Αρνείται τη σεξουαλική δραστηριότητα και είχε αρνητικό PHQ-9 και CRAFFT ως μέρος του ετήσιου προληπτικού ελέγχου της στο SBHC.

Οικογενειακό ιστορικό: Το οικογενειακό της ιστορικό είναι θετικό για χρήση αλκοόλ από τη μητέρα και συγγενής πρώτου βαθμού με ιστορικό χρήσης ουσιών. Το πατρικό ιστορικό είναι άγνωστο.

Κοινωνική ιστορία: Η Βρετάνη είναι το μεγαλύτερο από τα 2 αδέρφια, και έχει δύο αδερφές. Οι βιολογικοί της γονείς χώρισαν όταν ήταν 3 ετών και ο βιολογικός της πατέρας ζει πολύ μακριά. Τους επισκέπτεται στις διακοπές και περιστασιακά το καλοκαίρι. Η μητέρα της ξαναπαντρεύτηκε και αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε οικιακή βίαιη σχέση με τον πατριό της Brittany. Και τα 3 παιδιά έγιναν μάρτυρες συνεχιζόμενης σωματικής και λεκτικής κακοποίησης προς τη βιολογική μητέρα. Πριν από 3 μήνες, ο πατριός της Brittany συνελήφθη και επί του παρόντος βρίσκεται στη φυλακή με εντολή μη επικοινωνίας προς όλα τα παιδιά.

Ιστορικό ύπνου: Αναφέρει δυσκολία στην έναρξη του ύπνου και της αφύπνισης κατά τη διάρκεια της νύχτας. Κοιμάται κατά μέσο όρο 6-7 ώρες τη νύχτα, από αυτοαναφορές. Μερικές φορές παίρνει ένα Tylenol PM από το ντουλάπι φαρμάκων για να αποκοιμηθεί, αλλά αναφέρει ότι «δεν τη βοηθά να κοιμάται».

Φάρμακα: Κανένα.

Αλλεργίες: Δεν υπάρχουν γνωστές φαρμακευτικές αλλεργίες.

Συμπτώματα: Έλλειψη ενέργειας, χωρίς αύξηση ή απώλεια βάρους. Δεν αναφέρει αλλαγές στην ακοή ή την όραση, καμία ρινική καταρροή, οπισθρινική σταγόνα ή συμπτώματα URI. Δέρμα: Χωρίς φαγούρα, ξηρό δέρμα ή εξανθήματα. Καρδιαγγειακά: Χωρίς πόνο στο στήθος, χωρίς ιστορικό καρδιακών ανωμαλιών, χωρίς φύσημα. Αναπνευστικό: Χωρίς δύσπνοια ή δυσκολία στην αναπνοή, χωρίς νυχτερινές εφιδρώσεις, χωρίς συριγμό ή ιστορικό RAD. Γαστρεντερικό: ορισμένες τροφές. Χωρίς ναυτία, Ουρογεννητικό: Ασήμαντο. έμετος, ή διάρροια/δυσκοιλιότητα. Μυοσκελετικό: Χωρίς πόνο στις αρθρώσεις ή μυϊκούς πόνους. Περιστασιακές καούρες Νευρολογικές: Συχνοί πονοκέφαλοι, χωρίς διπλή όραση, προβλήματα ισορροπίας ή ζάλη. με Αιματολογικό: Αρνείται μώλωπες ή εύκολη αιμορραγία.

Γενικά: Καλή εμφάνιση με ρούχα κατάλληλα για την ηλικία και καλή υγιεινή. αρχικά ντροπαλή αλλά τώρα πιο ομιλητική. Ζωτικά σημεία: T: 98,3°F; καρδιακός ρυθμός: 68; αρτηριακή πίεση: 110/68; RR: 18; Ύψος: 5 πόδια 4 ίντσες. Βάρος: 169 λίβρες; ΔΜΣ: 29. Μάτια: PERRLA, EOM άθικτο, μαύροι κύκλοι κάτω από τα μάτια.

Ένα από τα αρνητικά στοιχεία της ΔΜΣ είναι ότι τα άτομα που πάσχουν από αυτή τη διαταραχή συχνά βιώνουν έντονα συμπτώματα όπως αναβίωση του τραύματος, αποφυγή ερεθισμάτων που θυμίζουν το τραύμα και συναισθηματική αποδιοργάνωση. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να επηρεάσουν την καθημερινή τους ζωή, προκαλώντας δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, στη δουλειά και στην προσωπική τους ευημερία. Οι άνθρωποι μπορεί να βιώσουν αισθήματα μοναξιάς και απομόνωσης, καθώς οι άλλοι μπορεί να μην κατανοούν την εμπειρία τους ή να μην είναι σε θέση να τους υποστηρίξουν κατάλληλα.

Επιπλέον, η ΔΜΣ μπορεί να οδηγήσει σε άλλες ψυχικές διαταραχές, όπως κατάθλιψη και άγχος. Οι ασθενείς συχνά χρειάζονται εκτενή θεραπεία και υποστήριξη για να μπορέσουν να διαχειριστούν τα συμπτώματα και να επιστρέψουν σε μια φυσιολογική ζωή. Παρά την αναγνώριση ότι ορισμένα άτομα μπορεί να αναπτύξουν θετικά χαρακτηριστικά μετά το τραύμα, η διαδικασία αυτή δεν είναι καθόλου εγγυημένη και η ανάπτυξη της αντοχής μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολη για πολλούς.

Η μετατραυματική ανάπτυξη δεν ισχύει για όλους τους ανθρώπους που έχουν βιώσει τραυματικά γεγονότα, και οι θετικές προσαρμογές μπορεί να είναι πιο δύσκολες για όσους έχουν σοβαρά ή παρατεταμένα συμπτώματα ΔΜΣ. Οι συνθήκες, όπως το επίπεδο υποστήριξης από το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον, παίζουν καθοριστικό ρόλο στη δυνατότητα ενός ατόμου να ανακάμψει ή να αναπτύξει αντοχή.

Η ενσωμάτωση αυτών των στοιχείων στη θεραπευτική διαδικασία είναι κρίσιμη, καθώς οι θεραπευτές θα πρέπει να αναγνωρίσουν τις μοναδικές ανάγκες των ατόμων που βιώνουν ΔΜΣ, ενώ παράλληλα θα προσπαθούν να τους ενισχύσουν στο να αναπτύξουν τις θετικές τους πλευρές.

Η αποτελεσματική παρέμβαση είναι απαραίτητη για την υποστήριξη αυτών των ατόμων ώστε να μπορέσουν να επανακαθορίσουν τη ζωή τους και να επανενταχθούν κοινωνικά, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις που προκύπτουν από την ΔΜΣ.

Συμπτώματα

Τα παιδιά με PTSD μπορεί να εκδηλώνουν ποικίλα συμπτώματα, τα οποία περιλαμβάνουν:

• Επανεμπειρίες: Τα παιδιά μπορεί να αναβιώνουν το τραυματικό γεγονός μέσω εφιαλτών ή αναμνήσεων κατά τη διάρκεια της ημέρας.

• Αποφυγή: Ενδέχεται να αποφεύγουν καταστάσεις, ανθρώπους ή τοποθεσίες που τους θυμίζουν το τραυματικό γεγονός.

• Συναισθηματική νωθρότητα: Τα παιδιά μπορεί να εμφανίζουν μειωμένα συναισθήματα ή να δυσκολεύονται να εκφράσουν χαρά και ευτυχία.

• Υπερεπαγρύπνηση: Μπορεί να είναι σε συνεχή κατάσταση εγρήγορσης, να έχουν δυσκολία στον ύπνο και να είναι ευερέθιστα.

Αιτίες

Η παιδική PTSD σχετίζεται με:

• Τραυματικά γεγονότα: Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι εμπειρίες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν σωματική ή ψυχολογική κακοποίηση, καταστροφές ή πολέμους.

• Γενετική και περιβαλλοντική προδιάθεση: Ορισμένα παιδιά μπορεί να είναι πιο ευάλωτα λόγω οικογενειακού ιστορικού ψυχικών διαταραχών ή άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων.

Ακροατήριο 08

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της ΔΜΣ στους εφήβους περιλαμβάνουν:

• Επαναλαμβανόμενες αναμνήσεις του τραυματικού γεγονότος

• Εφιάλτες και προβλήματα ύπνου

• Συναισθηματική αποσύνδεση ή αποξένωση από τους άλλους

• Υπερευαισθησία ή ευερεθιστότητα

• Αδυναμία συγκέντρωσης

• Αποφυγή καταστάσεων που θυμίζουν το τραύμα

Οι έφηβοι μπορεί να προσπαθήσουν να αποφύγουν τις δραστηριότητες που τους θυμίζουν το τραυματικό γεγονός, γεγονός που μπορεί να περιορίσει την κοινωνική τους ζωή και την εκπαιδευτική τους απόδοση.

Αιτίες και Παράγοντες Κινδύνου

Η ανάπτυξη της ΔΜΣ στους εφήβους μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες, όπως η σοβαρότητα του τραύματος, η διάρκεια της έκθεσης σε αγχωτικές καταστάσεις, η προϋπάρχουσα ψυχική υγεία και η υποστήριξη που διαθέτει ο έφηβος μετά το τραύμα. Ειδικότερα, οι έφηβοι που δεν έχουν ισχυρά υποστηρικτικά δίκτυα από γονείς ή φίλους μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι στην ανάπτυξη της ΔΜΣ.

Στα παιδιά, η ΔΜΤΣ συχνά εκφράζεται μέσα από συμπεριφορικές αλλαγές, όπως παλινδρόμηση σε προηγούμενα στάδια ανάπτυξης, υπερβολική προσκόλληση στους γονείς, επιθετικότητα, και προβλήματα με τον ύπνο ή τη συγκέντρωση. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη των κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων τους (Cohen et al., 2016).

Ωστόσο, παρά την αρνητική επίδραση της ΔΜΤΣ, σε ορισμένα άτομα μπορεί να παρατηρηθεί Μετατραυματική Ανάπτυξη (Post-Traumatic Growth, PTG), που αναφέρεται στις θετικές αλλαγές που μπορεί να προκύψουν ως αποτέλεσμα της αντιμετώπισης τραυματικών γεγονότων. Η μετατραυματική ανάπτυξη περιλαμβάνει βελτίωση στις διαπροσωπικές σχέσεις, αυξημένη εκτίμηση για τη ζωή, βαθύτερη αίσθηση προσωπικής δύναμης, και ανάπτυξη μιας πιο ουσιαστικής φιλοσοφίας ζωής (Tedeschi & Calhoun, 2004).

Η μετατραυματική ανάπτυξη δεν είναι απλώς η απουσία αρνητικών συμπτωμάτων, αλλά μια ενεργή διαδικασία μέσω της οποίας το άτομο επαναπροσδιορίζει τη ζωή του μετά το τραύμα. Οι υποστηρικτικοί κοινωνικοί δεσμοί, η κατανόηση του τραύματος και η ανάπτυξη στρατηγικών αντιμετώπισης μπορούν να ενισχύσουν αυτήν τη διαδικασία. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η μετατραυματική ανάπτυξη δεν αναιρεί τις αρνητικές επιπτώσεις του τραύματος, αλλά συνυπάρχει με αυτές, καθώς το άτομο βρίσκει τρόπους να αναπτυχθεί μέσα από την εμπειρία του (Zoellner & Maercker, 2006).

Βιβλιογραφία

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Publishing.

Cohen, J. A., Mannarino, A. P., & Deblinger, E. (2016). Treating trauma and traumatic grief in children and adolescents (2nd ed.). Guilford Press.

Tedeschi, R. G., & Calhoun, L. G. (2004). Posttraumatic growth: Conceptual foundations and empirical evidence. Psychological Inquiry, 15(1), 1-18.

Zoellner, T., & Maercker, A. (2006). Posttraumatic growth in clinical psychology—A critical review and introduction of a two component model. Clinical Psychology Review, 26(5), 626-653.

U234N0984

Επείγουσα και Προγραμματισμένη Καισαρική Τομή. Συχνότητα

Εμφάνισης και Περιγεννητικοί Παράγοντες Κινδύνου.

Το ήξερες πως η μουσική που ακούς συχνά μπορεί να σε βοηθήσει να μάθεις ευκολότερα; Όχι μόνο αυτό αλλά τα αγαπημένα σου μουσικά κομμάτια έχουν την ικανότητα να επηρεάσουν τα συναισθήματά σου και να αναδιαμορφώσουν παλαιότερες – ενδεχομένως άσχημες – αναμνήσεις.

Η Yiren Ren, διδακτορική φοιτήτρια στη Σχολή Ψυχολογίας του Georgia TechRen, είναι επικεφαλής συγγραφέας δύο νέων ερευνητικών εργασιών στα περιοδικά PLOS One και Cognitive, Affective, & Behavioral Neuroscience (CABN) που συνδέονται μεταξύ τους, καθώς και οι δύο «διερευνούν καινοτόμες εφαρμογές της μουσικής στη διαμόρφωση της μνήμης, προσφέροντας ιδέες τόσο για καθημερινή όσο και για κλινική χρήση».

«Η μία εργασία εξετάζει πώς η μουσική αλλάζει την ποιότητα της μνήμης όταν τη διαμορφώνει για πρώτη φορά – πρόκειται για τη μάθηση», λέει ο Thackery Brown, γνωστικός νευροεπιστήμονας, ενώ η δεύτερη «εστιάζει στις αναμνήσεις που έχει κάποιος ήδη και ρωτάει αν μπορεί να αλλάξει τα συναισθήματα που συνδέονται με αυτές χρησιμοποιώντας μουσική».

Μουσική (καλής) διάθεσης

Όταν παρακολουθείς μία ταινία με δυνατή μουσική επένδυση – μουσική που δημιουργήθηκε για να προκαλέσει συναισθήματα – αυτό που ακούς σε οδηγεί ακριβώς εκεί που θέλει ο συνθέτης.

Στη μελέτη τους, οι Ren, Brown και οι συνεργάτες τους αναφέρουν ότι αυτό το είδος «μουσικής διάθεσης» μπορεί επίσης να είναι αρκετά ισχυρό, ώστε να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο θυμάται κάποιος το παρελθόν του.

Στην έρευνα, οι 44 συμμετέχοντες-φοιτητές του Georgia Tech άκουγαν soundtracks ταινιών ενώ ανακαλούσαν μια δυσάρεστη ανάμνηση. Έτσι, ενσωμάτωσαν στις αναμνήσεις τους νέα συναισθήματα που ταίριαζαν με τη διάθεση της μουσικής. Και το αποτέλεσμα ήταν διαρκές.

Μια ημέρα αργότερα, όταν οι συμμετέχοντες ανακάλεσαν τις ίδιες αναμνήσεις – αλλά χωρίς μουσική συνοδεία – η συναισθηματική τους διάθεση εξακολουθούσε να ταιριάζει με τον τόνο της μουσικής που είχαν ακούσει την προηγούμενη μέρα.

"Δίνοντας θετικό πρόσημο στις «κακές» αναμνήσεις" :

Οι ερευνητές παρακολούθησαν την όλη διαδικασία με fMRI (λειτουργική απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού) και κατάφεραν να δουν την τροποποιημένη εγκεφαλική δραστηριότητατων συμμετεχόντων, την αυξημένη συνδεσιμότητα μεταξύ της αμυγδαλής, όπου γίνεται η επεξεργασία των συναισθημάτων, και άλλων περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη και την ενσωμάτωση πληροφοριών.

«Αυτό ρίχνει φως στην πλαστικότητα της μνήμης ως απόκριση στη μουσική και στον ισχυρό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μουσική στην αλλαγή των υφιστάμενων αναμνήσεών μας», λέει η Ren.

Η διδακτορική φοιτήτρια, η οποία παίζει πολλά διαφορετικά μουσικά όργανα, ενδιαφέρεται να ανακαλύψει πώς η μουσικοθεραπεία μπορεί να σχεδιαστεί για να βοηθήσει άτομα με διαταραχές της διάθεσης, όπως διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) ή κατάθλιψη.

Δεν υπάρχει μηχανή του χρόνου που θα μας επιτρέψει να γυρίσουμε πίσω και να εισάγουμε χαρούμενη μουσική στο μείγμα, ενώ συμβαίνει ένα κακό γεγονός και σχηματίζεται μια μνήμη, «αλλά μπορούμε να ανασύρουμε παλιές αναμνήσεις ακούγοντας συναισθηματική μουσική», λέει ο Thackery Brown. «Και ίσως μπορούμε να βοηθήσουμε τους ανθρώπους να αλλάξουν τα συναισθήματά τους και να αναδιαμορφώσουν τον συναισθηματικό τόνο που συνδέεται με ορισμένες αναμνήσεις».

https://pride.gr/life/body-soul/mousiki-echei-ti-dynami-na-therapefsei-tin-katathlipsi-kai-to-metatravmatiko-stres/

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

Η ΔΜΤΣ σε εφήβους μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες:

• Τύπος και ένταση του τραυματικού γεγονότος: Ορισμένα γεγονότα (π.χ., σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση) είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν ΔΜΤΣ.

• Προϋπάρχοντες ψυχολογικοί παράγοντες: Έφηβοι με προϋπάρχοντα ψυχικά προβλήματα έχουν αυξημένη πιθανότητα να αναπτύξουν ΔΜΤΣ.

• Υποστηρικτικό περιβάλλον: Η παρουσία ενός υποστηρικτικού περιβάλλοντος μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης της διαταραχής.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της ΔΜΤΣ στους εφήβους χωρίζονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες:

1. Επαναβιώσεις: Επώδυνες αναμνήσεις, εφιάλτες ή φλασμπάκ που φέρνουν το άτομο πίσω στο τραυματικό γεγονός.

2. Αποφυγή: Αποφυγή σκέψεων, συναισθημάτων ή καταστάσεων που θυμίζουν το τραύμα.

3. Αρνητικές αλλαγές στη διάθεση και στις σκέψεις: Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες, αποξένωση από άλλους και συναισθηματικό μούδιασμα.

4. Αλλαγές στη διέγερση και την αντιδραστικότητα: Αυξημένη εγρήγορση, ευερεθιστότητα και δυσκολία στον ύπνο.

Επιπτώσεις στην Ανάπτυξη και την Εκπαίδευση

Η ΔΜΤΣ μπορεί να επηρεάσει τη σχολική επίδοση, την αυτοεκτίμηση, και τις σχέσεις με τους συνομηλίκους, καθιστώντας την εφηβεία μια ακόμα πιο δύσκολη περίοδο προσαρμογής και ψυχολογικής ανάπτυξης. Η δυσκολία στην επεξεργασία του τραύματος μπορεί να οδηγήσει σε απομόνωση, και σε ορισμένες περιπτώσεις αυξημένο κίνδυνο για κατάχρηση ουσιών ή ανάπτυξη άλλων ψυχικών διαταραχών.

Θεραπευτικές Προσεγγίσεις

Η θεραπεία της ΔΜΤΣ σε εφήβους περιλαμβάνει:

• Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία (CBT): Επικεντρώνεται στην αναγνώριση και αλλαγή δυσλειτουργικών σκέψεων και συμπεριφορών.

• EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing): Μια θεραπεία που περιλαμβάνει κινήσεις των ματιών για την απευαισθητοποίηση από τις τραυματικές αναμνήσεις.

• Οικογενειακή Θεραπεία: Βοηθά το οικογενειακό περιβάλλον να υποστηρίξει τον έφηβο και να κατανοήσει τον ρόλο του στη διαδικασία αποκατάστασης.

Βιβλιογραφία

1. American Psychiatric Association (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th ed.). Αναλύει τη διάγνωση της ΔΜΤΣ και παρέχει κριτήρια για τα συμπτώματα.

2. Cohen, J. A., & Mannarino, A. P. (2008). Trauma-focused cognitive behavioral therapy for traumatized children and adolescents. Journal of Interpersonal Violence, 23(6), 739-749. Έρευνα σχετικά με τη θεραπεία CBT για παιδιά και εφήβους με ΔΜΤΣ.

3. Carrion, V. G., & Wong, S. S. (2012). "PTSD in children and adolescents: Risk factors and treatment." European Journal of Psychotraumatology, 3(1). Μελέτη για τους παράγοντες κινδύνου και τη θεραπευτική προσέγγιση.

4. Pynoos, R. S., Steinberg, A. M., & Piacentini, J. (1999). "A developmental psychopathology model of childhood traumatic stress and intersection with anxiety disorders." Biological Psychiatry, 46(11), 1542-1554. Αναλύει τη σχέση της τραυματικής εμπειρίας με την ανάπτυξη των παιδιών και εφήβων.

5. Ford, J. D., & Courtois, C. A. (2009). Treating complex traumatic stress disorders in children and adolescents: Scientific foundations and therapeutic models. Περιγράφει σύγχρονες θεραπείες για τη διαταραχή μετατραυματικού στρες και τονίζει τη σημασία της έγκαιρης παρέμβασης.

   
   

Αυτές οι πηγές αποτελούν μια βάση για τη μελέτη της ΔΜΤΣ στους εφήβους, με έμφαση στους παράγοντες κινδύνου, τα συμπτώματα, και τις θεραπευτικές μεθόδους.

Παρουσιάζει διάφορες μεθόδους θεραπείας, συμπεριλαμβανομένων των παραδοσιακών και εναλλακτικών προσεγγίσεων, που μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα να επουλωθούν από το τραύμα.

Συμπεριλαμβάνει μαρτυρίες ανθρώπων που έχουν βιώσει PTSD, προσφέροντας μια βαθύτερη κατανόηση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν.

Παρέχει πρακτικές συμβουλές και ασκήσεις για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και την προώθηση της ψυχικής υγείας.

«Η σοφία του τραύματος», η ταινία του Gabor Maté που θεραπεύει μέσα από το τραύμα