Yaklaşımının temsilcisi Wilhelm Wundt’tur. Bu yaklaşıma göre psikolojinin konusu insan bilincini oluşturan ögelerdir. Bilinç, bireyin kendisinin ve çevresinin farkında oluşudur. Bilinci incelemek için kullanılan yöntem içe bakıştır. İçe bakış yöntemi, bir bireyin kendi iç dünyasını incelemesi ya da bir olay veya etki karşısında hissettiklerini ve fikirlerini dile getirmesidir.

William James (Vilyım Ceyms), John Dewey (Con Duvey) yaklaşımın temsilcileridir. Fonksiyonalizm yaklaşımına göre her davranışın bir işlevi vardır ve amacı çevreye uyum sağlamaktır. Çevreye uyum sağlayan davranışlar ve düşünceler geliştirilmelidir. Fonksiyonalizm yaklaşımı; düşünme, algılama ve öğrenme süreçlerine önem verir ve bu süreçleri açıklamaya çalışır

Bu yaklaşımın öncelikli konusu algıdır. İnsanlar uyarıcıları bütün ve eksiksiz olarak algılama eğilimindedirler. Bu yaklaşıma göre bütün, parçaların toplamından farklıdır. Duyu organlarına gelen uyarıcılar gruplanır, yorumlanır ve örgütlenir. Max Wertheimer (Maks Verthaymır) algı üzerine yaptığı araştırmalarla Gestalt (Geştalt) psikolojisini doğuracak olan gelişmelerin önünü açmıştır.

Wertheimer, hareketin görsel algılanması sırasında nesnelerin art arda sıralandığını değil bir bütünün algılandığını fark etmiştir. Örneğin bir film seyredildiğinde tek tek film kareleri değil bütün bir hareket algılanmaktadır. Psikolojik olaylar tekil ögelerin toplamı değil parçalanmaz bütünlerdir. Wertheimer, bu bütünlere “Gestalt” adını vermiştir.

John Watson (Con Vatsın), İvan Pavlov (İvan Pavlov), Frederic Skinner (Frederik Skinır) ve Edward Thorndike (Edvırd Törndayk) yaklaşımın temsilcileridir. Bu yaklaşıma göre psikolojinin konusu gözlenebilen ve ölçülebilen insan davranışlarıdır. Doğuştan getirilen hiçbir davranış ya da özellik yoktur. Davranışlar eğitim ve çevre etkisiyle sonradan oluşur. Duygular ve zihinsel süreçler nesnel bir şekilde incelenemediği için psikolojinin konusu olamaz. Davranışçı yaklaşım, deney ve gözlem yöntemini kullanır.

Sigmund Freud (Sigmund Froyd), Alfred Adler (Alfred Adler) ve K. Gustav Jung (Gustav Yung) yaklaşımın temsilcileridir. Bu yaklaşıma göre psikolojinin konusu bilinçaltı ve bilinçaltının çözümlenmesidir. Bilinçaltı, insanın bastırılmış isteklerinden oluşur. Davranışların temelinde bu istekler bulunur ve insan davranışları bilinçaltı tarafından yönlendirilir. Psikanalitik yaklaşım, çocukluk dönemine dayanan bilinçaltı etkenlerin kişiliğin gelişmesinde belirleyici rol oynadığını savunur. Si̇gmund Freud (1856-1939)

Abraham Maslow (Abraham Maslov) ve Karl Rogers (Karl Racırs) yaklaşımın temsilcileridir. İnsanın değerli olduğu ve doğasının iyilik temelleri üzerine kurulduğu görüşünü ileri sürmüşlerdir. Bu yaklaşıma göre psikolojinin konusu insanı anlamaktır. Davranışların temelinde ihtiyaçlar (güdüler) bulunur. Birey “kendini gerçekleştirmeye” çalışan bir varlıktır.

Birey tek, benzersiz ve değerlidir. Koşulsuz saygıyı ve sevgiyi hak eder. Hümanistik yaklaşıma göre çevresel koşullar uygun olduğu takdirde birey, gelişimini en üst düzeye çıkarabilecek potansiyele sahiptir. Hümanistik yaklaşım içe bakış ve empati yöntemini kullanır. Empati, kişinin kendisini karşısındakinin yerine koyarak, onun ne hissettiğini, ne düşündüğünü anlamaya çalışmasıdır. Abraham Maslow (1908-1970)

Rollo May (Rallo Mey) yaklaşımın temsilcisidir. Yaşamda anlam bulmayı, acıyı ve ölümü kabullenmeyi, eylemlerin sorumluluğunu üstlenmeyi, varoluşun kaygılarını göğüslemeyi, bireyselliği ve irade özgürlüğünü öne çıkaran bir yaklaşımdır. Birey, kişiliğini kendi seçimleri ile oluşturur. Yaşamı anlamlı ve yaşamaya değer hâle getirmek, insanın kişisel sorumluluğudur.

Geçmişte yaşanılan ya da gelecekte yaşanılacak olan değil yaşanılan o “an” önemlidir. İnsan davranışları sınırlanmamalı, denetim altına alınmamalı ve insan özgür bırakılmalıdır. Psikolog Rollo May “insan odaklı felsefe” yaklaşımını ilk kez psikoloji alanına uygulamıştır. May’a göre insan, olumsuz duygularını engellemek ya da bastırmak yerine bunları kabullenmelidir. Bu duygular insan yaşamının doğal bir parçasıdır ve gereklidir. Rollo May (1909-1994)