Қазақстандағы жоғары білім берудің дамуы. by Айзат Мукышева

aizatmukyseva — 2023-02-11 14:57:35 UTC

Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесінің экономикада, ғылымда, мәдениетте болып жатқан өзгерістерге байланысты дамыған жақтарының ерекше белгілері: ашықтық, жоғары оқу орындарының ғылыммен және өндіріспен тығыз өзара әрекеттестігі, жоғары білім деңгейі, оқытушылардың жоғары кәсібилігі, жоғары оқу орындары мазмұнын ғылыми-техникалық прогресстің жаңа жетістіктеріне бағдарлау
_{Шолпанқұлова Г.К., Калкеева К.Р. Жоғары мектеп педагогикасы. Оқу құралы. – Нұр-Сұлтан: Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ, 2021. 39 б.}

aizatmukyseva — 2023-02-11 14:59:51 UTC

Сорбон университетінде төрт елдің білім министрлері: Франция, Италия, Германия және Ұлыбритания – «Жоғары білімнің еуропалық жүйесінің архитектурасын үйлестіру туралы бірлескен декларацияға» қол қояды (мамыр 1998). Қазақстан 2010 жылдың 11 наурызынан бастап Орта Азия мемлекеттерінің ішінен бірінші болып, Еуропалық білім беру кеңістігінің толық мүшесі, Еуропалық жоғары оқу орындарының аймағына (Болон процесі) енген 47-ші ел болды.

_{Игібаева А.К., Дюсенбаева А.Т. Жоғары мектеп педагогикасы: оқу құралы. - Өскемен: ШҚМУ баспасы, 2013. – 147 б.}

Болон процесіне қосылған соң Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінде елеулі өзгерістер болды.

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:04:50 UTC

1. Қазақстандық жоғары оқу орындарының қазіргі таңда әлемнің 650 университеті қол қойған Университеттердің Ұлы Хартиясына қосылуы орын алды.
2. Болон декларациясының принциптеріне негізделген, мамандарды дайындаудың үштік моделі жүзеге асырылды: бакалавр – магистр – PhD доктор.
3.Жоғары оқу орындарының оқу процесіне озық технологиялар мен оқыту жүйелері енгізілді: барлық жоғары оқу орындарына оқытудың кредиттік технологиясы енгізілді, 38-інде қос дипломды білім беру, 42-інде қашықтықтан оқыту жүзеге асырылады.
4. Студенттердің академиялық ұтқырлығы аясында сынақтық бірліктерді қайта есептеу негізіне ECTS қабылданды.
5. ҚР БҒМ профессор-оқытушылар құрамы мен студенттердің академиялық мобильділігіне қаражат бөледі, сондай-ақ жоғары оқу орындары тарапынан да академиялық мобильділікке қаражат бөлінеді.
6. Салғастырмалы критерийлер мен әдіснаманы әзірлеу мақсатында сапаны қамтамасыз етудегі еуропалық ынтымақтастыққа көмектесу үшін ҚР БҒМ Аккредиттеу агенттіктерінің ұлттық тізімін құрды.

Қазақстанның білім беру жүйесін реформалау

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:17:59 UTC

Тәуелсіз Қазақстан жағдайында жоғары білім жүйесін реформалаудың кезеңдері

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:24:14 UTC

1.1991-1994 жж. - жоғары білімнің заңнамалық және нормативтік- құқықтық базасының қалыптасуы;

2. 1995-1998 жж. - жоғары білім беру жүйесін және оның мазмұнын жаңарту;

3. 1999-2004 жж. - білім беруді басқару мен қаржыландыру, білім беру ұйымдарына академиялық еркіндік беру;

4. 2005-2010 жж. - «2015 жылға дейінгі Қазақстанның білім беру жүйесін дамыту тұжырымдамасы» негізінде нарықтық экономикаға жоғары білім беру жүйесін бейімдеу;

5. 2011 жж. қазіргі уақытқа дейін - жаңа кезең, инновациялық дамуға бейімделген, еңбек нарығында бәсекеге қабілетті мамандарды дайындаудың ұлттық моделін қалыптастыру.

_{Ш.Таубаева «Педагогика әдіснамасы»оқу құралы.Қарасай баспасы 2013 ж}

Білім беру саласында жарияланған реформалар

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:28:04 UTC

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:32:08 UTC

Қазақстан Республикасының жоғары білім жүйесінің әлемдік білім беру кеңістігіне интеграциялану міндетінен білім берудің Болондық үлгісін жүзеге асыруда, ол төмендегідей деңгейлерден тұрады: бакалавриат – магистратура – PhD докторантура бағдарламалары бойынша үш сатылы моделі қалыптастырылды
_{Игібаева А.К., Дюсенбаева А.Т. Жоғары мектеп педагогикасы: оқу құралы. - Ӛскемен: ШҚМУ баспасы, 2013. – 147 б.}

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:32:52 UTC

Жоғары білім міндеттері  Жоғарғы мамандарды дайындау;  Жоғары білім алу және кейінгі білім алуды жалғастыруға мүмкіндік беру;  Білімді дамыту;  Білім беруді барлық деңгейде дамыту;  Қоғамдық құндылықтарды бекіту және қорғау.
_{Ахметова Г.К., З.А.Исаева .Педагогика для магистратуры университетов.Алматы, 2017}

Жоғары білімнің көпдеңгейлігі

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:37:16 UTC

Көпдеңгейлі білім беру жүйесінің мәні-біздің елімізде әртүрлі деңгейдегі, ұзақтығы мен мақсаты бар негізгі білім беру бағдарламаларының жиынтығын білдіретіндігінде.Ол жоғары білімді дамытудың отандық және шетелдік тәжірибесін және ЮНЕСКО қабылдаған білім берудің халықаралық классификациясын ескереді, қазіргі заманның талаптарына, бүкіл әлемдік қауымдастық шеңберінде біртұтас білім беру кеңістігін қалыптастыруға жауап береді.

Қазақстанда «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім туралы»заңмен жоғары оқу орындарының келесі түрлері белгіленеді:

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:40:11 UTC

Қазақстандағы ЖОО ашылу тарихы

aizatmukyseva — 2023-02-11 15:54:00 UTC

1926 Ташкент жоғары педагогикалық институтында қазақ факультеті ашылды.

1928 Факультет Алматыға көшіріліп Қазақ мемлекеттік университеті атағын алды.

1929 Алматыда зооветерина рлық институт ашылды.

1935 Қазақ мемлекеттік университет Абай Құнанбаев атын алды.

1931 Алматыда алғашқы медициналық институт ашылды.

1934 С.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университет ашылды. Тауметаллургия лық университет ашылды.

30-шы жылдары сырттай оқу жүйесі дами бастады. Орал, Семей, Ақтөбе, Петропавл, Шымкент, Қостанайда педагогикал ық институттар ашыла бастады.

2001 ж. 5 шілдеде Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен 8 Жоғары оқу орындарына ерекше мәртебе берілді.

aizatmukyseva — 2023-02-11 16:02:18 UTC

1) Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті;
2) Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті; 3) Қазақ ұлттық аграрлық университеті;
4) Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті;
5) С.Ж. Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті;
6) Т.Қ. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясы;
7) Құрманғазы атындағы Қазақ ұлттық консерваториясы; 8) Қазақ ұлттық музыка академиясы.

_{https://el.kz/content-4506_3779/}

aizatmukyseva — 2023-02-11 16:13:01 UTC

1934 жылғы 15 қаңтар – КСРО Халық Комиссарлары Кеңесінің және БК(б)П Қазақ өлкелік комитетінің қаулысымен педагогикалық институт негізінде құрылған Қазақ мемлекеттік университетінің (ҚазМУ) ресми ашылу күні. Сол жылдың 2 желтоқсанында ҚазМУ-ге белгілі кеңестік партия және мемлекет қайраткері С. М. Кировтың есімі берілді.
1937 жылы қыркүйекте төрт жылдық оқу жүйесіне негізделген тұңғыш гуманитарлық шет тілдері факультеті ашылды. Бір жылдан кейін 120 студенті және құрамында орыс тілі мен әдебиеті, ағылшын тілі және француз тілі тәрізді үш кафедра бар филология факультеті (оқу мерзімі 5 жылдық) ашылды.
1954 – 1955 оқу жылы университетте 3778 студент оқыды, 386 оқытушы – профессор еңбек етті. 1970 жылы университет құрамында 16 мамандық бойынша жас кадрлар дайындайтын 10 факультет, 65 кафедра болды. 1980 жылы 89 кафедрада 869 оқытушы, онын ішінде 79 профессор мен 540 доцент, ғылым кандидаттары қызмет атқарды.
1993 жылдың 9 қаңтарында ҚР Президенті Н. Ә. Назарбаевтың «Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің мәртебесі туралы» арнайы қаулысымен университетке автономды мемлекеттік жоғары оқу орны мәртебесі берілді және ол әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университеті болып өзгертілді.
Ал 2001 жылдың 5 шілдесінде Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен Қазақстанның жоғары оқу орындары арасында алғашқы болып ұлттық университет ерекше мәртебесі берілді.

https://www.kaznu.kz/kz/11657/page/

aizatmukyseva — 2023-02-11 16:18:26 UTC

aizatmukyseva — 2023-02-11 16:20:24 UTC