1961 yılında hayatını kaybeden Jung, uzun yıllar boyunca bilinçlilik, bilinçdışı, kişiliğin alt temelleri ve yaşamın evreleri gibi psikoloji için değerli birçok konuyu çalışmıştır.

SHADOW-GÖLGE

EGO

SELF

PERSONA

BİREYSEL BİLİNÇDIŞI

TOPLUMSAL BİLİNÇDIŞI

BİLİNÇ

1931’de yazdığı “Yaşamın Evreleri” başlıklı bir makalesinde, ömrü karakterize etmek için ufuk boyunca yayılan güneş metaforunu kullandı.

Jung, şöyle yazmaktadır:

^{“Sabahları güneş, bilinçsizliğin gece denizinden yükselir ve önünde uzanan geniş, parlak dünyaya bakar ve ne kadar yükseğe tırmanırsa o kadar genişler.”} (s. 397). Bu modeldeki ufkun altında kolektif bilinçdışı, insan ruhunun ayrılmaz bir parçası olan ve bireylerin belirli rüyalarında ve dininde bulunan motiflerde ayırt edilebilir olan içgüdüsel imgelerin ve arketiplerin evrensel deposu yatmaktadır.

Aynı zamanda insanın ruhsal işlevlerini dört bölümde sıralayan Jung'un kuramını Myers ve Briggs'in geliştirmesi üzerine günümüzde hala kullanılmakta olan MBTI kişilik tip göstergesi oluşturulmuştur. Jung, insanların dünyayı dört temel psikolojik işlev olan (duyu, sezgi, duygu ve mantık) kullanarak deneyimlediklerini ve bu dört işlevden birinin çoğu zaman bir kişi için baskın olduğunu düşünmüştü.

Bilinçdışının bilinci şekillendirdiğini söyleyen Jung, bilinçdışını da ikiye ayırır; bireysel bilinçdışı ve

toplumsal/kolektif bilinçdışı.

Bilinçdışından yaratıcılığın kaynağı diye bahseden bilim insanı, kolektif bilinçdışını atalarımızdan miras aldığımız, bireysel bilinçdışını da bireyin kendi deneyimlerinden oluşan bilinçdışı olarak tanımlamıştır.

'İlk görüşte aşk' ve 'deja vu' gibi terimleri kolektif bilinçdışı ile açıklamış, hatta Yunan mitolojisinde var olan insanın dünyaya yarım gönderilmesi felsefesi üzerinden ilk görüşte aşkta kolektif bilinçaltındaki anima/animus'umuzun yani içimizdeki hayvansal enerjinin karşılığını bulduğumuzu söylemiştir.

Ayrıca Freud'un genellikle cinsellikle ilişkilendirdiği bazı figürleri de kendi teorisinde egonun karanlık tarafı olarak adlandırdığı 'gölge' arketipiyle yani kişinin kendi bilinçaltıyla yüzleşmesi olduğundan bahsetmiştir. (Yılan, canavar, ejderha, şeytan vs.)

Özellikle şizofreni hastalarıyla yaptığı çalışmalarda da hastaların rüyalarında gördükleri sembollerde benzerlik fark etmesiyle kolektif bilinçdışı teorisini geliştirmiştir, Jung'a göre dinler, bazı gelenekler ve neden yaptığımızı bilmeden yaptığımız çoğu şey kolektif bilinçdışımızdan gelir.

Bu arketipler, insanın yaşamındaki temel rolleri, deneyimleri ve duygusal tepkileri temsil eder. Her birey, bu arketiplerin farklı kombinasyonlarına sahip olabilir ve bu da onların dünyayı nasıl algıladıklarını ve nasıl tepki verdiklerini etkiler.

Persona arketipi bireyi sosyal rolleriyle uyumlu yapar ve belki de en önemlisi benliği olumsuz imajlar sergilemekten korur. Ancak personayı fazla özümseme sonucunda kişilik bozulmaları ortaya çıkabilir.

Bazen the anima; genç bir kadın, bir cadı, dünya ana; the animus da yaşlı bilge bir adam, rasyonalist hatta tartışmacı bir adam olarak tanımlanmıştır.

Bu figürler bilinçdışında karanlık tarafta yer alan 'kolektif bilinçdışı'nın ürünleridir.

Her türlü bastırılmış düşünce, duygu, kabul görmeyen cinsel istekler, arzular, içgüdüler vs. burada bulunur. Kısacası, topluma ve kendimize ters düşen her şeyi içerir.

Örneğin zenofobi yani yabancı fobisi gölgeden gelen bir fobidir, bilinçdışında yabancı olanın zararlı olabileceği zihniyeti şimdiki ulus devletlerde kendini aşırı milliyetçilikle gösterebilir.

Türlerinin yok olmasından korkan gruplar, başka gruplara karşı düşmanlık besliyordu. Günümüzde de soykırım gibi vahşi tepkiler ‘’gölge’’ arketipimizde bulunan yok olma korkusunun yol açtığı ‘’düşmanlık/korku’’ nedeniyle ortaya çıkabilir.

Zamanla bilinçlilik sınırları keskinleşen çocuk, ergenlikte yeni bir aşamaya girer. Jung'a göre yetişkin rolleriyle tanışacakları ve cinselliği keşfedecekleri bu evre sağlıklı yetişkinlik için mühimdir.

Ergenlikten sonra, Jung’un karakterize ettiği bir sonraki geniş aşama gençliktir, bu aşama artık çocuklukla bağlantıların koparılması gereken, gelecek kaygılarının çıktığı evredir.

Jung’un güneş metaforunu kullanmak için bir sonraki önemli faz, güneşin gökyüzündeki en yüksek noktasına ulaşmasıdır; yani “öğle vakti” veya “orta yaş”.

Jung muhtemelen batı psikolojik geleneğinde “orta yaş krizinin” varlığını fark eden ilk düşünürdür. Orta yaş, Jung’un deyimiyle “hayatın ikinci yarısına” girişi işaret eder.

Hayatın ikinci yarısı, yaşamın ilk yarısından farklı ve çoğu zaman telafi edici değerler, hedefler, ihtiyaçlar ve öncelikler kümesini ön plana çıkarır. Örneğin, yaşamın ilk yarısı çok fazla sosyal çaba, profesyonel hedef ve ego tatmini/övünmeye odaklanıyorsa, yaşamın ikinci yarısı ailesel ilişkilere, ruhsal isteklere ve/veya diğer daha hümanist değerlere daha fazla odaklanmalıdır.

Bir de güneşin ufka doğru batmaya başladığı bir yaşam mevsimi vardır. Jung, özellikle daha sonraki yıllarda, yaşlılık sorunları ve fırsatlarına dikkat etmiştir. Yine, yaşlanmanın olumlu boyutlarını gören ilk psikolojik düşünürlerden biriydi ve aynı zamanda da kayıp ve hoşnutsuzluğun varlığını söz konusu etti.

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/133626/mod_resource/content/1/%2806%29%20C.G.%20Jung%20ve%20Bireysel%20Psikoloji.pdf

https://kapsikoloji.com/persona-golge-ego/

https://www.tugceturanlar.com/arketip/

https://en.wikipedia.org/wiki/Carl_Jung

https://carljungturkiye.wordpress.com/2017/06/22/self-benlik/

https://pavonisegitim.com/2021/07/28/carl-junga-gore-hayatin-asamalari/

https://www.behance.net/gallery/113389263/ANIMUS

https://evrimagaci.org/icimizdeki-canavar-kahramanlar-evrimsel-psikolojide-carl-gustav-jungun-arketipleri-8262

Bu alanda Jung yine Freud’dan farklıdır, Freudiyen teoride ego, süreçlerin ve bireyin bireysel psikolojisinde dönen merkezin şekli üzerinde sorumluyken, Jungyian teoride ego yalnızca sonsuz kompleksleri içeren selften bir parçadır.

''Bir kişiye uyan ayakkabı, diğerine dar gelir; yaşamak için evrensel bir reçete yok.''