- Đuôi phân hóa: bài học nhân sinh của nhà văn Nguyễn Minh Châu.
* Thân bài: 
- Giới thiệu tác phẩm: 
+ In trong tập "Bến quê" năm 1985
+ Mang đậm tính tự sự- triết lí, tiêu biểu cho phong cách của nhà văn sau năm 1975
-Khát quát tình huống truyện một và hai:
+ Để có thể xuất bản một bộ lịch nghệ thuật về thuyền và biển thật ưng ý, Phùng đã đi tới vùng biển từng là chiến trường cũ của anh thời kháng chiến chống Mĩ. Sau một tuần lễ "phục kích"  anh đã chụp được 1 bức ảnh thật đẹ và toàn bích
+ Từ chiếc thuyền ngoài xa thật đẹp ấy, anh đã chứng kiến một cảnh tượng tàn nhẫn: người đàn ông đánh đập vợ dã man, còn người đàn bà thì nhẫn nhục chịu đựng 1 cách kinh ngạc khiến Phùng chỉ biết há hốc mồm.
+Phùng bị lão đàn ông đánh, bị thương phải đưa về trạm y tế của toàn án huyện. Ở đấy anh đã nghe câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà hàng chài.
- Phân tích đoạn trích:
+Ban đầu Phùng là người nghệ sĩ có thái độ dễ bằng lòng, nhìn đời bằng con mắt đơn giản một chiều không sẵn sàng đối mặt với nghịch lí cuộc đời.
+ Khi người đàn bà hàng chài từ chối lời đề nghị của chánh án Đẩu- li dị chồng, Phùng rất ngạc nhiên và thấy khó hiểu bởi anh có niềm tin vào sách vở, lí thuyết và pháp luật và quyền bình đẳng nam nữ.
+Khi nghe câu chuyện về cuộc đời của người đàn bà hàng chài, Phùng đã " vỡ ra" nhiều điều về cuộc đời và con người:
. Cuộc sống không đơn giản, xuôi chiều mà luôn chứa đựng những mâu thuẫn, phải có cái nhìn đa diện
. Con người đâu chỉ sống cho riêng mình
. Đừng vội đáng giá sự việc con người qua vẻ bề ngoài.
- Đánh giá nghệ thuật
- Câu hỏi đuôi: bài học nhân sinh của Nguyễn Minh Châu:
+ Đừng nhầm lẫn giữa bản chất và hiện tượng, nội dung bên trong và hình thức bên ngoài, nhìn nhận sự việc từ một phía
+Mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời: nghệ thuật thì ở rất xa còn sự thật cuộc đời lại ở rất gần
* Kết bài: khẳng định lại vấn đề

1. Thể thơ: Tự do
2. Những từ ngữ, hình ảnh: trần trụi, hoang lạnh, đồng chua, đất mặn, ngã trước miệng cá mập, vùi dưới cơn bão dữ dội (lều bạt, gian nan)
3. BPTT: So sánh 
- làm cho câu thơ thêm sinh động, tăng hiệu quả diễn đạt
- làm nổi bật lên sự xinh đẹp, tráng lệ của những hòn đảo
- sự trân quý, yêu mến thiên nhiên đất nước của Trần Đăng khoa
4. 
- sự đồng cảm với những vất vả của người lính trên đảo
- sự yêu thương, trân quý những hi sinh của người lính ảnh trên đảo và những giá trị mà các anh mang lại cho đất nước
5. PTBĐ chính: Nghị luận
6. Theo tác giả, nguồn gốc sâu xa của nạn bạo lực xuất hiện gần đây là do sự xuống cấp nghiêm trọng về nhân văn, về bệnh vô cảm
7. 
- Lên án, tố cáo nạn vô cảm trong đời sống hiện nay
- Sự băn khoăn, trăn trở về những hiểm hoạ khó lường của lối sống vô cảm
- Gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về thực trạng vô cảm trong cuộc sống hiện nay
8. 
- cuộc sống hối hả khiến nhiều người vô tình chỉ nghĩ đến việc kiếm tiền mà quên đi việc chăm sóc cho tâm hồn bản thân
- dần dà con người sẽ trở thành những cỗ máy làm việc kiếm tiền, làm mất đi phần "người" giàu tinh thần và cảm xúc
- song song việc làm việc thoả mãn nhu cầu vật chất ta cũng cần xây dựng một đời sống tinh thần lành mạnh

Nhà triết học Gớt cho rằng: “Lý thuyết chỉ là màu xám còn cây đời mãi mãi xanh tươi”. Lý thuyết chỉ một màu xám nhàm chán, khô cằn, còn cuộc sống ngoài kia muôn màu, muôn sắc. Bởi vậy, "việc rèn luyện kỹ năng sống cũng cần thiết như việc tích lũy kiến thức". Lý thuyết có sự hữu hạn mà bất cứ ai cũng có thể học được. Cuộc sống là thực tiễn xảy ra hàng ngày xung quanh ta, nó muôn màu sắc, đa dạng âm thanh mà không khi nào ta có thể học hết. Bởi vậy học không chỉ đơn thuần là học lý thuyết mà nó còn cần có sự kết hợp với thực tế cuộc sống. Cuộc sống là chuỗi những ngày tháng tràn ngập sự bất ngờ, cho nên phải có kĩ năng sống mới có thể tự tin mà vượt qua. Cho dù bạn có học cao đến đâu, có học nhiều những kiến thức uyên thâm đi chăng nữa mà không áp dụng được vào thực tế thì nó cũng chỉ là lý thuyết suông, và công sức bạn ngồi học lý thuyết ấy coi như là công cốc. Kĩ năng sống nghe thì có vẻ như là những điều phi thường nhưng thực chất lại vô cùng đơn giản như kĩ năng thuyết trình, nói trước đám đông; kĩ năng làm việc nhóm, hợp tác; cách chia sẻ với mọi người và đoàn kết lại lúc khó khăn,... Tấm gương sáng khi nói về rèn luyện kĩ năng sống phải kể đến chàng trai Nick Vujicic, một con người sinh ra đã thiếu tứ chi. Bằng sự động viên của cha mẹ và đặc biệt là sau khi đọc xong một bài báo viết về hình ảnh của một người cũng có hoàn cảnh như anh nên anh đã nỗ lực, vươn lên khẳng định mình trở thành một nhà diễn thuyết truyền cảm hứng sống và kĩ năng sống cho những con người thiếu may mắn như anh. Cần thiết là vậy nhưng vẫn có nhiều bạn trẻ chọn cách bỏ qua việc rèn luyện kĩ năng sống mà chăm chăm học lý thuyết sách vở; tuy điều đó không sai thế nhưng sau này sự thành công của họ chắc chắn sẽ thấp hơn những người biết rèn luyện song song kĩ năng sống và kiến thức sách vở. Có thể nói rằng, biển tri thức vốn nhiều nhưng chỉ là phần gần bờ, còn phần mà chúng ta cần chiếm lĩnh là cả đại dương bao la, rộng lớn. Vì vậy mỗi người hãy chủ động học tập và rèn luyện kĩ năng sống, để có cho mình những công cụ hữu hiệu phục vụ cho cuộc đời mai sau

Câu 1: Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ tự do
Câu 2: Cuộc sống gian khổ và hiểm nguy trên đảo của người lính được miêu tả qua những từ ngữ, hình ảnh là: "trần trụi giữa trời", "ngã trước miệng cá mập", "vùi dưới cơn bão dữ tợn"
Câu 3: Phép tu từ được sử dụng là so sánh "những quần đảo long lanh như ngọc đất"
- Tác dụng:
+ Giúp cho hình ảnh, hiện tượng được nhắc đến trở nên sinh động hơn, giúp người đọc dễ hình dung; làm cho câu thơ trở nên bay bổng và cuốn hút hơn.
+ Nhấn mạnh vẻ đẹp của những quần đảo và thể hiện niềm tự hào của tác giả về vẻ đẹp của biển đảo quê hương.
Câu 4: Đoạn thơ trên cho ta thấy được cuộc sống gian khổ và hiểm nguy trên đảo của những người lính. Qua đó, ta càng thêm đồng cảm, xót xa với những khó khăn mà họ phải trải qua. Hơn nữa là tình cảm biết ơn những người lính không ngại gian khổ, hiểm nguy để giữ vững chủ quyền biển đảo và niềm yêu quý, tự hào đối với những tấm gương sẵn sàng hy sinh thân mình cho quê hương, đất nước.
Câu 5: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích là nghị luận.
Câu 6: Theo tác giả, nguồn gốc sâu xa của nạn bạo lực xuất hiện gần đây là do sự xuống cấp nghiêm trọng về nhân văn, về bệnh vô cảm.
Câu 7: Thái độ của tác giả được khi bàn về hiểm họa vô cảm trong xã hội hiện nay là:
- Phê phán, lên án thói sống vô cảm, chỉ biết sống cho mình mà không nghĩ cho người khác, dửng dưng trước nỗi đau của người khác.
- Băn khoăn, lo lắng, trăn trở trước căn bệnh vô cảm đang ngày càng lan rộng, nạn bao lực đã xuất hiện ngày càng nhiều và dữ dằn, sự xuống cấp nghiêm trọng của nhân văn của con người.
- Cảnh báo con người trước hiểm họa khôn lường của vô cảm trong xã hội, đặc biệt là tuổi trẻ.
Câu 8: Trong xã hội ngày nay, có những người chỉ biết quan tâm về đời sống vật chất mà quên đi việc phải nuôi dưỡng đời sống tinh thần và tâm hồn của bản thân. Nếu tâm hồn cứ vơi cạn và khô héo dần sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến lối sống, đạo đức của nhân loại, đặc biệt là thế hệ trẻ. Vì thế, con người cần phải nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của vẻ đẹp tâm hồn và có ý thức nuôi dưỡng, làm đẹp thêm thế giới tâm hồn của mình.

Câu 1:
Để phát triển một cách toàn diện, bên cạnh việc trang bị kiến thức, con người cũng cần học hỏi thêm nhiều kỹ năng sống tích cực để hòa nhập và khẳng định giá trị của bản thân. Bàn về vấn đề này, có ý kiến cho rằng : "Việc rèn luyện kĩ năng sống cũng cần thiết như việc tích lũy kiến thức". Kĩ năng sống là những tri thức, cách ứng xử, đối đáp của bản thân mỗi người đối với người khác và đối với cuộc sống của mình. Cuộc sống phát triển, khoa học kĩ thuật tiên tiến hiện đại, đòi hỏi người làm việc cần trang bị cho mình những kỹ năng sống như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng xử lý tình huống, kỹ năng làm việc nhóm,... để có thể vận hành công việc một cách trơn tru và hiệu quả hơn. Kỹ năng sống còn giúp con người bình tĩnh và chủ động trong mọi tình huống, từ đó ta dễ dàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách của cuộc sống. Có được kỹ năng sống, ta dễ có được thành công và dễ thăng tiến trong cuộc sống. Không những vậy, kỹ năng sống còn giúp con người gắn kết những mối quan hệ, mang đến thiện cảm trong mắt người đối diện vì nó góp phần nâng cao giá trị của bản thân, hoàn thiện cho tính cách và năng lực của con người. Vai trò của kỹ năng sống quan trọng đến vậy, thế nhưng trong cuộc sống vẫn còn những người trưởng thành thiếu đi nhiều kỹ năng và hành động một cách chủ quan, điều đó không chỉ gây hại cho bản thân và còn ảnh hưởng đến người khác. Điển hình là vụ việc một nam sinh lớp 10 của một trường chuyên ở Hà Nội gần đây đã nhảy lầu tự tử vì áp lực từ học hành và từ gia đình. Hành động đau thương đó cũng bắt nguồn từ lý do nam sinh ấy chưa được trang bị đầy đủ kỹ năng sống cần thiết để vượt qua giới hạn của bản thân, đã để lại nỗi đau buồn và nỗi ám ảnh về sau cho gia đình, người thân. Kỹ năng sống không phải tự dưng mà có, nó đòi hỏi xã hội và bản thân phải có ý thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc rèn luyện kĩ năng sống. Là một học sinh, chúng ta cần tạo được ý thức rèn luyện kĩ năng sống, trau dồi và tu dưỡng đạo đức, tập được cho mình thói quen tốt mỗi ngày. Bên cạnh đó là việc học hỏi thêm nhiều kiến thức để thêm vững vàng trong cuộc cách mạng 4.0 của xã hội hiện nay. Tóm lại, biết rèn luyện và áp dụng kĩ năng sống vào thực tiễn sẽ giúp bản thân gặt hái được nhiều thành công và trở thành một người có ích cho gia đình và xã hội.

Trương Ba là một người làm vườn lương thiện, có tài đánh cờ giỏi; nhưng không may bị chết oan vì sự tắc trách của quan thiên đình. Để Thích là một ông tiên cao cờ, vì yêu quý và mến mộ tài đánh cờ của Trương Ba nên đã giúp hồn Trương Ba sống lại trong xác của anh hàng thịt vừa mới chết. Tuy nhiên, hành động tưởng chừng như là "lòng tốt" lại vô tình đẩy hồn Trương Ba vào một bi kịch đau đớn đến nghiệt ngã. Do phải sống nhờ trong thể xác anh hàng thịt, hồn Trương Ba phải chiều theo một số nhu cầu đê hèn, dung tục của xác anh hàng thịt nên linh hồn trong sạch, bản tính ngay thẳng, tâm hồn thanh cao của Trương Ba ngày xưa bị nhiễm độc bởi sự tầm thường, dung tục của xác anh hàng thịt thô phàm. Từ đây hồn bị tha hóa, bị thể xác sai khiến, dần trở nên tầm thường. Trương Ba bị người thân hắt hủi, xa lánh hay nói đúng hơn là bị cự tuyệt. Trương Ba rất lấy làm đau khổ, tuyệt vọng và quyết định chết để trở lại đúng với tâm hồn thanh cao vốn có của mình. Quyết định ấy thôi thúc hồn Trương Ba lấy hương thắp gọi Đế Thích để nhờ ông tiên này giúp đỡ. 

Trương Ba nêu lên đòi hỏi chính đáng, quan điểm sống cao đẹp, phải là chính mình: "không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo. Tôi muốn là tôi trọn vẹn". Câu nói thể hiện nghịch cảnh của Trương Ba, sự bất nhất của cái bên trong và cái bên ngoài. Trước những yêu cầu của Trương Ba, Đế Thích khuyên Trương Ba nên chấp nhận hoàn cảnh thực tại vì thế giới vốn không toàn vẹn, "dưới đất trên trời đều thế cả". Và ông không thể thỏa mãn được ý muốn của Trương Ba vì xác của Trương Ba đã tan rữa trong bùn đất. Trước những biện hộ của Đề Thích, Trương Ba thẳng thắn chỉ ra sai lầm của Đế Thích "sống nhờ vào đồ đạc, của cải người khác, đã là chuyện không nên, đằng này đến cái thân tôi cũng phải sống nhờ anh hàng thịt". Ông trình bày quan niệm của mình về ý nghĩa của cuộc sống "ông chỉ nghĩ đơn giản là cho tôi sống, nhưng sống như thế nào thì ông chẳng cần biết" và dứt khoát xin trả lại thân xác cho anh hàng thịt. Nghe lời khẩn cầu của Trương Ba, Đế Thích muốn sửa sai bằng một giải pháp khác là cho hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị và đưa ra những lí lẽ để thuyết phục Trương Ba. Trương Ba đã tưởng tượng thấy bao nhiêu rắc rối khi phải sống nhờ trong thể xác cu Tị, nên kiên quyết từ chối tái sinh trong thân thể non nớt của cu Tị, không chấp nhận cảnh sống giả tạo. Ông không muốn "chắp vá gượng ép chỉ càng làm sai thêm" nên đã kêu gọi Đế Thích sửa sai bằng một việc làm đúng, đó là cho cu Tị được sống lại. Đế Thích cuối cùng đã thuận theo đề nghị của Trương Ba, làm phép cho anh hàng thịt, cu Tị sống lại và Trương Ba thì chết hẳn.

Ý nghĩa to lớn nhất mà đoạn trích manh lại đó là triết lý “hãy sống là chính mình”. Muốn sống đúng là chính mình thì mỗi chúng ta cần phải biết hài hoà giữa việc chăm lo cho linh hồn cũng như biết quý trọng và chăm sóc cho những nhu cầu thiết yếu của thể xác. Nếu như chỉ mải trau chuốt vẻ ngoài, chạy theo những ham muốn vật chất thì đời sống tinh thần sẽ nghèo nàn. Ngược lại nếu chỉ mải chăm chăm vào đời sống tinh thần mà quên đi cuộc sống hiện thực thì sẽ trở thành kẻ ảo tưởng, hão huyền. Thông qua bi kịch xác và hồn, Lưu Quang Vũ nêu cao tư tưởng phải sống là chính mình đó mới chính là hạnh phúc thật sự của con người. 

Với tinh thần thẳng thắn của một nghệ sĩ hăng hái trong quá trình cải cách xã hội, vở kịch nói chung và đoạn hội thoại nói riêng đã phê phán một số biểu hiện tiêu cực trong lối sống lúc bấy giờ. Lưu Quang Vũ đã phê phán những ham muốn tầm thường về vật chất chỉ muốn hưởng thụ đến mức phàm phu, thô thiển. Ngoài ra phê phán những kẻ cứ cho tâm hồn là thanh cao mà bỏ bê, không chăm lo cho đời sống vật chất, không phấn đấu vì hạnh phúc trọn vẹn. Lưu Quang Vũ phê phán tình trạng con người sống giả tạo, trái với tự nhiên, không dám sống thật là mình. Được sống là một điều may mắn, nhưng sống như thế nào mới là điều quan trọng. Con người chỉ thực sự hạnh phúc khi được sống là chính mình, có được sự hòa hợp giữa thể xác và linh hồn, giữa bên trong và bên ngoài giữa nội dung và hình thức trong một thể thống nhất toàn vẹn chứ không phải là cuộc sống chắp vá "bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo"

Sau ba tháng ngụ cư trong xác anh hàng thịt, hồn Trương Ba phải tuân theo một số nhu cầu hiển nhiên của xác thịt. Tâm hồn nhân hậu, trong sáng, ngay thẳng của Trương Ba ngày xưa, nay phải sống cho vay mượn, lệ thuộc nên bị đầu độc bởi sự tầm thường, thô tục của xác thịt. Không những thế, Trương Ba ngày càng trở nên xa lạ với chính mình và với người thân, bị người thân nghi ngờ, xa lánh. Chìm trong sự đau khổ, dằn vặt của bi kịch không được sống là chính mình và bi kịch bị người thân chối bỏ và đứng trước nguy cơ bị tha hóa về nhân cách – Trương Ba quyết định thắp nén nhang kêu oan hồn Đế Thích mong muốn được chết đi để trả lại sự trong sáng, vẹn toàn cho tâm hồn.

Mở màn cuộc đối thoại, HTB mong muốn thoát ra khỏi thân xác hàng thịt.  Đế Thích khuyên Trương Ba chấp nhận cảnh sống tạm bợ bởi thế giới vốn không toàn vẹn, cho rằng sống vay mượn, chắp vá là điều tự nhiên, bình thường. Nhưng Trương Ba đã quyết định dứt khoát không chấp nhận "bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được" mà muốn được "là tôi toàn vẹn". Đế Thích lại quan niệm phải sống với bất cứ giá nào, Đế Thích có ý định cho Trương Ba nhập vào cu Tị - một em bé hàng xóm vừa chết, bạn thân của đứa cháu gái với ý nghĩ Trương Ba sẽ có "cả cuộc đời trước mặt". Đáp lại quan niệm ấy, Trương Ba phủ nhận nó và hình dung ra bao nhiêu sự rắc rối lại đến nếu ông nhập vào xác cu Tị. Ông kiên quyết từ chối, không chấp nhận cuộc sống giả tạo, trái tự nhiên mà theo ông còn "khổ hơn là cái chết". Đế Thích lại quan niệm sống trước hết là vì mình. Trương Ba lại quan niệm sống không chỉ vì mình mà còn vì người khác "Sống thế này còn khổ hơn là chết. Mà không phải chỉ một mình tôi khổ. Những người thân của tôi sẽ còn phải khổ vì tôi". Đế Thích quan niệm sự tồn tại của mình là phụ thuộc vào Trương Ba "Ông chính là lẽ tồn tại của tôi". Trương Ba quan niệm con người phải tự tồn tại độc lập, không phụ thuộc vào người khác "Ông phải tự tồn tại lấy chứ!". Cuối cùng, Trương Ba đã đưa ra một quyết định rất dũng cảm: trả lại xác cho anh hàng thịt, không nhập vào xác ai nữa, xin được chết hẳn. Qua đó, ta thấy được Đế Thích có cái nhìn quan liêu, hời hợt về cuộc sống, con người còn quan niệm của Trương Ba thì đầy tính nhân văn, đúng đắn, sâu sắc, cao cả về lẽ làm người.

Thông qua đoạn đối thoại giữa hồn Trương Ba và Đế Thích, ta thấy được ý nghĩa sâu sắc và đầy tính nhân văn mà Lưu Quang Vũ đã gửi gắm đến chúng ta. Sự sống này đáng quý nhưng không thể sống bằng bất cứ giá nào, con người phải tuân theo quy luật của tự nhiên: sinh - lão - bệnh - tử. Và sự sống ấy chỉ có ý nghĩa và con người chỉ thấy thanh thản khi sống là chính mình, hài hòa giữa bên ngoài và bên trong, thống nhất giữa linh hồn và thể xác. Mọi sự chắp vá, gượng ép chỉ đem lại đau khổ cho bản thân và mọi người xung quanh.

Nhà văn người  Kyrgyzstan Aitmatov đã từng nói: "Nhà văn phải biết khơi lên ở con người niềm trắc ẩn, ý thức phản kháng cái ác, cái khát vọng khôi phục và bảo vệ những cái tốt". Đọc đoạn trích trên, ta không khỏi thấm thía những triết lý nhân sinh sâu sắc mà Lưu Quang Vũ gửi gắm đến người đọc. Thứ nhất, con người là một thể thống nhất, hồn và xác phải hài hòa. Không thể có một tâm hồn thanh cao trong một thân xác phàm tục, tội lỗi. Khi con người bị chi phối bởi những nhu cầu bản năng của thân xác thì đừng đổ tội cho thân xác, không thể tự an ủi, vỗ về mình bằng vẻ đẹp siêu hình của tâm hồn. Thứ hai, sống thực sự cho ra con người quả không hề dễ dàng, đơn giản. Khi sống nhờ, sống gửi, sống chắp vá, khi không được là chính mình thì cuộc sống ấy thật vô nghĩa. Được sống là một điều may mắn và hạnh phúc nhưng quan trọng là ta biết sống như thế nào cho thật ý nghĩa. Cuối cùng, con người cần phải biết đấu tranh chống lại sự dung tục, giả tạo, bảo vệ nhân cách của mình khỏi cái ác, cái xấu, cần phải biết hoàn thiện vẻ đẹp cả về nhân cách và ngoại hình để trở thành một phiên bản tốt hơn. Những triết lý trên của Lưu Quang Vũ đều rất có giá trị với từng giai đoạn phát triển của xã hội mà con người cần phải nhận thức thật rõ ràng, đặc biệt là trong tình hình xã hội phát triển nhanh chóng như hiện nay. Đồng thời, cùng với những triết lý trên, tác phẩm "Hồn Trương Ba, da hàng thịt" và tên tuổi của tác giả sẽ mãi trường tồn với thời gian, sẽ là bài học quý giá cho các thế hệ người đọc.

- Trương Ba nêu rõ nguyện vọng muốn được là mình toàn vẹn. Đế Thích không thể thỏa mãn được ý muốn của Trương Ba vì xác của Trương Ba đã tan rữa trong bùn đất; Đế Thích khuyên Trương Ba nên chấp nhận hoàn cảnh thực tại vì thế giới vốn không toàn vẹn.
- Trương Ba thẳng thắn chỉ ra sai lầm của Đế Thích; trình bày quan niệm của mình về ý nghĩa của cuộc sống và dứt khoát xin trả lại thân xác cho anh hàng thịt.

- Đế Thích muốn sửa sai bằng một giải pháp khác là cho hồn Trương Ba nhập vào xác cu Tị và đưa ra những lí lẽ để thuyết phục Trương Ba. Trương Ba tưởng tượng thấy bao nhiêu rắc rối khi phải sống nhờ trong thể xác cu Tị.

- Trương Ba kiên quyết từ chối tái sinh trong thân thể non nớt của cu Tị, không chấp nhận cảnh sống giả tạo; kêu gọi Đế Thích sửa sai bằng một việc làm đúng, đó là cho cu Tị được sống lại. Đế Thích cuối cùng đã thuận theo đề nghị của Trương Ba, làm phép cho anh hàng thịt, cu Tị sống lại và Trương Ba thì chết hẳn.

- Ý nghĩa của triết lý “hãy sống là chính mình” mà tác Lưu Quang Vũ muốn thể hiện: Muốn sống đúng là chính mình thì mỗi chúng ta cần phải biết hài hoà giữa việc chăm lo cho linh hồn cũng như biết quý trọng và chăm sóc cho những nhu cầu thiết yếu của thể xác. Một loại chỉ biết trau chuốt vẻ ngoài và chạy theo những ham muốn vật chất mà không chăm lo cho đời sống tâm hồn.

=> Thông qua xác và hồn Lưu Quang Vũ nêu cao tư tưởng phải sống là chính mình đó mới chính là hạnh phúc thật sự của con người.
- Linh hồn và thể xác là hai mặt tồn tại không thể thiếu trong một con người, cả hai đều đáng trân trọng. Một cuộc sống đích thực chân chính phải có sự hài hòa giữa linh hồn và thể xác

- Tác giả một mặt phê phán những dục vọng tầm thường, sự dung tục của con người, mặt khác ông vạch ra quan niệm phiến diện, xa rời thực tế khi coi thường giá trị vật chất và những nhu cầu của thể xác.

- Con người cần có sự ý thức chiến thắng bản thân, chống lại những nghịch cảnh số phận, chống lại sự giả tạo để bảo vệ quyền sống đích thực và khát vọng hoàn thiện nhân cách.