Bütün canlıların uyum içinde yaşadıkları alana doğal çevre denir. Tabiattaki bütün canlılar çevremizdeki diğer varlıklarla uyum içinde hayatlarını devam ettirirler. Canlılar ile canlı varlıklar arasında canlılar ile cansız varlıklar arasında bir madde alış-verişi ilişkisi ve uyumu mevcuttur. 
Örneğin, ormanlarda tüm bitki, hayvan ve mikroskobik canlılar uyum içinde yaşar. Çevreyi oluşturan canlı halkalardan birinin yok olması, diğer canlıların olumsuz etkilenmesine neden olur.(Besin zinciri) 

* Ormanda yaşayan canlı türleri yok olur.
* Hava kirliliği artar.
* Yağışlar azalır.
* Erozyon artar.
İnsanların Çevreye Etkileri

 Kullandığımız yakıtlardan kül ve zehirli gaz gibi atıklar açığa çıkar.  Baca ve egzozlardan çıkan zehirli gazların birleşmesi sonucu asit  yağmurları oluşur. 
 Asit yağmurları temas ettiği bitki örtüsünün yok olmasına,  insanlarda deri ve akciğer hastalıklarına neden olur. Çevre kirliliğini  azaltmak için yüksek kalorili, kül ve zehirli gaz çıkışı az olan yakıtlar  kullanılmalıdır.(doğal gaz, taş kömürü…)Deniz kazaları ile denize  dökülen petrol, su üzerine yayılır. Su üzerine yayılan petrol kısa  sürede temizlenmediğinde suyun güneş ışığı ve hava ile  temasının kesilmesine neden olur. Bu olay suda yaşayan canlıları    olumsuz etkiler. 

                                                         ATIK  ÇEŞİTLERİ

 Çevreye atılan ve doğal dengeyi bozan zararlı maddelere atık  denir.
 Kağıt,bitki kalıntıları,sofra artığı,hayvan leşleri ve doğal gübre gibi  organik (canlı kökenli) atıklar mikroorganizmalar tarafından  parçalanarak yeniden tabiata kazandırılır. Fakat bu atıklar,  çevreye atıldığında mikropların üremesine de uygun ortam  oluşturur.
 Cam şişe, teneke kutu, petrol, plastik, pet şişe, deterjan, tarım  ilacı ve pil gibi maddeler tabiatta kalıcı kirliliğe neden olur.
 Kalıcı kirliliğe neden olan atık maddelerin rasgele çevreye  atılmaması ve sanayide yeniden kullanımı sağlanmalıdır. Cam,  kâğıt, teneke, pil ve plastik sanayide yeniden kullanılır.

 

     SU  
    HAVA
    TOPRAK

 ·        Kirleten Kaynaklar

 Zehirli Maddeler, Radyoaktif Maddeler, Petrol Ve Petrol Ürünleri,  Evsel Ve Kentsel Atıklar, Endüstriyel Atıklar, Gürültü örnek verilebilir.

1-) Suyun Canlılar İçin Önemi

 Canlıların hayatlarını devam ettirebilmeleri için suya ihtiyaçları  vardır. Hücrenin büyük bir bölümü (2/3) sudan meydana  gelmiştir. Hücrede meydana gelen biyokimyasal olaylar için su  gereklidir. Ayrıca dünyanın ¾ ü suyla kaplıdır. Bu suların ancak  %0,003 ü içilecek niteliktedir. İçilecek su kaynakları,yer yüzü  suları/baraj,göl,gölet) ve yer altı suları (kaynar,artezyenler)dır.

 Endüstriyel kuruluşlarca bırakılan artıklar (petrol, boya, deterjan,  ağır metaller, kanalizasyon…) Tarımda kullanılan zehirler ve fazla  kullanılan gübreler, Hayvansal ve evsel artıklar, Sulara bırakılan  kurşun, cıva Lağımların sulara karışması

Arıtma tesisleri kurulmalı ve özenle işletilmeli. Belirli yerlerde nüfus artışının önüne geçilmeli. İnsanlar bilinçlendirilmeli. Su kaynaklarının korunması için iyi politikalar geliştirilmeli, plan ve programlar yapılmalı. Hava ve toprak kirliliğine sebep olan faktörler ortadan kaldırılmalıdır.

 

Hava, canlılar için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Özellikle havada bulunan oksijen canlılarda besinlerin yıkımında rol oynadığından çok önemlidir. 
Havada bulunan gazların;

%78 i Azot %21 i Oksijen %1 i Diğer gazlardan oluşur.

Hava kirliliğine sebep olan etkenler şunlardır; Sanayiden çevreye bırakılan gazlar, Araçların egzozundan çıkan gazlar,Fosil yakıtlardan (petrol, kömür vs.) çıkan gazlar, Fosil yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan karbondioksit, azot oksitleri, kükürt oksitleri asit yağmurlarına neden olur. Hava kirliliğinin zararları bitki, hayvan ve insanlara daha fazladır.

Solunum yolu rahatsızlıkları, Astım-bronşite, Vücudun savunma mekanizmasının zayıflamasına neden olur.

Hava kirliliğinin en önemli nedenlerinden olan fosil yakıtlar olabildiğince az kullanılmalı. Bunun yerine doğalgaz, güneş enerjisi, jeotermal enerji vb. enerjilerin kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. Karayolu taşımacılığı yerine demiryolu ve deniz taşımacılığına ağırlık verilmelidir. Büyük kentlerde toplu taşıma hizmetleri yaygınlaştırılmalıdır. Böylece otomobil egzozlarının neden olduğu kirlilik azaltılabilir. Sanayi kuruluşlarının atıklarını havaya vermeleri önlenmelidir. Yeşil alanlar arttırılmalı, orman yangınları önlenmelidir. Ozon tabakasına zarar veren maddeler kullanılmamalıdır.

Yeryüzünün en üst tabakasını oluşturan örtüye toprak denir. Toprak tüm canlıların besin ve hayat kaynağıdır. Bitkiler; insan ve hayvanların, toprakta bitkilerin besin kaynağıdır. Çünkü bitkiler ihtiyaç duyduğu inorganik besin ve suyu topraktan alırlar. Toprağın canlılara sağladığı faydalardan biri de yeraltı sularının süzülerek canlıların kullanabileceği hale getirilmesidir.

 

Toprak kirliliğine neden olan başlıca etmenler; Ev, iş yeri ve hastane atıkları, Radyoaktif atıklar, Hava kirliliği sonucu oluşan asit yağmurları,  aşırı miktarda kullanılan yapay gübre, tarım ilacı vb. kullanılması. Tarımda gereksiz yere ya da aşırı hormon kullanımı ; Su kirliliği ve toprak kirliliğine neden olurken, toprak kirliliği de özellikle yeraltı sularının kirlenmesine neden olur.

Toprak Kirliliğinin Önlenmesi İçin Neler Yapılabilir?

Toprak kirliliğinin önlenmesi için yapılabilecek bazı şeyler şunlardır;Verimli tarım topraklarında yerleşim ve sanayi alanları kurulmamalı yeşil alanlar arttırılmalıdır. Ev ve sanayi atıkları toprağa zarar vermeyecek şekilde toplanıp depolanmalıdır. Yapay gübre ve tarım ilaçlarının kullanılmasında yanlış uygulamalar önlenmelidir. Nükleer enerji kullanımı bilinçli şekilde yapılmalıdır. 

Sanayileşme ve modern teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan çevre sorunlarından biri de ses kirliliğidir. Gürültü de denilen ses kirliliği, istenmeyen ve dinleyene bir anlam ifade etmeyen sesler ya da insanı rahatsız eden düzensiz ve yüksek seslerdir. Ses kirliliğinin yaratan önemli etmenler; 
 Sanayileşme, Plansız kentleşme, Hızlı nüfus artışı, Ekonomik yetersizlikler, İnsanlara gürültü ve gürültünün yaratacağı sonuçları konusunda yeterli ve etkili eğitimin verilmemiş olmasıdır.

İşitme sistemine etkileri: Ses kirliliği işitme sistemi üzerinde geçici ve kalıcı etkiler olmak üzere iki çeşit etki yapar. Ses kirliliğinin geçici etkisi, duyma yorulması olarak da bilinen işitme duyarlılığındaki geçici kayıplar şeklinde olur. Duyma yorulması düzelmeden tekrar gürültüden etkilenilmesi ve etkileşmenin çok fazla olması durumunda işitme kaybı kalıcı olur.

 

Fizyolojik etkileri İnsanlarda görülen stresin önemli bir kaynağı ses kirliliğidir. Ani olarak oluşan gürültü insanın kalp atışlarında (nabzında), kan basıncında (tansiyonunda), solunum hızında, metabolizmasında, görme olayında bozulmalar yaratır. Bunların sonucunda uykusuzluk, migren, ülser, kalp krizi gibi olumsuz durumlar ortaya çıkar. Ancak en önemli olumsuzluk kulakta yaptığı tahribattır.

 Psikolojik etkileri: Belirli bir sınırı aşan gürültünün etkisinde kalan kişiler, sinirli, rahatsız ve tedirgin olmaktadır. Bu olumsuzluklar, gürültünün etkisi ortadan kalktıktan sonra da sürebilmektedir.

İş yapabilme yeteneğine etkileri
 Özellikle beklenmeyen zamanlarda ortaya çıkan ses kirliliği, iş veriminin düşmesi, kendini işine verememe ve hareketlerin engellenmesi şeklinde performansı düşürücü etkiler yapar. Gürültünün öğrenmeyi ve sağlıklı düşünmeyi de engellediği deneylerle saptanmıştır. 

Ülkemizde, insanları gürültünün zararlı etkilerinden korumak için gerekli önlemleri içeren ve çevre yasasına göre hazırlanmış olan "Gürültü kontrol yönetmeliği" uygulanmaktadır. Ancak yönetmeliğin hedeflerine ulaşabilmesi için insanların bu konuda eğitilmeleri ve bilinçlendirilmeleri gerekir.
Ses Kirliliğinin Önlenmesi İçin Neler Yapılabilir?

* Ses kirliliği aşağıdaki uygulamalarla önlenebilir; 
* Otomobil, ev ve iş yerlerinde ses geçirmeyen camlar(ısıcam gibi) kullanılmalıdır. 
* Eğlence yerleri vb. ortamlarda yüksek sesle müzik çalınması engellenmelidir. 
* Gürültü yapan kuruluşlar şehirlerin dışında kurulmalıdır. 

Radyoaktif element denilen bazı elementlerin atom çekirdeğinin kendiliğinden parçalanarak etrafa yaydığı alfa, beta,ve gama ışınlarına radyasyon denir. Çevreye yayılan bu ışınlar, canlı hücreleri doğrudan etkileyerek mutasyon denilen genlerdeki bozulmaya neden olur. Çok yoğun olmayan radyasyon, canlının bazı özelliklerinin değişmesine neden olurken yoğun radyasyon, canlının ölümüne neden olabilir. Örneğin; 1945’te Japonya’ya atılan atom bombasın, atıldıktan sonra 7 gün içinde, vücutlarının tamamı 10 saniye radyasyon almış insanların %90’ı hiçbir yara ve yanık izi olmadan öldü. 26 Nisan 1986’da Çernobil’deki nükleer kazanın; ani ölümler, gebe kadınlarda düşük olayları kan kanseri, sakat doğumlar gibi olumsuz etkileri oldu.
Bir çevredeki belli bir dozun üzerinde olan radyasyon, canlının vücut hücrelerini etkileyerek doku ve organlarda bozulmalara, anormalliklere, üreme hücrelerini etkileyerek doğacak yavrularda sakatlıklara neden olur. Uzun süre radyasyon etkisinde kalmanın yaratacağı sonuçlar aşağıdaki gibi sıralanabilir;

Radrasyonun Etkileri 

Kanser oluşması Ömrün kısalması Katarakt oluşması,

 

Özel giysiler(kurşun önlük, özel maske)kullanılmalıdır. Radyasyon kaynağından uzak durulmalı, en kısa sürede radyasyonlu ortam terk edilmelidir. Radyasyonlu cihazlarla yapılan teşhis ve tedaviye sık sık başvurulmalıdır.

 

Çevre Kirliliği Nedir ve Çözüm Yolları Nelerdir? 

Çevre tüm canlıların yaşamında önemli bir rol oynamaktadır. Nüfusun artışı, kentleşme, sanayileşme gibi faktörler çevre kirliliğinin artmasına önemli katkılarda bulunmaktadır. Çevre sorunları özellikle geçen yüzyılın ikinci yarısından itibaren dünya gündemini işgal eden en önemli sorunlardan biri olmuştur. Kuşkusuz bu çevre sorunlarının daha önce var olmadığı anlamına gelmemektedir. Nüfusun artışı, kentleşme ve sanayileşmenin hızlanması gibi faktörler dolayısıyla çevreye bırakılan atıkların gerek miktarı gerekse türlerinde artış olmuştur. Çevre kirliliği başlıca hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği ve gürültü kirliliği olarak karşımıza çıkmaktadır. 
Çevre sorunlarının artması çevre kirliliğinin boyutlarını katı atık kirliliği olarak şekillenen yerel kirlilikten, asit yağmurları olarak şekillenen bölgesel kirliliğe ve küresel ısınma ve ozon tabakasının delinmesi olarak ortaya çıkan küresel kirlenmeye genişletmiştir. 
Çevre sorunlarının insanlar ve diğer canlılar üzerindeki ciddi tehditleri (çeşitli önemli hastalıklara sebep olması ve bu hastalıkların bazen ölümlerle sonuçlanması) her geçen gün daha da artmaktadır. Çevre 
kirliliğinin  canlılar üzerinde meydanagetirdiği hastalıklar çeşitlidir. Bu hastalıkların belli başlıları arasında astım, kronik bronşit gibi çeşitli solunum yolu hastalıkları, kalp ve damar hastalıkları, böbrek rahatsızlıkları, çeşitli kanser vakaları, çeşitli göz hastalıkları, kolera gibi çeşitli bulaşıcı hastalıklar, işitme bozuklukları, saldırgan davranışlar, stres, bitki ve ağaç dokuları üzerinde olumsuz etkiler sayılabilir. Bu hastalıklar çoğu zaman insanlar, bitkiler ve hayvanlarda ölümle sonuçlanan vakalara yol açmaktadır. 
Çevre kirliliğin zararlı etkileri sadece canlı varlıklarla ibaret değildir. Zararlı etkiler cansız varlıklar üzerinde de kendini göstermektedir. Çevre kirliliği hava kirliliğinde olduğu gibi binalar, araç ve malzemeler üzerinde de olumsuz etkiler meydana getirmektedir. 
Çevre kirliliğinin boyutlarının ve zararlı etkilerinin artması kalkınma ve büyüme çabalarında çevre konusuna olan duyarlılığı artırmıştır. Bu çabalar özellikle gelecek nesillerin ihtiyaçlarını tehlikeye düşürmeden bugünkü neslin ihtiyaçlarını karşılamak olarak ifade edilen “sürdürülebilir kalkınma” kavramının gerek ulusal ve gerekse uluslararası boyutta önem kazanmasına neden olmuştur. Bu ise kalkınma ve büyüme çabalarında doğa ve çevrenin azami ölçüde korunmasına yönelik titizlik göstermek gerektiğinin ne kadar önemli olacağını ortaya koymuştur. 
Çevre sorunlarının ciddi boyutları gerekli önlemlerin alınması gerektiğini ve gerekli önlemler alınmazsa sorunun boyutlarının da daha da artmaya devam edeceğini ortaya koymaktadır. 
Endüstrileşme çabalarının sonucu gerek ağaç gibi kendini yenileyebilir ve gerekse çeşitli madenler gibi kendini yenileyemez enerji kaynakları üzerinde ciddi boyutlarda bir baskı vardır. 
Ağaç ve bitki dokusunda tahribat artmakta, bunun sonucu ormanlar ve bitki türleri gittikçe azalmaktadır Erozyon artmaktadır. Çölleşme gittikçe artmaktadır. Atıkların artması ve çeşitlenmesi neticesi, hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği içinde bulunduğumuz yüzyılda da büyük bir problem olmaya devam etmektedir. Endüstriyel faaliyetler, motorlu araçlar, inşa ve onarım gibi faaliyetler neticesi gürültü kirliliği artmaya devam etmektedir. 
Fosil yakıtların yoğun kullanılması asit yağmurlarını artırmaktadır. Sera gazlarının artması küresel ısınmayı artırmaktadır. Küresel ısınma neticesi önemli ölçüde iklim değişikliklerine neden olmaktadır. İklim değişiklikleri neticesi kuraklık ve sel baskınları artmaktadır. Küresel ısınma neticesi deniz seviyesinde önemli yükselmeler görülmektedir Orman yangınları riski artmaktadır. Kanser gibi öldürücü hastalıklarda önemli artışlar olmaktadır. Ölümle sonuçlanan vakalarda artışlar olmaktadır. Sağlıklı içe suyu problemi artmaktadır. Çevre kirliliği, bilinçsizce avlanma gibi nedenler dolayısıyla biyolojik çeşitlilikte azalma görülmektedir 
Çevre Sorunu Olarak hava kirliliği, etkileri ve sonuçları Çevre sorunları; hava, su, toprak ve gürültü kirliliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeryüzündeki bütün canlılar hava, su ve toprağı kullanarak hayatlarını sürdürürler. Bu ortamı kirleten en büyük neden ise, insan faaliyetleridir. 
Nüfusun az olduğu dönemlerde, çevre sorunu diye bir şey söz konusu olmamış, insanlar tarafından kirletilen çevre, doğa tarafından zararsız hale getirilmiştir. Bugün de aynı özellikte olan doğa, aşırı kirlenme karşısında çaresiz kalmıştır. Doğadaki bu aşırı kirlenmeyle birlikte, çevre bilimci ve ekolojik denge kavramı da ön plana çıkmıştır. Latince kökenli olan “Ekoloji” sözcüğü ilk kez alman Ernest HAECKEI tarafından kullanılmış, canlılarla çevre arasındaki ilişkiler anlamındadır. Teknik alanda hızlı değişme ve gelişme anlamına gelen “Sanayi Devrimi” nüfusun artmasına neden olmuş, artan nüfusun kentlerde toplanması ise problemlerin çözümünü zorlaştırmıştır. Sanayi devriminin doğa üzerindeki baskısı, doğayı yıkıcı yaralayıcı olmuştur. Bu dönemde hiçbir engel tanımadan, gelecekteki zararlı sonuçların düşünülmeden doğadan n koparıla bilirse her şey almak, tüketmek felsefesi ülkelere hâkim olmuş, su, toprak ve hava kirlenmesi, başta petrol olmak üzere enerji kaynaklarının tüketilmesiyle ortaya çıkmıştır. Çevre sorunları ve çözümleri, ilk kez sanayi ve teknoloji alanında ileri gitmiş ülkeler ele alınmıştır. A.B.D. de çevre ile ilgili kuruluş sayısı 1973 yılında 5.000 den fazla olduğugörülmüştür. Genel olarak, çevre kirliliği dört madde etrafında toplanmıştır.Bunlar; 
1-Hava kirliliği 
2-Su Kirliliği 
3-Toprak Kirliliği 
4-Gürültü(ses) kirliliği olarak sınıflandırılmıştır.
1972 yılı haziran ayında “Stockholm” da “Dünya çevre sorunları konferansı” düzenlenerek ilk kez uluslar arası çözüm yolları araştırılmıştır. 
Birleşmiş Milletlerin düzelmiş olduğu bu konferansa 100 den fazla ülke katılmıştır. Bir çok tavsiye ve önlemler alınması kabul edilerek ülkelerin bu doğrultuda hareket etmeleri istemiştir. Çevre kirliliğinin bir parçası olan hava kirliliği, atmosfere karışan küçük katı parçacıklar ile sıvı gaz kirleticilerin insan ve diğer canlılara zarar vere bilecek boyutlara ulaşmasıdır. İnsan faaliyetleri sonucu oluşan sanayileşme, kentleşme ile hava kirliliği artmış, şehirlerin problemleri haline gelmiştir. Hava kirliliği havanın bileşenlerindeki değişme ile başlar. Bu kirleticiler, kükürt dioksit, karbon monoksit, amonyak, fibrokarbonlar ile aldehitler gibi maddelerdir. Bir kısmı fotokimyasal reaksiyona girerek zararlı bileşikleri oluştururlar. Hava kirliliği ısınma, saniyeleşme, ulaşım gibi insan faaliyetleri sonucu meydana geldiği gibi doğal olaylar sonucu volkanik gazlar, çiçek tozları gibi nedenlerle de oluşa bilmektedir. Doğanın kirlenmesi, ulusal sınırlarda bitmemekte diğer ülkeleri de etkiliye bilmektedir.

• Ormanlarda izinsiz ağaç kesmeyip, ateş yakmamalıyız. 
• Fabrikaların zehirli atıkları ve kanalizasyon suları akarsulara, göllere ve denizlere akıtılmamalıdır. 
• Çöpleri rastgele çevreye, akarsulara, göllere ve denizlere atmamalıyız. 
• Kaliteli yakıtlar kullanmalıyız. 
• Çevre sorunlarının çözümü için sivil toplum kuruluşlarına yardımcı olmalıyız. 
• Çevre sorunlarının önlenmesi için devletin çeşitli zorunluluklar getirmesi gerekmektedir. 
• Çevre bakanlığı daha aktif bir şekilde çalışmalıdır. 
• Yerel yönetimler çevre sorunlarına daha fazla ilgi göstermelidir.

 De­ğer­li okur­lar; bu haf­ta si­ze dün­ya­mı­zı çev­re­le­yen ozon ta­ba­ka­  sın­dan söz et­mek is­ti­yo­rum. Ozon, at­mos­fer­de bu­lu­nan çe­şit­li  gaz­lar­dan bir ta­ne­si. Üç ok­si­jen ato­mu­na sa­hip (O3). Eğer ne­fes  al­dı­ğı­mız ha­va için­de bu­lu­nur­sa kir­le­ti­ci­ler­den sa­yıl­mak­ta. Ama  ozon ta­ta­ba­ka­sı at­mos­fer­de, Stra­tos­fer de­di­ği­miz bö­lüm­de yer  alı­yor, aşa­ğı yu­ka­rı 15 ile 40’ın­cı ki­lo­met­re­ler ara­sın­da bu­lu­nu­yor.  Ozo­nun gö­re­vi çok önem­li, çün­kü bü­tün can­lı­la­rı, uzay­dan ge­len  za­rar­lı koz­mik ışın­lar­dan ve gü­neş­ten bi­ze ula­şan mor öte­si  (UV=ul­tra­vi­ole) ışın dal­ga­la­rı­nın olum­suz ve kan­ser ya­pı­cı et­ki­le­rin­  den ko­ru­yor. UVA ve UVB ola­rak sı­nıf­lan­dı­rı­lan mor öte­si ışın­lar  yük­sek ener­ji­ye sa­hip, kı­sa dal­ga boy­lu elek­tro­man­ye­tik dal­ga­lar.  Bu ışın­lar can­lı­la­rın hüc­re­le­rin­de­ki or­ga­nik mo­le­kül­le­rin kim­ya­sal  zin­cir­le­ri­ni kı­ra­bi­li­yor. İş­te, ozon ta­ba­ka­sı bu ışın­la­rın bir kıs­mı­nı tu­  ta­rak, yer­yü­zün­de ha­yat için ge­rek­li ko­ru­ma­yı sağ­lı­yor.

                             SPREY­LER DE­Lİ­YOR 
Bi­lim adam­la­rı­na gö­re ya­şa­mın oluş­ma­sı, ge­liş­me­si ve de­va­mı için  ozon ta­ba­ka­sı­nın mev­cu­di­ye­ti bü­yük önem arz edi­yor. Ya­pı­lan  he­sap­lar; ozon ta­ba­ka­sın­da %1’lik bir azal­ma, dün­ya­ya ula­şan  UVB ışın­la­rın­da %2 ora­nın­da art­ma­ya se­bep ol­mak­ta. Bu da, de­ri  kan­se­ri­ne ya­ka­lan­ma ora­nın­da %4’lük bir ar­tı­şı be­ra­be­rin­de ge­  tir­mek­te. Ozon ta­ba­ka­sı­nı teh­li­ke­ye so­kan et­ken­ler ara­sın­da CFC  di­ye anı­lan (klo­rof­lo­ro­kar­bon) bi­le­şik­le­ri ön plan­da ge­li­yor. Saç ve  de­odo­rant gi­bi sprey te­ne­ke­le­rin­de, buz­do­lap­la­rın­da ve plas­tik  kö­pük ya­pı­mın­da kul­la­nı­lan CFC’ler, at­mos­fer kat­man­la­rın­da ya­    vaş­ça yük­se­le­rek, gü­neş ışın­la­rı­nın et­ki­siy­le par­ça­la­nıp klor atom­la­  rı­na ay­rı­lı­yor. Tek bir klor ato­mu, zin­cir­le­me re­ak­si­yon­la bin­ler­ce  ozon mo­le­kü­lü­nü tah­rip edi­yor. 
1980’li yıl­la­rın or­ta­sın­da Gü­ney Kut­bu üze­rin­de ozon ta­ba­ka­sın­da  %50’ye va­ran bir azal­ma tes­pit edil­di. Her ne ka­dar 1978’de  CFC’le­rin baş­lı­ca üre­ti­ci­si olan ABD, sprey­ler­de CFC’ yi ya­sak­la­dıy­sa  da, bir­kaç yıl son­ra tes­pit edi­len ozon de­li­ği­ne ma­ni olu­na­ma­mış­tı.  1985’de Vi­ya­na’da, 1986’da da Mon­tre­al’de 24 ül­ke­nin im­za­la­dı­ğı  bir an­laş­ma ile 2000 yı­lı­na ka­dar dün­ya CFC üre­ti­mi­nin ya­rı ya­rı­ya  azal­tıl­ma­sı ka­rar­laş­tı­rıl­dı.

                                    TED­BİR­LER LAF­TA KAL­DI 

An­cak prob­lem he­nüz çö­zül­müş de­ğil, çün­kü klor ve flu­or atom­la­rı­nın Stra­tos­fer’de ozon ta­ba­ka­sı­na ulaş­ma­sı yıl­lar alı­yor. Bu ara­da, CFC’le­rin bir yan­dan da li­mon­luk ga­zı gö­re­vi ya­pa­rak kü­re­sel ısın­ma­ya se­bep ol­duk­la­rı­nı be­lirt­mek ge­re­kir.
Evet sev­gi­li okur­lar, do­ğa­nın ola­ğanüs­tü dön­gü­sü, ya­şa­mın ve üre­ti­min baş­lı­ca kay­na­ğı­nı teş­kil et­mek­te­dir. Ge­lin hep bir­lik­te onu ko­ru­ya­lım… Haf­ta­ya siz­ler­le tek­rar bu­lu­şa­bil­mek ümi­diy­le, say­gı ve sev­gi­le­ri­mi su­nu­yo­rum.

Dün­ya Do­ğal Ha­ya­tı Ko­ru­ma Vak­fı’nın (WWF) çev­re kir­li­li­ği­ne dik­ka­ti çek­mek için ha­zır­la­dı­ğı il­ginç afiş­ler teh­li­ke­nin bo­yu­tu­nu bü­tün çıp­laklı­ğıy­la or­ta­ya ko­yu­yor. Dün­ya­nın de­ği­şik ül­ke­le­rin­de ha­zır­la­nan ani­mas­yon ürü­nü bu deh­şet gö­rün­tü­ler, as­lın­da her gün ya­nı ba­şı­mız­da ya­şa­nı­yor. Umur­sa­maz­lı­ğın, bi­linç­siz­li­ğin ve “ba­na ne” an­la­yı­şı­nın hü­küm sür­dü­ğü dün­ya­mı­zın ge­le­ce­ği bü­yük teh­dit al­tın­da!

Çevre kirliliğinden etkilenmeyen dünyada bakir bir yer kalmadı. Denizdeki kirlilik okyanus kuşları albatrosların yaşadıkları okyanus adalarına kadar ulaştı. Albatroslar dünyada uçabilen kuşların en büyüğü kabul ediliyor. Dev bir martı gibi bir kuştur.

Fotoğrafta bir albatros civcivi ölüsü… Her yıl on binlerce albatros yavrusu zararlı atıklardan yiyerek erginleşmeden ölüyormuş. Eğer çevre kirliliği artarak devam ederse, çörçöpün, endüstri atıklarının doğaya bırakılması engellenmezse Albatrosların ve kim bilir daha nice hayvan türlerinin nesilleri hızla tükenecek dünya insanlara kalacak!

Yurdumuzda doğal olarak bulunan 9000 bitki türünden, yalnız ülkemizde yetişen 3000 türün endemik (Ülkemize has) olduğunu,

Ülkemizde yaşayan hayvan türü sayısının tüm Avrupa kıtasında yasayan hayvan türlerinin 1.5 katı olduğunu,

Ülkemizde doğal olarak 120 memeli hayvan, 440 kuş, 13 sürüngen, 350 balık türünün yaşadığım ve 15 memeli, 46 kuş, 18 sürüngen türünün yok olma tehlikesi ile karşı karşıya olduğunu,

Dünyanın büyük kuş göç yollarından ikisinin Anadolu’dan geçtiğini,

 Sulak alanların, biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en verimli bölgeleri olduğunu ve ülkemizde uluslararası öneme sahip 56 adet sulak alan bulunduğunu,

Ülkemizdeki toprakların üçte ikisinin su veya rüzgar erozyonun etkisi altında olduğunu ve her yıl 1 cm. kalınlığında ve Kıbrıs Adası büyüklüğünde toprağımızın erozyonla yok olduğunu,

Bir ton kullanılmış beyaz kâğıt, geri kazanıldığında 16 adet çam ağacının, bir 
ton kullanılmış gazete kâğıdı geri kazanıldığında ise 8 adet çam ağacının kesilmesinin önlenmiş olacağını,

Geri dönen her bir ton cam için yaklaşık 100 litre petrol tasarruf edilmiş olacağını, Ülkemizde yaklaşık yılda 1 milyon ton kağıtla gereksiz yazışma yapıldığını,

İnsanların birbirlerine gönderdiği mektupların %44′nün okunmadığını,

Yalnızca 100.000 aile gereksiz yazışmayı durdurursa, her yıl 150.000 ağacın kesilmekten kurtarılacağını,

Bir insan ömrünün 8 ayını, gereksiz yazışma zarflarını açarak geçirdiğini,

Doğaya atılan atıkların % 60′nın boya ve boya ürünleri olduğunu,

Otomobilinizi hortumla yıkadığınızda yaklaşık 550 litre su harcandığını, 3,7 litre benzinin yaklaşık 3 milyon litre içme suyunu kirletebileceğini,

Bir cam şişenin doğada 4000 yıl, plastiğin 1000 yıl, çikletin 5 yıl, bira kutusunun 10–100 yıl, sigara filtresinin 2 yıl süreyle yok olmadığını, Bir büro elemanın yılda, 81 kilo yüksek vasıflı kağıdı çöpe attığını,

Bir topak tereyağı üretmek için 400 litre suya ihtiyaç olduğunu,

Büyük bir kayın ağacının, 72 kişinin 1 günlük oksijen ihtiyacını karşıladığını,

Dünyadaki mevcut suların ancak % 1′nin kullanılabilir su olduğunu,

Son 3–4 ay içerisinde 24 milyon hektar alanın çölleştiğini,

Dünya yüzeyinin % 6′sının çölleşmiş, % 29′unun da çölleşme yolunda olduğunu,

Dünya nüfusuna her gün 230 bin, her yıl 93 milyon kişinin katıldığını,

Dünyada her gün sağlıksız sulardan 25.000 kişinin ölmekte olduğunu,

Bu çevre sorunlarının oluşmasında ve çözümünde insanın doğrudan etkili olduğunu, biliyor musunuz?

İnsanlar, hayvanlar ve bitkiler gibi çevreden faydalanan canlıların zarar görmesini önlemek için çevremizi temiz tutmalıyız. Çevre kirliliği etrafa atılan çöplerle birlikte başlayıp sağlığımıza ve doğanın dengesine zarar verirler. Bölgesel olarak sanayinin gelişmesi buna etki yaratacaktır. Çevrenin etkisinden kurtulmak için ilk önce buna neden olanlardan uzaklaşmamız gerekmektedir. Bunlar aşıldığı sürece canlılar yaşamına sağlıklı şekilde devam ederler.

Çevre doğanın dengesini düzenlediği gibi korumak görevlerimizdendir. Korunmaya ihtiyacı olan çevre sağlığımızı en yakın şekilde etki yaratır. Dünyamızı tehdit eden çeşitli unsurlar olup bunları koruma amaçlı kullanılmalıdır. Duyarlı olunduğu sürece çevremiz bilinçli insanların hayatına fayda getirdiği gibi gelecek nesillerin sağlıklı olmasını sağlar. Yarınlarımız daha güze olması için toplum bilinçlendirilmeli okullarda ve toplumsal alanlarda bilinçlendirici bilgiler verilmelidir.Çevre kirliliği kompozisyon kısa hakkında bilgi kısaca, Çevre kirliliği kompozisyon

İnsanlar yaşadıkları süre boyunca çevre ile etkileşim içindedir. Çevre insanın tüm faaliyetlerini kapsayan bir ortamdır. Tüm sosyal, ekonomik, fiziksel olaylar çevre içinde gerçekleşir. Her insan çevreye bağımlıdır ve bu nedenle de faaliyetleri sonucu çevreyi etkiler. Bu etki iyi yönde olabileceği gibi kötü yönde de olabilir.
Çevrede yaşayan canlılar çevrenin doğal varlıklarını oluşturur. İnsanların çevrede bıraktığı olumsuz etkiler, bu doğal varlıkları da etkisi altında bırakır. Doğal varlıklardan birinin zarara uğraması ise diğer doğal varlıkları zarara uğratır. Bu şekilde de doğal denge zamanla bozulur. Doğal dengenin bozuk olduğu bir çevrede canlıların devamlılığı da zamanla tehlikeye girer.

İnsanlar düzenli işleyen bir çevreye en çok ihtiyaç duyan canlılardır. Ancak yine de çevreye zarar vermekte en önde gelen canlı da insandır. Çevreyi kirleten insanlar doğal dengeyi de tehlikeye atmış olurlar. Dolayısıyla gelecek nesillerin hayatını da tehlikeye atmış olurlar. Çevrenin kirletilmemesi gerektiği konusunda toplum bilinçlendirilmelidir ve çevreyi kirleten her türlü faaliyet sonlandırılmalıdır. Bu hızla dünya kirletilmeye devam ederse gelecek nesillerin yaşayacağı bir dünya olmayabilir.

Çeşitleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Toprak kirliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Toprağın kimyasal maddelerle veya atıklarla kirlenmesidir. Toprak kirlenmesi, hava ve suları kirleten maddeler tarafından meydana getirilebilir. Örneğin, kükürt dioksit oranı yüksek olan bir atmosfer tabakasından geçen yağmur damlacıkları “asit yağışları” halinde toprağa gelir. Toprak içine giren bu asitli sular ağaç köklerini, bitkisel ve hayvansal toprak canlılarını zarara uğratır. Toprağın reaksiyonunu etkileyerek besin maddesi dengesini bozar, taban sularını içilmez hale getirir. Aynı şekilde çöp yığınlarından toprağa sızan sular, kirli sulama suları, gübre çözeltileri, radyoaktif maddeler, uçucu küller, ağır metaller, sanayi atıkları toprağı kirleten madde ve kaynaklardır.

Toprak ve suda biyolojik yaşamın yok olması, toprakta kimyasal maddelerin yıkıma uğratılmasını geciktirebilir. Toprak kirliliğini önlemek için çok çeşitli teknik geliştirilmektedir. Örneğin kirlenmiş topraklara 1-2 yıl boyunca verilen metan gazı ile metanotrof bakteriler uyarılır ve toprağın temizlenmesi sağlanabilir.

Hava kirliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Atmosferde toz, duman ve saf olmayan su buharı şeklinde bulunabilecek kirleticilerin, insanlar ve diğer canlılar ile eşyaya zarar verebilecek miktarlara yükselmesi, “Hava Kirliliği” olarak nitelenmektedir. Havayı kirleten maddelerin sınır değerleri (havada zararlı olmayacak derecedeki en yüksek değerleri), her ülkenin ilgili kuruluşları tarafından yönetmeliklerle belirlenir. Kirletici maddelerin niteliğine göre, canlılara vereceği zarar şekil ve dereceleri de değişir. Hava kirliliğine karşı alınabilecek önlemler, kirlilik kaynağına göre (fabrika, termik santral, konutlar, taşıt araçları) çok çeşitlidir. Bu önlemler başta eğitim alınmak üzere teknik, hukuksal önlemler olmak üzere başlıca 3 grupta toplanabilir. Birçok ülkenin hava kirliliğinin sınırı vardır fakat gelişmiş ülkeler bu sınırı aşmakta ve aşmaya devam ediyor.

Su kirliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Su kirliliği, istenmeyen zararlı maddelerin, suyun niteliğini ölçülebilecek oranda bozmalarını sağlayacak miktar ve yoğunlukta suya karışma olayıdır. Konutlar, endüstri kuruluşları, termik santraller, gübreler, kimyasal mücadele ilaçları (pestisitler), tarımsal sanayi atık suları, nükleer santrallerden çıkan sıcak sular ve toprak erozyonu gibi süreçler ve maddeler su kirliliğini meydana getiren başlıca kaynaklardır. Bunların hepsi doğrudan doğruya veya dolaylı olarak canlı ve cansız varlıklara zarar vermektedir. Suların kirlenmesine karşı alınabilecek önlemler:

Ambalaj atıkları[değiştir | kaynağı değiştir]

Çevrede oluşturduğu görüntü kirliliği yanında, rüzgar ve akarsularla sürüklenen ve çevrede bozunmayan ambalaj atıkları deniz hayvanları için ciddi bir tehdittir. Köpüğümsü atıkların ,deniz canlılarınca dişlenmesi ve yutulması, bu canlıların ve bunları tüketen diğer canlıların yaşamı açısından ciddi tehditler oluşturmaktadır. Petrol bazlı ve yüzlerce yıl bozunmayan eski poşet ve plastiklerin yerine, organik materyal kaynaklı ve birkaç yılda doğal ortamda CO2 ve suya kadar tamamen bozunarak dönüşüme giren biyopolimerler ve bioplastikler ambalaj atık kirliliğini önlemede önemli gelişmelerdendir.

Ses kirliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Yoğun şehir yaşamında özellikle insanların istirahat vakitlerinde yayılan motorlu araç, makina sesleri, inşaat, eğlence, bazı dini-sosyal aktiviteler, maçlar diğer kişilerin yaşamlarını olumsuz yönde etkileyebilecek gürültü kaynaklarıdırlar.

Radyoaktif kirlenme[değiştir | kaynağı değiştir]

Nükleer enerji santralleri, nükleer silâh üreten fabrikalar, radyoaktif madde artıkları radyoaktif kirlenme yaratan başlıca kaynaklardır. Radyoaktif maddeler yaymış oldukları elektronla hava, su, toprak ve bitkilere zarar verir. Radyoaktif maddeye sahip (radyasyonlu) hayvansal ürünler (et, balık, süt, vb.) ve bitkiler, bu zararlı maddeyi besin zinciri ile insanlara ve diğer canlılara taşır. Bunun sonucunda bağışıklık mekanizmasını felce uğratmak, organları zedelemek gibi tedavisi olanak dışı olan hastalıklar meydana gelir.

Işık kirliliği[değiştir | kaynağı değiştir]

Işık kirliğinin sebepleri lazerler ve gereksiz aydınlatmalardır. Işık kirliliği gece havada aşırı aydınlık oluşmasıdır. Aşırı aydınlık canlılara zarar vermektedir. Örneğin:

Gereksiz aydınlatmanın diğer etkileri:

Genel önlemler[değiştir | kaynağı değiştir]

Çevre kirliliği, ekosistemlerde doğal dengeyi bozan ve insanlardan kaynaklanan ekolojik zararlardır.

Çevre kirliliği, yeryüzünde yaşayan bütün canlıların sağlığını etkileyen, cansız ve çevredeki maddeler üstünde yapısal zararlar veren ve bazı nitelikleri bozan yabancı maddelerin hava, su ve toprağa karışması olayıdır

Çevre kirliliği, ekosistemlerde doğal dengeyi bozan ve insanlardan kaynaklanan ekolojik zararlardır.

Çevre kirliliği, yeryüzünde yaşayan bütün canlıların sağlığını etkileyen, cansız ve çevredeki maddeler üstünde yapısal zararlar veren ve bazı nitelikleri bozan yabancı maddelerin hava, su ve toprağa karışması olayıdır.

Çeşitli kaynaklardan çıkan katı, sıvı ve gaz halindeki kirletici maddelerin hava, su ve toprakta yüksek oranda birikmesi ile çevre kirliliği meydana gelmektedir.

Başlıca kirlilik çeşitleriyse şunlardır: Hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, gürültü kirliliği ve radyoaktif kirlilik.

Hava Kirliliği:
Atmosferde toz, duman, gaz, koku ve su buharı şeklinde olan maddelerin, insan ve diğer canlılara zarar verebilecek kadar yükselmesi hava kirliliği olarak adlandırılmaktadır.

Su Kirliliği:
Zararlı maddelerin suyu bozacak oranda olan miktarda suya karışmasıyla oluşur. Su kirliğinin nedenleri sanayi kuruluşları, termik santraller, gübreler, kimyasal ilaçlar, sanayi atıkları, nükleer santrallerdeki sıcak sular, toprak erezyonu su kirliliğinin başlıca nedenleridir.

Toprak Kirliliği:
Toprağın verirmliliğni düşürecek, toprağın özelliğini bozan her çeşit teknik ve ekolojik olaylar toprak kirliği olarak bilinmektedir.

Toprak kirliliğinin nedenleri Toprağın kirlenmesi hava ve suyu kirleten maddelerden oluşur. Mesela kükürt dioksit yüksel olan bir havada yağmur yağdığı zaman asitli yapar ve asitli yağışlar toprağa ciddi zararlar verebilir. Kirli sulama sular, gübre çözeltileri, radyoaktif maddeler, küller gibi maddeler toprağa zarar veren maddelerdir.

Radyoaktif Kirlenme:
Radyoaktif ürünler yaydıkları elektron ile çevrede bulunan hava, su, toprak ve bitkilere zarar vermektedir. Buna radyoaktif kirlenme isimi verilir. Radyoaktif Kirlenme Nedenler Radyoaktif kirlilik nükleer enerji santralleri, nükleer silah üreten tesisler, radyoaktif madde artıkları bu kirlenmeye neden olmaktadır.

Gürültü Kirliliği:
İnsanların sağlıklarını belirli bir süre içinde yada sürekli olarak zarar veren meydana gelen seslerdir.

Gürültü kirliliğini nedenleri ; Gürültü kirliliği ulaşım araçları, sanayiler, eğlence araçları ve yerleri gürültü kirliliğinin başlıca nedenidir

Çevre kirliliği, ekosistemlerde doğal dengeyi bozan ve insanlardan kaynaklanan ekolojik zararlardır.

Çevre kirliliği, yeryüzünde yaşayan bütün canlıların sağlığını etkileyen, cansız ve çevredeki maddeler üstünde yapısal zararlar veren ve bazı nitelikleri bozan yabancı maddelerin hava, su ve toprağa karışması olayıdır.

Çeşitli kaynaklardan çıkan katı, sıvı ve gaz halindeki kirletici maddelerin hava, su ve toprakta yüksek oranda birikmesi ile çevre kirliliği meydana gelmektedir.

Kaynak: http://www.nedir.com/%C3%A7evre-kirlili%C4%9Fi#ixzz4gxXK9gKN