Trải qua một năm đầy biến động với thách thức nhiều hơn cơ hội, Việt Nam đã hoàn thành các chỉ tiêu tăng trưởng cơ bản. Hầu hết các lĩnh vực của nền kinh tế đều có sự khởi sắc, giúp bức tranh tổng thể sáng dần về cuối năm. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm, hoạt động sản xuất kinh doanh chuyển biến tích cực, lấy lại được đà tăng trưởng như giai đoạn trước dịch.

Bứt phá từ các động lực tăng trưởng

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, ngành sản xuất công nghiệp đã phục hồi tích cực; trong đó, ngành chế biến, chế tạo có mức tăng trưởng cao hơn mức tăng trưởng chung của toàn ngành, trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng của cả nền kinh tế. Cụ thể, trong tháng 11/2024, chỉ số sản xuất ngành công nghiệp (IIP) tăng 2,3% so tháng trước và tăng 8,9% so với cùng kỳ; đáng chú ý, chỉ số IIP ngành chế biến chế tạo tăng trưởng hai con số là 11,2%.

Tính chung 11 tháng, IIP toàn ngành công nghiệp tăng 8,4% so với cùng kỳ; IIP ngành chế biến, chế tạo tăng 9,7%, là mức tăng trưởng ấn tượng so mức tăng lần lượt 0,9% và tăng 1,0% của cùng kỳ năm 2023. Tình hình sản xuất công nghiệp của các địa phương trên cả nước cũng khởi sắc mạnh mẽ khi 60/63 địa phương có chỉ số sản xuất tăng.

Hoạt động sản xuất, kinh doanh phục hồi đã tác động tích cực đến tình hình đăng ký kinh doanh của doanh nghiệp. Tính đến tháng 11/2024, bình quân 1 tháng có gần 20.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 7,4% so cùng kỳ. Số lượng doanh nghiệp đăng ký mới gia tăng trở lại trong những tháng cuối năm, cho thấy doanh nghiệp, nhà đầu tư được củng cố niềm tin vào triển vọng kinh tế cũng như công tác điều hành kinh tế-xã hội của Chính phủ.

Động lực xuất khẩu cũng tăng trưởng mạnh mẽ. Tính đến hết tháng 11/2024, xuất khẩu hàng nông sản đã vượt mục tiêu đặt ra và ngày càng chiếm tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch xuất khẩu, đóng góp không nhỏ vào tốc độ tăng trưởng GDP. Điểm tích cực là tín hiệu thị trường xuất khẩu hiện nay tương đối tốt, các đơn hàng đã quay trở lại. Tính đến tháng 11/2024, thu ngân sách nhà nước đã vượt dự toán, trong đó thu nội địa tăng 16,8% so cùng kỳ. Theo Tổng cục trưởng Thống kê Nguyễn Thị Hương, kết quả thu ngân sách nhà nước tăng cao phản ánh sự phục hồi tích cực của các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Năm 2024 cũng là một năm thành công của Việt Nam về thu hút đầu tư nước ngoài. Thứ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương cho biết, các nhà đầu tư, chuyên gia nước ngoài đều đánh giá thị trường đầu tư trên thế giới ảm đạm nhưng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam rất tích cực. Điều này thể hiện qua kết quả thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) năm 2024 đạt mức cao trong nhiều năm trở lại đây; vốn thực hiện tiếp tục duy trì đà tăng trưởng so với cùng kỳ; nhiều dự án tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất. Đó là minh chứng cho thấy hoạt động của khu vực này rất hiệu quả và Việt Nam là điểm đến quan trọng của dòng vốn FDI.

Bên cạnh thành tích về tăng trưởng, năm 2024, lạm phát tiếp tục được kiểm soát theo mục tiêu. Bà Nguyễn Thu Oanh, Vụ trưởng Thống kê giá (Tổng cục Thống kê) nhận định, một trong những yếu tố giúp Việt Nam kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra là lạm phát thế giới đã hạ nhiệt, giảm sức ép đến giá cả hàng hóa trong nước.

Bên cạnh đó, để kiểm soát lạm phát, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai quyết liệt nhiều giải pháp: Bảo đảm thông suốt hoạt động cung ứng, lưu thông, phân phối hàng hóa, nhất là đối với các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống của người dân; chú trọng quản lý, điều hành giá trong thời điểm thiên tai, bão lũ, kịp thời xuất cấp hàng dự trữ quốc gia để hỗ trợ, cứu trợ người dân, nhất là tại thời điểm bão số 3 (Yagi) và hoàn lưu bão gây thiệt hại ở các tỉnh phía bắc. Chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt, kịp thời và hiệu quả cũng góp phần kiểm soát lạm phát. Thêm vào đó, các chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lệ phí cho người dân và doanh nghiệp được Chính phủ tiếp tục thực hiện, có tác dụng cắt giảm chi phí cho doanh nghiệp, người dân trong năm 2024.

Thúc đẩy kinh tế tư nhân

Dự báo triển vọng năm 2025, tiến sĩ Nguyễn Hữu Thọ, Trưởng ban Phân tích và dự báo kinh tế (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương - CIEM) lạc quan cho rằng, tình hình sản xuất, kinh doanh vẫn tiếp tục khởi sắc. Điểm tích cực là thị trường xuất khẩu vẫn giữ xu hướng tăng trưởng tốt nhờ sự phục hồi thương mại toàn cầu và việc thực thi các hiệp định thương mại tự do đã ký. Về động lực tiêu dùng nội địa, sức mua của người Việt Nam dự báo tiếp tục tăng, tuy nhiên mức tăng không nhiều vì thu nhập của người lao động chưa có đột phá.

Từ phân tích xu hướng năm 2025, CIEM khuyến nghị Chính phủ cần tăng cường tháo gỡ các rào cản khi xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành luật mới ban hành; đồng thời, thúc đẩy cải cách các thủ tục kinh doanh theo tín hiệu thị trường, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn thể chế để khơi thông các nguồn lực cho phát triển. Bên cạnh nhiệm vụ đầu tư cơ sở hạ tầng để tăng kết nối vùng, liên vùng, thúc đẩy tăng trưởng, cần tập trung phát triển hạ tầng "mềm" với chỉ tiêu đạt khoảng 40% hồ sơ tiếp nhận trực tuyến, doanh nghiệp số.

Tại Nghị quyết số 158/2024/QH15 về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2025, Quốc hội nêu rõ cần thúc đẩy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới gồm kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế tri thức, kinh tế chia sẻ, kinh tế ban đêm…

Nhấn mạnh đến động lực tăng trưởng kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 158/2024/QH15 nêu nhiệm vụ tạo môi trường thuận lợi, khuyến khích phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp tư nhân thật sự là một động lực quan trọng của nền kinh tế, đẩy mạnh phát triển các doanh nghiệp lớn dân tộc; phấn đấu năm 2025, tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân vào GDP đạt khoảng 55%. Đặt trong bối cảnh cộng đồng doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình phục hồi và phát triển sau đại dịch Covid-19, tiến sĩ Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, gia tăng đầu tư tư nhân là dư địa lớn để nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng cao và bền vững.

Để gia tăng đầu tư, cần có môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp vững tâm thể hiện tầm nhìn, khát khao, hoài bão; có khung khổ pháp luật và văn hóa khuyến khích doanh nghiệp dám dấn thân, mạo hiểm, mở rộng kinh doanh, dám nghĩ lớn, làm lớn, đầu tư lớn. "Doanh nghiệp cũng rất cần một môi trường thể chế tốt với các quy định pháp luật rõ ràng, từ đó tạo môi trường kinh doanh an toàn, chi phí tuân thủ thấp, có tính tiên liệu cao, giúp doanh nghiệp thực hiện các ý tưởng kinh doanh của mình một cách thuận lợi, an toàn", TS Lê Duy Bình nhấn mạnh.

Kết quả phát triển kinh tế-xã hội năm 2024 đã khẳng định sự phục hồi mạnh mẽ, phản ánh niềm tin, sự đồng lòng của nhân dân đối với các chủ trương của Đảng, Nhà nước. Đó chính là nền tảng quan trọng, tạo đà cho nền kinh tế bứt phá trong năm 2025 - năm cuối của nhiệm kỳ kế hoạch 2021-2025.

Theo đánh giá của Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai (Bộ NN-PTNT), bão Yagi là cơn bão mạnh, dị thường, có sức tàn phá rất lớn với 6 đặc điểm chưa có tiền lệ: cường độ bão tăng rất nhanh (trong 48 giờ cường độ bão tăng 8 cấp), khi đổ bộ khu vực Quảng Ninh - Hải Phòng gió vùng tâm bão mạnh cấp 13 - cấp 14, giật cấp 16 - cấp 17.

Cạnh đó, cơn bão này duy trì cấp siêu bão trong thời gian dài và là cơn bão mạnh nhất trong 30 năm trên Biển Đông và trong 70 năm qua trên đất liền Việt Nam; thời gian lưu bão trên đất liền kéo dài 12 giờ.

Đặc biệt, hoàn lưu bão gây mưa lớn toàn miền Bắc và Thanh Hóa (26 tỉnh, thành phố), trong đó 83/84 trạm đo lượng mưa cao hơn 4 - 6 lần so với trung bình nhiều năm trong 10 ngày đầu tháng 9 (có nơi mưa trên 700 mm).

Do mưa lớn, khu vực Bắc bộ xuất hiện lũ lớn, đặc biệt lớn diện rộng (hầu hết các sông vượt báo động 3), trong đó lũ lịch sử xuất hiện trên 7 tuyến sông (sông Thao, sông Đáy, sông Cầu, sông Ninh Cơ, sông Kinh Môn, sông Gùa, sông Trà Lý). Tại Hà Nội cũng ghi nhận mực nước sông Hồng cao nhất trong 20 năm gần đây.

Mưa lớn kéo dài, gây sạt lở đất, lũ ống, lũ quét tại hầu hết các tỉnh miền núi và trung du miền Bắc, nhất là các tỉnh Lào Cai, Yên Bái, Cao Bằng,…

Cục Quản lý đê điều và phòng, chống thiên tai cho rằng, đây là một trong những đợt thiên tai nghiêm trọng và khốc liệt chưa từng có trong rất nhiều năm qua ở miền Bắc khi xảy ra gần như đồng thời các loại hình thiên tai đặc biệt nguy hiểm như bão rất mạnh, lũ lớn, đặc biệt lớn; ngập lụt và lũ quét, sạt lở đất xảy ra trên diện rộng.

Thiên tai đã tác động, ảnh hưởng nặng nề đến hầu hết các hoạt động kinh tế - xã hội, thiết chế hạ tầng ở tất cả các tuyến từ vùng biển đến đồng bằng, trung du và khu vực miền núi.

Thiệt hại hơn 81.000 tỉ đồng

Dưới chỉ đạo tập trung và sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, của các cấp, ngành cùng sự nỗ lực, cố gắng rất lớn của nhân dân trong công tác phòng chống, khắc phục hậu quả bão lũ, nên đã góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản cho người dân, doanh nghiệp và Nhà nước. Tuy nhiên, do bị tác động dồn dập trong thời đoạn rất ngắn của các loại hình thiên tai cực đoan đã gây thiệt hại nặng nề, đặc biệt là thiệt hại do sạt lở đất, lũ quét.

Ảnh hưởng trực tiếp của bão và hoàn lưu bão Yagi đã làm 344 người chết, mất tích (318 người chết, 26 người mất tích), 1.976 người bị thương; 281.966 nhà hư hỏng, tốc mái; 112.034 nhà bị ngập; 284.472 ha lúa bị ngập úng, thiệt hại; 61.114 ha hoa màu ngập úng; 39.188 ha cây ăn quả bị hư hại; 189.982 ha rừng bị thiệt hại...

Về hạ tầng, xảy ra 14 sự cố đường dây 500 kV, 40 sự cố đường dây 220 kV, 190 sự cố đường dây 110 kV; 1.678 sự cố đường dây trung thế; 6.151.038 khách hàng bị mất điện, trong đó 432 khu công nghiệp, cụm công nghiệp bị mất điện.

Về thông tin liên lạc, 8.290 tuyến cáp quang bị hư hại (7 tuyến cáp trục liên tỉnh, 12 tuyến cáp trục nội tỉnh, 8.271 tuyến truyền dẫn nhánh); 210 cột ăng ten viễn thông bị gãy đổ; 9.235 trạm thu phát sóng bị mất liên lạc.

Ngoài ra, còn 3.755 điểm trường và 852 cơ sở y tế bị ảnh hưởng, thiệt hại. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính ban đầu trên 81.503 tỉ đồng. Tính riêng thiệt hại ước tính cho các lĩnh vực về sản xuất nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp) là trên 30.800 tỉ đồng, chiếm khoảng 38% tổng thiệt hại về kinh tế.

Ngay sau khi xảy ra thiên tai, với sự lãnh đạo sát sao, kịp thời, quyết liệt của Đảng và Nhà nước; các bộ, ngành, địa phương; sự ủng hộ, đồng hành của người dân, cộng đồng doanh nghiệp, đồng bào trong nước và cả đồng bào ta ở nước ngoài… đã hạn chế tối đa thiệt hại và khẩn trương khắc phục hậu quả do bão, mưa lũ.

Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương các cấp, các tổ chức chính trị xã hội, tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm đã đóng góp nguồn lực hỗ trợ người dân từng bước ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất sau thiên tai.

Tối ngày 26/9 (giờ Việt Nam), tại Geneva (Thụy Sĩ), Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index - GII) 2024.

Theo Báo cáo GII 2024, Việt Nam được xếp hạng 44/133 quốc gia, nền kinh tế, tăng 2 bậc so với năm 2023. Việt Nam tiếp tục có sự cải thiện thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo tăng 4 bậc so với năm 2023, từ vị trí 57 lên 53 (đầu vào đổi mới sáng tạo gồm 5 trụ cột: Thể chế, Nguồn nhân lực và nghiên cứu, Cơ sở hạ tầng, Trình độ phát triển của thị trường, Trình độ phát triển của doanh nghiệp).

Đầu ra đổi mới sáng tạo tăng 4 bậc so với 2023, từ vị trí 40 lên 36 (đầu ra đổi mới sáng tạo gồm 2 trụ cột: Sản phẩm tri thức và công nghệ, Sản phẩm sáng tạo).

Việt Nam duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Quốc gia thu nhập trung bình thấp xếp trên Việt Nam là Ấn Độ với thứ hạng 39.

Ngoài ra, có 5 quốc gia có thu nhập trung bình cao xếp trên Việt Nam là (Trung quốc xếp hạng 11, Malaysia xếp hạng 33, Thổ Nhĩ Kỳ xếp hạng 37 Bulgari xếp hạng 38 và Thái Lan xếp hạng 41), còn lại tất cả các quốc gia xếp trên Việt Nam đều là các quốc gia có nền công nghiệp phát triển, thuộc nhóm thu nhập cao. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam đứng thứ 4 (sau Singapore, Malaysia và Thái Lan).

Trong Báo cáo GII 2024 của WIPO, Việt Nam được WIPO ghi nhận là một trong 8 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện thứ hạng nhiều nhất tính từ năm 2013 (gồm Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ, Việt Nam, Philippines, Indonesia, Iran và Marocco). Việt Nam cũng là một trong 3 quốc gia giữ kỷ lục có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển trong 14 năm liên tiếp (gồm Ấn Độ, Moldova và Việt Nam).

Trong 14 năm liền, Việt Nam luôn có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn so với mức độ phát triển, cho thấy hiệu quả trong việc chuyển các nguồn lực đầu vào thành kết quả đầu ra đổi mới sáng tạo.

Điểm số các trụ cột của Việt Nam cao hơn các quốc gia ở nhóm thu nhập trung bình thấp và thậm chí còn cao hơn nhóm thu nhập trung bình cao, ngoại trừ trụ cột 2 về Nguồn nhân lực và nghiên cứu.

Đáng chú ý, năm 2024, Việt Nam có 3 chỉ số đứng đầu thế giới là chỉ số về nhập khẩu công nghệ cao, xuất khẩu công nghệ cao và xuất khẩu hàng hóa sáng tạo. Có 3 chỉ số thuộc nhóm 10 quốc gia dẫn đầu thế giới là: Tốc độ tăng năng suất lao động (xếp hạng 3); số lượng ứng dụng điện thoại thông minh được tạo ra (xếp hạng 7) và phần chi nghiên cứu và phát triển do doanh nghiệp trang trải/tổng chi nghiên cứu và phát triển (xếp hạng 9).

Đổi mới sáng tạo là lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu

Phát biểu ghi hình tại sự kiện công bố Báo cáo GII 2024, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, đổi mới sáng tạo là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu của các nước trong quá trình phát triển nhanh, bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Trong quá trình đổi mới sáng tạo, Việt Nam xác định quan điểm lấy người dân làm trung tâm, làm chủ thể, người dân phải thực sự được hưởng thụ thành quả của đổi mới sáng tạo.

Theo Thủ tướng, đổi mới sáng tạo tác động đến toàn dân, toàn diện và toàn cầu, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội, vì vậy chúng ta phải có cách tiếp cận toàn cầu, cách tiếp cận toàn dân, đề cao chủ nghĩa đa phương, kêu gọi sự hợp tác quốc tế trong quá trình thúc đẩy tiến trình đổi mới sáng tạo.

"Việt Nam xác định giáo dục đào tạo, KH&CN là quốc sách hàng đầu trong đó lấy đổi mới sáng tạo, vừa là động lực, vừa là nguồn lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển và góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, góp phần thúc đẩy để xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, nhân dân Việt Nam ngày càng được hạnh phúc và ấm no. Chúng tôi rất cảm ơn, trân trọng và đánh giá cao sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế, trong đó có WIPO cũng như các nhà khoa học, các chuyên gia đến hợp tác giúp đỡ chúng tôi trong quá trình thúc đẩy đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển đất nước nhanh và bền vững", Thủ tướng nói.

Tiếp tục cải thiện thứ hạng GII một cách bền vững

Trao đổi với báo chí, Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt cho biết, những kết quả này có được là nhờ những chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên, liên tục của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ cũng như nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, các tổ chức KH&CN, các tổ chức hỗ trợ đổi mới sáng tạo và cộng đồng doanh nghiệp trong những năm qua, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế đang có sự phục hồi tương đối sau tác động nặng nề của đại dịch COVID-19. 

Các doanh nghiệp đã tích cực, chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh và đổi mới sáng tạo, thể hiện rất rõ về tỉ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp chiếm phần lớn trong tổng chi nghiên cứu và phát triển, tăng cường liên kết viện - trường - doanh nghiệp, liên kết cụm.

Theo Bộ trưởng, để duy trì và tiếp tục cải thiện thứ hạng GII một cách bền vững, Việt Nam cần tiếp tục chú trọng các yếu tố đầu vào của đổi mới sáng tạo, trong đó lưu ý cải thiện các nhóm chỉ số hiện còn chưa tốt.

Đặc biệt, cần có các đột phá trong cơ chế, chính sách, tạo động lực cho phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo và ứng dụng kết quả KHCN và đổi mới sáng tạo vào sản xuất để phát triển KHCN và đổi mới sáng tạo thực sự là lực lượng sản xuất trực tiếp, là động lực chính của mô hình tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Bên cạnh đó, nâng cao năng lực của doanh nghiệp về tiếp thu, làm chủ và từng bước tham gia tạo ra công nghệ. Tăng cường nhập khẩu và năng lực tiếp thu công nghệ tiên tiến của thế giới; ưu tiên các dự án thân thiện với môi trường, có tiềm năng đóng góp lan tỏa, liên kết với doanh nghiệp trong nước để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Tiếp tục phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, trong đó quan tâm đến các khởi nghiệp sáng tạo có tác động tích cực đến môi trường và xã hội.

Bộ trưởng cho rằng, các bộ, ngành, theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết 02/NQ-CP hằng năm và theo chức năng, nhiệm vụ được giao cần xác định và triển khai những giải pháp căn cơ, đồng bộ, dài hạn nhằm cải thiện các chỉ số GII có thứ hạng thấp trong nhiều năm liền; đồng thời có giải pháp hiệu quả, nhanh chóng khắc phục tình trạng thiếu dữ liệu, dữ liệu không cập nhật để kết quả đánh giá sát thực hơn.

Các địa phương cần tích cực có các giải pháp cải thiện chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) qua đó góp phần cải thiện chỉ số GII.

Chỉ số GII là một bộ công cụ đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo quốc gia có uy tín trên thế giới, phản ánh mô hình phát triển kinh tế-xã hội dựa trên KHCN và đổi mới sáng tạo của các quốc gia. Qua đó, các quốc gia thấy được bức tranh tổng thể cũng như các điểm mạnh, điểm yếu của mình. 

Vì lý do này mà GII hiện được chính phủ nhiều quốc gia sử dụng như một công cụ tham chiếu quan trọng cho quản lý nhà nước về KHCN và đổi mới sáng tạo, cũng như để xây dựng các chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo (Ấn Độ, Trung Quốc, Philippines, Columbia, Brazil…).

Thời gian qua, Chính phủ đã sử dụng bộ chỉ số này như một trong các công cụ quản lí điều hành quan trọng và đã phân công các bộ, cơ quan, địa phương cùng có trách nhiệm cải thiện chỉ số. Trong đó, Bộ KH&CN được giao nhiệm vụ là đầu mối theo dõi, điều phối chung. Từ năm 2017 đến nay, chỉ số GII của Việt Nam liên tục được cải thiện, tăng từ vị trí 59 (năm 2016) lên 44 năm 2024.

Sự kiện này do Bộ Tư pháp tổ chức với sự tham dự của lãnh đạo một số bộ, ngành, địa phương.

Năm 2013 là năm bắt đầu xây dựng Bộ Pháp điển và cũng là năm đầu tiên các bộ, ngành, địa phương thực hiện kỳ hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật thống nhất trong cả nước, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh cho biết.

Đến nay, sau 10 năm, các bộ, ngành, địa phương đã thực hiện 3 kỳ hệ thống hóa văn bản thống nhất trong cả nước, trong đó kỳ hệ thống hóa văn bản thứ 3 (2019- 2023) vừa được hoàn thành.

Việc thực hiện hệ thống hóa văn bản đã được Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, địa phương tổ chức triển khai ngày càng bài bản, khoa học, bảo đảm chính xác, đúng quy định.

Tạo nên sức mạnh lớn, hiệu quả cao trong việc xây dựng, thực hiện chính sách pháp luật

Cũng sau chặng đường hơn 10 năm triển khai thi hành Pháp lệnh Pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành đã quyết tâm, nỗ lực xây dựng Bộ Pháp điển điện tử, là sản phẩm chính thức của Nhà nước, là công cụ tra cứu pháp luật một cách hệ thống, toàn diện và đầy đủ.

thiết thực trong việc bảo đảm tính công khai, minh bạch, dễ tiếp cận, dễ tra cứu của các quy định pháp luật; đồng thời, thông qua việc hỗ trợ các cá nhân, tổ chức dễ dàng, thuận tiện trong việc tìm kiếm, tra cứu các quy định pháp luật, Bộ Pháp điển góp phần giảm chi phí tuân thủ pháp luật. Bên cạnh đó, quá trình xây dựng, cập nhật Bộ Pháp điển góp phần nâng cao hiệu quả hoàn thiện hệ thống pháp luật trong bối cảnh công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế gắn với công tác tổ chức thi hành pháp luật được xác định là nhiệm vụ quan trọng, đóng góp trực tiếp vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội của đất nước.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khẳng định, việc đưa Bộ Pháp điển vào cuộc sống là một trong các giải pháp quan trọng để truyền thông chính sách, nhiệm vụ này sẽ mở ra những nguồn lực lớn, tạo nên sức mạnh lớn, hiệu quả cao trong việc xây dựng, thực hiện chính sách pháp luật.

Trong thời gian tới, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đề nghị các bộ, ngành, địa phương quan tâm phối hợp tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt là đẩy mạnh số hoá, phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo đảm nguồn lực kinh phí phục vụ triển khai hiệu quả các công tác này; thường xuyên cập nhật, quản lý, duy trì kết hợp với truyền thông, giới thiệu và hướng dẫn để từng cá nhân, cơ quan, tổ chức trong xã hội khai thác, sử dụng hiệu quả Bộ Pháp điển.

Quan tâm, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đầu tư, nâng cấp Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, bảo đảm nguồn dữ liệu về văn bản pháp luật "đúng, đủ, sạch, sống" vận hành liên tục, ổn định, không chỉ phục vụ việc tra cứu, áp dụng pháp luật của các cơ quan, tổ chức, cá nhân, bảo đảm thực hiện mục tiêu công khai, minh bạch hệ thống pháp luật, mà còn là cơ sở để triển khai hiệu quả các công tác rà soát, hệ thống hóa văn bản, pháp điển hệ thống quy phạm pháp luật, trong xây dựng, hoàn thiện đến tổ chức thực thi pháp luật, phổ biến, giáo dục pháp luật.

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp, kết quả hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) kỳ 3 (2019-2023) trên cả nước cho thấy, tổng số văn bản QPPL ở Trung ương còn hiệu lực là 8.489 văn bản (trong đó có 169 văn bản QPPL được ban hành chỉ có nội dung bãi bỏ văn bản QPPL khác), bao gồm: 290 văn bản của Quốc hội, 82 văn bản của Ủy ban thường vụ Quốc hội, 1.365 văn bản của Chính phủ, 596 văn bản của Thủ tướng Chính phủ, 6.156 văn bản của bộ, ngành.

Tổng số văn bản QPPL hết hiệu lực, ngưng hiệu lực toàn bộ: 4.019 văn bản; hết hiệu lực, ngưng hiệu lực một phần: 1.724 văn bản; cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới: 760 văn bản.

Đối với văn bản QPPL thuộc thẩm quyền ban hành của HĐND, UBND cấp tỉnh, có 32.251 văn bản còn hiệu lực; 16.205 văn bản hết hiệu lực, ngưng hiệu lực toàn bộ. Tổng số văn bản QPPL cần sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới: 4.755 văn bản.

Bộ Pháp điển được xây dựng, hình thành từ gần 9.000 văn bản QPPL đang còn hiệu lực của cấp Trung ương

Ngày 16/4/2012, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh Pháp điển hệ thống QPPL, tạo cơ sở pháp lý nền tảng cho công tác pháp điển. Theo đó, "pháp điển là việc cơ quan nhà nước rà soát, tập hợp, sắp xếp các QPPL đang còn hiệu lực trong các văn bản QPPL do cơ quan nhà nước ở Trung ương ban hành, trừ Hiến pháp, để xây dựng Bộ pháp điển". Bộ Pháp điển của Nhà nước Việt Nam là Bộ Pháp điển điện tử, được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử pháp điển (phapdien.moj.gov.vn) phục vụ việc tra cứu, khai thác, sử dụng miễn phí của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Bộ Pháp điển được xây dựng, hình thành từ gần 9.000 văn bản QPPL đang còn hiệu lực của cấp Trung ương và được sắp xếp, cấu trúc vào 45 chủ đề, trong mỗi chủ đề có một hoặc nhiều đề mục (có 271 đề mục thuộc 45 chủ đề).

Mỗi đề mục được pháp điển từ nhiều văn bản khác nhau cùng điều chỉnh một lĩnh vực nhất định và được sắp xếp theo một trật tự khoa học, logic.

Cấu trúc của đề mục dựa theo bố cục của văn bản QPPL có hiệu lực pháp lý cao nhất trong các văn bản được pháp điển vào mỗi đề mục.

Với cách pháp điển như vậy, Bộ Pháp điển giúp các cá nhân, tổ chức dễ dàng, thuận tiện trong tra cứu, tìm kiếm các quy định pháp luật, qua đó, góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống và trình độ pháp lý của người dân ngày càng được nâng cao.

Trong 9 tháng đầu năm 2024, Chính phủ đã tổ chức 09 phiên họp chuyên đề về xây dựng pháp luật; Chính phủ đã ban hành 122 Nghị định, 215 Nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 1.129 Quyết định, 35 Chỉ thị, tổ chức 3 phiên họp Ban Chỉ đạo về rà soát, xử lý các vấn đề, vướng mắc pháp lý. Những việc làm cụ thể đó, cùng với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ trong công tác xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật đã góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội thời gian qua. 

GDP Quý III tăng 7,4%, 9 tháng đầu năm 2024 tăng 6,82%, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các cân đối lớn được bảo đảm. Tình hình phát triển doanh nghiệp có xu hướng tích cực với 183.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, cao hơn số doanh nghiệp rút khỏi thị trường (163.000). 

Tại kỳ họp thứ 8 sắp tới của Quốc hội, Chính phủ cũng sẽ trình Quốc hội các dự luật quan trọng theo tinh thần 1 luật sửa nhiều luật về thuế, chứng khoán, đầu tư… theo tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị Thường trực Chính phủ làm việc với các doanh nghiệp tổ chức ngày 21/9/2024, đó là: "Tháo gỡ cho doanh nghiệp là góp phần tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, doanh nghiệp phát triển là đất nước phát triển, tinh thần là vướng ở đâu thì ở đó phải tháo gỡ, mắc ở đâu thì ở đó phải tháo gỡ, không đùn đẩy, không né tránh, không gây phiền hà, sách nhiễu". Và Diễn đàn Kinh doanh và Pháp luật năm 2024 hôm nay là một hoạt động thiết thực mà Hội đồng phối hợp Phổ biến giáo dục pháp luật trung ương thực hiện để triển khai chủ trương nhất quán này.

Diễn đàn lần này tập trung vào 2 chủ đề chính được cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, thứ nhất là các vấn đề pháp lý về trình tự, thủ tục các dự án đầu tư có sử dụng đất và giải pháp tháo gỡ; thứ hai là các vấn đề pháp lý về thuế và giải pháp tháo gỡ.

Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, có 2 mục tiêu chính của Diễn đàn Kinh doanh và Pháp luật năm 2024: Một là, nhận diện được đúng và trúng các vấn đề tồn tại về pháp lý trong đầu tư, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp trong bối cảnh doanh nghiệp đang trên đà khôi phục và phát triển hiện nay; làm rõ các vấn đề tồn tại đó xuất phát từ nguyên nhân nào? do quy định của pháp luật hay do tổ chức thi hành pháp luật (hay cả hai)?

Hai là, đưa ra được các giải pháp hữu hiệu, giải quyết ngay các vấn đề pháp lý mà doanh nghiệp đang gặp vướng mắc, nhất là ở khía cạnh áp dụng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật. Đồng thời, xác định rõ các định hướng để sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới các văn bản quy phạm pháp luật để khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển.

"Với thông điệp "Chung tay giải quyết các vấn đề pháp lý, góp phần tạo dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp", tôi hy vọng rằng, Diễn đàn này sẽ tiếp tục khẳng định cam kết của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, đó là luôn đồng hành, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của doanh nghiệp trong bất cứ hoàn cảnh nào; luôn lắng nghe, chia sẻ với các khó khăn và chung tay cùng tháo gỡ để cùng nhau vượt qua khó khăn, thách thức", Bộ trưởng nói.

Đồng thời, đây cũng là hoạt động nhằm cụ thể hóa chủ trương đổi mới tư duy triển khai công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật theo hướng khuyến khích đổi mới sáng tạo, khơi thông mọi nguồn lực để phát triển đất nước, góp phần xây dựng Chính phủ liêm chính, kiến tạo, hành động phục vụ người dân, doanh nghiệp. Qua đó, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp phát triển, gắn với quá trình hoàn thiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa, quyết tâm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới của Đảng và Nhà nước ta.

Hội đồng phối hợp Phổ biến giáo dục pháp luật trung ương, các Bộ, ngành, địa phương khẳng định tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, "tháo gỡ đến cùng" các khó khăn, vấn đề pháp lý mà cộng đồng doanh nghiệp gặp phải, góp phần tạo dựng môi trường đầu tư, sản xuất kinh doanh thông thoáng, thuận lợi một cách thực chất, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh khẳng định.

Ông Donald Trump giành chiến thắng với 312 phiếu đại cử tri

Theo phóng viên TTXVN tại New York, trong cuộc bầu cử Tổng thống năm nay, ứng cử viên của đảng Cộng hòa Donald Trump đã giành chiến thắng với 312 phiếu đại cử tri, trong khi ứng cử viên đảng Dân chủ Kamala Harris nhận được 226 phiếu đại cử tri. Theo luật định, một ứng cử viên cần nhận tối thiểu 270 phiếu trên tổng số 538 phiếu đại cử tri để đắc cử Tổng thống Mỹ.

Tổng thống đắc cử Donald Trump cũng đã chiến thắng tuyệt đối tại 7 bang chiến địa năm nay và giành trọn 93 phiếu đại cử tri. Về số phiếu phổ thông, ông Trump nhận được 72,9 triệu phiếu, bỏ xa bà Harris với 68,2 triệu phiếu. Đây là lần đầu tiên ông giành được nhiều phiếu bầu phổ thông hơn các ứng cử viên đảng Dân chủ.

Dự kiến, đại cử tri đoàn của các bang sẽ nhóm họp ngày 17/12 tới để bỏ phiếu đại cử tri chính thức bầu ứng cử viên Donald Trump làm Tổng thống thứ 47 của nước Mỹ. Kết quả bỏ phiếu đại cử tri sẽ được công bố vào ngày 6/1/2025 và ông Trump tuyên thệ nhậm chức tại Đồi Capitol ngày 20/1/2025.

Ngoài chiến thắng trong cuộc chạy đua vào Nhà Trắng, đảng Cộng hòa cũng đã tái lập thế đa số tại Thượng viện với ít nhất 52/100 ghế thượng nghị sĩ, trong khi công tác kiểm phiếu vẫn chưa hoàn tất. Kết quả bầu cử Hạ viện dự kiến được công bố trong ít ngày tới.

Bắt đầu tiến trình chuyển giao quyền lực

Hiện nước Mỹ đã bắt đầu tiến trình chuyển giao quyền lực cho chính quyền mới. Tổng thống đắc cử Trump đã thiết lập một nhóm tiếp quản quyền lực để bắt đầu tiến trình chuyển giao kéo dài 75 ngày. Nhiệm vụ hàng đầu hiện nay của ông Trump trước ngày nhậm chức là bổ nhiệm mới khoảng 4.000 vị trí nhân viên chính phủ trong chính quyền mới, trong đó có những vị trí quan trọng như Ngoại trưởng, các thành viên nội các…

Khoảng 1.200 vị trí đề cử của tổng thống sẽ cần được Thượng viện Mỹ phê chuẩn. Phát biểu ngày 6/11, Tổng thống đắc cử Trump cho biết cựu ứng cử viên tổng thống Robert Kennedy Jr. và tỷ phú Elon Musk nhiều khả năng sẽ tham gia chính quyền của ông.

Ngoài việc hoạch định các thành viên chính quyền mới, trong giai đoạn chuyển tiếp, ông Trump cũng bắt đầu nhận được các báo cáo tình báo mỗi ngày.

Ra sân bay đón đoàn về phía Myanmar có ông U Soe Thein, Thủ hiến vùng Yangon, phía Việt Nam có Đại sứ Việt Nam tại Myanmar Lý Quốc Tuấn, Đại tá Đào Văn Duy, Tùy viên quốc phòng, cùng toàn thể cán bộ nhân viên Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar.

Để giúp Myanmar khắc phục hậu quả động đất, Việt Nam đã quyết định hỗ trợ khẩn cấp đồ cứu trợ theo đề nghị của Myanmar, viện trợ 300.000 USD giúp Myanmar khắc phục hậu quả động đất.

Đội cứu hộ của Việt Nam từ ngày mai (31/3) sẽ triển khai nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn tại các nơi bị ảnh hưởng động đất. Hàng cứu trợ cũng sẽ được chuyển tới người dân vùng bị nạn.

Đây là những nỗ lực của Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam hỗ trợ Myanmar, thành viên ASEAN trong việc khắc phục, giảm nhẹ hậu quả sau thiên tai, thể hiện truyền thống "thương người như thể thương thân", tinh thần trách nhiệm quốc tế và nghĩa cử nhân đạo của Việt Nam, đồng thời khẳng định uy tín và năng lực của lực lượng cứu hộ, cứu nạn Việt Nam trong tham gia các hoạt động quốc tế.

Ngày 28/3/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn và Hội Hữu nghị Việt Nam - Myanmar cũng đã gửi điện thăm hỏi người dân Myanmar./.

Gồm 5 Điều và có hiệu lực thi hành từ ngày 1.8.2024, Luật quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15 như, sửa đổi, bổ sung khoản 2, Điều 251: “Bãi bỏ Nghị quyết số 132/2020/QH14 ngày 17.11.2020 của Quốc hội thí điểm một số chính sách để tháo gỡ vướng mắc, tồn đọng trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng, an ninh kết hợp với hoạt động lao động sản xuất, xây dựng kinh tế từ ngày 1.1.2025.”.

Sửa đổi, bổ sung khoản 1, Điều 252 “Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.8.2024, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này”.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung khoản 10, Điều 255: “Các dự án đầu tư thuộc trường hợp giao đất, cho thuê đất không thông qua hình thức đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai số 45/2013/QH13, pháp luật có liên quan và phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất mà chưa được giao đất, cho thuê đất thì được tiếp tục thực hiện các bước tiếp theo trong trình tự, thủ tục giao đất, cho thuê đất để giao đất, cho thuê đất cho nhà đầu tư, chủ đầu tư theo quy định của Luật này nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Dự án đã lựa chọn được nhà đầu tư, chủ đầu tư theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư, pháp luật về nhà ở, pháp luật về đấu thầu từ ngày 1.7.2014 đến trước 1.8.2024;

b) Dự án mà nhà đầu tư đã nộp hồ sơ hợp lệ để thực hiện thủ tục lựa chọn nhà đầu tư, chủ đầu tư trước ngày 1.8.2024 và đã lựa chọn được nhà đầu tư, chủ đầu tư trước 1.1.2025.

Việc lựa chọn nhà đầu tư, chủ đầu tư đối với dự án quy định tại điểm này được thực hiện theo quy định của pháp luật về đầu tư, pháp luật về nhà ở, pháp luật về đấu thầu có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ”.

Đồng thời, Luật cũng sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 197 Luật Nhà ở số 27/2023/QH15; sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 82 Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15; và sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 209 Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.8.2024.

Không để xảy ra vướng mắc do thiếu hoặc chậm ban hành văn bản

Trước đó, trình bày Báo cáo tiếp thu, chỉnh lý và giải trình dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, Luật Kinh doanh bất động sản số 29/2023/QH15, Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nêu rõ, nhiều ý kiến tán thành sự cần thiết ban hành luật, điều chỉnh hiệu lực của 4 luật, tuy nhiên, băn khoăn việc bảo đảm các điều kiện để có thể thi hành Luật.

Có ý kiến đề nghị giữ nguyên hiệu lực của các luật từ ngày 1.1.2025 để thời gian từ nay đến 1.1.2025, các cơ quan tập trung xây dựng các Nghị định, Thông tư một cách kỹ lưỡng, chất lượng và các địa phương được tiếp cận với các Nghị định, Thông tư đó để xây dựng các văn bản hướng dẫn của địa phương.

Có ý kiến đề nghị làm rõ việc chọn thời điểm có hiệu lực của các luật là từ ngày 1.8.2024.

Có ý kiến cho rằng, Chính phủ đã có Tờ trình đề nghị sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Các tổ chức tín dụng thì Chính phủ phải chịu trách nhiệm với đề xuất đó.

Luật Đất đai 2024, Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản đã thể chế nhiều chính sách mới

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nêu rõ, Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 đã thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách mới của Đảng và Nhà nước ta, khắc phục hạn chế, vướng mắc của các luật trước đây.

Đồng thời, có nhiều quy định mang tính đổi mới, tiến bộ, được người dân và xã hội kỳ vọng sẽ tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới, đồng thời, nhiều quy định trong các luật có thể áp dụng được ngay mà không cần văn bản hướng dẫn chi tiết.

Việc Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 sớm đi vào cuộc sống không chỉ là mong muốn mà còn là yêu cầu đặt ra của Quốc hội khi biểu quyết thông qua các luật này.

Một số ý kiến đề nghị thận trọng và tính toán thời điểm Luật có hiệu lực cho phù hợp do quan ngại về tiến độ, lộ trình xây dựng, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết thi hành Luật thuộc trách nhiệm của địa phương; khối lượng văn bản giao cho các địa phương ban hành nhiều, nhiều văn bản phải căn cứ vào nghị định hoặc thông tư của Bộ, ngành trong khi các văn bản này chưa được ban hành, đồng thời các văn bản của địa phương vẫn phải thực hiện theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Đề nghị Chính phủ chỉ đạo sát sao công tác ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành

Trường hợp Luật được thông qua, thời gian cho các địa phương ban hành văn bản thuộc thẩm quyền rất gấp. Đề nghị Chính phủ nhận diện rõ và đánh giá một cách đầy đủ về rủi ro, thách thức, khó khăn, vướng mắc có thể phát sinh và có giải pháp phù hợp.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, ý kiến của các ĐBQH là hoàn toàn xác đáng. Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo sát sao công tác ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành của các bộ, ngành, địa phương, không để xảy ra vướng mắc do thiếu hoặc chậm ban hành văn bản cụ thể hóa, không để xảy ra tình trạng thông tư “chờ” nghị định, văn bản của địa phương “chờ” văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn của Trung ương.

Chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để thi hành các Luật từ ngày 1.8.2024 khi Luật này được Quốc hội thông qua; chịu trách nhiệm theo quy định của Hiến pháp và pháp luật về việc tổ chức thi hành Luật Đất đai năm 2024, Luật Nhà ở năm 2023, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024 bảo đảm hiệu lực, hiệu quả.

Ngoài ra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ chỉ đạo Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện giám sát việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nội dung các luật này.

Báo chí quốc tế tuần qua đưa tin nhiều doanh nghiệp lớn của nước ngoài đang có kế hoạch đầu tư mới hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt là các tập đoàn, công ty trong lĩnh vực công nghệ.

Trang tin Nikkei Asia có bài viết cho biết, tập đoàn SpaceX của tỷ phú Elon Musk có kế hoạch đầu tư 1,5 tỷ USD vào Việt Nam trong tương lai gần, trong đó có việc triển khai dịch vụ vệ tinh cung cấp Internet Starlink.

Tờ Thời báo kinh tế cho hay, một ông lớn công nghệ khác là Meta cũng sẽ mở rộng đầu tư vào đổi mới trí tuệ nhân tạo (AI) tại Việt Nam, bao gồm sản xuất các thiết bị thực tế ảo hỗn hợp từ năm 2025. Ông Nick Clegg, Chủ tịch phụ trách đối ngoại toàn cầu của Meta, cũng vừa có chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam, chia sẻ tầm nhìn và kế hoạch hợp tác, đầu tư của Meta tại Việt Nam. Theo đó, Meta sẽ sớm bắt đầu thử nghiệm Meta AI tại Việt Nam và sẽ ra mắt đầy đủ dịch vụ Business AI cho Messenger vào cuối năm nay.

Lĩnh vực công nghệ tiếp tục chứng tỏ sức hút đầu tư rất lớn. Trang tin Investment Monitor cho biết, Samsung sẽ đầu tư 1,8 tỷ USD vào một nhà máy sản xuất tại Việt Nam để sản xuất màn hình OLED cho ô tô và thiết bị công nghệ, nâng tổng vốn đầu tư của tập đoàn vào Việt Nam lên 22,4 tỷ USD.

Ông Jonathan Pincus - Chuyên gia Kinh tế trưởng, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam - cho rằng: "Đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI khởi sắc, kéo theo triển vọng mạnh mẽ về động lực xuất khẩu của Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu bên ngoài cải thiện cùng với việc nới lỏng chính sách tiền tệ của các quốc gia. Đây sẽ là yếu tố rất quan trọng chi phối sản xuất công nghiệp và đầu tư của Việt Nam trong thời gian tới".

Tờ Thời báo kinh doanh cho biết, Việt Nam hướng tới thu hút FDI để tài trợ cho phát triển trí thuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Bài viết nhấn mạnh, Việt Nam đang tìm cách khẳng định mình là trung tâm toàn cầu về công nghệ tiên tiến. Cam kết thu hút đầu tư nước ngoài bằng cách cắt giảm chi phí hậu cần và cải thiện cơ sở hạ tầng.

Ông Raymond Mallon - Chuyên gia kinh tế Australia - cho rằng: "Sự chuyển đổi trong sản xuất sang các sản phẩm có giá trị cao hơn là rất quan trọng. Nếu có thể phát triển hơn nữa ngành công nghiệp bán dẫn thì điều này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc gia tăng giá trị nội địa của Việt Nam".

Về tăng trưởng trong tương lai của Việt Nam, trang tin Vietnam Briefing trích dẫn nhận định Ban Giám đốc Điều hành của Quỹ Tiền tệ quốc tế cho biết, triển vọng là tích cực. Bài viết nhấn mạnh, kinh tế Việt Nam năm nay được dự báo sẽ phục hồi nhờ lực cầu bên ngoài mạnh mẽ, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) ổn định và các chính sách thích ứng của Chính phủ.

Thủ tướng tin tưởng rằng các lực lượng diễu binh, diễu hành sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, góp phần làm nên thành công chung của lễ 30/4 trọng đại của dân tộc.

Chiều 19/4, Thủ tướng Phạm Minh Chính đến thăm hỏi, động viên các lực lượng quân đội, công an, dân quân tự vệ đang tập luyện tại sân bay Biên Hòa và Trung tâm bồi dưỡng, huấn luyện nghiệp vụ 2, Bộ Tư lệnh cảnh sát cơ động, Bộ Công an, chuẩn bị tham gia diễu binh, diễu hành kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025).

Phát biểu tại buổi động viên các khối diễu binh, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, hoạt động diễu binh, diễu hành có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm khẳng định ý nghĩa, tầm vóc và giá trị lịch sử của đại thắng mùa Xuân năm 1975 trong dịp lễ kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước.

Với ý nghĩa chính trị, lịch sử quan trọng đó, cán bộ, chiến sĩ lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân tham gia diễu binh, diễu hành là hiện thân sức mạnh và tinh thần quyết chiến, quyết thắng của các lực lượng anh hùng.

"Chỉ còn ít ngày nữa, chúng ta sẽ thực hiện nhiệm vụ chính thức trong lễ kỷ niệm vào đúng ngày 30/4. Được bước những bước đi hùng dũng, oai nghiêm trong ngày lễ lớn của đất nước là niềm vinh dự to lớn, song cũng là trách nhiệm nặng nề", Thủ tướng chia sẻ thêm. 

Thủ tướng nhấn mạnh thêm, nhân dân cả nước đang rất háo hức mong chờ đến ngày được xem cuộc diễu binh, diễu hành chính thức. Thủ tướng tin tưởng rằng, các lực lượng sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình, góp phần làm nên thành công chung của lễ kỷ niệm trọng đại của dân tộc, thể hiện tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, sự tri ân với các thế hệ đi trước, đặc biệt là những người đã chiến đấu, cống hiến, hy sinh vì sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.

Chia sẻ với các lực lượng quân đội, dân quân tự vệ tập luyện tại sân bay Biên Hòa, Thủ tướng xúc động khi được biết các cán bộ, chiến sĩ đã trải qua thời gian gần 5 tháng huấn luyện vô cùng vất vả, kiên trì và bền bỉ; thực hiện cuộc hành quân dọc theo chiều dài đất nước từ Bắc vào Nam bằng tàu hỏa, bảo đảm an toàn tuyệt đối.

Các cán bộ, chiến sĩ đã vượt qua rất nhiều khó khăn về điều kiện ăn ở, sinh hoạt; điều kiện khí hậu, thời tiết khắc nghiệt; cường độ huấn luyện rất cao; phải xa gia đình trong thời gian dài; nhất là đối với cán bộ, chiến sĩ nữ thì khó khăn còn nhân lên gấp bội. Tuy nhiên, các cán bộ, chiến sĩ luôn xác định tốt trách nhiệm của mình, nêu cao ý chí quyết tâm, tinh thần đoàn kết, nỗ lực phấn đấu, thi đua thực hiện tốt nhiệm vụ được giao.

Thủ tướng đánh giá cao Tiểu ban diễu binh, diễu hành đã chỉ đạo tổ chức hiệu quả quá trình tuyển chọn, huấn luyện lực lượng diễu binh, diễu hành và tiến hành tốt công tác; bảo đảm tốt chế độ, tiêu chuẩn cho các thành phần tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Công tác tổ chức chỉ huy, quản lý, điều hành chặt chẽ, bảo đảm từ trên xuống dưới hoạt động nhịp nhàng, thống nhất, hiệu quả, trong điều kiện số lượng lớn quân số, vũ khí trang bị, phương tiện được huy động tham gia thực hiện nhiệm vụ.

Để thực hiện tốt nhiệm vụ diễu binh, diễu hành trong lễ kỷ niệm, Thủ tướng mong các cán bộ, chiến sĩ thực hiện tinh thần "năm nhất": Chuẩn bị kỹ lưỡng nhất; tinh thần tốt nhất; động tác đẹp nhất; hiệp đồng chặt chẽ, hiệu quả nhất; bảo đảm hậu cần, phục vụ chu đáo nhất.

Dạo một vòng trung tâm TP.HCM, không khó bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ diện áo dài cùng lá cờ đỏ sao vàng, chụp ảnh lưu niệm tại những địa điểm gắn liền với ngày lễ 30-4.

Không chỉ gói gọn trong các hoạt động kỷ niệm 30-4 truyền thống, năm nay tinh thần yêu nước được các bạn trẻ thể hiện một cách sinh động, lan tỏa hơn.

Lên đồ với cờ đỏ sao vàng, check-in lan tỏa lịch sử

Tại khuôn viên Dinh Độc Lập (quận 1, TP.HCM), Vũ Thu Hương (25 tuổi, Hà Nội) cẩn thận chỉnh lại tà áo dài trắng trước khi bước vào khung hình cùng nhóm bạn.

Với Hương, đây không đơn thuần là một buổi chụp ảnh theo trào lưu. "Mình lớn lên cùng những câu chuyện chiến trường từ ba - một cựu chiến binh. Đến Dinh Độc Lập, được cảm nhận bằng mắt, bằng trái tim, mình thấy hiểu và trân trọng lịch sử hơn", Hương chia sẻ.

Đứng trước cổng dinh - nơi xe tăng quân giải phóng húc đổ đúng vào ngày 30-4 cách đây tròn nửa thế kỷ, Hương không giấu được xúc động. "Từng học, từng thấy qua ảnh, nhưng khi tận mắt chứng kiến, mình mới thật sự cảm nhận được sự hy sinh của cha ông để có được hòa bình hôm nay", Hương nói.

Tương tự, Linh Chi (25 tuổi, ngụ quận Gò Vấp) chia sẻ rằng khác với các dịp lễ Tết thông thường, chụp hình chủ yếu phục vụ nhu cầu "sống ảo" và đăng lên mạng xã hội, cô thực sự muốn lan tỏa những hình ảnh đẹp về quê hương, đất nước và thể hiện tinh thần yêu nước.

Ngoài Dinh Độc Lập, nhóm bạn của Chi cũng đã lên kế hoạch thăm thêm các địa danh lịch sử như Bảo tàng Chứng tích chiến tranh (quận 3) và cùng thưởng thức các món mang đậm không khí 30-4 đang hot như nước ống tre, bánh lá cờ.

Dịch vụ ăn theo rộn ràng, lá cờ Tổ quốc đắt hàng

Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại khu vực Dinh Độc Lập (quận 1), các hoạt động mua bán, chụp ảnh lưu niệm diễn ra sôi động trong nhiều tuần qua.

Trịnh Minh Hiếu, sinh viên năm cuối Trường đại học Tôn Đức Thắng, cho biết cậu tranh thủ thời gian ngoài giờ học để bán cờ Tổ quốc nhỏ. Mỗi lá cờ có giá 10.000 đồng. Vào những ngày cuối tuần đông khách, Hiếu có thể bán gần 100 lá.

"Dù lợi nhuận không cao, công việc này cũng giúp mình trang trải tiền thuê trọ cho tháng này", Hiếu chia sẻ.

Không chỉ dừng lại ở các hoạt động kinh doanh, nhiều bạn trẻ còn chủ động tạo ra những dịch vụ cộng đồng nhằm lan tỏa hình ảnh tích cực trong dịp lễ.

Nguyễn Bình Châu (18 tuổi, sinh viên năm 2) cho biết bình thường cậu nhận chụp ảnh dịch vụ với mức giá khoảng 400.000 đồng/buổi. Nhưng trong tháng 4 này, cậu quyết định gác lại bớt  việc học, việc làm để dành thời gian chụp ảnh miễn phí cho người dân tại các địa điểm lịch sử ở TP.HCM.

"Thấy trên mạng xã hội có nhiều tiệm cho thuê áo dài miễn phí, mình cũng được truyền cảm hứng. Là sinh viên truyền thông, mình có kỹ năng và muốn góp một phần nhỏ để lan tỏa hình ảnh đẹp trong dịp lễ 30-4", Châu chia sẻ.

Nhiều quán cà phê đã nhanh chóng bắt nhịp không khí lễ 30-4. Trương Nguyễn Minh Lý, quản lý Ward Coffee (quận 10), chia sẻ: "Chúng tôi đã thiết kế các món bánh và nước uống trang trí hình quốc kỳ hoặc kèm lá cờ nhỏ, chủ yếu phục vụ nhu cầu chụp ảnh của khách. Sau khi ra mắt, combo bánh - nước đã chiếm gần 50% tổng số đơn hàng".

Quán bán trung bình hơn 100 phần bánh và 200 ly nước mỗi ngày, giá dao động từ 40.000 - 55.000 đồng. Theo Lý, sau khi quán trang trí thêm không gian với cờ đỏ sao vàng, lượng khách đã tăng khoảng 20 - 30% so với ngày thường.

"Những năm gần đây, nhiều bạn trẻ có xu hướng thể hiện tình cảm với quê hương qua hình ảnh, đặc biệt khi được truyền cảm hứng từ phim ảnh, truyền thông và các hoạt động cộng đồng", Lý nhận định.

Giáo sư David Dapice (Trường Quản lý nhà nước John F Kennedy, Đại học Harvard) là chuyên gia hàng đầu về kinh tế phát triển ở Đông Nam Á. Thông qua báo Tuổi Trẻ, ông đề xuất một số giải pháp cho Việt Nam để ứng phó thuế quan của Mỹ.

Rất khó để biết những cuộc đàm phán thuế quan này sẽ có kết quả như thế nào, nhưng tôi kỳ vọng các cuộc đàm phán giữa hai bên sẽ kéo mức thuế quan dành cho Việt Nam xuống một mức ít cực đoan hơn mức 46%.

Thuế quan Mỹ: Nhiều nghịch lý

Còn rất nhiều vấn đề và nghịch lý trong cách tiếp cận hiện nay của chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Tổng thống Trump không thích thâm hụt thương mại, đặc biệt thâm hụt thương mại hàng hóa, mặc dù ngành dịch vụ đang chiếm gần 90% nền kinh tế Mỹ. Ông ấy muốn chứng kiến ngành sản xuất quay trở lại Mỹ.

Theo tôi, ngành sản xuất của Mỹ bị thu hẹp một phần do các hành vi thương mại "không công bằng" như ông Trump đề cập, nhưng phần lớn điều này bắt nguồn từ việc đồng USD là một đồng tiền dự trữ. Các ngân hàng trung ương và ngân hàng thương mại mua trái phiếu Mỹ để đảm bảo an toàn và thanh khoản, điều này tạo ra dòng vốn đổ vào Mỹ. Dòng vốn này (cùng dòng vốn từ các tài sản Mỹ khác) đã đóng vai trò trang trải cho các khoản thâm hụt của Mỹ.

Các dòng vốn chảy vào Mỹ làm tăng giá trị đồng USD, từ đó khiến hàng nhập khẩu vào Mỹ rẻ, còn hàng Mỹ xuất khẩu sang các thị trường khác có giá cao, do chênh lệch tỉ giá.

Vì vậy, nếu đồng USD không còn là một đồng tiền dự trữ, hầu hết các khoản thâm hụt thương mại sẽ biến mất, nhưng nước Mỹ khi đó lại cần duy trì lãi suất cao và thâm hụt tài khóa thấp. Điều này có thể làm chậm tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Trong tình hình bất ổn hiện nay, doanh nghiệp sẽ cần thời gian để quan sát xem liệu các mức thuế quan của Washington có được duy trì hay không.

Ngay cả khi các công ty nghĩ rằng thuế quan sẽ được áp dụng, việc xây dựng nhà máy, phát triển hệ sinh thái các nhà cung cấp, cùng với việc đào tạo lao động, sẽ mất rất nhiều năm. Trong lúc đó, người dân Mỹ phải trả tiền nhiều hơn để tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu, và cả các nhà nhập khẩu cũng vậy.

Tôi nghĩ còn rất nhiều vấn đề và nghịch lý trong cách tiếp cận hiện nay của ông Trump.

Các giải pháp cho Việt Nam

Về vấn đề đàm phán thuế quan giữa Việt Nam và Mỹ, tôi cho rằng những người linh hoạt và thực tế của chính quyền Mỹ đang tham gia đàm phán thuế quan cùng Việt Nam.

Rất khó để biết những cuộc đàm phán này sẽ có kết quả như thế nào, nhưng được kỳ vọng là sẽ kéo mức thuế quan xuống một mức ít cực đoan hơn 46% (mức thuế ông Trump tuyên bố áp với Việt Nam hôm 2-4 nhưng hoãn trong 90 ngày). Nếu Việt Nam có mức thuế quan tương tự với các nước Indonesia, Ấn Độ hay Bangladesh, với khoảng 10 - 15%, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam sẽ không tê liệt nhưng có thể sẽ chậm lại.

Tôi nghĩ Việt Nam nên đa dạng hóa thị trường, giảm phụ thuộc cả Trung Quốc (nhập khẩu) và Mỹ (xuất khẩu) nhưng điều đó không dễ dàng. Việt Nam đang dần trở thành một quốc gia không còn lao động giá rẻ. Giải pháp trọng yếu ở đây là theo đuổi các lợi thế xuất khẩu thay thế: cải thiện kiểm soát chất lượng, quy mô sản xuất và khả năng giao hàng đúng hạn của các công ty Việt Nam đang phục vụ nhà đầu tư nước ngoài.

Ngay cả khi xuất khẩu tăng trưởng chậm lại, việc giành được phần lớn hơn trong chuỗi giá trị sẽ giúp ngành sản xuất nội địa và tăng trưởng GDP tiếp tục tiến lên. Cách tiếp cận này cũng giúp các doanh nghiệp Việt Nam cải thiện năng lực, đồng thời trở nên linh hoạt hơn và bền bỉ hơn.

Một cuộc chiến thương mại thật sự giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ là một điều tồi tệ cho nền kinh tế đôi bên và cho cả nền kinh tế toàn cầu. Khi Mỹ nhập khẩu ít hàng Trung Quốc hơn, Bắc Kinh sẽ tìm cách xuất khẩu số lượng này sang các nước khác. "Cơn sóng thần" hàng Trung Quốc giá rẻ khi đổ vào các nước sẽ nhấn chìm nhiều doanh nghiệp nội địa đang cố gắng cạnh tranh. Đây sẽ là một tình huống hỗn loạn với ít quy tắc kiểm soát, giống như thời điểm những năm 1930.

Tôi cho rằng cả Mỹ và Trung Quốc sẽ tiến tới đàm phán. Như việc ông Trump vừa qua lên tiếng miễn trừ thuế nhập khẩu đối với một số mặt hàng điện tử nhập khẩu từ các nước, trong đó có cả Trung Quốc. Rõ ràng là điều này xảy ra giữa bối cảnh các cuộc đàm phán. Dự đoán các diễn biến tiếp theo là điều rất khó.

Thái Lan tiến gần đến việc trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, sau khi Hạ viện nước này thông qua dự luật trên với số phiếu ủng hộ áp đảo.

Theo Hãng tin Reuters, ngày 27-3, Hạ viện Thái Lan đã thông qua dự luật bình đẳng hôn nhân với 400/415 phiếu ủng hộ.

Dự luật vừa được thông qua được tổng hợp từ bốn dự luật riêng biệt từng được đề xuất trước đó. Văn bản này công nhận hôn nhân giữa hai cá nhân không phân biệt giới tính, thay vì chỉ công nhận hôn nhân "giữa chồng và vợ" như pháp luật hiện hành.

Dự luật mới cho phép các cặp đôi đồng tính hưởng đầy đủ quyền lợi được quy định bởi luật dân sự và thương mại Thái Lan cho các cặp đôi đã kết hôn, bao gồm quyền thừa kế và quyền nhận con nuôi.

Với động thái này, Thái Lan tiến sát đến việc trở thành quốc gia hoặc vùng lãnh thổ thứ ba ở châu Á (sau Đài Loan và Nepal) hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Dự luật trên đã được ấp ủ trong hơn 10 năm và được toàn bộ đảng lớn trong Hạ viện ủng hộ.

Để thành luật, văn bản này sẽ cần được Thượng viện Thái Lan thông qua và được Quốc vương Rama X chấp thuận. Sau khi các thủ tục trên hoàn tất, đạo luật mới sẽ có hiệu lực sau 120 ngày.

Ông Danuphorn Punnakanta, lãnh đạo ủy ban phụ trách dự luật này của Hạ viện Thái Lan, phát biểu trước thềm phiên họp ngày 27-3: "Chúng ta làm điều này cho toàn thể người dân Thái Lan, nhằm giảm bất công trong xã hội và bắt đầu kiến tạo nên sự bình đẳng. Tôi kính mời tất cả các vị cùng làm nên lịch sử".

Ông Nada Chaiyajit, giảng viên luật tại Đại học Mae Fah Luang, cho biết việc thông qua dự luật trên là động thái tích cực, song vẫn còn nhiều vấn đề xã hội cần được giải quyết.

Tại phần thảo luận của phiên họp, các nghị sĩ ủng hộ quyền hôn nhân đồng giới đã yêu cầu sửa khái niệm "cha" và "mẹ" thành từ không ám chỉ giới tính như "phụ huynh" khi nhắc đến các thành viên cấu thành gia đình. Điều này nhằm tránh các vấn đề phát sinh trong một số khía cạnh như nhận con nuôi. Tuy nhiên, đề xuất này đã không được chấp thuận.

"Tôi rất vui. Tuy nhiên, đây chưa phải là bình đẳng toàn bộ trong hôn nhân, mà chỉ là cho phép hôn nhân đồng giới. Quyền kết hôn đồng giới đã được thông qua, nhưng quyền tạo dựng gia đình đầy đủ thì chưa. Thật tiếc rằng chúng ta chưa làm được điều đó", ông Chaiyajit cho biết.

Nguồn: Báo Tuổi trẻ

Với những cải cách mới, những người nhập cư hợp pháp ở Đức sẽ được phép nộp đơn xin quốc tịch sau 5 năm, thay vì 8 năm như hiện nay.

Ngày 19-1, Quốc hội Đức đã thông qua dự luật cải cách mang tính bước ngoặt, theo đó tạo điều kiện dễ dàng hơn cho quy chế hai quốc tịch cũng như việc nhập tịch đối với các công dân ngoài Liên minh châu Âu (EU).

Tất cả các đảng trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Olaf Scholz, gồm Đảng Dân chủ Xã hội (SPD), Đảng Xanh và Đảng Dân chủ Tự do (FDP), đã bỏ phiếu ủng hộ dự luật này.

Tuy nhiên, các nghị sỹ thuộc Đảng Dân chủ/Xã hội Cơ đốc giáo (CDU/CSU) đối lập và Đảng Cực hữu Sự lựa chọn vì nước Đức (AfD) bỏ phiếu chống.

Với những cải cách mới, những người nhập cư hợp pháp ở Đức sẽ được phép nộp đơn xin quốc tịch sau 5 năm, thay vì 8 năm như hiện nay. Nếu người nộp đơn xin quốc tịch có những thành tựu đặc biệt, thời gian này có thể giảm xuống chỉ còn 3 năm.

Trẻ em sinh ra ở Đức có cha hoặc mẹ đã sống hợp pháp ở nước này từ 5 năm trở lên sẽ tự động có quốc tịch Đức. Những người nhập cư trên 67 tuổi có thể làm bài kiểm tra trình độ tiếng Đức theo hình thức vấn đáp, thay vì hình thức thi viết như hiện nay.

Những người sống phụ thuộc hoàn toàn vào trợ cấp của Nhà nước sẽ không đủ điều kiện để trở thành công dân Đức. Ngoài ra, quyền công dân Đức cũng sẽ bị từ chối đối với những người có hành vi bài Do Thái, phân biệt chủng tộc, bài ngoại hoặc các hành vi phạm tội phỉ báng khác.

Cho đến nay, quy chế quốc tịch kép chỉ có thể thực hiện ở Đức đối với công dân Liên minh châu Âu (EU) và Thụy Sĩ, hoặc những nước không cho phép người dân từ bỏ quốc tịch gốc (như Iran, Afghanistan, Maroc...).

Theo Bộ Nội vụ Liên bang Đức, khoảng 14% dân số nước này không có quốc tịch Đức, tương đương hơn 12 triệu người. Trong đó, 5 triệu người đã sống ở Đức ít nhất 10 năm.

Năm 2022, có 168.545 người nộp đơn xin quốc tịch Đức, thấp hơn mức trung bình của EU. Với những cải cách mới, Đức sẽ ngang hàng với các nước châu Âu khác. Tại EU, Thụy Điển có tỷ lệ nhập quốc tịch cao nhất vào năm 2020, với 8,6% tổng số người nước ngoài sống ở đó được nhập tịch. Ở Đức, tỷ lệ này là 1,1%.

Văn phòng Thống kê Liên bang Đức cho biết khoảng 2,9 triệu người có hai quốc tịch hiện đang sống ở Đức, chiếm khoảng 3,5% dân số. Tuy nhiên, con số thực tế có thể cao hơn vì theo thống kê mới, với 69% công dân Đức mới vẫn giữ quốc tịch gốc, nhiều nhất là những người có hộ chiếu Ba Lan, Nga hoặc Thổ Nhĩ Kỳ.

Cho tới nay, con đường trở thành công dân Đức vẫn còn khó khăn đối với nhiều người nhập cư từ Thổ Nhĩ Kỳ và các quốc gia khác đến Đức trước đây với tên gọi "lao động khách" nửa sau thế kỷ 20.

Việc cải tổ luật công dân của Đức là cam kết quan trọng được chính phủ của Thủ tướng Olaf Scholz đưa ra khi lên nắm quyền vào cuối năm 2021.

Nền kinh tế lớn nhất châu Âu đang cố gắng thu hút lao động nước ngoài để giải quyết tình trạng thiếu lao động trầm trọng và mong muốn biến quốc gia đầu tàu châu Âu này thành một điểm đến hấp dẫn hơn.

Theo Bộ trưởng Nội vụ Đức Nancy Faeser, dự luật mới trên phản ánh một xã hội đa dạng, trong bối cảnh nước này đang phải "cạnh tranh toàn cầu để thu hút những bộ óc xuất sắc nhất" và sẽ tăng cơ hội cho những người lao động tiềm năng bằng cách đưa ra một lộ trình rõ ràng để họ có thể nhanh chóng trở thành công dân Đức./.

NGUỒN: THÔNG TẤN XÃ VIỆT NAM

I. Quốc gia được quyền tự vệ khi nào?

Theo luật pháp quốc tế, quốc gia chỉ được thực hiện quyền tự vệ khi bị “tấn công vũ trang” và chủ thể thực hiện hành vi tấn công vũ trang phải là quốc gia.

Với định nghĩa “tấn công vũ trang”, theo nhận định của Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) trong phán quyết vụ Nicaragua cáo buộc Mỹ có những hoạt động quân sự và bán quân sự chống lại chính phủ nước này (năm 1986), tấn công vũ trang “phải được hiểu là bao gồm không chỉ hành động của các lực lượng vũ trang chính quy xuyên biên giới quốc tế, mà còn hành động gửi hoặc thay mặt cho một quốc gia của các băng nhóm, tổ chức vũ trang hoặc lính đánh thuê, thực hiện các hành động của lực lượng vũ trang chống lại một quốc gia khác có mức độ nghiêm trọng như một cuộc tấn công vũ trang thực sự được thực hiện bởi những lực lượng vũ trang thường xuyên, hoặc có sự tham gia đáng kể của lực lượng vũ trang thường xuyên trong đó”.

Đồng thời, kết luận tư vấn vụ Israel xây dựng bức tường trên lãnh thổ Palestine ở Đông Jerusalem (năm 2003), ICJ đã cho rằng: “Điều 51 Hiến chương thừa nhận sự tồn tại quyền tự vệ vốn có của một quốc gia trong trường hợp bị tấn công vũ trang, chủ thể tấn công vũ trang phải là quốc gia, được thực hiện trực tiếp qua hoạt động của lực lượng vũ trang thường xuyên hoặc được thực hiện gián tiếp thông qua các băng nhóm vũ trang, lính đánh thuê được quy cho quốc gia”.

Ngoài ra, ICJ còn xác định “vai trò của quốc gia bị tấn công trong việc xác định hành động tấn công vũ trang. Trong phán quyết vụ Nicaragua (năm 1986), ICJ cho rằng “chính quốc gia là nạn nhân của một cuộc tấn công vũ trang phải đưa ra và tuyên bố quan điểm rằng nó đã bị tấn công”. Như vậy, tuyên bố của quốc gia bị tấn công là yêu cầu bắt buộc để xác định có cuộc tấn công vũ trang từ quốc gia khác.

Gần đây, nhiều quốc gia đã viện dẫn “quyền vốn có” trong hiến chương để đối phó với các hành vi đe dọa sử dụng vũ lực, tấn công vũ trang, chống chủ nghĩa khủng bố. Cách hiểu này là không thuyết phục và không phù hợp với quy định của Điều 51, vì các quốc gia chỉ được quyền tự vệ khi bị tấn công vũ trang. Nếu “lạm dụng” quyền tự vệ thì tính tối thượng của nguyên tắc kiềm chế sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực theo luật pháp quốc tế sẽ bị vô hiệu. Đồng thời, nếu hiểu quyền tự vệ theo cách này chính là “cổ vũ” cho hành vi sử dụng vũ lực bất hợp pháp trong quan hệ quốc tế.

Về vụ Đại sứ quán Iran ở Syria bị không kích, theo luật quốc tế, cơ quan ngoại giao được xem như là “lãnh thổ của quốc gia ở nước ngoài”. Do đó, việc một quốc gia, trong trường hợp này có thể là Israel, đã phóng tên lửa vào Đại sứ quán Iran tại Syria được coi là hành vi “tấn công vũ trang” theo quy định của luật pháp quốc tế.

Cần nói thêm rằng hành vi này bị coi là hành vi “xâm lược” theo Điều 1 Nghị quyết 3314 của Đại hội đồng LHQ năm 1974. Theo đó, “hành vi xâm lược là việc một quốc gia sử dụng lực lượng vũ trang chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của một quốc gia khác hoặc theo bất kỳ cách nào khác trái với Hiến chương LHQ”.

Do đó, hành vi tấn công vào tòa đại sứ quán của Iran tại Syria là điều kiện để Iran trả đũa Israel. Tuy nhiên, phương thức Iran tấn công Israel lại không thỏa mãn các điều kiện để tự vệ theo Điều 51 Hiến chương LHQ.

II. Điều kiện để thực hiện quyền tự vệ

Về điều kiện mà quốc gia phải tuân thủ khi thực hiện “quyền tự vệ” thì hành vi tự vệ phải thỏa mãn nguyên tắc về “sự cần thiết và tương xứng”, như ICJ khẳng định trong Kết luận tư vấn về tính hợp pháp của hành động đe dọa hoặc sử dụng vũ khí hạt nhân (năm 1996).

Về yếu tố “sự cần thiết”, quốc gia thực hiện quyền tự vệ phải chỉ ra rằng hành động tự vệ của họ là lựa chọn duy nhất có sẵn để có thể đẩy lùi cuộc tấn công vũ trang. Nếu cuộc tấn công vũ trang đã chấm dứt hoặc chưa diễn ra, việc thực hiện quyền tự vệ của quốc gia được xem là không cần thiết. Điều kiện này đòi hỏi về thời gian, hành vi tự vệ (nếu có) phải được thực hiện ngay sau khi bị tấn công vũ trang.

Hành vi Iran tấn công Israel vào ngày 13-4 “không phải là sự lựa chọn duy nhất có sẵn để có thể đẩy lùi cuộc tấn công vũ trang”. Ngay cả khi Israel được xác định là quốc gia đã tấn công vào Đại sứ quán Iran tại Syria thì “cuộc tấn công vũ trang đó cũng đã chấm dứt” nên việc thực hiện quyền tự vệ của Iran được xem là không cần thiết.

Về nguyên tắc tương xứng, nguyên tắc này được xác định bằng mức độ tương đồng (mang tính tương đối) giữa hành vi tự vệ và hành vi tấn công như: Mục tiêu đẩy lùi hoặc ngăn chặn hành vi tấn công vũ trang của quốc gia khác có đạt được hay không; vũ khí, phương tiện quân sự được sử dụng để tự vệ có tương xứng hay không; cơ sở vật chất, hạ tầng bị thiệt hại, số người bị chết, bị thương do hành động tự vệ gây ra có tương xứng hay không để xác định xem việc sử dụng vũ lực là hành động trả thù hay tự vệ hợp pháp.

Do đó, nếu vũ khí, phương tiện quân sự sử dụng để tự vệ quá lớn, quá chênh lệch so với vũ khí, phương tiện quân sự được sử dụng để tấn công vũ trang trước đó; số thiệt hại, thương vong do hành động tự vệ gây ra lớn hơn đáng kể so với hành vi tấn công vũ trang đã diễn ra thì đó là minh chứng để khẳng định đó không phải là hành vi tự vệ, mà là hành vi trả thù, trả đũa bất hợp pháp.

Xét tới hành vi tấn công của Iran, cuộc tấn công này có phạm vi, mục tiêu, vũ khí, phương tiện quân sự quá lớn, quá chênh lệch so với phạm vi, mục tiêu, vũ khí, phương tiện quân sự đã được sử dụng trong vụ Đại sứ quán Iran tại Syria bị không kích. Cụ thể, Iran dùng 170 máy bay không người lái (UAV), 120 tên lửa đạn đạo và 30 tên lửa hành trình tấn công nhiều khu vực ở Israel. Thế nên nếu hệ thống phòng không của Israel không chặn được các vũ khí của Iran, thiệt hại và thương vong do hành vi “tự vệ” của Iran gây ra cho Israel sẽ lớn hơn rất nhiều so với vụ Đại sứ quan Iran trúng không kích.

Do vậy, hành vi tấn công Israel của Iran không đáp ứng “nguyên tắc tương xứng” giữa hành vi tự vệ và hành vi tấn công. Ngoài ra, việc thực hiện “quyền tự vệ” của Iran cũng không nhằm mục tiêu “đẩy lùi hoặc ngăn chặn” hành vi tấn công vũ trang của Israel. Như vậy, hành vi của Iran không phải là “tự vệ”, mà là sự trả thù, trả đũa bất hợp pháp.

Về thủ tục thông báo của quốc gia cho HĐBA LHQ khi thực hiện quyền tự vệ, Điều 51 Hiến chương LHQ quy định quốc gia thực hiện quyền tự vệ phải thông báo ngay cho HĐBA. Trong phán quyết vụ Nicaragua, theo ICJ, thủ tục thông báo cho HĐBA không phải là điều kiện để xác định tính hợp pháp của hành vi tự vệ. Tuy nhiên, việc thông báo đến HĐBA là một trong những căn cứ để chứng minh rằng quốc gia là nạn nhân của một cuộc tấn công vũ trang.

Tóm lại, theo quy định tại Điều 51 Hiến chương LHQ, quốc gia được quyền tự vệ khi và chỉ khi quốc gia “bị tấn công vũ trang” bởi một quốc gia khác; quốc gia bị tấn công phải tuyên bố và xác thực mình là nạn nhân của hành động tấn công vũ trang bởi quốc gia khác; quốc gia thực hiện quyền tự vệ khi bị tấn công vũ trang phải đảm bảo nguyên tắc cần thiết và tương xứng và tự vệ là biện pháp duy nhất và cuối cùng để đối phó với việc bị tấn công vũ trang.

NGUỒN: Trang thông tin điện tử tổng hợp

Việt Nam vừa công bố một văn bản luật quy định đầy đủ chế độ pháp lý các vùng biển, đảo theo đúng Công ước Luật Biển 1982. Luật Biển sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo.

Việt Nam vừa công bố một văn bản luật quy định đầy đủ chế độ pháp lý các vùng biển, đảo theo đúng Công ước Luật Biển 1982. Luật Biển sẽ tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc quản lý, bảo vệ và phát triển kinh tế biển, đảo.

Sau 30 năm kể từ khi ra đời, không thể phủ nhận tầm quan trọng và vị trí pháp lý của Công ước Luật Biển 1982 trong đời sống luật pháp quốc tế. Đây là thành quả của một cuộc thương lượng lâu dài giữa các nhóm nước khác nhau, Công ước là một giải pháp cả gói công bằng và đỉnh cao trong quá trình pháp điển hóa và phát triển tiến bộ ngành Luật Biển quốc tế.

Tham gia Công ước Luật Biển 1982, Việt Nam, quốc gia ven biển được thừa nhận có vùng lãnh hải rộng 12 hải lý, vùng đặc quyền kinh tế rộng 200 hải lý, thềm lục địa rộng ít nhất 200 hải lý và có thể mở rộng tới 350 hải lý tính từ đường cơ sở. Diện tích các vùng biển và thềm lục địa mà nước ta được hưởng theo quy định của Công ước, khoảng gần một triệu km², rộng gấp ba lần diện tích lãnh thổ đất liền. Tính đến nay đã có 161 quốc gia và tổ chức quốc tế tham gia Công ước Luật Biển năm 1982, trong đó có 7 quốc gia ven biển Đông là Việt Nam, Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Brunei.

Áp dụng Công ước Luật Biển năm 1982 của Liên hợp quốc vào điều kiện cụ thể của biển Đông chúng ta thấy mấy điểm cơ bản sau đây. Các quốc gia ven biển Đông có chủ quyền đối với nội thủy và lãnh hải 12 hải lý kể từ đường cơ sở của mình. Đáng lưu ý là theo Luật Biển quốc tế những năm 40 - 50 của thế kỷ trước, vùng lãnh hải của các quốc gia ven biển Đông chỉ có 3 hải lý và toàn bộ phía ngoài 3 hải lý đó là vùng biển quốc tế. Như vậy, Công ước đã mở rộng phạm vi vùng lãnh hải của các quốc gia ven biển Đông thêm 9 hải lý.

Mỗi quốc gia ven biển Đông có quyền chủ quyền đối với vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa tối thiểu 200 hải lý của mình. Chiều rộng của hai vùng biển này đều được đo từ đường cơ sở dùng để tính lãnh hải. Trong trường hợp thềm lục địa thực tế lớn hơn 200 hải lý thì quốc gia ven biển Đông có thể mở rộng thềm lục địa của mình đến 350 hải lý với điều kiện tuân thủ đúng các quy định và thủ tục nêu trong Công ước.

Mỗi quốc gia ven biển Đông có toàn quyền thăm dò, khai thác các tài nguyên trong các vùng biển của mình, đặc biệt là trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa để phục vụ đời sống nhân dân và phát triển đất nước. Mỗi quốc gia ven biển Đông có toàn quyền quyết định cho phép hay không cho phép các quốc gia khác khai thác tài nguyên trong các vùng biển của mình. Mỗi quốc gia ven biển Đông có nghĩa vụ tôn trọng các quyền chủ quyền đó của các quốc gia láng giềng khác ven biển Đông.

Xuất phát từ Công ước Luật Biển năm 1982 thì sự kiện Trung Quốc khai thác các tài nguyên trong vùng biển Việt Nam là sự vi phạm trắng trợn chủ quyền Việt Nam theo Công ước Luật Biển 1982.

Về yêu sách “đường lưỡi bò” hay “đường 9 đoạn” thì các học giả Trung Quốc đều biết rõ là tại Hội thảo quốc tế về biển Đông ở Hà Nội (2009) và thành phố Hồ Chí Minh (2010) cũng như các Hội thảo quốc tế khác, các học giả Pháp, Bỉ, Mỹ và nhiều học giả quốc tế khác đã nêu rõ yêu sách “đường lưỡi bò” mơ hồ, không có cơ sở và cho rằng Trung Quốc cần giải thích rõ bản chất pháp lý của các vùng biển trong “đường lưỡi bò” đó. Nhưng cho đến nay, cả chính giới lẫn học giả Trung Quốc đều không thể đưa ra các câu trả lời thỏa đáng.

Dùng các quy định của Công ước Luật Biển năm 1982 mà Trung Quốc cũng là một bên tham gia để đối chiếu thì ai cũng thấy rằng yêu sách này hoàn toàn trái với các quy định của Công ước. Không một quy định nào của Công ước có thể biện minh cho yêu sách “đường lưỡi bò”. Đơn giản bởi vì vùng biển mà “đường lưỡi bò” ngoạm vào không thể nào là lãnh hải hoặc vùng đặc quyền kinh tế hoặc là thềm lục địa của Trung Quốc. Đó chính là vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, Philippines, Malaysia, Indonesia và Brunei.

Yêu sách “đường lưỡi bò” phi lý nói trên đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền của 5 nước ASEAN đối với vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của mình. Trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền của Việt Nam đối với quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, bên cạnh những chứng cứ lịch sử, pháp lý chứng minh chủ quyền của Việt Nam đã được xác lập liên tục, hòa bình từ lâu đời đối với hai quần đảo, Công ước là công cụ pháp lý để phản bác những yêu sách phi lý, ngang ngược của Trung Quốc đối với cái gọi là “đường lưỡi bò” chiếm đến 80% diện tích biển Đông, vốn là vùng biển nửa kín được bao bọc bởi 9 quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Tại Hội nghị lần thứ 22 các quốc gia thành viên của Công ước, tổ chức tại New York tháng 6/2012, một lần nữa Công ước được khẳng định là thành tựu của nhân loại bởi những quy định của nó là kết quả của sự hợp tác - đấu tranh - xây dựng nhiều năm giữa các quốc gia trên thế giới với các chế độ chính trị, trình độ phát triển kinh tế, quan điểm luật pháp… khác nhau; là sự thỏa hiệp giữa các quốc gia vì một nhận thức chung đối với tầm quan trọng sống còn của biển và đại dương đối với sự phát triển của nhân loại. Khi trở thành thành viên của Công ước, các quốc gia có trách nhiệm tuân thủ đầy đủ các quy định trong Công ước, không có ngoại lệ và không có bảo lưu. Do đó, không thể có quốc gia nào, khi tham gia sân chơi luật pháp chung này lại chỉ viện dẫn và áp dụng những quy định trong Công ước có lợi cho quốc gia mình hoặc không tuân thủ, thậm chí phủ nhận những quy định không có lợi cho quốc gia mình.

Áp dụng nguyên tắc nói trên của pháp luật quốc tế vào trường hợp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, mọi người đều thấy rằng Nhà nước Việt Nam đã thực hiện chủ quyền ở đây ít ra từ thế kỷ XVII khi hai quần đảo chưa hề thuộc chủ quyền của bất cứ nước nào. Từ đó Việt Nam đã thực hiện thật sự chủ quyền của mình đối với hai quần đảo một cách liên tục và hòa bình. 

Nguồn: Báo sức khỏe đời sống

Tòa Seoul ra phán quyết yêu cầu chính phủ Hàn Quốc bồi thường 30 triệu won cho bà Nguyễn Thị Thanh, nạn nhân mất gia đình trong vụ thảm sát ở Quảng Nam năm 1968. Theo phán quyết được Tòa án Trung tâm Quận Seoul công bố hôm nay, chính phủ Hàn Quốc phải bồi thường 30 triệu won (khoảng 24.000 USD) cho bà Nguyễn Thị Thanh, người mất gia đình trong vụ thảm sát do lữ đoàn thủy quân lục chiến số 2 của Hàn Quốc thực hiện hơn nửa thế kỷ trước. Năm 1968, binh lính trong lữ đoàn này đã xả súng thảm sát 74 người ở làng Phong Nhất – Phong Nhị, xã Điện An, tỉnh Quảng Nam. Năm 2020, bà Thanh đệ đơn kiện chính phủ Hàn Quốc, đòi bồi thường số tiền trên. Tòa bác bỏ quan điểm của chính phủ Hàn Quốc rằng họ được miễn trừ đối với vụ kiện đòi bồi thường của một công dân Việt Nam, cũng như lập luận rằng sự tham gia của quân đội Đại Hàn trong vụ thảm sát chưa được chứng minh rõ ràng, hay vụ nổ súng là “hành động chính đáng do tính chất đặc biệt của cuộc chiến”.

“Thực tế là các thành viên trong gia đình nguyên đơn đã thiệt mạng tại địa điểm này và bà Thanh phải chịu nhiều vết thương nghiêm trọng do quân đội Hàn Quốc gây ra”, tòa án cho biết, thêm rằng sự việc là “hành động phạm pháp rõ ràng”.

Bộ Quốc phòng Hàn Quốc chưa bình luận về phán quyết. Bộ Ngoại giao nước này cho hay Hàn Quốc và Việt Nam đã “đạt được tiến bộ chưa từng thấy trong quan hệ 30 năm qua, dựa trên nguyên tắc ‘Gác lại quá khứ, hướng tới tương lai'”.

Trong cuộc gọi trực tuyến từ Việt Nam, bà Thanh hoan nghênh phán quyết của tòa. Bà nói “vô cùng vui mừng” và quyết định này “sẽ là niềm an ủi hương linh những người thiệt mạng”.

Đây là lần đầu tiên một tòa án Hàn Quốc thừa nhận trách nhiệm bồi thường của nhà nước đối với các nạn nhân trong vụ thảm sát năm 1968 tại Việt Nam.

Bà Thanh là một trong số ít nạn nhân sống sót sau cuộc thảm sát. Sáng ngày 12/2/1968, người dân làng Phong Nhất – Phong Nhị bất ngờ khi thấy nhiều toán lính Đại Hàn mang theo súng tràn vào làng.

Vài ngày trước, chiếc xe Jeep của quân đội nước này đi qua đường lớn trước làng thì trúng mìn. Toán lính lao vào từng nhà dân và nổ súng, bắt đầu cuộc thảm sát.

Bà Thanh khi đó tròn 8 tuổi, bị đạn xé toang một phần hông bên trái. Toán lính sát hại mẹ và hai chị em của bà cùng 71 người khác trong làng, đốt phá nhà cửa rồi bỏ đi. Mồ côi, bà Thanh phải đi ở mướn, không được học hành.

Tháng 4/2015, Bảo tàng Hòa bình Hàn Quốc đã mời bà Thanh đến Seoul để kể lại câu chuyện của mình. Một nhà sư từng tham chiến ở Việt Nam đã quỳ dưới chân bà để nói lời xin lỗi, nhưng nhiều cựu binh Hàn Quốc nói rằng bà Thanh bịa chuyện.

Cách đây hơn nửa thế kỷ, lính đánh thuê Hàn Quốc tham gia vào cuộc chiến tại Việt Nam, gây ra nhiều vụ thảm sát hàng nghìn người dân vô tội ở Bình Định, Ninh Thuận, Phú Yên, Quảng Ngãi. Theo điều tra của tiến sĩ lịch sử Ku Su Jeong, người khởi xướng phong trào Xin lỗi Việt Nam, quân đội Đại Hàn đã làm chết 9.000 người dân Việt Nam vô tội trong các cuộc thảm sát.

(Theo Vnexpress.net)

Kỳ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43 và các hội nghị cấp cao trong tuần này dự kiến sẽ bàn về loạt diễn biến nóng, trong đó có Myanmar, Biển Đông.

Sáng 5-9, Hội nghị cấp cao Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 43 và các hội nghị cấp cao liên quan với chủ đề “ASEAN tầm vóc: Tâm điểm tăng trưởng” đã chính thức khai mạc tại Indonesia.

Hội nghị diễn ra từ ngày 5 đến 7-9 với 12 cuộc họp cấp cao, với sự tham dự của lãnh đạo các nước thành viên ASEAN, Timor Leste với tư cách quan sát viên, chín nước đối tác đối thoại đồng thời là các nước thành viên Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) như Mỹ, Trung Quốc (TQ), Ấn Độ, Nhật Bản, Úc.

Hòa hợp và tăng trưởng

Theo TTXVN, dự kiến tại Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43, các nước sẽ đánh giá tình hình triển khai Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2025 và các kế hoạch tổng thể trên ba trụ cột chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội, định hướng chiến lược phát triển ASEAN, làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN và các đối tác cũng như trao đổi về tình hình khu vực, thế giới.

ASEAN dự kiến thông qua khoảng 50 văn kiện quan trọng như Tầm nhìn cộng đồng ASEAN 2045, Tuyên bố hòa hợp ASEAN IV, Tuyên bố ASEAN là tâm điểm của tăng trưởng, các văn kiện về những lĩnh vực hợp tác cụ thể trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác.

Trước đó, ngày 4-9, các bộ trưởng Bộ Ngoại giao ASEAN đã nhất trí trình văn kiện Tuyên bố hòa hợp ASEAN IV lên Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 43 xem xét thông qua. Đây là một trong những văn kiện quan trọng nhất, đóng vai trò là nền tảng cho Tầm nhìn cộng đồng ASEAN năm 2045.

Về kinh tế, hội nghị sẽ tập trung thảo luận về nhiều nội dung liên quan đến an ninh lương thực, an ninh năng lượng, y tế, ổn định tài chính, chuỗi cung ứng như chuyển đổi số, kinh tế xanh… Về các vấn đề quốc tế và khu vực, các lãnh đạo sẽ thảo luận về tình trạng bất ổn ở Myanmar, bán đảo Triều Tiên, xung đột tại Ukraine và tình hình Biển Đông.

Sẽ bàn về Myanmar, Biển Đông

Một thách thức quan trọng với khối là tình trạng bế tắc ở Myanmar. Hai năm sau khi được thông qua, quá trình thực hiện đồng thuận năm điểm của ASEAN về Myanmar – vốn kêu gọi chấm dứt ngay lập tức bạo lực và tổ chức đối thoại giữa các bên – vẫn rất ít tiến triển, theo tờ Nikkei Asia.

Trong cuộc họp các bộ trưởng Bộ Ngoại giao ASEAN ngày 4-9, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Indonesia Retno Marsudi cho biết khối sẽ đánh giá toàn diện về việc thực hiện đồng thuận năm điểm khẳng định ASEAN chỉ có thể phát huy hết sức mạnh nếu đảm bảo một giải pháp hòa bình và lâu dài ở Myanmar. Theo dự thảo tuyên bố chung của ASEAN mà hãng tin AFP thu thập được, nội dung Myanmar không được đề cập, cho thấy những nỗ lực hòa bình đơn phương, đa phương của khối đến nay chưa có kết quả.

Các hành động gây hấn của TQ ở Biển Đông cũng sẽ là điểm được lưu ý, theo dự thảo tuyên bố chung. Căng thẳng Biển Đông gia tăng đáng ngại thời gian gần đây với hàng loạt bước đi nguy hiểm của TQ. Có thể kể đến việc tàu hải cảnh TQ bắn vòi rồng, cắt ngang đầu tàu Philippines và mới đây là việc TQ công bố cái gọi là “bản đồ tiêu chuẩn” năm 2023, trong đó yêu sách đường lưỡi bò phi pháp chiếm trọn Biển Đông. Các nước láng giềng ven biển của TQ bao gồm Việt Nam, Malaysia và Philippines đã phản đối bản đồ phi pháp này.

Bối cảnh mất an ninh này là động lực để các nước ASEAN và TQ kết thúc đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC). Một nguồn tin ngoại giao Đông Nam Á nói với AFP rằng tại kỳ hội nghị này các lãnh đạo sẽ hướng tới “mục tiêu đầy tham vọng” là kết thúc đàm phán COC với TQ vào năm 2026.

Hội nghị lần này cũng sẽ thảo luận tiến đến thống nhất quy tắc hỗ trợ quá trình ra quyết định tại các hội nghị cấp cao ASEAN, nhất là trong các tình huống khủng hoảng. Bộ trưởng Retno Marsudi cho biết các nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các quy tắc thủ tục mới nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra quyết định mà không cần phải sửa đổi Hiến chương ASEAN.

(Theo Plo.vn)

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Merrick Garland thăm Tòa án hình sự quốc tế để thảo luận về Nga và các ưu tiên thực thi pháp luật chung khác.

Theo Hãng tin AFP, ngày 19-6 (giờ địa phương), Bộ trưởng Bộ Tư pháp Mỹ Merrick Garland đã thăm Tòa án hình sự quốc tế (ICC) tại thành phố The Hague ở Hà Lan. Trọng tâm của chuyến thăm là thảo luận những biện pháp chống lại Nga và "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Matxcơva tại Ukraine.

Thông báo của Bộ Tư pháp Mỹ cho biết ông Garland đến châu Âu "để trao đổi với các nhà đồng cấp quốc tế về việc bắt Nga phải chịu trách nhiệm cho những hành động của họ, cũng như về các ưu tiên thực thi pháp luật chung khác".

Bộ này cũng mô tả việc ông Garland thăm tòa ICC là "chuyến thăm lịch sử". 

Về phần mình, Tòa án hình sự quốc tế đã đăng lên Twitter video về cuộc họp giữa ông Garland với chủ tịch tòa Piotr Hofmanski và công tố viên Karim Khan.

Ông Khan chính là người đã chuẩn bị lệnh bắt giữ Tổng thống Nga Vladimir Putin với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh hồi tháng 3-2023.

Chào đón ông Garland đến The Hague, Ngoại trưởng Hà Lan Wopke Hoekstra đăng trên Twitter: "Chúng tôi bàn về những nỗ lực chung trong việc đền bù nạn nhân của cuộc chiến ở Ukraine".

Theo Hãng tin AFP, khi thành lập, ICPA sẽ tập trung vào những cáo buộc chống lại hành động của Nga tại Ukraine.

Sau khi kết thúc chuyến thăm Tòa án hình sự quốc tế, ông Garland sẽ đến Thụy Điển để họp với các bộ trưởng và lãnh đạo cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 20-6.

Theo: tuoitre.vn

Ngày 6/12, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Tọa đàm năm 2019 về Phát triển của Luật pháp quốc tế với sự tham dự của hơn 100 đại biểu bao gồm đại diện các Bộ, ngành, cơ quan trung ương, các chuyên gia, học giả, giảng viên từ nhiều trường đại học, viện nghiên cứu, cùng đại diện một số công ty, hiệp hội, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực luật pháp quốc tế tại Việt Nam

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Vụ trưởng Vụ Luật pháp và Điều ước quốc tế, Bộ Ngoại giao, Tiến sỹ Lê Thị Tuyết Mai điểm qua một số nét lớn về phát triển luật pháp quốc tế gần đây, đề cập một số thách thức to lớn đối với luật pháp quốc tế, trong đó nổi bật là việc một số nước gia tăng sử dụng biện pháp đơn phương trái với quy tắc, chuẩn mực của luật pháp quốc tế, gây những tác động lớn đến quan hệ quốc tế và khu vực.

Tuy nhiên, hầu hết các nước, kể cả những nước sử dụng biện pháp đơn phương, đều đề cao tôn trọng luật pháp quốc tế, xây dựng trật tự thế giới dựa trên luật lệ; đề cập yêu cầu tất yếu đòi hỏi các nước tăng cường hợp tác quốc tế, định hình quy tắc và chuẩn mực chung trong lĩnh vực mới nổi và củng cố các cơ chế đa phương trên cơ sở những nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, để cùng nhau giải quyết các thách thức xuyên biên giới mà một nước, một nhóm nước không thể giải quyết được; khẳng định nhận định chung của cộng đồng quốc tế cho rằng luật pháp quốc tế tiếp tục đóng vai trò quan trọng giúp các quốc gia, dù lớn, dù nhỏ, phát huy nguồn lực trong nước và quốc tế để hợp tác ứng phó với các thách thức, giải quyết hòa bình tranh chấp quốc tế, duy trì quan hệ quốc tế hữu nghị, hòa bình, an ninh và phát triển bền vững.

Bà Lê Thị Tuyết Mai chia sẻ, hiện nay quá trình xây dựng luật chơi trong lĩnh vực mới và cả lĩnh vực truyền thống tiếp tục diễn ra trên thế giới, với yêu cầu cải tổ một số cơ chế đa phương, trong đó có sự khác biệt quan điểm rất lớn giữa các nhóm nước, đấu tranh gay gắt, thể hiện rõ nét nhất ở một số lĩnh vực truyền thống như thương mại, đầu tư, luật biển; và các lĩnh vực mới phi truyền thống như an ninh mạng, biến đổi khí hậu.

Trước tình hình quốc tế và khu vực như vậy, Việt Nam tiếp tục đề cao pháp quyền ở cấp độ quốc tế và quốc gia, thúc đẩy tôn trọng luật pháp quốc tế, củng cố chủ nghĩa đa phương, trật tự quốc tế dựa trên luật lệ, tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc (LHQ) và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; đồng thời tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước pháp quyền, tiến hành cải cách hành chính, cải cách tư pháp ở trong nước. Những chuyển biến phức tạp, nhanh chóng và khó lường của tình hình khu vực và quốc tế, cùng với thách thức trong trong giải thích, áp dụng và định hình luật chơi cũng như yêu cầu nhiệm vụ thực hiện chủ trương hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương trong giai đoạn mới đang đặt ra những thách thức không nhỏ đối với Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, Tọa đàm năm 2019 về Phát triển của luật pháp quốc tế nhằm thúc đẩy thảo luận, trao đổi pháp lý giữa các cán bộ các bộ, ngành và các chuyên gia, học giả, luật sư, trọng tài viên trong lĩnh vực luật pháp quốc tế, cũng như pháp luật quốc gia, nhất là đánh giá các vấn đề pháp lý quốc tế đang nổi lên có liên quan, hoặc có thể có tác động đến Việt Nam; thúc đẩy nghiên cứu và xây dựng quan điểm, giải pháp của Việt Nam liên quan đến các chủ đề này; đồng thời tạo kết nối, phát triển đội ngũ cán bộ, chuyên gia pháp lý, luật sư phục vụ yêu cầu hội nhập quốc tế, tham gia các diễn đàn pháp lý đa phương, nâng cao hiệu quả vận dụng và tham gia phát triển luật pháp quốc tế nhằm bảo vệ lợi ích của quốc gia, người dân và doanh nghiệp của Việt Nam, thể hiện Việt Nam là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế.

Tọa đàm có hơn 20 tham luận của các diễn giả và nhiều ý kiến thảo luận của đại biểu đến từ các cơ quan Nhà nước ở Trung ương (Tòa án Nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Công Thương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường…), các chuyên gia, học giả, luật sư, trọng tài viên thuộc Hội Luật quốc tế Việt Nam (VSIL), Hội Luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Trung tâm trọng tài Việt Nam (VIAC), Trung tâm Hòa giải Thương mại quốc tế Việt Nam (VICMC).

Các thảo luận tại Tọa đàm có nội dung phong phú và thực tiễn về nhiều vấn đề pháp lý quốc tế gắn kết chặt chẽ với pháp luật quốc gia, tập trung vào ba chủ đề lớn, bao gồm: Việt Nam tham gia phát triển và thúc đẩy thực thi luật pháp quốc tế; các vấn đề pháp lý nổi bật hiện nay của Luật Biển và tác động đến Việt Nam; và các vấn đề pháp lý quốc tế về thương mại, đầu tư.

Tọa đàm đã trao đổi về công tác trọng tâm của Ủy ban Luật pháp quốc tế của LHQ (ILC) nhiệm kỳ 2017-2021 và sự tích cực của thành viên Việt Nam tại Ủy ban này; khẳng định giá trị của Công ước Viên năm 1969 về Luật Điều ước quốc tế sau 50 năm ra đời và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam; đánh giá những vấn đề đặt ra trong quá trình Việt Nam tham gia các cơ chế đánh giá quốc gia đối với việc thực thi một số điều ước quốc tế đa phương (Công ước LHQ về quyền dân sự và chính trị, Công ước LHQ về chống tra tấn, và Công ước LHQ về Tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia).

Về lĩnh vực luật biển, Tọa đàm nhấn mạnh giá trị của Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) sau 25 năm có hiệu lực, đặc biệt là vai trò thiết yếu của UNCLOS với tư cách là Hiến pháp của biển và đại dương, điều chỉnh mọi hoạt động trên biển, giải quyết hòa bình các tranh chấp quốc tế về biển; đồng thời đánh giá về một số vấn đề an ninh biển đang nổi lên thời gian qua như mực nước biển dâng và tác động đối với luật pháp quốc tế, bảo đảm an ninh, an toàn hàng hải, quá trình phân định ranh giới biển của Việt Nam với các nước láng giềng, bảo vệ môi trường biển cũng như vấn đề chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (khai thác IUU).

Về lĩnh vực thương mại, đầu tư quốc tế, Tọa đàm nhấn mạnh chủ trương đúng đắn của Việt Nam trong hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, thảo luận những vấn đề pháp lý đặt ra trong việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do, hiệp định bảo hộ đầu tư thế hệ mới (như Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương - CPTPP, Hiệp định thương mại tự do giữa EU và Việt Nam - EVFTA, và Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa EU và Việt Nam - EVIPA).

Những cam kết quốc tế của Việt Nam đáp ứng yêu cầu nội tại về hoàn thiện chính sách và pháp luật và cải cách tư pháp trong nước cũng như yêu cầu hội nhập quốc tế của Việt Nam, với nội dung ngày càng được mở rộng vượt khỏi các lĩnh vực thương mại, đầu tư truyền thống sang các lĩnh vực khác có liên quan đến thương mại, đầu tư (như lao động, công đoàn, phát triển bền vững). Điều này đang tạo ra những chuyển biến tích cực và cả những thách thức không nhỏ trong xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật trong nước.

Các xu hướng cải tổ hệ thống và cơ chế giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế đang có những chuyển biến lớn và Việt Nam, với tư cách nước tiếp nhận đầu tư và có cả đầu tư ra nước ngoài, đang và sẽ cần tiếp tục tận dụng xu thế này để hoàn thiện các điều ước quốc tế về đầu tư theo hướng một mặt duy trì sức hút đối với đầu tư nước ngoài, đồng thời xác định rõ thẩm quyền của quốc gia trong việc hoạch định chính sách và quy định pháp luật đối với các lĩnh vực thiết yếu nhằm bảo đảm đầu tư có chất lượng, vì các mục tiêu phát triển bền vững.

Tọa đàm cũng trao đổi về việc Việt Nam lần đầu tiên đảm nhiệm vị trí thành viên Ủy ban Luật thương mại quốc tế thuộc LHQ (UNCITRAL) nhiệm kỳ 2019-2025, xu hướng của thế giới và khu vực trong việc thúc đẩy các biện pháp trọng tài và hòa giải các tranh chấp thương mại quốc tế, trong đó có tranh chấp đầu tư quốc tế cũng như các vấn đề liên quan đặt ra đối với Việt Nam.

Tọa đàm cho thấy những bước đi ngày càng vững chắc của Việt Nam trong lĩnh vực pháp lý quốc tế thời gian qua không chỉ khẳng định Việt Nam đề cao pháp quyền ở cấp độ quốc tế và quốc gia mà còn đánh dấu bước tiến của Việt Nam trong việc chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về mặt luật pháp quốc tế, thể hiện là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Các cán bộ, chuyên gia của Việt Nam đã có bước tiến lớn trong việc nắm bắt kịp thời các xu thế quốc tế, đề xuất chủ trương, giải pháp phù hợp với lợi ích quốc gia và xu thế tiến bộ của quốc tế.

Tuy nhiên, tương tự không ít nước đang phát triển, Việt Nam đang gặp phải những khó khăn và hạn chế nhất định, cả về khách quan và chủ quan, trong việc thúc đẩy tuân thủ cam kết quốc tế, tôn trọng luật pháp quốc tế và pháp luật quốc gia, nhất là việc tranh thủ cơ hội mang lại từ các cam kết quốc tế trong các lĩnh vực đầu tư, thương mại, đòi hỏi sự chủ động, tích cực của doanh nghiệp và địa phương.

Các đại biểu tham gia thảo luận cũng bày tỏ sẵn sàng tăng cường phối hợp, đồng thời đề nghị Bộ Ngoại giao nghiên cứu tiếp tục tổ chức mô hình thảo luận này nhằm tạo cầu nối cho các cán bộ, chuyên gia pháp lý trên nhiều lĩnh vực có cơ hội trao đổi chuyên sâu về các vấn đề pháp lý, nâng cao hiệu quả triển khai chủ trương của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu bảo vệ lợi ích của quốc gia, người dân và doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời đóng góp vì mục tiêu hòa bình, an ninh và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới.

Nguồn: Báo Quốc tế

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định Israel sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và đảm bảo an toàn cho dân thường tại Gaza.

Ngày 26/1, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu khẳng định nước này cam kết tuân thủ luật pháp quốc tế.

Cam kết trên được Thủ tướng Netanyahu đưa ra trong một tuyên bố qua video thực hiện sau khi Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ) trực thuộc Liên hợp quốc cùng ngày ra phán quyết yêu cầu Israel thực thi mọi biện pháp ngăn chặn các hành động diệt chủng tại Dải Gaza.

Trong tuyên bố, ông Netanyahu cũng khẳng định Israel sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động cứu trợ nhân đạo và đảm bảo an toàn cho dân thường tại Gaza.

Phán quyết của ICJ yêu cầu Israel đảm bảo không vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza.

Phán quyết cũng kêu gọi Israel khẩn trương có những bước đi nhằm cải thiện tình hình nhân đạo tại dải đất ven biển này. Chủ tọa phiên tòa Joan Donoghue đề nghị Israel báo cáo về việc thực thi phán quyết này của tòa trong vòng một tháng.

Phán quyết trên được đưa ra sau khi Nam Phi vào tháng 12/2023 đã đệ đơn lên ICJ kiện Israel vi phạm các nghĩa vụ trong Công ước Liên hợp quốc về ngăn ngừa và trừng trị tội ác diệt chủng liên quan đến người Palestine tại Dải Gaza.

Sau khi ICJ ra phán quyết trên, Tổng thống Nam Phi Cyril Ramaphosa bày tỏ hy vọng Israel sẽ tuân thủ phán quyết.

Trong bài phát biểu ngắn gọn sau phán quyết của ICJ, Tổng thống Ramaphosa đánh giá phán quyết này là bước quan trọng đầu tiên đối với nỗ lực của Nam Phi nhằm đảm bảo công lý cho người dân Gaza. Ông hy vọng điều này sẽ mở đường cho việc kết thúc cuộc khủng hoảng tại đây.

Phán quyết của ICJ đã nhận được sự hoan nghênh của cộng đồng quốc tế. Bộ Ngoại giao Ai Cập ra tuyên bố nhấn mạnh sự cần thiết phải tôn trọng và tuân thủ phán quyết.

Trên mạng xã hội, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan bày tỏ hy vọng phán quyết của ICJ sẽ giúp ngăn chặn thương vong trong dân thường tại Dải Gaza.

Ông khẳng định Ankara sẽ tiếp tục các nỗ lực nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn và hướng đến một nền hòa bình lâu dài tại Gaza.

Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez khẳng định tiếp tục ủng hộ các giải pháp hòa bình, chấm dứt giao tranh, trao trả con tin, tăng cường viện trợ nhân đạo tại Gaza, đồng thời thành lập một nhà nước Palestine độc lập bên cạnh Israel trên cơ sở biên giới trước năm 1967.

Từ Brussels, Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố kêu gọi Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas tại Dải Gaza ngay lập tức tuân thủ đầy đủ phán quyết của ICJ./.

Nguồn: Thông tấn xã Việt Nam

Từ 16-17/3/2024, tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Bộ Ngoại giao phối hợp cùng Chính phủ Cộng hòa Vanuatu tổ chức Hội thảo Các vấn đề pháp lý, kỹ thuật về Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế về biến đổi khí hậu.

Tham dự hội thảo gồm đại diện các cơ quan Việt Nam, đại diện chính phủ các quốc gia trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương, giới học giả và luật sư quốc tế.  

Hội thảo được tổ chức nhằm giới thiệu tổng quan về sự ra đời và ý nghĩa của thủ tục Ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế về biến đổi khí hậu trên cơ sở Nghị quyết 77/276 ngày 29/3/2023 của Đại hội đồng Liên hợp quốc. Tại hội thảo, các đại biểu thảo luận về các khía cạnh pháp lý chủ chốt trong thủ tục Ý kiến tư vấn, sự đóng góp mà các nước châu Á – Thái Bình Dương có thể mang lại cũng như hỗ trợ kỹ thuật cho các nước để tham gia hiệu quả vào thủ tục Ý kiến tư vấn mà Tòa án Công lý quốc tế đang xử lý.

Trước đó, Đại hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết 77/276 bằng đồng thuận. Theo đó, Đại hội đồng đề nghị Tòa án Công lý quốc tế cung cấp ý kiến tư vấn về trách nhiệm của các quốc gia trong cuộc chiến chống lại biến đổi khí hậu. Việt Nam và Vanuatu là hai trong số 18 quốc gia thuộc nhóm nòng cốt thúc đẩy Nghị quyết này. Theo quy định của Tòa án Công lý quốc tế, các quốc gia thành viên Liên hợp quốc có thời hạn tới 22/3/2024 để tham gia ý kiến, trước khi Tòa chính thức đưa ra ý kiến của mình vào năm 2025.

Phát biểu khai mạc Hội thảo vào sáng 16/3/2024, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết, đặc điểm địa lý đặc thù, với vùng bờ biển rộng lớn, khiến Việt Nam đặc biệt dễ bị tổn thương trước tác động của biến đổi khí hậu, trong đó Vịnh Hạ Long, di sản thiên nhiên thế giới, cũng là địa điểm tổ chức Hội thảo, không phải ngoại lệ. Bởi vậy, Việt Nam rất coi trọng sự hợp tác với các quốc gia, tổ chức quốc tế trong nỗ lực chung nhằm ứng phó các thách thức về môi trường và biến đổi khí hậu.

“Nghị quyết của Đại hội đồng thừa nhận biến đổi khí hậu gây ra tác động khác nhau với mỗi quốc gia, vì thế gánh nặng cũng như trách nhiệm ứng phó phải được san sẻ công bằng, bình đẳng. Việc tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế là cơ hội to lớn cho các nước đang phát triển tham gia nỗ lực toàn cầu ứng phó biến đổi khí hậu, thúc đẩy quyền của các nước dễ bị tổn thương và định hình sự phát triển của luật môi trường quốc tế”, Thứ trưởng cho biết.

Theo Thứ trưởng, Hội thảo là cơ hội để chuyên gia pháp lý các nước trong khu vực thảo luận, tìm kiếm ý tưởng, củng cố lập luận để vừa đảm bảo lợi ích quốc gia trong ứng phó biến đổi khí hậu, vừa trả lời các câu hỏi pháp lý đang được Tòa án Công lý quốc tế xem xét, từ đó cân nhắc khả năng để các quốc gia có phản ứng và sự tham gia phù hợp vào thủ tục ý kiến tư vấn. Bên cạnh đó, sự kiện có thể tạo ra diễn đàn kết nối, thúc đẩy hợp tác giữa giới chuyên gia pháp lý quốc tế trong khu vực, củng cố tiếng nói của các quốc gia châu Á – Thái Bình Dương trong ứng xử với các vấn đề về mang tính toàn cầu. Cùng với đó nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của Luật pháp quốc tế, tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định về biến đổi khí hậu, cam kết biến đổi khí hậu, các nghĩa vụ đối với vấn đề biến đổi khí hậu; thông qua hợp tác quốc tế để tranh thủ được sự hỗ trợ về tài chính, về công nghệ pháp lý, về kỹ thuật để triển khai các biện pháp ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua hợp tác quốc tế; qua đó tạo ra một mạng lưới chia sẻ với các chuyên gia pháp lý, các chuyên gia kỹ thuật và các tổ chức quốc tế tham dự hội thảo này để hình thành mạng lưới cùng nhau hợp tác trong vấn đề ứng phó với biến đổi khí hậu. 

Tại Hội thảo, ông Arnold Kiel Loughman, Bộ trưởng Tư pháp Vanuatu, cho biết các thách thức từ biến đổi khí hậu như mực nước biển dâng, các hình thái thời tiết cực đoan, ô nhiễm biển, đa dạng sinh học suy thoái đang đe dọa cuộc sống, nền văn hóa và thậm chí sự tồn tại của nhiều dân tộc. “Triển khai những biện pháp hiệu quả nhằm ứng phó biến đổi khí là trách nhiệm đạo đức của cộng đồng quốc tế, đây cũng chính là mục tiêu mà Hội thảo này hướng tới”, ông Loughman nói.

Đại diện các nước tham dự Hội thảo đánh giá cao nỗ lực của Việt Nam và Vanuatu tổ chức sự kiện, tạo cơ hội để chuyên gia pháp lý các quốc gia trong khu vực và quốc tế thảo luận một cách thẳng thắn, thực chất, trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình hoàn thiện các bản đệ trình dự kiến gửi tới Tòa án Công lý quốc tế.

Đại sứ Odo Tevi, Trưởng phái đoàn thường trực Cộng hòa Vanuatu tại Liên hợp quốc thông tin, Hội thảo này rất quan trọng, qua đây sẽ tập hợp tất cả các nước châu Á lại với nhau để thảo luận về bản đệ trình của họ lên Tòa án Công lý quốc tế. Vì vậy, ông hy vọng rằng buổi Hội thảo sẽ giúp xây dựng và tăng cường năng lực quốc gia; đồng thời cho các quốc gia khác biết những khía cạnh nào sẽ được đề cập trước Tòa án Công lý quốc tế. Vì vậy ông Odo Tevi cho rằng sẽ rất tốt nếu tất cả các quốc gia được nâng cao năng lực, đồng thời nên lắng nghe các quốc gia khác về những lĩnh vực mà họ có thể đưa ra Tòa án Công lý quốc tế, đặc biệt khi điều đó sẽ được phản ánh trong bản đệ trình của họ. Ở đây, chúng ta có châu Á, châu Phi, Caribbean, tất cả đều sẽ có một tiếng nói chung tại Tòa án Công lý quốc tế.

Hiện nay, có khoảng 80 quốc gia đã nộp bản đệ trình để chính thức tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế tới thời điểm hiện tại. Con số này biến thủ tục ý kiến tư vấn về biến đổi khí hậu trở thành vụ việc có quy mô lớn nhất mà Tòa án Công lý quốc tế từng xử lý, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng mà ý kiến của Tòa án Công lý quốc tế mang lại trong vấn đề biến đổi khí hậu.

Theo Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc: Việc tích cực thúc đẩy và tham gia thủ tục ý kiến tư vấn tại Tòa án Công lý quốc tế thể hiện rõ vai trò của Việt Nam với tư cách thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, thu hút sự ủng hộ của các nước đang phát triển. Tiến trình tại Tòa án Công lý quốc tế cũng cho thấy sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, đóng góp của Việt Nam trong vấn đề biến đổi khí hậu, bao gồm các cam kết mạnh mẽ thời gian qua tại các diễn đàn quốc tế.

Chúng ta biết rõ Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu và nhận thức rõ ràng nhất tác động đến sự phát triển quốc gia, sinh kế của người dân. Vì xuất phát điểm như vậy trong thời gian qua Việt Nam đi đầu trong việc tham gia cùng cộng đồng quốc tế tham gia các nỗ lực chung hợp tác quốc tế để đưa ra để thực hiện triển khai các hành động ứng phó với biến đổi khí hậu.  Vì vậy, trong thời gian qua Việt Nam rất tự hào là một trong những nước đầu tiên tham gia nhóm nòng cốt thúc đẩy nghị quyết Đại hội đồng Liên hợp quốc để xin ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế về trách nhiệm quốc gia đối với biến đổi khí hậu, Đại sứ Đặng Hoàng Giang nói thêm.

Để hỗ trợ các nước xây dựng đệ trình tham gia thủ tục ý kiến tư vấn của Tòa án Công lý quốc tế, một số hội thảo hỗ trợ kỹ thuật đã được tổ chức tại các khu vực khác trên thế giới. Năm ngoái, Fiji là quốc gia đăng cai tổ chức hội thảo khu vực Thái Bình Dương. Trong tháng 2/2024, hội thảo hỗ trợ kỹ thuật cho các nước khu vực Caribe cũng được tổ chức tại Grenada.

Nguồn: baotintuc.vn

Ngày 19-5, truyền thông Nga đưa tin Nga đã phát lệnh bắt giữ công tố viên người Anh Karim Khan của Tòa án Hình sự quốc tế (ICC).

Theo Hãng tin Reuters (Anh), truyền thông Nga dẫn dữ liệu của Bộ Nội vụ Nga cho biết công tố viên Karim Khan đã được thêm vào danh sách truy nã của bộ này.

Công tố viên Karim Khan là người đã chuẩn bị lệnh bắt giữ Tổng thống Nga Vladimir Putin, với cáo buộc phạm tội ác chiến tranh hồi tháng 3.

Matxcơva đã mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Karim Khan và ba thẩm phán ICC vào ngày 20-3, chỉ vài ngày sau khi ICC ra lệnh bắt giữ ông Putin.

Ngày 17-3, ICC phát lệnh bắt ông Putin và Ủy viên về quyền trẻ em Liên bang Nga - bà Maria Lvova-Belova, với cáo buộc "có thể liên quan tội ác chiến tranh" khi đưa trẻ em từ các khu vực bị chiếm đóng của Ukraine sang Nga một cách bất hợp pháp.

Sau khi ICC phát lệnh bắt ông Putin, các nước phương Tây như Mỹ, Đức... đã hoan nghênh. Tổng thống Mỹ Joe Biden nói ông Putin "rõ ràng đã phạm tội ác chiến tranh" và việc ICC quyết định phát lệnh bắt ông Putin là "chính đáng".

Tuy nhiên, Điện Kremlin khẳng định Nga không công nhận thẩm quyền của ICC và coi các quyết định của cơ quan này là vô hiệu.

Vừa qua, trong cuộc phỏng vấn với truyền thông nước ngoài hôm 10-5, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói ICC là con rối của phương Tây. 

Ông Peskov tuyên bố khó có thể tưởng tượng được bất kỳ quốc gia nào dám thực thi lệnh bắt của ICC đối với ông Putin.

Nguồn: tuoitre.vn

Sáng 8-4, Công an tỉnh Khánh Hòa cho biết vừa ra quyết định xử phạt Công ty cổ phần sự kiện Peak - đơn vị tổ chức giải bơi lội quốc tế Oceanman - vì vi phạm quy định pháp luật.

Giải bơi lội Oceanman dùng sai bản đồ

Theo Công an tỉnh Khánh Hòa, trên trang thông tin điện tử chính thức của giải bơi lội Oceanman do Công ty cổ phần sự kiện Peak làm đại diện, có đăng bản đồ định vị vị trí của giải bơi, lấy nguồn từ bản quyền bản đồ của Leaflet, OpenStreetMap (đơn vị tư nhân), thể hiện thông tin xâm phạm quyền chủ quyền lãnh thổ Việt Nam về quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Cụ thể, tại khu vực quần đảo Trường Sa có một phần lãnh thổ được chú thích với tên gọi đảo Hải Dương (bằng tiếng Trung Quốc).

Ở vùng biển thuộc chủ quyền của Việt Nam có chú thích là quận Tam Sa (ghi bằng tiếng Trung Quốc) và phần quần đảo Hoàng Sa có chú thích là quận Tây Sa (ghi bằng tiếng Trung Quốc).

Toàn bộ đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa và một phần quần đảo Trường Sa có chú thích địa danh bằng tiếng Trung Quốc.

Căn cứ điểm b, khoản 3, điều 99, nghị định số 14/2022/NĐ-CP của Chính phủ về việc "Đăng, phát, sử dụng hình ảnh bản đồ Việt Nam không thể hiện đầy đủ hoặc thể hiện sai chủ quyền quốc gia", công an tỉnh xử phạt hành chính 25 triệu đồng về các hành vi này.

Quyết định này được giao cho ông Đỗ Huỳnh Khánh Duy, là người đại diện của Công ty cổ phần sự kiện Peak để chấp hành.

Ban tổ chức đã yêu cầu gỡ bỏ bản đồ

Trên trang fanpage của cuộc thi, ban tổ chức giải bơi lý giải về sự cố đối với việc sử dụng bản đồ sai quy cách trên trang web. Nguồn thông tin bản đồ được phát triển từ đơn vị thứ ba "OpenStreetMap", bản đồ này không nằm trong sự kiểm soát và sở hữu của Oceanman toàn cầu.

Đơn vị tổ chức đã yêu cầu Oceanman toàn cầu gỡ bỏ các nội dung này ngay lập tức khi vừa nhận được các thông tin phản ảnh từ vận động viên.

Phía ban tổ chức luôn tôn trọng chủ quyền lãnh thổ Việt Nam tại Trường Sa và Hoàng Sa và nhận thấy đây là một sơ suất cực kỳ nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, dựa trên biên bản vi phạm hành chính, đơn vị đã chịu trách nhiệm và chấp hành đầy đủ quyết định xử phạt hành chính vào cùng ngày.

Ngay khi giải đấu bị tạm dừng, ban tổ chức gửi email đến các vận động viên đã đăng ký tham gia sự kiện.

Nguồn: tuoitre.vn

(ĐCSVN) - Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại LHQ khẳng định luật pháp quốc tế là nền tảng của trật tự quốc tế hiện đại và hoà bình thế giới. Các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều chịu trách nhiệm trong việc tuân thủ Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế một cách thiện chí.

Ngày 12/1, Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) đã tổ chức phiên thảo luận mở đầu tiên của năm 2023 với chủ đề “Thúc đẩy và tăng cường thượng tôn pháp luật trong duy trì hoà bình và an ninh quốc tế: luật pháp giữa các quốc gia”.

Phiên họp do Bộ trưởng Ngoại giao Nhật Bản chủ trì và có sự tham dự, phát biểu của Tổng thư ký Liên hợp quốc, Chánh án Toà án công lý quốc tế (ICJ) và đại diện gần 80 nước thành viên LHQ.

Tổng thư ký LHQ và Chánh án Toà án công lý quốc tế cho rằng thượng tôn pháp luật là nền tảng hoạt động của LHQ trong thực hiện chức năng duy trì và bảo vệ hoà bình thế giới; đồng thời khẳng định củng cố và thúc đẩy thượng tôn pháp luật đang cần thiết hơn bao giờ hết trong hoàn cảnh xung đột vũ trang diễn ra nghiêm trọng hiện nay, kêu gọi các nước thành viên hướng tới giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình.

Các nước tham gia phát biểu hoan nghênh thảo luận về chủ đề này trong bối cảnh pháp quyền quốc tế đang đối mặt với nhiều thách thức; khẳng định sự đề cao chủ nghĩa đa phương, tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế trong việc thúc đẩy trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và thượng tôn pháp luật giữa các quốc gia.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại LHQ khẳng định luật pháp quốc tế là nền tảng của trật tự quốc tế hiện đại và hoà bình thế giới. Các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều chịu trách nhiệm trong việc tuân thủ Hiến chương LHQ và các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, trong đó có nguyên tắc tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết hòa bình các tranh chấp và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế một cách thiện chí.

Đại sứ kêu gọi HĐBA và các thành viên đi đầu trong việc bảo đảm tôn trọng Hiến chương LHQ và thượng tôn pháp luật, tìm giải pháp hòa bình cho mọi xung đột.

Nhân dịp này, Đại sứ Đặng Hoàng Giang đã nhắc lại các nỗ lực của Việt Nam trong duy trì hòa bình, an ninh và thúc đẩy thượng tôn pháp luật trong ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác, trong đó có việc thực hiện Tuyên bố về ứng xử của các bên tại Biển Đông (DOC) và quá trình đàm phán Bộ quy tắc ứng xử Biển Đông (COC) phù hợp với Công ước LHQ về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS).

Bên cạnh đó, năm 2021, Việt Nam đã chủ trì sáng lập Nhóm bạn bè của UNCLOS với gần 120 nước thành viên để thực hiện mục tiêu thúc đẩy sự hiểu biết, áp dụng và tuân thủ rộng rãi Công ước này.

ASEAN đã có bài phát biểu chung tại phiên thảo luận đề cao thượng tôn pháp luật, tuân thủ Hiến chương LHQ và luật pháp quốc tế, nhấn mạnh tầm quan trọng của chủ nghĩa đa phương và các mối quan hệ ASEAN-đối tác. Hiệp hội cam kết duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực, bao gồm cả Biển Đông, và giải quyết hòa bình các tranh chấp phù hợp với luật pháp quốc tế. ASEAN cũng cam kết tiếp tục làm việc tích cực để sớm đạt được một Bộ quy tắc ứng xử thực chất và hiệu quả ở Biển Đông, phù hợp với luật pháp quốc tế và UNCLOS.

Đây là phiên thảo luận mở cấp Bộ trưởng được tổ chức theo đề xuất của Nhật Bản, trong tháng đầu tiên nước này đảm nhiệm vai trò Uỷ viên không thường trực đồng thời là Chủ tịch HĐBA.

Nguồn: dangcongsan.vn

Ngày 10-10, Ủy ban Điều tra Liên Hiệp Quốc cho biết đang “thu thập và lưu giữ bằng chứng về tội ác chiến tranh của tất cả các bên” theo luật pháp quốc tế. 

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Joe Biden đánh giá cuộc tấn công của Hamas vào Israel là một hành động “khủng bố", cho rằng hành động này “làm nổi lên những vết sẹo ký ức đau buồn do chủ nghĩa bài Do Thái và nạn diệt chủng hàng thiên niên kỷ để lại cho người Do Thái”.

Ba ngày sau, đại sứ Palestine tại Liên Hiệp Quốc Riyad Mansour kêu gọi tổ chức này ngăn chặn Israel thực hiện tội ác chống lại loài người.

Và gần đây nhất vào ngày 18-10, hàng trăm người biểu tình ủng hộ Palestine đã tụ tập bên ngoài trụ sở Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) ở La Haye để yêu cầu hành động chống lại tội diệt chủng đối với người Palestine.

Đài France 24 đã phân tích cụ thể các thuật ngữ liên quan đến việc vi phạm luật lệ chiến tranh - được các bên tận dụng để lên án lẫn nhau - cần được hiểu như thế nào trong cuộc chiến giữa Hamas - Israel.

Tội ác chiến tranh 

Theo Liên Hiệp Quốc, tội ác chiến tranh là một hành động bất hợp pháp hoặc một tập hợp các hành động vi phạm luật nhân đạo quốc tế. Nó bao gồm: hành động nhắm vào người cần được bảo vệ như người bị thương, thường dân, ngăn trở các nỗ lực nhân đạo hay hoạt động gìn giữ hòa bình, tra tấn, bắt giữ con tin…

Tội ác chiến tranh luôn được thực hiện có chủ ý và luôn diễn ra trong thời điểm có xung đột vũ trang quốc tế hoặc phi quốc tế.

Ông Marco Sassoli, giáo sư luật quốc tế tại Đại học Geneva, nói: “Chiến tranh luôn vô nhân đạo. Nhưng nếu luật nhân đạo quốc tế được tôn trọng thì sẽ bớt hơn”.

Đối với ông Sassoli, cuộc tấn công của Hamas được thực hiện trong lễ hội âm nhạc Supernova ở sa mạc gần biên giới Gaza “là sự vi phạm rõ ràng” luật pháp quốc tế và là tội ác chiến tranh.

Nhưng việc truy tố những tội ác như thế này là một quá trình lâu dài và tốn nhiều công sức. Phải mất nhiều năm điều tra và kiện tụng, và các quyết định thường được đưa ra hàng thập kỷ sau khi xung đột kết thúc.

Ví dụ vào năm 2012, cựu tổng thống Liberia Charles G. Taylor đã bị kết án 50 năm tù vì những tội ác mà ông ta đã gây ra trong cuộc nội chiến ở Sierra Leone vào những năm 1990.

Cơ quan có thể buộc các cá nhân phải chịu trách nhiệm về tội ác chiến tranh là Tòa án Hình sự quốc tế (ICC), được thành lập năm 2002.

Tội ác chống lại loài người

Không giống như tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người không nhất thiết phải diễn ra trong bối cảnh xung đột vũ trang và không cần phải có chủ định tổng thể đặc biệt nào.

Tội ác chống lại loài người vẫn được coi là vi phạm cơ bản luật hình sự quốc tế và là “một trong những tội ác nghiêm trọng nhất cần quan tâm”, theo ICC.

Tội ác chống lại loài người có thể được thực hiện thông qua một số hành vi khác nhau bao gồm phân biệt chủng tộc, nô lệ hóa hoặc cưỡng bức di dời dân cư, xảy ra trong bối cảnh một cuộc tấn công có hệ thống và rộng khắp nhằm vào dân thường.

Để đáp trả các cuộc tấn công của Hamas, quân đội Israel đã san bằng toàn bộ các khối nhà ở Gaza và chuẩn bị cho một cuộc chiến trên bộ mà họ cho biết sắp diễn ra.

Chính quyền Israel đã cảnh báo người dân phía bắc Gaza sơ tán về phía nam, một động thái được ông Sassoli coi là “không thể chấp nhận được theo luật nhân đạo”.

Diệt chủng

Thuật ngữ này được đặt ra vào năm 1943 từ luật sư Ba Lan Raphael Lemkin, người đã chứng kiến các vụ thảm sát do Đức Quốc xã thực hiện và đã dành cả cuộc đời mình vận động để từ này được hệ thống hóa thành một tội ác quốc tế.

Diệt chủng lần đầu tiên được Liên Hiệp Quốc công nhận là tội ác theo luật quốc tế vào năm 1946 và sau đó được quy định trong Công ước diệt chủng năm 1948.

Giống như tội ác chống lại loài người, nó có thể được thực hiện thông qua nhiều hành vi khác nhau, bao gồm giết người, gây tổn hại nghiêm trọng về thể chất hoặc tinh thần và cưỡng bức.

Nhưng để những hành động đó bị coi là tội diệt chủng, chúng phải được thực hiện “với ý định tiêu diệt, toàn bộ hoặc một phần, một nhóm sắc tộc, chủng tộc hoặc tôn giáo trên bình diện quốc gia”. Các cuộc thảm sát của Đức Quốc xã với người Do Thái, những hành động tàn bạo diễn ra ở Rwanda và Armenia là ví dụ về tội ác diệt chủng.

Tuy nhiên, ông Sassoli đề nghị phải cực kỳ thận trọng khi sử dụng thuật ngữ này để mô tả các cuộc tấn công của Israel vào Gaza.

Ông nói: “Chúng ta không nên sử dụng một thuật ngữ nghiêm trọng như vậy".

Nguồn: Báo Tuổi trẻ

(KTSG) – Những biến chuyển quá nhanh và đa dạng của các hoạt động kinh doanh đặt ra yêu cầu cần thiết phải sửa đổi các quy định có phần lạc hậu sau hơn 10 năm thực hiện của Luật Quảng cáo 2012. Tuy nhiên, bao nhiêu điều khoản được bổ sung không quan trọng bằng việc thay đổi tư duy pháp lý khi làm luật.

Nhiều khoảng trống chưa lấp đầy

Nếu so sánh nội dung dự thảo Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo và Luật Quảng cáo 2012(1), có thể nhận thấy nhiều nội dung bổ sung còn mang tính kỹ thuật. Đơn cử, dự luật bổ sung quy định chi tiết về hội đồng thẩm định sản phẩm quảng cáo (điều 9), quyền và nghĩa vụ của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo (điều 15a), điều kiện quảng cáo (điều 20)…

Một số nội dung về các hình thức quảng cáo trên báo in; báo điện tử, trang thông tin điện tử, mạng xã hội… cũng được thể hiện (điều 23). Đáng chú ý nhất là về hoạt động quảng cáo xuyên biên giới (điều 23a).

Tuy nhiên, các nội dung này cũng chỉ đề cập đến các vấn đề mang tính kỹ thuật. Chẳng hạn, điều 23 tiếp tục nhắc lại nội dung quy định hiện hành về trách nhiệm của đơn vị vận hành báo điện tử, trang tin hay mạng xã hội trong việc “không được thiết kế, bố trí phần quảng cáo lẫn vào phần nội dung tin” và phải thiết kế để độc giả có thể chủ động tắt quảng cáo, thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa là 3 giây (thay vì 1,5 giây như hiện nay) đối với những quảng cáo không ở vùng cố định. Dù có đề cập đến các bên có liên quan, như đơn vị người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, người phát hành quảng cáo và người quảng cáo ở trong nước và ngoài nước tham gia hoạt động cung cấp dịch vụ quảng cáo xuyên biên giới tại Việt Nam, điều luật chỉ nhắc rằng họ cần phải tuân thủ yêu cầu trên của pháp luật Việt Nam. Còn với hoạt động quảng cáo xuyên biên giới trong điều 23a được bổ sung sau đó thì nội dung quy định chủ yếu nhắc đến việc tố giác hành vi vi phạm pháp luật Việt Nam để Bộ Thông tin và Truyền thông xử lý. Yêu cầu và những ràng buộc cho phương thức quảng cáo đặc thù này không được thể hiện trong suốt các nội dung quy định của dự luật.

Vấn đề quan trọng trong xây dựng luật không phải chỉ chú trọng đến các quy định để nhà nước có thể kiểm tra và xử lý vi phạm. Ý nghĩa và hiệu quả hơn nếu dự luật đặt ra những tiêu chí chuẩn mực cho hoạt động quảng cáo mà nếu như vi phạm các chuẩn mực đó bên thực hiện hoạt động quảng cáo có thể bị khởi kiện bởi bất cứ bên nào có liên quan.

Đặc biệt, quảng cáo gắn với các hoạt động thương mại điện tử không hề xuất hiện trong các nội dung sửa đổi. Rõ ràng, các quy định hiện hành về quảng cáo trên báo điện tử, trang tin và mạng xã hội hiện nay không đủ sức tầm soát được các biểu hiện đa dạng của quảng cáo trong hoạt động kinh doanh số được tranh luận nhiều trong thời gian qua. Như vừa đề cập, các nội dung bổ sung mang tính kỹ thuật về quy trình quản lý đã không phản ánh gì các đặc trưng và các vấn đề pháp lý cần phải tầm soát đối với các hoạt động quảng cáo đang nở rộ và diễn ra sôi động này.

Thậm chí, dù Luật Cạnh tranh 2018 có hiệu lực thi hành nhiều năm qua đã loại bỏ quy định cấm doanh nghiệp thực hiện quảng cáo so sánh (chỉ cấm quảng cáo so sánh nhưng không chứng minh được nội dung) thì quy định về hành vi quảng cáo bị cấm tại điều 8 của Luật Quảng cáo 2012 (khoản 10) vẫn giữ nguyên nội dung này.

Nhà nước kiểm soát hay để xã hội tham gia cùng?

Có thể thấy nội dung quy định của dự luật đã có sự phản hồi ít nhiều trước những phản ứng của xã hội về các biến thể xấu trong hoạt động quảng cáo thời gian qua. Tiêu biểu là nội dung quy định tại điều luật bổ sung số 19a về quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt; gồm mỹ phẩm, thực phẩm, hóa chất, thiết bị y tế, dịch vụ y tế, thuốc, sữa… Tuy nhiên, ngoài quy định về nội dung quảng cáo thì, tương tự như các quy định đối với hoạt động quảng cáo ngoài trời, sử dụng băng rôn hay ngay cả hoạt động quảng cáo trên trang tin điện tử, mạng xã hội…, các yêu cầu đặt ra cũng nhằm bảo đảm cho quá trình kiểm tra, giám sát và xử lý của cơ quan quản lý nhà nước. Cơ chế thiết lập cơ sở pháp lý để xã hội tự ứng xử chưa được phản ánh rõ trong cách tiếp cận của dự thảo luật.

Không phủ nhận rằng, Nhà nước có vai trò lớn trong quản lý và duy trì trật tự xã hội, gồm cả động thái… trấn áp hoạt động quảng cáo vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, cho dù nguồn lực lớn đến đâu thì bản thân Nhà nước cũng khó có thể gánh nổi trọng trách này, hay ít ra là khó có thể đạt được hiệu quả như kỳ vọng, nếu không có sự tham gia giám sát của xã hội.

Tại nhiều quốc gia, thay vì nhà nước tự làm và tự gánh vác việc xử lý, quá trình giám sát, phát hiện và thậm chí xử lý hành vi trái pháp luật được chia sẻ với xã hội. Giả dụ, đối với hoạt động quảng cáo bất minh và bất chính, nếu phát hiện, các bên có liên quan thay vì báo cơ quan có thẩm quyền xử lý thì họ có thể tự kiện ra tòa và đương nhiên sẽ được hưởng lợi nếu thắng kiện. Cơ chế theo đuổi vụ kiện dân sự như vậy sẽ giảm thiểu gánh nặng cho Nhà nước rất nhiều.

Cho nên, vấn đề quan trọng trong xây dựng luật không phải chỉ chú trọng đến các quy định để Nhà nước có thể kiểm tra và xử lý. Ý nghĩa và hiệu quả hơn nếu dự luật đặt ra những tiêu chí chuẩn mực cho hoạt động quảng cáo mà nếu như vi phạm các chuẩn mực đó bên thực hiện hoạt động quảng cáo có thể bị khởi kiện bởi bất cứ bên nào có liên quan, và đương nhiên phải đối diện với các án phạt sau đó nếu không chứng minh được mình không sai trái.

Ví dụ, theo hướng tư duy này, nếu trở lại vấn đề về quảng cáo trên không gian mạng trước sự bùng nổ của hoạt động kinh doanh số như hiện nay, theo khuyến cáo của OECD, pháp luật quảng cáo cần thiết lập tiêu chuẩn để doanh nghiệp khi thực hiện hoạt động quảng cáo phải thiện chí, quan tâm đúng mực đến lợi ích của người tiêu dùng, không cố tình gây nhầm lẫn, không che đậy thông tin, không ẩn các điều kiện ràng buộc khi bán hàng, không áp đặt điều khoản mua hàng không công bằng. Thông tin về giá cả và các điều khoản hợp đồng sau đó phải rõ ràng, không cố tình làm sai lệch hoặc gây hiểu nhầm hoặc ẩn chứa các khoản chi phí phát sinh nếu như người tiêu dùng quyết định mua hàng.

Đặc biệt, OECD cho rằng, thông tin quảng cáo chuẩn mực phải xác thực, không gây nhiễu và phải đủ để người tiêu dùng có khả năng để nhận biết. Hành vi quảng cáo nhằm thu thập dữ liệu cá nhân người dùng cũng có thể bị ngăn cấm.

Quan trọng là thông tin quảng cáo phải giúp người tiếp nhận quảng cáo nhận dạng được doanh nghiệp, có thể kết nối và trao đổi với doanh nghiệp một cách thuận tiện và hơn hết là khi cần thiết, người dân có thể khởi kiện các doanh nghiệp đưa ra các thông tin vi phạm hay yêu cầu cơ quan có thẩm quyền bảo vệ quyền lợi của mình thông qua các cơ chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng(2).

(*) Trường Đại học Kinh tế – Luật, ĐHQG TPHCM.
(1) Tham khảo tại website của Chính phủ, link https://chinhphu.vn/du-thao-vbqppl/du-thao-luat-sua-doi-bo-sung-mot-so-dieu-cua-luat-quang-cao-6329
(2) Xem thêm: OECD, Recommendation of the Council on Consumer Protection in E-commerce, 2016.

Nguồn: Quảng cáo: Nhà nước kiểm soát hay để xã hội trợ lực giám sát? - Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (thesaigontimes.vn)

Tác giả: Trương Trọng Hiểu

Những quy định về quản lý seri tiền mới in, về điều chỉnh giá bán điện, về tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú... sẽ có hiệu lực từ tháng 5-2024.

Từ tháng 5-2024, nhiều chính sách mới về điện, giáo dục, ngân hàng sẽ chính thức có hiệu lực, PLO xin giới thiệu cùng bạn đọc.

Điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu 3 tháng/lần

Ngày 26-3, Thủ tướng ban hành Quyết định 05/2024 quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân, áp dụng đối với tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động điện lực và sử dụng điện.

Quyết định 05 nêu rõ, giá bán điện bình quân là mức giá bán lẻ điện bình quân trong phạm vi khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân do Thủ tướng Chính phủ quy định.

Trong năm, giá bán điện bình quân được xem xét điều chỉnh trên cơ sở cập nhật chi phí khâu phát điện, chi phí mua điện từ các nhà máy điện cung cấp dịch vụ phụ trợ theo thông số đầu vào cơ bản trong khâu phát điện và các khoản chi phí khác chưa được tính vào giá điện.

Khi giá bán điện bình quân giảm từ 1% trở lên so với giá bán điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh giảm tương ứng.

Khi giá bán điện bình quân tăng từ 3% trở lên so với giá bán điện bình quân hiện hành thì giá điện được phép điều chỉnh tăng.

Đáng chú ý, thay vì thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu là 6 tháng như quy định hiện nay tại Quyết định 24/2017/QĐ-TTg thì kể từ ngày 15-5-2024, thời gian điều chỉnh giá bán điện bình quân tối thiểu là 3 tháng kể từ lần điều chỉnh giá điện gần nhất.

Việc điều chỉnh giá bán điện bình quân phải thực hiện công khai, minh bạch.

Quyết định 05/2024 có hiệu lực từ ngày 15-5-2024.

Nguyên tắc in seri tiền mới

Thông tư 01/2024 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định về quản lý seri tiền mới in có hiệu lực từ ngày 14-5-2024.

Thông tư này quy định việc quản lý seri tiền mới in đối với các loại tiền giấy của NHNN Việt Nam được thực hiện từ khi cấp vần seri, sử dụng vần seri trong quá trình in tiền cho đến khi tiền mới in được phát hành vào lưu thông.

Theo đó, nguyên tắc in seri trong quá trình in tiền là mỗi tờ tiền có một seri riêng. Đối với các loại tiền NHNN công bố phát hành trước năm 2003, seri gồm vần seri và dãy số tự nhiên gồm 07 chữ số in từ 0000001 trở đi.

Đối với các loại tiền NHNN công bố phát hành từ năm 2003 trở đi, seri gồm vần seri và dãy số tự nhiên gồm 8 chữ số, trong đó hai chữ số liền kề với vần seri là hai chữ số cuối của năm sản xuất tờ tiền, 06 chữ số tiếp theo là dãy số tự nhiên in từ 000001 trở đi.

Trong đó, vần seri là phần chữ được ghép bởi 2 trong số 26 chữ cái (gồm: A, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, P, Q, R, S, T, U, V, W, X, Y, Z). Vần seri bao gồm vần chính (vần seri sử dụng để in trên các tờ tiền theo số lượng, cơ cấu tiền in hàng năm) và vần phụ (vần seri sử dụng để in trên các tờ tiền thay thế những tờ tiền in hỏng).

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Nhà giáo ưu tú

Từ ngày 25-5-2024, việc xét tặng danh hiệu “Nhà giáo nhân dân”, “Nhà giáo ưu tú” được thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị định 35/2024 của Chính phủ.

Trong đó, danh hiệu “Nhà giáo ưu tú” để tặng cho cá nhân trung thành với Tổ quốc, chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, có phẩm chất đạo đức tốt là nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, cán bộ nghiên cứu giáo dục (nhà giáo).

Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Nhà giáo ưu tú” bao gồm:

(i) Nhà giáo có thời gian trực tiếp nuôi dạy, giảng dạy từ 15 năm trở lên; đối với cán bộ quản lý tại cơ sở giáo dục, cán bộ quản lý tại cơ quan quản lý giáo dục, cán bộ nghiên cứu giáo dục phải có thời gian công tác trong ngành từ 20 năm trở lên, trong đó có từ 10 năm trở lên trực tiếp nuôi dạy, giảng dạy.

(ii) Tâm huyết, tận tụy với nghề, thương yêu, đối xử công bằng và tôn trọng nhân cách người học; có uy tín về chuyên môn, ảnh hưởng rộng rãi trong ngành, lĩnh vực hoặc cấp tỉnh, là tấm gương sáng, nhà giáo mẫu mực, xuất sắc tiêu biểu trong đối mới quản lý, nuôi dạy, giảng dạy;

(iii) Có năng lực tham mưu, tư vấn, hỗ trợ đồng nghiệp trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ và trong hoạt động bồi dưỡng phát triển năng lực nghề nghiệp; tích cực tham gia các hoạt động xã hội, có đóng góp vì lợi ích cộng đồng, vì sự nghiệp giáo dục và đào tạo; được người học, đồng nghiệp và nhân dân kính trọng.

(iv) Có tài năng sư phạm được quy định với từng đối tượng. Đơn cử như Nhà giáo, cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục mầm non đạt các tiêu chuẩn: Tác giả 1 sáng kiến được công nhận có hiệu quả áp dụng trong nuôi dạy hoặc quản lý, có khả năng nhân rộng trong bộ, ban, ngành, tỉnh; Tham gia biên soạn 01 tài liệu bồi dưỡng theo các chương trình bồi dưỡng cấp bộ, ban, ngành, tỉnh, sở tổ chức hoặc tham gia biên soạn 01 báo cáo chuyên đề tại hội nghị, hội thảo chuyên môn do bộ, ban, ngành, tỉnh, sở tổ chức hoặc 01 lần tham gia biên soạn, phát triển chương trình giáo dục mầm non đã được Bộ GD&ĐT phê duyệt;

(v) Có công lao và thành tích đóng góp cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo.

Nguồn: Báo Pháp Luật

Toà sơ thẩm nhận định đương sự không đủ điều kiện áp dụng quy định về xác định hôn nhân thực tế nhưng toà phúc thẩm cho rằng nhận định này chưa đủ căn cứ.

Mới đây, VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng ban hành thông báo rút kinh nghiệm vụ án tranh hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, đòi lại tài sản và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất giữa các nguyên đơn bà TN, bà H. với bị đơn là vợ chồng ông N.

Theo hồ sơ, cha mẹ bà TN có 4 người con gồm bà TN, ông R. và hai người nữa. Ngoài ra, cha của bà TN còn chung sống với người vợ thứ 2 là bà H., có một con chung là ông V.

Năm 1990, cha của bà TN chết không để lại di chúc. Toàn bộ diện tích đất được giao cho ông R. thay mặt gia đình tạm thời quản lý và sử dụng.

Tháng 3-2009, phát hiện ông R. đã tự ý chuyển nhượng đất cho vợ chồng ông N. nên bà TN và bà H. đi kiện để hủy hợp đồng chuyển nhượng đất, hủy giấy chứng nhận đã cấp cho vợ chồng ông N.

Xử sơ thẩm, TAND tỉnh Q không chấp nhận yêu cầu khởi kiện nên họ kháng cáo. Xử phúc thẩm năm 2023, TAND Cấp cao tại Đà Nẵng huỷ án sơ thẩm để TAND tỉnh Q xét xử lại.

Trong thông báo rút kinh nghiệm, VKSND Cấp cao tại Đà Nẵng nêu: Trong sổ hộ khẩu đứng tên bà H. làm chủ hộ có tên anh K. (sinh năm 1974), quan hệ với chủ hộ là "con". Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác minh làm rõ anh K. là con nuôi hay con đẻ của bà H. Trường hợp là con đẻ thì có phải là con chung của bà H. và cha bà TN hay không.

Cấp sơ thẩm nhận định trong khoảng thời gian từ năm 1971 đến năm 1974, ngoài người con tên V. thì bà H. còn có người con tên là K. với người khác... nên không đủ điều kiện áp dụng quy định về xác định hôn nhân thực tế (Nghị quyết 35/2000 của Quốc hội). Nhận định này của cấp sơ thẩm là chưa đủ căn cứ, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự trong vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, phía bà H. cũng trình bày không biết chính xác mối quan hệ giữa anh K. và bà H. nên tòa đã hủy án để xác minh làm rõ và xét xử lại theo trình tự sơ thẩm, đảm bảo đúng quy định pháp luật.

Nguồn: Báo Pháp luật

Tác giả: Yến Châu

Nhiều ý kiến cho rằng dự thảo luật Thuế giá trị gia tăng cần xem xét lại việc tính thuế khi người bán hàng chưa thu được tiền từ người mua, song có ý kiến lại không đồng tình.

Vừa qua, Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM tổ chức hội thảo góp ý dự thảo luật Thuế giá trị gia tăng (sửa đổi). Theo đó, tại khoản 1 và 2 điều 8 của dự thảo quy định về thời điểm xác định thuế giá trị gia tăng (GTGT):

"Thời điểm xác định thuế GTGT đối với hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền.

Thời điểm xác định thuế GTGT đối với dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc thời điểm lập hóa đơn cung ứng dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền".

Phát biểu tại hội thảo, luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng, cần xem xét lại quy định trên của dự thảo. Lý do mà luật sư đưa ra là do trên thực tế dù đã cung cấp dịch vụ đầy đủ, nhưng có những trường hợp bên cung cấp vẫn chưa thu hồi được tiền mà đã phải đóng tiền thuế thì chưa phù hợp.

Luật sư Hòa dẫn chứng, có vụ án ở Trọng tài thương mại xét xử xong rồi mà đương sự chưa thanh toán hợp đồng lên đến 7,5 tỉ đồng, nhưng lại bị thu thuế.

Không đồng tình với quan điểm trên, theo thượng tá Nguyễn Minh Tâm (Công an TP.HCM): "Người mua phải thanh toán tiền, mới tính thuế thì Nhà nước muôn đời không thu được thuế".

Trao đổi với Báo Thanh Niên, luật sư Nguyễn Văn Hậu (Chủ tịch Trung tâm trọng tài thương mại luật gia Việt Nam) cho hay, thời điểm xác định thuế GTGT theo quy định tại dự thảo là có cơ sở để đảm bảo nghĩa vụ nộp thuế.

Cũng theo luật sư, về bản chất, thuế GTGT là loại thuế gián thu, theo đó người chịu thuế phần lớn là cá nhân mua hàng hóa, sử dụng dịch vụ. Còn doanh nghiệp được coi là người đại diện thu gom phần thuế của cá nhân nộp lại cho Nhà nước.

Tuy nhiên, theo ông Hậu vẫn còn một số điểm hạn chế, chưa khắc phục được dẫn đến nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của cá nhân, tổ chức. "Một số trường hợp Trung tâm trọng tài thương mại phải thanh toán cho Chi cục thuế khoản thuế GTGT khi giải quyết vụ việc tranh chấp, trước khi đương sự thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán cho trung tâm", ông Hậu chia sẻ.

Để khắc phục được hạn chế trên, ông Hậu cho rằng, dự thảo luật nên bổ sung thêm một số trường hợp cụ thể về thời điểm tính thuế GTGT. Trong đó, quy định rõ về thời điểm xuất hóa đơn tính thuế GTGT đối với một số loại hình cụ thể, trong đó bao gồm cả loại hình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

Còn theo Ths Trần Minh Hiệp (ĐH Luật TP.HCM), cho rằng nội dung quy định về thời điểm xác định thuế GTGT theo điều 8 của dự thảo là không mới, và được áp dụng thống nhất trong thời gian qua.

Người mua đã nhận được hóa đơn và được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, làm giảm số tiền thuế phải nộp. Vì vậy, nếu người bán (người xuất hóa đơn) chưa nộp thuế VAT thì Nhà nước thất thu thuế, do chưa thu được nhưng lại được khấu trừ.

Trong khi đó, quan hệ thanh toán là thỏa thuận theo hợp đồng, hoặc chậm trễ thanh toán do tranh chấp giữa các bên, không liên quan đến nghĩa vụ thuế mà người kinh doanh phải thực hiện. Vì vậy, pháp luật Việt Nam cũng như nhiều quốc gia đều quy định thời điểm tính thuế là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, hoặc quyền sử dụng hàng hóa cho người mua, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Nguồn: Báo Thanh Niên (https://thanhnien.vn/tinh-thue-gia-tri-gia-tang-thoi-diem-nao-nguoi-ban-moi-khong-bi-thiet-hai-185240430205708105.htm)

Xung đột biên giới giữa Thái Lan và Campuchia một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của dư luận quốc tế khi tình hình đột ngột leo thang căng thẳng sau cuộc giao tranh dữ dội giữa quân đội hai nước vào rạng sáng ngày 28/5. Vụ nổ súng không chỉ phá vỡ bầu không khí yên bình tạm thời dọc theo dải biên giới vốn đã tồn tại nhiều rạn nứt âm ỉ, mà còn giáng một đòn mạnh vào nỗ lực xây dựng lòng tin giữa Bangkok và Phnom Penh. Biến cố này nhanh chóng đẩy quan hệ song phương rơi vào trạng thái lạnh nhạt, kéo theo sự ngưng trệ của hàng loạt các hoạt động giao thương, du lịch và hợp tác kinh tế tại các cửa khẩu. Nguy hiểm hơn, sự bùng phát bạo lực này ngay lập tức làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về nguy cơ mất ổn định trên toàn bán đảo Đông Dương, đe dọa trực tiếp đến cuộc sống và sinh kế của hàng chục ngàn người dân vô tội sinh sống ở vùng giáp ranh hai nước.

Trước viễn cảnh một cuộc xung đột vũ trang cục bộ có thể tàn phá những thành quả phát triển chung, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) cùng với cộng đồng quốc tế đã lập tức vào cuộc, kích hoạt các cơ chế ứng phó khủng hoảng. Bằng những nỗ lực ngoại giao con thoi không ngừng nghỉ, sự trung gian hòa giải từ các quốc gia thành viên ASEAN và sức ép kêu gọi kiềm chế từ Liên Hợp Quốc, cả Thái Lan và Campuchia cuối cùng đã đồng ý hạ nhiệt căng thẳng, ngồi vào bàn đàm phán và đi đến việc ký kết một thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt. Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ mở ra một chương hợp tác mới, bao gồm những biện pháp thực tiễn và khẩn cấp nhằm ngăn chặn đụng độ tái diễn. Nổi bật trong số đó là việc thiết lập ngay lập tức cơ chế tuần tra chung tại các vùng ranh giới nhạy cảm, tăng cường trao đổi thông tin tình báo và phối hợp chặt chẽ trong công tác an ninh biên giới. Đồng thời, giới chức cấp cao hai bên cũng đưa ra những cam kết mạnh mẽ về việc duy trì, mở rộng các kênh đối thoại trực tiếp ở cả cấp độ địa phương lẫn trung ương để giải quyết triệt để các bất đồng phát sinh.

Tuy nhiên, thực tế triển khai trên thực địa lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác, đầy rẫy những thách thức và bất cập. Bất chấp những nỗ lực giám sát và những lời hứa trên bàn nghị sự, thỏa thuận hòa bình này đã nhiều lần bị vi phạm nghiêm trọng. Những tiếng súng nổ lẻ tẻ, những động thái triển khai quân đội sát đường biên hay những cáo buộc qua lại về việc xâm phạm lãnh thổ vẫn tiếp tục diễn ra, khiến dư luận không khỏi hoài nghi về tính hiệu quả và thiện chí thực sự của các bên. Các chuyên gia an ninh và quan hệ quốc tế đều lên tiếng cảnh báo về tính mong manh vốn có của bất kỳ thỏa thuận đình chiến nào giữa hai quốc gia này. Nguồn cơn của sự bất ổn không chỉ nằm ở những tính toán chính trị hay lợi ích chiến lược nhất thời, mà nó bám rễ sâu vào một lịch sử xung đột dai dẳng qua nhiều thế hệ. Những tranh chấp dai dẳng về chủ quyền lãnh thổ, sự chồng chéo phức tạp trong các bản đồ hoạch định biên giới từ thời thực dân, và đặc biệt là bóng ma của chủ nghĩa dân tộc cực đoan luôn chực chờ bị thổi bùng lên ở cả hai quốc gia, chính là những thùng thuốc súng chưa được tháo ngòi. Do đó, để đạt được một nền hòa bình vững chắc và thực sự, một tờ giấy thỏa thuận là chưa đủ; điều hai nước cần lúc này là một tầm nhìn chiến lược dài hạn, sự nhượng bộ thực chất và một nỗ lực bền bỉ để hàn gắn những vết thương do lịch sử để lại.

Lễ hội Văn hóa Thế giới lần thứ nhất diễn ra tại Hà Nội vào tháng 10 năm 2025 không chỉ là một sự kiện giải trí đơn thuần, mà đã thực sự trở thành một "đại lộ văn hóa" kết nối Việt Nam với năm châu. Sự kiện được tổ chức vào đúng dịp kỷ niệm 71 năm ngày Giải phóng Thủ đô (10/10), tạo nên một bầu không khí lễ hội bao trùm khắp các không gian di sản của Hà Nội. Tâm điểm của lễ hội là chuỗi các hoạt động đa dạng, từ triển lãm nghệ thuật thị giác, trình diễn di sản văn hóa phi vật thể đến các đêm đại nhạc hội đa quốc gia. Tại khu vực không gian đi bộ Hồ Gươm, hàng chục gian hàng văn hóa từ các quốc gia thành viên ASEAN, Liên minh Châu Âu và các đối tác chiến lược đã tái hiện sống động những nét đặc trưng về phong tục, ẩm thực và trang phục truyền thống, giúp người dân và du khách quốc tế có cơ hội trải nghiệm sự đa dạng của nhân loại ngay giữa lòng Hà Nội.

Về quy mô và tầm ảnh hưởng, lễ hội đã thu hút sự tham gia của hàng ngàn nghệ sĩ, chuyên gia văn hóa và các đoàn nghệ thuật uy tín trên toàn thế giới. Điểm nhấn đặc biệt nhất là lễ khai mạc diễn ra tại Hoàng thành Thăng Long, nơi công nghệ trình chiếu ánh sáng 3D mapping hiện đại được kết hợp nhuần nhuyễn với các làn điệu dân ca truyền thống của Việt Nam, tạo nên một bản hòa âm giữa quá khứ và tương lai. Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trình diễn, sự kiện còn bao gồm nhiều cuộc hội thảo quốc tế về bảo tồn di sản trong kỷ nguyên số và phát triển công nghiệp văn hóa, thu hút sự quan tâm của giới học thuật và các nhà hoạch định chính sách. Điều này khẳng định vị thế của Hà Nội không chỉ là "Thành phố vì Hòa bình" mà còn là một trung tâm sáng tạo năng động trên bản đồ văn hóa toàn cầu.

Sự kiện đã để lại những tác động tích cực và lâu dài đối với ngành du lịch và kinh tế của Thủ đô. Với lượng khách quốc tế đổ về tăng đột biến, các cơ sở lưu trú và dịch vụ tại Hà Nội luôn trong tình trạng lấp đầy, tạo đòn bẩy mạnh mẽ cho quá trình phục hồi và tăng trưởng kinh tế sau giai đoạn khó khăn. Hơn thế nữa, thông qua việc tổ chức thành công một lễ hội có tầm vóc quốc tế như vậy, Việt Nam đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về tinh thần hiếu khách, sự cởi mở và sẵn sàng hội nhập sâu rộng. Lễ hội Văn hóa Thế giới 2025 đã thực sự trở thành một dấu mốc quan trọng, góp phần định vị thương hiệu quốc gia, thúc đẩy ngoại giao văn hóa và thắt chặt sợi dây liên kết giữa các dân tộc trong một thế giới đầy biến động.

Dưới đây là bài viết chi tiết, trình bày dưới dạng một bản phân tích sâu về bối cảnh và ý nghĩa của sự kiện Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6, dành cho việc nghiên cứu và tham khảo:

Hội nghị các Chủ tịch Quốc hội thế giới lần thứ 6 (6WCSP), diễn ra tại Palais des Nations, Geneva, Thụy Sỹ từ ngày 29 đến 31/7/2025, được đánh giá là một trong những sự kiện ngoại giao nghị viện đa phương có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong nửa thập kỷ qua. Trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những "cơn gió ngược" từ sự rạn nứt của các liên minh truyền thống và sự trỗi dậy của các xung đột địa chính trị phức tạp, hội nghị không chỉ là nơi gặp gỡ của hơn 100 nhà lãnh đạo lập pháp mà còn là một diễn đàn cấp cao để định nghĩa lại vai trò của nghị viện trong việc bảo vệ chủ nghĩa đa phương. Với chủ đề tập trung vào sự hợp tác nghị viện vì một thế giới công bằng và thịnh vượng, hội nghị đã đặt ra những yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng một hành lang pháp lý toàn cầu đủ mạnh để ứng phó với các thách thức phi truyền thống, đặc biệt là an ninh mạng và biến đổi khí hậu.

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của hội nghị lần này chính là việc thảo luận sâu về quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số. Các nhà lãnh đạo quốc hội đều thống nhất rằng công nghệ đang phát triển nhanh hơn các quy định pháp luật hiện hành, tạo ra những khoảng trống nguy hiểm về đạo đức và quyền riêng tư. Hội nghị đã thúc đẩy các quốc gia thành viên cam kết xây dựng các bộ luật mẫu về AI, nhằm đảm bảo công nghệ này phục vụ lợi ích nhân loại thay vì trở thành công cụ gây chia rẽ xã hội. Bên cạnh đó, các phiên thảo luận về việc thúc đẩy các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDG) 2030 đã chỉ ra rằng, nếu không có sự giám sát và phân bổ ngân sách quyết liệt từ phía các cơ quan lập pháp, nhiều mục tiêu về nghèo đói và y tế sẽ khó lòng đạt được đúng hạn.

Kết thúc hội nghị, việc thông qua Tuyên bố chung đã gửi đi một thông điệp mạnh mẽ về sự đoàn kết quốc tế. Tuyên bố nhấn mạnh rằng quốc hội của mỗi nước phải là "trái tim" của các nỗ lực vì hòa bình, là cầu nối giữa ý chí của nhân dân với chính sách của chính phủ. Đối với Việt Nam, sự tham gia tích cực và các đóng góp có trọng tâm của đoàn đại biểu cấp cao không chỉ khẳng định vị thế ngày càng cao của Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế, mà còn thể hiện tinh thần trách nhiệm trong việc đóng góp vào các giải pháp cho những vấn đề toàn cầu. Hội nghị 6WCSP thực sự đã tạo ra một dấu mốc mới trong việc tăng cường quyền năng của các thể chế dân cử, giúp họ trở thành những tác nhân then chốt trong việc duy trì trật tự và ổn định của thế giới trong kỷ nguyên số đầy biến động.