Harta e Thesareve Arkeologjike dhe Kalave mesjetare të Shqipërisë: Një Udhëtim në Kohë by dona lici

Shek. IV p.e.s.: Butrint - Qyteti Antik

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:33 UTC

Butrinti është një nga vendet më të rëndësishme arkeologjike në Shqipëri dhe është pjesë e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Qyteti u themelua nga kolonët grekë dhe u zhvillua më tej gjatë periudhës romake. Përfshin një teatër antik, tempuj, banja publike romake dhe një baptister të bukur me mozaikë. Qyteti përjetoi periudhën e tij më të lulëzuar gjatë sundimit romak.

Shek. VI p.e.s.: Apollonia - Qendra e Dijes

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:33 UTC

Apollonia, e themeluar nga kolonët grekë të Korkyrës dhe Korinthit, u bë një qendër e rëndësishme e të mësuarit në botën antike. Këtu studioi edhe perandori i ardhshëm romak, Augusti. Qyteti shquhet për monumentet e tij, përfshirë Odeonin, Portikun dhe Bibliotekën. Sot, vizitorët mund të shohin rrënojat mbresëlënëse dhe muzeun arkeologjik.

Shek. IV p.e.s.: Bylis - Qyteti Ilir

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:33 UTC

Bylisi ishte një nga qytetet më të mëdha të Ilirisë së lashtë. Qyteti përfshin një stadium antik, teatro, dhe fortifikime mbresëlënëse. Veçanërisht i njohur për mozaikët e bukur të kishave paleokristiane dhe sistemin e tij të avancuar të furnizimit me ujë. Gërmimet arkeologjike kanë zbuluar gjurmë të një qytetërimi të zhvilluar urban.

Shek. XIII: Kalaja e Krujës

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:33 UTC

Kalaja e Krujës është simboli i rezistencës shqiptare nën udhëheqjen e Gjergj Kastriot Skënderbeut. Kjo kështjellë i rezistoi tre rrethimeve të mëdha osmane. Brenda mureve të saj ndodhet Muzeu Kombëtar Gjergj Kastrioti dhe Muzeu Etnografik. Arkitektura e saj përfaqëson mjeshtërinë ushtarake të kohës mesjetare.

Shek. VI: Kalaja e Beratit

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:33 UTC

E njohur si 'Qyteti i një mbi një dritareve', Kalaja e Beratit është një nga monumentet më mbresëlënëse të arkitekturës mesjetare shqiptare. Brenda mureve të saj ndodhen 42 kisha bizantine dhe post-bizantine, si dhe Muzeu Onufri. Kalaja vazhdon të jetë e banuar edhe sot, duke e bërë atë një nga kështjellat më të vjetra të banuara në botë.

Shek. V p.e.s.: Amantia - Qyteti në Majë të Kodrës

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:34 UTC

Amantia është një qytet antik ilir, i ndërtuar në majë të një kodre në lartësinë 640 metra mbi nivelin e detit. Qyteti është i njohur për stadiumin e tij të mirëruajtur, i cili është ndër më të vjetrit në Ballkan. Muret rrethuese, të ndërtuara me blloqe të mëdha guri, demonstrojnë mjeshtërinë e arkitekturës ilire.

Shek. XV: Kalaja e Rozafës

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:34 UTC

Kalaja e Rozafës në Shkodër është një nga kështjellat më të mëdha dhe më të rëndësishme në Shqipëri. E ndërtuar në një kodër shkëmbore, kalaja ka një histori të pasur që lidhet me legjendën e Rozafës. Fortifikimi i saj i fundit i përket periudhës veneciane. Nga muret e saj mund të shihet një pamje spektakolare e qytetit të Shkodrës, lumenjve Buna dhe Drin.

Shek. VI p.e.s.: Finiq - Qyteti i Kaonëve

donalici2012 — 2025-02-15 16:36:34 UTC

Finiqi ishte kryeqendra e fisit ilir të Kaonëve dhe një nga qytetet më të rëndësishme të Epirit të Vjetër. Qyteti karakterizohet nga fortifikimet e tij mbresëlënëse, teatri antik dhe një agorà e madhe. Gërmimet arkeologjike kanë nxjerrë në dritë objekte të shumta që dëshmojnë për një qytetërim të zhvilluar.

Kalaja e Gjirokastrës, Rruga Elvia Celebi, Gjirokastër

donalici2012 — 2025-02-15 16:38:58 UTC

Kalaja e Gjirokastrës është një nga monumentet më të rëndësishme historike dhe kulturore të Shqipërisë. Kalaja është ndërtuar në shekullin XIII si një fortifikim i hershëm dhe ka pësuar zgjerime të rëndësishme gjatë periudhave osmane dhe të Ali Pashë Tepelenës në shekullin XIX. Ajo është e pozicionuar mbi një kodër që dominon qytetin dhe Luginën e Drinos, duke ofruar pamje mbresëlënëse

Kalaja e Elbasanit, Elbasan

donalici2012 — 2025-02-15 16:41:05 UTC

Kalaja e Elbasanit (Skampis-it) së bashku me muret rrethuese, tregon për rëndësinë ushtarake e ekonomike të qytetit të Elbasanit në periudhën e hershme romake e më pas në atë otomane. Muri jugor, pak a shume i plotë, dëshmon për përmasat dhe fuqinë e fortifikimit.

Brenda saj ndodhen edhe shumë objekte të tjera historike dhe kulturore si: kulla e sahatit, hamami i grave, xhamia Mbret, kisha e Shën Mërisë etj.

Kalaja e Lezhës, Rruga Varosh, Lezhë

donalici2012 — 2025-02-15 16:42:46 UTC

Kalaja ngrihet në majë të një kodre me lartësi 186 metra, në lindje të qytetit. Kalaja ka origjinë ilire. Në vitin 1440 ajo iu nënshtrua një rindërtimi nga venedikasit, ndërsa në vitin 1522 pas pushtimit osman u rindërtua edhe nga ana e tyre. Këtu mund të shikohen gjurmë të arkitekturave ilire, romake, bizantine dhe osmane.

Objektet më interesante për tu vizituar janë rrënojat e ndërtesave osmane brenda kalasë, xhamia, kulla në murin juglindor me një hark romak dhe kulla ilire në murin jugor.

Kalaja e ndërtuar në kodër ka një pozicion strategjik që kontrollon luginën e Drinit deri në Gjirin e Shën Gjonit në detin Adriatik.

Dëshmon për gjurmët e një qytetërimi të lashtë prehistorik që në shek.IV p.k. Me pushtimin romak Lezha do të administrohet nën provincën e Prevelitanit.

Mozaiku i Linit, Lin

donalici2012 — 2025-02-15 16:44:56 UTC

Mozaiku i Linit është monument kulturor i cili ndodhet në Lin , Pogradec , Korçë. Është monument kulturor i mbrojtur me ligj . Ky mozaik u zbulua nga gërmimet në vitin 1969 që janë bërë në Lin të Pogradecit. Gërmimet treguan për një vendbanim ilir, që i përket epokës së hekurit dhe vijnë deri në mesjetën e hershme. Nga mozaikët e zbuluar në këtë vend, bie në sy pasuria nga një dekor i larmishëm zoomorf, bimor e gjeometrik, me vlera të shquara artistike. Mozaikët nga ana artistike ngjajnë me stilin e një trevë të gjerë ballkanike, që përfshinte qytete si Dyrrahu, Stobi, Tesaloniku, etj.

Kalaja e Drishtit - Drishti Castle, Drisht

donalici2012 — 2025-02-15 18:04:13 UTC

Kalaja e Drishtit gjendet në një distancë prej 6 km nga Ura e Mesit mbi lumin Kir. Fshati i sotëm ndodhet poshtë vendgërmimit të Drivastumit të lashtë. Ai u ngrit në periudhën romake si një vendbanim në rrugën Shkodër–Kosovë dhe në antikitetin e vonë ishte njëra prej fortesave zinxhir, të cilat mbronin Shkodrën. Në shek IX, Drishti u kthye në një fortifikim të rëndësishëm të Mbretërise së Zetës dhe varej nga Dioqeza e Tivarit. Kalaja e Drishtit u ngrit në shek XIII si një fortesë bizantine. Gjate shekujve XIV-XV kalaja se bashku me qytetin kaloi nga njeri sundues tek tjetri, derisa me 1478 bie ne duart e osmaneve, te cilet u perpoqen ta meremetonin

Kalaja e Kaninës, Kaninë

donalici2012 — 2025-02-15 18:07:16 UTC

Kalaja e Kaninës u ndërtua rreth shek.IV p.e.s. Kalaja u rindërtua nga Justiniani në shek.VI, i cili ndërtoi 94 fortifikime në Epir. Në shekujt XII-XIII, u kthye në një qendër ushtarake. Gjithashtu u meremetua nga sulltan Sulejmani në vitin 1530 dhe së fundmi nga feudalët shqiptarë të Vlorës, në shekujt XVII-XIX.
Kalaja e Kaninës ndahet nga mure tërthore në tri pjesë. Kullat që përforcojnë muret kanë forma rrethore, poligonale, trekëndëshe dhe katërkëndëshe. Shumë prej kullave, duke gjykuar nga teknika të ndërtimit dhe format e tyre planimetrike, përfaqësojnë periudha të ndryshme ndërtimi.
Nga një skicë planimetrike, e botuar në 1688, shihet se kalaja në atë kohë kishte 14 kulla.