Belli bir toplumdaki mevcut hukuksal kavramların kuralların ve örgütlerin oluştuğu bütüne pozitif hukuk düzeni bu düzeni incelemeye çalışan bilim dalına ise hukuk bilimi denir

Hukukun gücü nedir? Hukuk toplumsal hayatta insan davranışlarını nasıl belirliyor? Hukuksal normların etkili olmalarından veya etkisiz kalmalarından rol oynayan faktörler nelerdir? Gibi sorular hukuk biliminin değil sosyolojinin yanıtlaması gereken hususlar olarak karşımıza çıkar

Toplumsal hayatı düzenleyen kuralları, din kuralları, ahlak kuralları, görgü kuralları, gelenekler,görenekler ve hukuk kuralları olarak sıralayabiliriz.Romalı hukukçuların söyledikleri “Nerede bir toplum varsa, orada hukuk vardır.”Deyişi hukukun toplumsal yaşamla sıkı ilişkisini ve onun ayrılmaz parçalarından biri olduğunu kısa ve özlü bir şekilde ortaya koyar.Sosyologlar yıllardır toplumun insan davranışlarını nasıl şekillendirdigini açıklamak için “hukukun” kavramını işlemektedir.

Hukuk yaklaşımları arasında en eskisi ve köklü gelenek olarak kabul edilmektedir.
• Kökleri eski Yunan düşünürlerine kadar uzanır.
• Doğal hukuk yaklaşımının temelinde adalet düşüncesi yer alır. Bu yüzden ancak “adil olan düzenlemelere” hukuk denmelidir.
• Kural olarak, doğal hukuk, insanlar tarafından konulan kuralların insan aklı, insan doğası ya da Tanrısal düzen aracılığıyla elde edilen doğal hukuk ilkelerine, bir başka deyişle, adalete uygun olması gerektiği fikrini savunan bir hukuk olgusudur.
• Bu yaklaşıma göre, hukuk ya da hukuk kuralları, insandan ve insan iradesinden bağımsız bir şekilde vardır. İnsanlar kendilerinin dışında zaten var olan bu kuralları akıl yoluyla keşfederler.
• Doğal hukuk yaklaşımının önemli bir kavşağını da “sosyal sözleşme” kavramı oluşturur.
• Toplumun üyeleri, bazı hak ve özgürlüklerini güvence altına alabilmek için, aralarında bir sözleşme yaparak bazı hak ve yetkilerini devlete devretmişlerdir.
• Söz gelimi yaşama haklarını korumak üzere, cezalandırma yetkisini devlete bırakmışlar; böylece hem devletin doğuşunun ve meşruiyetinin temeli oluşmuş, hem de devletin dahi dokunamayacağı, korunaklı bir hak alanı yaratmışlardır.
• Sosyal Sözleşme: Toplum haline gelmeden önce tabiat hali içerisinde yaşayan insanların kişisel olarak sahip oldukları bazı hak ve yetkileri siyasal topluma devretmeleri anlamındaki kurumsal sözleşmedir.
• Hukuku ve devleti ortaya çıkaran sosyal sözleşmedir.
• Devletin ya da hukuk düzeninin doğal hukuka uygun olmaması, kendileri açısından bir meşruiyet tartışmasını da doğuracaktır.
• Sosyal sözleşme fikrinin merkezinde basitçe şu düşünce yer alır: Genel irade veya kolektif bilinç tek tek bireysel kanaatları aşar ve onları yönlendirir.
• Temelinde, yalnızca meşru yasa koyucu tarafından usulüne uygun olarak çıkartılan normların, hukuk olarak kabul edilmesi fikri yatar.
• Hukuk, insan iradesinden önce doğada mevcut bulunan ya da Tanrı iradesine bağlanabilecek normlar anlamına gelmez.
• Hukuku var eden, yine insanlar tarafından öngörülmüş yasa koyma kurallarına uygun olarak konulmuş olmasıdır.
• Hukuksal pozitivist yaklaşım içerisinde bir hukuk kuralını ya da normunu, hukuksal kılan şey, söz konusu kural ya da normun o hukuk düzeninde öngörülen usule uyularak çıkartılmış olmasıdır.
• Doğal hukuk, düzenlemelerinin içeriğinin doğaya, insan doğasına ya da Tanrı iradesine uygun olup olmadığına bakarken, Hukuksal pozitivizm, söz konusu düzenlemenin yetkili makamlar ve organlar eliyle ve önceden belirlenmiş usullere göre yürürlüğe konulup konulmadığını esas alır.

Belli bir toplumdaki mevcut hukuksal kavramların kuralların ve örgütlerin oluştuğu bütüne pozitif hukuk düzeni bu düzeni incelemeye çalışan bilim dalına ise hukuk bilimi denir.