*Ortamın geçirgenliği artarsa F kuvveti azalır.

*İpe asılı birbirini iten iki yüklü küre dengede kaldığında iplerin tavanla yaptığı açılar kütleye bağlıdır. G artarsa açı azalır.

*Elektrik alan (+) dan (-) ye doğru

*(+) yüklere elektrik alan ile aynı yönde kuvvet etki eder

*(-) yüklere elektrik alan ile zıt yönde kuvvet etki eder

*Düzgün elektrik alan içinde yükler sabit ivmeli hareket yapar.

*W (+) ise elektriksel kuvvetlere karşı iş yapılmıştır.

Sistemin Ep si artar

*W (-) ise elektriksel kuvvetler iş yapmıştır

Sistemin Epsi azalır.

Elektrik alana ters yönde hareket varsa V artıyor

Elektriksel kuvvetler aynı potansiyel üzerinde olmadıkları sürece her koşulda iş yapar!!!!!!!!!!

*Paralel levhalara herhangi bir üreteç bağlı değilse yük değişmez.

*Üretece bağlı olan levhada V sbit

*Üretece bağlı olmayan levhada q sabit

q=eAV/d (e manyetik geçirgenlik)

*Eğer levhalara pil bağlı değilse E değişmez.

F=qE (F ile E her zaman aynı yönlü olmayabilir)

• q (+) ise F-E aynı yönlü

• q (-) ise F-E zot yönlü

a= qV/dm

*C=q/V=r/k

*C=eA/d (e- geçirgenlik, birimi F/m)

* e,A,d değeri değişmedikçe sığa asla değişmez.

*Levhaların diğer bir adı Armatür!

*Sığanın büyüklüğü depoladığı yükten bağımsızdır.

Sığacın yükü denirse tek levhadaki yük miktarı

Halka: B=2k(pi)iN/r (N sarım sayısı)

Bobin: B=4k(pi)iN/L (L bobinin uzunluğu)

Not: Bobinde manyetik alanın çıkış yönü N kutbu, giriş yönü S kutbu kabul edilir.

Tel ile manyetik alan paralel ise MAnyetik kuvvet etki etmez.

Üzerinden aynı yönlü akım geçen teller birbirini çeker, zıt yönlü akım geçen teller birbirini iter.

(+) yük F e aynı yönde etki eder

(-) yük ise F zıt yönde oluşur

• v ile B paralel olursa F sıfır olur.

• Manyetik kuvvet hzıın yönünü değiştirir ancak büyüklüğünü etkilemez. Yani iş yapmaz. (yine de elektriksel kuvvet iş yapar)

• r=mv/qB

F= qE+q(VxB)

Levha B'a paralel ise Fi= 0

Bobin Fi=BANcosa

• Isı yoluyla kaybolan enerjiyi en aza indirmek yani enerji verimini arttırmak için i ya da R azaltılmadır. Burada Ryi azaltmak çok zor olduğundan i azaltılır. Bunun için de transformatörler kullanılır.

• Akımı azaltmanın yolu gerilimi arttırmaktır. (transformatör)

w=2(pi)f

*etkin<max

*AC devrelerinde kullanılan voltmetre ve ampermetre etkin değeri gösterir.

*Bobin alternatif devrede enerjiyi MAnyetik alanında depo eder ve kullanır ancak enerjiyi harcamaz.

*Birimi Henry (bobinin depolayacağı enerjinin bir ölçüsüdür)

*Bobinin devrede değişen akıma karşı çıkardığı zorluğa indüktif reaktans denir.(XL) birimi ohm.

*XL alternatif akımın frekansına ve L'ye bağlıdır.

XL=WL=2pifL

Alternatif akım devresinde bobinin iç direnci ihmal edilirse P ve E=0 olur çünkü P=i^2R direnç olmazsa P olmaz.

*Sığacın yük depolayabilme kapasitesi = Kapasitans C (Farad)

*Sığacın akıma karşı gösterdiği zorluğa kapasitif reaktans denir XC (ohm)

*XC frekansa ve sığacın özelliklerine bağlı. ( C=eA/d )

XC=1/WC = 1/2pifC

*Sığaç bağlı AC devrelerde gerilim geridedir.

*Bobin bağlı AC devrelerde akım geridedir.

Ve=ie.Z

*Rezonans durumunda empedans en küçük değerini aldığı için akım max olur.

rezonans durumunda frekans yukarıdaki bağıntı ile hesaplanır.

*N2>N1 ise yükseltici

*Çekirdek mutlaka ferromanyetik olmalı

*iletken teller mutlaka yalıtkanla kaplanmalı

*P ve E değişmez!

*Atılan tur sayıları eşitse w lar eşit

Alınan yollar eşitse v lar eşit

Fm<=Fs ise cisim dengede kalır. ve eşitlik durumunda çizgisel hız maksimumdur.

*2=>dönme eksenine göre eylemsizlik momenti

* Cisimlerin dönmeye karşı oluşturduğu dirençtir.

*Skalerdir

*Dönen cisimlerin dış kabuktaki hız büyüklüğü cismin ötele hız büyüklüğüne eşittir.

*Anlık hız (yere göre hız) Öteleme ve dönme hız vektörlerini bileşkesi alınarak hesaplanır.

*Dönen cisimlerde, cismin yere temas eden noktasında hız büyüklüğü sıfırdır ve bu noktadan uzaklaştıkça anlık hız büyüklüğü artar.

*Çizgisel momentumun torkuna açısal momentum denir.

*Açısal momentumun yönü açısal hızın yönü ile aynıdır.

*Eylemsizlik momenti büyük olan cisimleri harekete başlatmak zor olduğu gibi hareket halindeki cismi durdurmak da o kadar zor olacaktır.

*f kuvveti ile dönme hareketi başlatılan bir sistemde tork etkisi vardır ve aburada açısal momentum korunmaz.

*Açısal ivme birim zamanda açısal hız değişimidir.

r=dünyanın merkezine olan uzaklık

*Merkeze yaklaştıkça g azalır,

Yüzeyde g maksimum değerdedir

Merkezden uzaklaştıkça g azalır.

*R artarsa Eb azalır

X=rcoswt(Denge noktasına en uzak noktadan harekete başlarsa)

• Geri çağırıcı kuvvet daima denge noktasına doğrudur.

• İvme ve f daima aynı yönlüdür.

• Uzanım denge noktasından cisme doğrudur

• Uzanım ve ivme/F daima zıt yönlüdür.

  
  

*dalgaların hızı v yalnızca ortama (suyun derinliğine, yayın kalınlığına) bağlıdır.

*Frekans yalnızca kaynağa bağlıdır.

*Derinlik arttıkça dalganın hızı artar.

*Kırılan dalgalarda hız, frekans ve dalga boyu değişmez.

*Dalga boyu yarık genişliği(w)nden ne kadar büyükse dalga o kadar çok kırılır.

T+Ç= Düğüm(Min Genlik)

*kaynaklar aynı fazda çalıştığında oluşan girişim deseni simetriktir.

*Düğüm çizgileri ve dalga katarları yazılırken iki kaynak arasındaki çizgiler alınır. kaynakların üzerinden geçen ve gerisinden geçen çizgiler dikkate alınmaz.

*Çizgi sayısı kaynaklar arası uzaklık ile doğru, dalga boyu ile ters orantılıdır.

(eğer çizgi sayısını arttırmak istiyorsak ya kaynakları birbirinden uzaklaştıralı ya da dalgaların dalga boyunu küçültmeliyiz.)

tam katı katar noktasını

buçuklu katı düğüm çizgisini belirtir.

*!Einstein fotoelektrik deneyinden (ışığı tanecik boyutunu ispatlamıştır) nobel ödülü almıştır.

• Çift yarık girişiminde saçak genişlikleri eşittir.

n=ortamın kırıcılık indisi

d=yarıklar arası mesafe

• Işık şiddeti artarsa saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

• Işık kaynağı yarık düzlemine dik(sağa, sola) hareket ederse saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

• Işık kaynağı yarık düzlemine paralel hareket ederse (yukarı, aşağı) saçak genişliği değişmez, merkezi aydınlık saçak ve diğer saçaklar geciken kaynak yönünde kayar.

• ortamın kırıcılık indisi artarsa saçak genişliği ve sayıları azalır, saçakların yeri değişmez.

• fant döndürülürse d azalacağı için saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır.

  Kaynaklardan ulaşam ışığın gecikme yoluna bakılarak aydınlık saçağın yerinin değişip değişmeyeceğine karar verilir.

• Yarıklardan birinin önüne saydam madde konulursa saçak genişliği değişmez, merkezi aydınlık saaçak geciken kaynak tarafına kayar.

• Ekran döndürülürse merkezi saçağın yeri değişmez; L'si uzaklaşanın saçak genişiliği artar, yakın olanınki azalır.

*Merkezi aydınlık saçağın parlaklığı diğer saçaklardan daha fazladır. Merkezden uzaklaştıkça parlaklık azalır.

• Işık kaynağının şiddeti arttıkça saçak yeri ve genişliği değişmez, parlaklık artar.

• Kaynak fonta dik(sağa, sola) hareket ederse sadece aydınlık saçakların parlaklıkları değişir.

• n artarsa saçak genişliği azalır, saçak sayısı artar. Merkezi aydınlık saçağın (MAS)yeri değişmez.

• L artarsa saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır. MAS yeri değişmez.

• Kaynak yukarı yönde hareket ederse girişim deseni aşağı yönde kayar. Saçak genişliği değişmez

• Yarı önüne saydam madde konulursa MAS geciken yönde kayar, saçak genişliği değişmez.

• Yarık önüne saydam olmayan cisim konursa saçak genişliği artar, saçak sayısı azalır. MAS yarığın orta dikmesi üzerine doğru kayar.

• Yarık düzlemi döndürülürse saçak genişliği artar, sayısı azalır. MAS için kesin yorum yapılamaz.

• Ekran döndürülürse MAS yeri değişmez, L uzaklaştığı yerde saçak genişliği artar, yaklaştığı yerde azalır.

• !! Saçak genişliği küçülürse saçaklar merkezde toplanır, büyüse merkezden uzaklaşır.

*Uzaklaşan sesin frekansı ve şiddeti azalır.

• Ultrasın cihazlarında

• radarlarda

• Gökyüzündeki cisimlerin yerlerini tespit ederken doppler etkisi kullanılır.

• Jet uçakları yaydıkları ses dalgalarından daha hızlı hareket ederlerse sonic patlamalar meydana gelir. (ses dalgaları sıkışır ve bulut gibi görünen yüksek basınç alanı oluşur)

*Eğer yeşil ışık kaynağı gözlemciden uzaklaşırsa frekans azalır ve ışığın rengi rengi yeşilden kırmıza doğru kayar.

Bozonlar=> yük taşıyıcı aracı parçacıklar (0,1..)

• Kuarklar

  - üçü bir araya gelerek baryon oluşturur

  - kuark + antikuark => mezon

  - temel kuvvetlerin tümüyle etkileşime girer.

  - Doğada tek başına bulunmazlar.

  u=> +2/3

  d=>-1/3 s=>-1/3

• Hadronlar

  1. Baryonlar (proton, nötron, lambda, sigma, omega, ksi)

     - ağır parçacıklar

     - 3 kuarklı

     - spinleri (-1/3, +2/3)

  2. Mezonlar (Kaon, Eta, Pion)

     - orta ağır parçacıklar

     - 2 kuarklı

     - spinleri (0 ya da 1)

     - kararsızdırlar

     - bozunduğunda elektron, pozitron,nötrino ve foton meydana gelir.

     - proton ile nötron arasındaki taşıyıcıdır

     - Etkileşim parçacığıdır.

• Leptonlar (elektron, muon, tau, elektron nötrinosu, muon nötrinosu, tau nötrinosu)

  - Temel parçacıkar

  - elektron, mau ve tau yükleri -1, nötrinolar 0 yüklü

  - spinleri 1/2

  - hafif parçacıklar ( tau, tüm alt parçacıkların en ağırı)

  - en kararlı olanı elektrondur.

  - nötrinolar yüksüzdür ve elektromanyetik kuvvet ile etkileşime girmezler.

  - Leptonlar güçlü nükleer kuvvet ile etkileşmezler, zayıf nükleer kuvveti severler.

• Madde ve Anti Madde

  - Doğada her parçacığın bir karşıtı vardır.

  - bir parçacık ile karşıtının tüm özellikleri aynıdır fakat yükü zıttır.

  - ilk bahseden DIRAC

  - Fotonun karşıtı kendisidir. elektronun karşıtı pozitrondur. (elektron-pozitron, proton-antiproton, nötrpn-antinötron, nötrino-antinötrino)