Erantzunak 200 hitz eduki beharko ditu gehienez.

Irakasgai honetan ikusitakoan oinarrituz, uste dut nire lana ikerketaren arloan sartzen dela, ziur asko ezin izango dudalako proposamen didaktikoa ikasleekin landu eta berrikuntza arlora eraman. Beraz, nire lanaren helburua biologia irakasteko gaur egun erabiltzen diren metodoak aztertzea izango da eta egoerari aurre egiteko proposamen berritzailea aurkeztea.

Naturak eta matematikak elkarren arteko lotura estua dute; izan ere, arau matematikoak daude besteak beste argiaren eta grabitatearen izaeran, planeten forma eta mugimenduan, ibai eta zuhaitzetan, jendearen bihotzaren taupadetan... Eta arraroa badirudi ere, egungo matematikaren irakaskuntzan naturarekiko lotura hori galdu egin da. 

Gainera, ohiko arazo bilakatu da matematikarekiko interes falta, batik bat, DBHko gazteen artean. Beraz, matematika irakasteko testuinguru asko eta asko daudenez, zergatik ez erabili mundu naturalak, berez, gizakiongan sortzen duen interesa? Gizabanakoentzat eta gizartearentzat matematika-hezkuntzarako ikuspegi natural batek dituen onura potentzialak mamitsuak dira eta kontuan hartzea merezi dute.

Horregatik, eta hori guztia kontuan hartuta, nire Master Amaierako Lanaren helburua izango da naturako elementuak oinarri hartuta matematikarako proposamen didaktiko bat garatzea, beste herrialdeetako ereduak hartuta baina euskal curriculuma oinarrian duena; eta era berean, matematikaren lanketa ikasgelaz kanpo egiten duten ikastetxeen analisi bat egitea.

Egingo dudan lana ikerketaren arloan kokatzen da; izan ere, lehenik eta behin "ikasgelaz kanpoko hezkuntza" erabiltzen duten hezkuntza-sistemen azterketa bat egingo da, bereziki matematikako irakasgaian zentratuz, eta horren ostean azterketa horretan oinarritutako Unitate Didaktiko berritzaile baten proposamena egingo da.

Lan honetan, nerabeekin batera  autoezagutza emozionala lantzeko proiektua sortzen ari naiz, emozioak ezagutu, unean une identifikatu eta emozioekin batera egunerokotasunean bizitzen ikasiz. Helburua, ikasgelan emozioak nerabeekin batera lantzean zer eragin izan duen aztertzea da, egon diren bizipenetan murgilduz.

Horretarako, Batxilergoko lehenengo mailako anatomia aplikatuko 15 ikasleko gela aukeratu dut. Praktikaldiaz baliatuz, hainbat saiotan zenbait dinamika prestatzen nabil, emozioei azaleratzen lagunduko dietenak, norbera den hori ulertzeko bidea eginez. 

Emozioei lotutako gaia proposatu nuen, emozioen inguruan gutxi hitz egiten baita gizartean. Askotan emozioak izkutatu egiten dira besteen aurrean; eta beste askotan, emozioak identifikatzen ere ez daki norbanakoak.

Nerabezaroa bere horretan, emozioen izugarrizko eztanda aroa da, haurtzarotik helduarora bitarteko aldaketa fisiko eta psikologikoen garaia, eta nahasmendu hori guztia emozioen mundu ezezagunean murgildurik bizi ohi da. Gainera, nerabeak urte horien zati handia igarotzen du eskolako gelako mikrogizartean sartuta, eta ondorioz, eskolak adimen emozionala landu eta sakontzeko esparrua izan behar du. Zoritxarrez, emozioen lanketa arlo akademikotik kanpo utzi ohi da, beste espazioren batean landuko delakoan.


Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?

Nire lanean, emozioak ikasgelan lantzean sortzen diren bizipenak aztertzea dut helburu, hau da, emozioak klasera ekartzeak eragin duena islatzea. Alde horretatik, ikerketa izan daitekeen arren, nire ustez berrikuntza-lanean kokatu daiteke, emozioak egunerokotasunean gela barruan lantzea gaur egun arte egin ez den lana baita, hain zuzen ere. 

Wikipedia mundu mailan informazio iturri erabilienetako bat da. Hala ere, hezkuntzan maiz kritikatu izan da, besteak beste, informazioaren kalitatea zalantzan jarriz edo ikasleen lan-ohitura kaskarrak direla eta (kopiatu eta itsatsi teknika). Baina bestetik, konpetentzia digitala eta informazio-alfabetatzea landuz, ikasleekin lan egiteko hainbat aukera eskaintzen ditu. 

Gai horren inguruan hainbat ikerketa eta proposamen egin dira munduan zehar Wikipedia hezkuntzan erabiltzeko, tartean Euskal Wikilarien Kultura Elkartearen Hezkuntza Programa. 

Master Amaierako Lanean ikerketa-lan eta proiektu horien berrikuspena egin nahi da, ondoren Bigarren Hezkuntzara bideratutako proposamen didaktiko bat diseinatzeko.

Atal honetan irakurritakoen arabera, non kokatuko zenuke lan hori: ikerketan ala berrikuntzan?

Lan hau ikerketa-lana dela esango nuke, izan ere, gaia horren inguruan egin diren ikerketa eta proposamenak aztertu nahi dira, egungo egoera ezagutzeko. Ondoren, ateratako ondorioetatik abiatuz, berrikuntza-proposamen bat egin nahi da.

Gaur egun bizi dugun pandemia egoerak mundua hankaz gora jarri du, baita hezkuntza ulertu eta egiteko modua ere. Covid-19 pandemia honek azaleratu du zein garrantzitsua den gizarteak zientziaren inguruko ezagutza basikoak edukitzea. Genetikako zenbait kontzeptua alde guztietatik entzuten ditugu azken aldi honetan; PCR, RNA txertoak… Baina termino horietako asko gizartearen gehiengoak ez ditu inoiz entzun, eta beraz, horien inguruko erabakiak hartu eta fundamentuzko iritziak emateko jakintza oinarri falta handia sentitu dute. Horrelakorik gerta ez dadin, alfabetizazio zientifikoa funtsezkoa da, eta alfabetizazio hori lortzeko leku garrantzitsuenetarikoa, dudarik gabe, eskolak dira. Hori horrela, badirudi genetikaren alorrean  alfabetizazio zientifikoa lortzeko, orain arte egindako esfortzuak ez direla nahikoa izan, beharbada zaharkiturik dagoen metodologia erabili izanagatik. Hori dela eta, irakaskuntza estrategia tradizionaletik aldendu nahian, genetikaren ikaskuntza eraginkorragoa lortzeko eta ondorioz,  kalitatezko alfabetizazio zientifikoa bultzatzeko,  arazoetan oinarritutako irakaskuntza darabilen proposamen didaktiko hau  planteatzen dut. 

Nire lana berrikuntza proposamena dela esango nuke. Aurretik aipatu moduan, lan honen  helburua, ikasleen beharrei erantzuteko asmoz, arazoetan oinarritutako irakaskuntza erabiliz proposamen didaktiko bat planteatzea baita,  eta horren bidez,  genetika irakasteko metodoan aldaketa bat sortzea. 

Hala ere, duela gutxi arte hezkuntza tradizionalak (zein gizarteak) arrazoiaren eta ezagutzaren garapenari eman dio garrantzia adimen kognitiboa hobetsiz. Honek sortutako arazoen argitan, gero eta indar gehiago dauka adimen emozionala ikasgelan lantzeko beharraren aldarrikapenak. Baina zein punturaino daude curriculumak eta irakasleak adimen emozionala era eraginkorrean lantzeko diseinatuak eta prestatuak?

MAL honen bidez galdera honi erantzuna bilatzen saiatuko naiz DBHko curriculumaren zehaztapen-maila ezberdinetan adimen emozionala zenbat eta nola lantzen den aztertuz. Ondoren, adimen emozionala DBHn lantzeko oztopo eta aukera nagusiak aztertuko ditut, eta horren araberako proposamenak eta gomendioak egingo ditut ikerketa eta programa-pilotuen emaitzak gure hezkuntzako testuingurura egokituz.

Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?
Nire ustez ikerketa-lana da. Izan ere, adimen emozionalaren  lanketaren egoera zein den aztertuko dut eta horretan oinarrituz proposamen bat egingo dut. 

Lan honek DBHko 3 edo 4.mailan pentsamendu konputazionala lantzeko unitate didaktiko baten proposamena aurkeztea du helburu.

Programazioaren eta algoritmiaren oinarrietatik hasi eta adimen artifizialeko sistemen funtzionamenduari buruzko oinarrizko kontzeptuetara joango da proposamenaren muina, programazio tradizionala eta adimen artifizialeko sistemen arteko desberdintasunak ulertzeko asmoz. Adimen artifizialaren baitan, ikaskuntza automatikoko sistemak landuko dira, hauek atzean duten funtzionamenduari buruzko ideia orokorra ulertzeko helburuarekin. Bukatzeko, sistema adimentsuen atzean dauden alderdi etikoen inguruan ere hausnartuko da.

Guzti hau, pentsamendu konputazionalaren marko teorikoan kokatuko da, ikasleen gaitasun digitalen garapena sustatuz, eta proposatutako jarduera zehatzak SCRATCH programazio lengoaian garatuko dira.

Aurkeztutako lana ikerketa-lana dela esango nuke, pentsamendu konputazionala eta adimen artifizialaren inguruan hezkuntza mailan dagoen egoera aztertu eta horren arabera ondorio moduan unitate didaktiko bat proposatzeko ideia dudalako. 

Hala ere, duela gutxi arte hezkuntza tradizionalak (zein gizarteak) arrazoiaren eta ezagutzaren garapenari eman dio garrantzia adimen kognitiboa hobetsiz. Honek sortutako arazoen argitan, gero eta indar gehiago dauka adimen emozionala ikasgelan lantzeko beharraren aldarrikapenak. Baina zein punturaino daude curriculumak eta irakasleak adimen emozionala era eraginkorrean lantzeko diseinatuak eta prestatuak?

MAL honen bidez galdera honi erantzuna bilatzen saiatuko naiz DBHko curriculumaren zehaztapen-maila ezberdinetan adimen emozionala zenbat eta nola lantzen den aztertuz. Ondoren, adimen emozionala DBHn lantzeko oztopo eta aukera nagusiak aztertuko ditut, eta horren araberako proposamenak eta gomendioak egingo ditut ikerketa eta programa-pilotuen emaitzak gure hezkuntzako testuingurura egokituz.

Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?
Nire ustez ikerketa-lana da. Izan ere, adimen emozionalaren  lanketaren egoera zein den aztertuko dut eta horretan oinarrituz proposamen bat egingo dut. 

Garatuko dudan MALaren lan ildo nagusia gaitasun handiko ikasleen inguruan dauden esku hartze ezberdinen marko teorikoa osatu, gaitasun handiko ikasleen eta gaitasun handiko ikasleak izan dituzten irakasleen esperientziak jaso eta honekin guztiarekin esku hartze egoki bat aurrera eramateko proposamenak diseinatzea da.

 

Ideia hori aurrera eramateko orain arteko protokolo batzuk aztertuko ditut. Horien artean nagusiena “Adimen-gaitasun handiko ikasleei hezkuntza-arreta emateko plana 2019-2022” izango da eta protokolo zaharrekin alderatuz esku hartze hauen bilakaera bat azaltzea da asmoa. Honez gain, gaitasun handiko pertsonak elkarrizketatu nahi ditut, ahal bada belaunaldi ezberdinetakoak. Elkarrizketa horietan heuren bizipenak eta iritziak jasoko ditut, landutako marko teorikoarekin batera ondorioak osatzen joateko. Amaitzeko, gaur egungo esku hartzeak hobetzeko proposamenak eskaintzea da helburua.

Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?
Uste dut nire lanak bietatik izango duela. Azken helburua berrikuntza batera bideratua egongo da, existitzen diren esku hartzeen indarguneak eta ahuleziak identifikatu ondoren proposamenak egingo baitira. Hala ere, puntu horretara iristeko ikerketa bat egin beharra daukat gaitasun handiko pertsonak elkarrizketatuz. 

Klima-larrialdian murgilduta gaude, 10 urte besterik ez ditugu ematen ari den beroketa globala gelditu edo gutxienez 2 gradutik ez igotzeko, honek izango lituzkeen ondorio larriak geldituz. Garapen Iraunkorrari buruzko 2015eko Mundu Gailurrean, Nazio Batuetako Erakundeko Estatu Kideek Garapen Iraunkorrerako 2030 Agenda onartu zuten, pobrezia desagerrarazteko, planeta babesteko eta pertsona guztiei oparotasuna bermatzeko xedez 17 helburu definituz. Baina errealitatea bestelakoa da eta 2019ko azarotik, Italia da klima-larrialdia eskola kurrikulumera eraman duen lehen herrialdea (eta oraingoz bakarra).

Euskal curriculumean, hau da Heziberri 2020an, tronkalak diren ikasgaietan klima-larrialdiaren presentzia eza deigarria da. Ingurumenaren aldeko kontzientziazio izpiak ikusten badira ere, abagunezko esperientziak dira, osagabeak, eta karakter periferikoak duenak. Dena dela, adituek diotenez klima-larrialdiko edukiak ikasgai batean ala bestean txertatu baino, programa akademiko guztia blaitu behar dute eta tronkalak diren disziplinetan modu zeharkakoan lantzea ezinbestekoa da, ikasleen bizitzetan inpaktua izan dezaten.

Horregatik, 2030erako Jasangarritasunerako Hezkuntza Estrategia aztertu eta klima larrialdiak curriculum osoa blaitu dezan proposamen didaktiko bat garatuko dut.

Nire ustez, MAL honek ikerketa-lana da, izan ere, ez dut praktikara eramateko aukera izango eta, beraz, ezin izango ditut emaitzak aztertu.

Biologia eta Geologiako testuliburuen analisia eta ikasleen ideia alternatiboak

Zertan datza zure lana, gutxi gorabehera?

Lan honetan biologia eta geologia irakasgaiko testuliburuek ikasleengan eragin ditzaketen ideia alternatiboak aztertu nahi ditut, izan ere, hauek ikasleek gai konkretu batekiko ideia okerrak barneratzera eraman ditzake, etorkizuneko gaien ulermena oztopatuz eta orokorrean, bizitzan, zuzenak ez diren eta egiazkotzat hartzen diren ideiak kondizionatuz.

Atal honetan irakurritakoen arabera, non kokatuko zenuke lan hori: ikerketan ala berrikuntzan?

 Hasiera batean ikerketa dela esango nuke, izan ere, oso interesgarria izango litzatekeen arren ikerketa bibliografikoa egin ostean ideia alternativo horiek zuzentzeko edo saihesteko jarduerak proposatzea eta martxan jartzea, berrikuntza moduan, ez dut horretarako baliabide ez denbora nahikoa. Beraz, printzipioz, buruan dudan lana ikerketa moduan sailkatuko nuke; bibliografía eta testuliburu desberdinen azterketa eginez ondorioak ateratzea bai da asmoa. 

Gaur egungo pandemiaren egoerarekin, teknologiak eta baliabide digitalek indar handia hartu dute, konfinatuta egonik telelana egin behar izan dutelako sektore askotako langileek. Irakaskuntzan, klaseak online eman behar izan dira eta irakasle askok adierazi dute ez daudela ondo prestatuta modalitate horretan aritzeko.

Zientzia esperimentalak online irakasteak erronka handia dirudien arren, jada hasi dira pauso batzuk ematen. Lan honetan, kimika irakasteko baliabide digitalak aztertuko dira, eta ondoren, kimika online irakasteko proposamena egingo da.

Batxilergoko Kimika irakasgaiko edukiak landuko dira, aurkezpen digitalak, bideoak edo simulazioak erabilita. Edukien artean, erreakzio kimikoak aztertuko dira; besteak beste, protoi transferentziako erreakzioak eta erredox erreakzioak. Eduki teorikoa lantzeaz gain, esperimentazioari ere tartea utziko zaio eta hori laborategi birtualen bidez egingo da.

Nire lana ikerketan kokatuko nuke. Kimika online irakasteko egun erabiltzen diren baliabideak aztertuko ditut lehenengo eta ondoren, azterketa horretan oinarrituta, Unitate Didaktiko berritzaile bat proposatuko dut.

Proiektuetan oinarritutako irakaskuntza Europan zehar zabaltzen dagoen eredu bat da eta emaitza onak ekartzen dituen zantzuak ere badira, behintzat ikaskuntza prozesuaren eraginkortasunari dagokionez. Bide horretan, eta ikasleentzako hurbila den ingurune babestu bat profitatuz, jasangarritasunaz hausnartzera eramango dituen unitate didaktiko baten eraginkortasuna aztertzera dator lan hau. Proposamen honen oinarrian ikerketa dago. Ikasleek UBEren esparru desberdinetan ikerketa paraleloak egingo dituzte: lur-, ur- eta aire-ekosistemak. Lan honen zentzua ikerketa emaitzen gardainatzean dago; ikerketa ildo guztiek konbergitzen duten eremuan eztabaida bidez arazo politiko bati erantzuna emango diote. Era horretan, edukiak barneratu eta konpetentziak lantzeaz aparte, ikerketa proiektuetan oinarritutako irakaskuntzak Euskal Herriko eskoletan lekurik izan dezakeen aztertuko da.

Esan bezala, proiektuetan oinarritzen den ikaskuntza eredu bat frogatzea da helburua, zehazki, ikerketan oinarritutakoa. Egungo noranzko bakarreko ikasketa metodoetatik aldendu eta eraginkorragoa izan daitekeen eredu baterantz mugitzeko beharrizana dago. Beraz, unitate didaktiko berritzaileak proposatzeko eta eraginkortasuna frogatzeko irakasle lanak egin behar dira. Konfigurazio horri jarraitzeak berrikuntza lan hau proposatzera eraman nau.

Hortaz, Master Amaierako Lan honen helburua DBH 3. Mailako Biologia irakasgaian Nutrizioa lantzeko erabiltzen diren baliabide didaktikoen analisia egitea eta baliabide didaktiko berriak proposatzea da. 

Horretarako, literaturan oinarritutako galdetegi bat betetzea proposatuko da DBHko 3 kurtso desberdinetako ikasleei (Masterreko praktiketan): DBHko 1. Mailako ikasleei (nutrizioaren edukiak ez dituzte ikusi oraindik), DBHko 3. Mailakoei (nutrizioa ematen egongo dira) eta 4. Mailakoei (iaz nutrizioko edukiak eman zituzten). Eta inkesta hauen emaitzak aztertu eta interpretatu, eta eskola horretan erabiltzen diren baliabideak analizatu eta gero, garatutako baliabideen xedea lortutako ezagutzak ikasleen eguneroko bizitzara egokitzea izango da.

Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?
Lan hau ikerketan kokatuko nuke. Nutrizioa irakasteko baliabideak aztertuko ditut eta analisi hau eta ikasleen ezagutzak kontuan hartuta, gai hau lantzeko baliabide berriak proposatuko ditut.

Kimika eta Fisika irakasgai zail moduan ezagutzen dira. Baina horren arrazoia neurri handi batean aplikaziorik gabeko eta bizitzarekin loturarik gabeko irakasgai modura ikusten direlako izan daiteke. 

Nire lanaren helburua Kimika eta Fisika eguneroko bizitzako gertakariekin lotzea da. Horretarako, egun batean pasatako 4-5 egoerei erreparatuko zaie eta horien bidez kimika eta fisikako edukiak landuko dira. 

Proposamen didaktiko honen bidez Kimika eta Fisika modu dibertigarrian ikastera eramango ditu ikasleak, egunean zehar denoi pasatako gertakariak aztertuko baitituzte. Moduren batean ikasleak zientzialari modura jartzea bilatuko da, beraien hipotesiak planteatu eta jarduera esperimentalen bidez hipotesi horiek aztertuz, hau da, ikerketa bultzatuko da.

Nik lan hau ikerketa modura sailkatuko nuke hasiera batean, baina berrikuntza izatea ere gustatuko litzaidake. Horregatik, ikastetxeko praktikaldian praktikan jartzeko aukera bilatzen saiatuko naiz, oso positiboa izan daitekeela uste dudalako bere ondorioak aztertzeko aukera izatea. 

Nire Master Amaierako lanean zientziaren inguruan dauden aurreiritziak zeintzuk diren ikertuko da, ikastetxe ezberdinetan egindako inkesten bidez. Horretaz gain, gaiaren inguruko bilaketa bibliografiko sakona egingo da eta aurreiritzi hauei aurre egiteko planteatu diren proposamenak zeintzuk diren aztertuko da. 

Behin emaitzak ikusita, genero ikuspegia gamifikazioaren bidez lantzeko proposamen didaktiko bat planteatuko da.  Helburu nagusia etorkizunean aplikagarri izan datekeen proposamena sortzea da.

2. Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana?
Nire lana ikerketa-lan moduan kokatuko nuke. Azken helburua etorkizunean erabilgarri izango den proposamena eraikitzea bada ere, lanean zehar ez da hori gela batean aplikatuko (hori hurrengo pausoa izango litzateke). Beraz, nik, gai konkretu bati buruz IKERTUKO dut eta horri irtenbidea emateko proposamen teoriko bat plazaratuko dut.

Lan honen bidez, Bigarren Derrigorrezko Hezkuntzan Scratch programazio-lengoaiaz baliatuz programazioaren eta ikasketa automatikoaren ( Machine Learning ) oinarriak STEAM proiektu bidez lantzeko ikerkuntza lana eraman nahi da aurrera. Hala, heziketa integrala, pentsamendu kritikoa eta ikasleek bizi garen mundu aldakor honetarako baliabideak garatzea buruan, zeharkako konpetentzien lanketari garrantzia berezia eman nahi zaio, hauek baitira bizitza osorako heziketaren ardatz eta funtsei zentzua ematen dietenak.

Horretarako, gaiaren inguruko errebisio bibliografiko sakon batetik abiatuz, adimen artifizialak eta adimen konputazionalak Bigarren Derrigorrezko Hezkuntzan bizi duen egoera, duen eragina eta STEAM proiektuetan zein leku duen ikertuko da, hauetan zehar konpetentziak nola lantzen diren identifikatuz eta analizatuz. Horrez gain, honek aukera emango du erabiltzen diren estrategiak edota teknika ezberdinak detektatzeko, baita ikasleengan zein eragin duten identifikatzeko ere. Azkenik, ikerketaren ondorio modura, ikastetxeetan halako proiektuak aurrera eramateko gidalerroak definituko dira.

Ikerkuntza lan modura definituko nuke. Helburutzat adimen konputazionalaren, adimen artifizalaren, zehar konpetentzien eta STEAM proiektuen arteko lotura egun zein den ikertzea eta identifikatzea baitu, eta horren ondoriotzat hauek lantzeko gidalerro edo proposamen bat egitea.

Geogebra aplikazioaren erabilera asko hedatu da Lehen eta Bigarren Hezkuntzako matematikako esparruan azken urteetan. Izan ere, geometria ez ezik, kalkulua, aljebra eta funtzioak lantzeko erabilgarritasun nabarmena erakutsi du. Hortaz, nire Master Amaierako Lanaren helburua, baliabide didaktiko honek eskaintzen dituen aukerak eta dituen abantailak agerian ezartzea izango da.

Horretarako, lehenik eta behin Informazio eta Komunikazio Teknologiak (IKT) integratzeko eredu pedagogikoak aztertuko dira, konpetentzia digitala lantzeaz gain, diziplina barneko oinarrizko konpetentziak garatzeko duten potentzialaren ebidentzia zientifikoak aurkeztuz. Ondoren, matematikako irakasgaiaren esparruan ohikoak diren IKT baliabide ezberdinen analisia egingo da, bakoitzak eskaintzen dituen aukerak eta erabilgarritasuna konparatuz. Geogebra aplikazioan sakonduz, baliabideak dituen abantailak aztertuko dira azken urteetan izan duen eboluzioa eta hedapenaren zergatia ulertzeko. Azkenik, marko teorikoan oinarrituz, Bigarren Hezkuntzan aplikatzeko proposamen didaktiko berritzaile bat garatuko da eta ikuspuntu pedagogikotik justifikatuko da.

Proposatutako lana ikerketaren esparruan kokatuko nuke. Izan ere, lanaren helburua Geogebra aplikazioak matematikako konpetentzia garatzeko eskaintzen dituen aukerak aztertzea da.

Nire Master Amaierako Lana ikerketa teoriko bat izango da, pandemia garaian egiten/egin den irakaskuntza aztertzen duena. Horretarako hainbat esparru aztertuko dira:

MAL honen helburua aipaturiko aztergaiak kontutan izanda proposamen posible bat egitea da, horrelako egoera bati berme handiagoekin erantzun ahal izateko.

Lan hau burutzeko literatura zientifikoa aztertuko da, eta Euskal Herriko hezkuntza-sareren batekin (zehazteke oraindik zein) harremanetan jarriko gara egoerari nola (baliabideak, metodologia, azpiegitura) erantzun zioten jakiteko, baita esperientziaren bere balorazioa jasotzeko.

Lan hau ikerketaren esparruan kokatzen da, uneko egoeraren diagnosi bat egitea duelako helburu. Asmoen artean metodologia bat proposatzea dago, baina proposamena soilik litzateke, ez litzateke horren inplantaziorako plangintza, exekuzio edota ebaluaziorik egingo.

Pandemiaren ondorioz etxetik ikas-irakaste prozesua aurrera eraman behar izan da eta gutxi izan dira horretarako baliabideak izan dituztenak. Hori atxakiatzat hartuta, eta IKTak erabiliz, matematikako programazio didaktiko bat digitalizatzean datza, baina ez paperretik ordenagailurako digitalizazio hutsa, teknologia berriak euskarri hartuta matematikak ikasteko metodologiak eraldatzeko proposamena egitea. Gainera, IKTek aukera ematen dute gizartean matematikaren inguruan hedatuta dagoen aurreiritziak (zailak, zorrotzak, ez duela ezertarako balio) aldatzeko. Proposaturiko programazio didaktikoarekin ere ikasleek hori ikus dezaten lortu nahiko nuke.

Beraz lanaren helburua matematika ikasgaiaren inguruko azterketa teorikoa egitea da (metodologiak, baliabideak…) eta testuingurua kontuan hartuz (pandemia garaia),  online irakaskuntza eraginkorra lortzeko programazio didaktiko digitala sortzea.

Ikerketa-lana dela esango nuke. Izan ere, matematikaren ikas-irakaskuntza da aztergaia eta, pandemia garaian online irakaskuntzaren beharrizanari irtenbide bat emateko, proposamen didaktiko digital bat sortzea horren emaitza. Material digitala sortuko nukeen arren, praktikan ez nuke jarriko beraz ikerketa-lan soila da.

Nire Master Amaierako Lana Practicumarekin lotzen saiatu naiz ahalik eta gehien, eta esan behar dizuet Practicuma teknologia gelan burutuko dudala. Horrekin lotuz, eta ikusirik gaur egungo gazteak natibo digitalak direla, robotika lantzea bururatu zitzaidan eta hortan saiatuko naiz.

Helburua honako hau da: DBH4ko ikasturtean Robotika atala txertatzea, kontzentrazioa, sormena, matematikako hainbat kontzeptu eta zeharkako konpetentzia batzuk lantzeko.

Horretarako robotikako kitak (LEGO, Arduino, BQ...) aztertu eta plataforma bat aukeratu beharko dut, gazteentzat egokiena dena. Erronka nagusia Robotikaren txertapena STEAM proiektuekin nola egin izango da, horretarako Unitate Didaktiko bat sortuz.
 

Biak landu beharko ditudalakoan nago. Hasteko, testuinguru bateko metodologia berria lantzen saiatuko naiz, eta hori berrikuntza da.

Azkenik, baliagarria den edo ez jakiteko, datu batzuk atera beharko ditut, aurrez zegoen irakaskuntza mota eta nik proposatutakoa alderatuz, ikerketa atala landuz.

Nire MAL-ean landu nahi den gaia emakume zientzialari erreferenteek neskengan
zientziak ikasteko duten eragina aztertzea da. Zehazki lan honen helburua, Bigarren Hezkuntzako ikasleentzako erreferenteak diren horien artean, ikus-entzunezko edukietan agertzen diren fikziozko emakume zientzialariak identifikatu eta berauek sortzen duen eragina aztertzea izango da. Horretarako:
- Telesail eta filmetan agertzen diren zientzialari emakumeen rolak ikertuko dira. Bilaketa bibliografiko batetaz baliatuz, azken hamarkadako produkzioetan emakume zientzialarien rolen bilakaera aztertuko da, bilakaerari buruzko gogoeta bat burutuz.
- Egungo gazteek kontsumitzen dituzten film eta telesailak ezagutzeko eta bertan agertzen diren emakume zientzialarien papelez duten iritzia ezagutzeko, praktika garaian elkarrizketa edo galdetegien bidez ikasle talde txikiekin lan egingo da.
- Etorkizunean agertu beharko luketen erreferenteen ezaugarriei buruzko gogoeta egin eta berau ikasleegana iritsarazteko proposamen didaktiko edo esku-hartze baten
proposamena egingo da. 

 Ikerketa-lana dela esango nuke. Izan ere, zientzian dagoen emakume erreferenteen faltak ikasleengan duen eragina aztertu nahi da eta, nahiz eta praktika garaian ikasleengandik informazioa jaso eta proposamen didaktiko bat sortu, nire proposamena praktikan ez dudanez jarriko, ikerketa-lan moduan geldituko da.

Nire Master Amaierako Lana Teknologiaren eta Fisika eta Kimikaren irakasgaien laborategi desberdinak emateko metodologia egokiena bilatzea da. Lan praktikoak garatzearen garrantzia aztertuko da eta hauek izan ditzaketen onurak ikertuko dira. 
Horretarako oinarrizko sistema elektrikoak landuko dira. Fisika eta Kimikako irakasgaian lege
teorikoak lantzeko jarduera praktiko egokienak aztertuko dira eta Teknologiako
irakasgaiaren kasuan, ikasleen gaitasun digitalak lantzearen garrantzia ikertuko da.
MALa burutzeko, Practicumean oinarritzea dut helburu, Fisika eta Kimikako irakasgaian burutuko baititut praktikak. 

Nire kasuan, ikerketa-lana dela esango nuke. Lan praktikoak burutzearen garrantzia ikertzea eta laborategiak egiteko metodologia eraginkorrena bilatzea baita nire helburua.

Master Amaierako Lana burutzeko, irakasleak aukeran dituzten estrategia metodologikoen artean, Ikaskuntza Kooperatiboa aukeratu dut, gaur egun duen garrantziagatik eta egungo irakaskuntza-ikaskuntza prozesurako funtsezko eta osoenetariko estrategia iruditzen zaidalako. Honetaz gain, gelako aniztasuna modu praktikoan lantzeko bide paregabea dela deritzot. Nire kasuan, gainera, hautatutako estrategia metodologiko hau Lanbide Heziketan egungo egoera aztertu eta deskribatuko dut, Masterreko praktikak bertan burutuko baititut eta bertako errealitatera hurbilduko nauelakoan.

Horretarako, errebisio bibliografikotik abiatuz, Ikaskuntza Kooperatiboaren oinarriak, helburuak, teknikak, abantaila/desabantailak eta abar. aztertu ahal izango ditut. Azkenik, estrategiaren baliagarritasuna, aplikagarritasun zehatzarekin, eta Ikaskuntza Kooperatiboaren balorazioarekin lana ondorioztatuko dut.

Momentuz, nire lana ikerketa-lan bezala kokatuko nuke.

Zertan datza zure lana, gutxi gorabehera?
Nire Master Amaierako Lanaren helburu nagusia generoaren ikuspegitik Bigarren Hezkuntzako Biologia eta Gelogia irakasgaiaren materialaren analisia egitea da, testuliburuetan agertzen diren erreferenteetan arreta jarriz. DBHko kurtso guztietan ematen den gai bat aukeratuko dut (zelula hain zuzen ere) eta argitaletxe desberdinetako testuliburuetan gai horri buruzko edukiak aztertuko ditut, generoaren ikuspegian zentratuz; azaldutako gizon-emakomeen presentzia aztertuko da, bakoitzari emandako garrantzia deskribatuz. Horretarako errubrika bat egingo da, eta irizpide desberdinak kontuan hartuz testuliburuak aztertuko dira. 

Lehengo ikerketa burututa, bigarren helburua erreferente berrien txetaketaren proposamena egitea izango da; testuliburuetan eta klasean emakume zientzilariak txertatzeko proposamena alegia. Proposatuko diren erreferenteak helburu jakina izango dute (jorratu beharreko eduki jakinak lantzeko aproposak diren erreferenteak izango dira). Zelularen gaia izango dela kontuan hartuz, Lynn Margulis aukeratu zitekeen erreferente gisa, zeinak zelula eukariotikoen jatorria (teoria endosinbiotikoa) proposatu zuen.

Lan hau ikerketan kokatuko nuke, eta konkretuagoki paradigma kritikoan. Izan ere, lan honen asmoa ez da bakarrik gertakarien ulermen soila; behin hezkuntza-gertakarien azalpena emanda eta arazoa definituta, irtenbideak bilatzea da asmoa, errealitatea eraldatzeko. Emakume erreferenteak sartzeko proposamen bat egingo da, unitate didaktiko bat prestatuz emakume zientzilariak agerian jartzeko.  Denbora egotekotan proposamen hau ikasgelara eramateko intentzioa izango genuke, eta horrela balitz berrikuntza ere izango zela esango nuke, bien nahasketa, prozesu osagarriak baitira (badaude ikertzeko moduak berrikuntzari eta praktikari buruzko hausnarketa dakartenak).

 

Ikasleen ikerketa-proiekturako, ikastetxe inguruko ibai baten azterketa aitzaki hartuko da, bertako ur kalitatea ebaluatzea proposatuz. Zientzia arlo desberdinetara hurbiltze aldera diziplinartekotasuna landuko da, bai eta ikasleen parte-hartze aktiboa eta pentsamendu kritikoa.

- Non kokatuko zenuke: ikerketa-lana ala berrikuntza-lana da?

 Master lan hau ikerketan koka genezake, maila teorikoan lan eginez azken ataza unitate didaktiko bat osatzea izaki.

Nire Mal-aren helburu nagusia ikasleei energia berriztagarrien inguruko ezagutzak helarazi eta egoera energetiko jasangarri baterako bidean sentsibilizazioa sortaraziko lukeen proposamen didaktiko bat garatzea da. Lehenbizi Energia Berriztagarriak erabiltzen dituzten ikastetxeen azterketa egingo da, bertan erabiltzen dituzten energia alternatiboak zerrendatu eta proposamen didaktikoetan nola integratzen diren ikertuko da. Hau da, ikastetxeek eskura dituzten energia berriztagarriak beraien proposamen didaktikoak osatzeko baliagarriak diren edo ez aztertuko da. Behin proposamen didaktikoen inguruko datuak bildu direla, horietan oinarrituz eta hobekuntzak planteatuz proposamen didaktiko bat garatuko da.

Ikerketa atalean kokatuko nuke garatuko behar dudan lana, batik bat ikastetxeek erabiltzen dituzten proposamen didaktikoen azterketan oinarritzen baita. Hala ere, planteatu beharreko proposamen didaktikoan berrikuntzarako lekua ere izanen da.

Nire lehen ideia honen helburu nagusia, STEAM-aren eta Proiektuen araberako Metodologiaren testuingurua definitzea da.

Horretarako, lehenik, STEAM-en teoria eta metodologia desberdinak ulertu beharko dira, honen praktika edo aplikazioa ulertu, bere indargune, ahulezi eta muga zein onurak barneratu eta honen praktika egokia baldintzatzen duten irizpideak definitzea izango da.

Ondoren berriz, ikerketa horretatik abiatuta, bereganatutako datu eta informazioaren arabera, proposamen teoriko bat diseinatuko nuke.

Ikerketa atalean kokatuko nuke lana, helburua kontzeptu desberdinen arteko loturak identifikatu eta ondorio gisa hau lantzeko gidaliburu edo irizpide batzuk proposatzea baita. Berrikuntza-lanak, ulertu dudanaren arabera, ikasgelako praktika bat burutzea eskatzen du eta hau ez da kasua beraz, esan bezala, Ikerketa atalean kokatuko nuke.